KİK Kararı: 2013/UH.III-1938

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/033
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 29.04.2013
Karar No : 2013/UH.III-1938
BAŞVURU SAHİBİ:
Kaya Seyahat Turizm San. Ve Dış Tic. Ltd. Şti., RAGIP TÜZÜN MAH. İVEDİK CAD. NO:198/1 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü(Dhmi), Konya Yolu Üzerı No: 66 06330 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/1453 İhale Kayıt Numaralı "Dhmi Genel Müdürlüğü(Merkez) Personel Taşıma" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğütarafından 25.02.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “DHMİ Genel Müdürlüğü (Merkez) Personel Taşıma” ihalesine ilişkin olarak Kaya Seyahat Turizm San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin 13.03.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.03.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.03.2013tarih ve 10275sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.03.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1175sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1 ) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen bedel ile ihale konusu işin yapılamayacağı, kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu,

2. İdari Şartname’nin 47’nci maddesinde; ihale kapsamındaki araçlardan en az iki adet midibüs ile üç adet minibüsün yüklenicinin kendi öz malı olma koşulunun arandığı, bu koşulun sağlandığına ilişkin belgelerin teklif dosyası kapsamında sunulması gerektiği, ihaleye katılan isteklilerin teklifleri kapsamında bu belgeleri sunup sunmadıklarının değerlendirilmesi gerektiği

iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü tarafından birim fiyat teklif alınmak suretiyle 25.02.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “DHMİ Genel Müdürlüğü (Merkez) Personel Taşıma” işine ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: DHMİ Genel Müdürlüğü(Merkez) Personel Taşıma

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

Asgari 2009 model, şoför hariç asgari 16 personel koltuk kapasiteli, klimalı, “ C” plakalı 15 (onbeş) adet minibüs (6570 sefer),

Asgari 2009 model, şoför hariç asgari 19 personel koltuk kapasiteli, klimalı, “ C” plakalı 13 (onüç) adet minibüs (5694 sefer),

Asgari 2009 model, şoför hariç asgari 27personel koltuk kapasiteli, klimalı, “ C” plakalı 14 (ondört) adet midibüs (6132 sefer) ile Personelin Taşınması işidir.

c) Yapılacağı yer: DHMİ Genel Müdürlüğü /Ankara” düzenlemesi;

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde, “Teklif fiyata dahil olan giderler

25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim, harç ve benzeri giderlerin tamamı teklif edilecek fiyata dahil olacaktır.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Hizmetin yürütülmesine ilişkin ihale dökümanında belirtilen giderler teklif fiyata dahildir” düzenlemesi,

“Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “47.1. İhale kapsamı araçlardan en az 2(iki) adet midibüs ile 3(üç) adet minibüs yüklenicinin kendi öz malı olacaktır. Hizmete sunulacak tüm araçlar için aşağıda belirtilen belgeleri (a,b ve c maddelerinde) sözleşmeye davette istenen diğer belgeler ile birlikte isteklice idareye sunulmasını müteakip teknik heyetçe yapılacak inceleme neticesinde düzenlenecek rapora göre sözleşme imzalanacaktır. Aksi durumda Sözleşmede belirtilen diğer maddelere göre işlem yapılacaktır.

İstekli, hizmete sunacağı tüm araçların;

a) Motorlu araç trafik tescil ve motorlu araç tescil belgelerini,

b) Bu araçlara ait İl trafik komisyonlarınca veya bağlı bulunduğu Belediye nezdinde servis araçları için düzenlenen ruhsat/izin/uygunluk vb. belgelerin aslı ile birlikte fotokopilerini,

c) Bu araçlara ait işin süresince çalıştırılacağına (öz malı araçlar hariç) dair araç kira sözleşmelerinin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış suretini veya aslı ile birlikte suretlerini İdareye sunacaklardır.” düzenlemesi,

İnceleme konusu işe ait Teknik Şartname’nin “İhalenin Konusu” başlıklı 2’nci maddesinde; “2.1. İdare personelinin 15 (onbeş) adet minibüs (şoför hariç asgari 16 personel koltuk kapasiteli) 6.570 sefer, 13 (onüç) adet minibüs (şoför hariç asgari 19 personel koltuk kapasiteli) 5.694 sefer, 14 (ondört) adet midibüs (şoför hariç asgari 27 personel koltuk kapasiteli) 6.132 sefer ek listede belirtilen semt ve mahallerden, İdarece tayin ve tespit edilen zamanlarda olmak üzere normal mesaiye getirilmesi ve mesai sonrası ikamet ettikleri semt ve mahallere geri götürülmesi (taşınması) işidir.” tanımlaması

“Yüklenicinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1. Yüklenici, İdare de çalışan ve yaklaşık 900 kişi civarındaki İdare personelini İdare tarafından tayin ve tespit edilen muhtelif semt ve mahallerden, İdarece belirtilen zamanlarda olmak üzere iş yerine getirilmesi ve mesai sonrası ikamet ettikleri semt ve mahallere geri götürülmesi (taşınması) için İdarenin talep ettiği adet ve cinsteki araçları hazır bulunduracaktır.

…

3.4. Taşıma işinin yürütülmesinde ve bu işle ilgili olan araçların sürücü (şoför) ve yardımcıları ile araçların hareket ve bakımını sağlayan personel Yüklenicinin istihdamında olup; ücretleri, sigorta primleri ve her türlü istihkakları Yüklenici tarafından ödenecektir. Söz konusu personelin ceza, hukuk, iş trafik ve vergi yasaları ile Sosyal Sigortalar mevzuatı, Karayolları Trafik Tüzüğü, Belediye nizamnameleri v.b. ile ilgili kanun, tüzük ve nizamname hükümlerinin uygulanmasından doğacak her türlü sorumluluklarıda Yükleniciye aittir.

3.5. Yüklenicinin işçilerine karşı kanuni vecibeleri ve Sosyal Sigortalar primleri ile mükellefiyeti; Teknik Şartname konusu hizmetin yapılması ile ilgili olarak Yüklenici tarafından temin edilecek araç sürücülerinin ve diğer personelin 1593 sayılı Hıfzısıhha Kanunu ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu ve bunlara göre mer'i olan nizamnameler gereğince işyerine müteveccih mükellefiyetler ve işçilere ait olup sözü geçen ahkam mucibi işveren tarafından tahakkuku meşrut bulunan bilcümle vecibeler, gerekli tedbirler, muamele ve masraflar ve işveren ile işçi arasındaki münasebetlerden doğabilecek bilcümle neticeler, Sosyal Güvenlik Kurumu'nca alınacak bilcümle sigorta primleri ve meblağlar Yükleniciye ait olacak ve yüklenici tarafından ödenecektir.

3.6. Personel Taşıma Hizmetinde çalıştırılacak araçlar İl Trafik Komisyonunca tespit edilen Metropol sınırları içinde izin verilen ( C ) plakalı özel servis araçları olacaktır. İş bu taşıma işi ile ilgili olarak Belediye İl Trafik Komisyonu nezdinde yapılması gerekli her türlü teşebbüs, müsaade ve her türlü merasim Yüklenici tarafından yürütülecektir. Bu hususlarda yapılacak her türlü masraf, vergi, resim, harçlar vb. tüm giderler Yükleniciye ait olacaktır.

…

3.8. Yüklenicinin İdare hizmetine vereceği araçların her türlü işletme masrafı, akaryakıt ve yağ ile temizlik, bakım - onarım, sigorta, nakliye vergisi dahil bütün vergiler, resim, harç ve tahakkuk eden cezalar v.b. Yükleniciye aittir…” düzenlemesi ,

Aynı Şartname’nin “Taşıma İşinin Yürütülmesi ve Sefer Tarifeleri” başlıklı 4’üncü maddesinin yedinci fıkrasında “4.7. Yüklenicinin hizmete sunacağı araçlardan, 3 (üç) adet Minibüs, 2 (iki) adet Midibüs yüklenicinin kendi öz malı olacaktır. Yüklenici hizmete sunacağı kendi öz malı araçları hizmet süresince mücbir sebepler ve İdarenin izni olmadan ( Araç arızası, Aracın kazaya karışması, aracın satılması vb.) değiştiremez. İdarenin izni dışında başka aracın sefere konulması durumunda sefer ücreti ödenmeyecektir.” düzenlemesi,

İnceleme konusu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “İşin Süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.04.2013; işi bitirme tarihi 31.12.2014

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin ekinde aşağıdaki tablo yer almaktadır:

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

14 Adet Midibüs(Şoför hariç en az 27 personel koltuk kapasiteli)

Sefer

6.132

2

13 Adet Minibüs(Şoför hariç en az 19 personel koltuk kapasiteli)

Sefer

5.694

3

15 Adet Minibüs(Şoför hariç en az 16 personel koltuk kapasiteli)

Sefer

6.570

İncelenen ihalede, 7 isteklinin teklif zarfı sunduğu, iki isteklinin teklif zarflarından ihaleye katılamayacaklarına ilişkin yazı çıktığı, diğer teklifler üzerinde yapılan değerlendirme sonucu, hiçbir teklifin kâr hariç yaklaşık maliyetin altında kalmadığı belirlenerek, en düşük teklifi (2.845.248,00 TL) sunan istekli ŞEN-DEM Tur. Otom. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak değerlendirildiği görülmüştür.

1 ) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede, ihale onay belgesi ekinde yer alan yaklaşık maliyet tutanağında “ …Yaklaşık Maliyet Tespit Komisyonumuzca Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve eklerine ait Madde 8/b bendinde belirtildiği şekilde ‘İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar” maddesi dikkate alınarak 01.04.2013 – 31.12.2014 tarihleri arasında oluşan toplam 21 (yirmi bir) aylık döneme ait DHMİ Genel Müdürlüğü (Merkez) Personel Taşıma İşine ait yaklaşık maliyet tespit edilmiştir. Söz konusu yaklaşık maliyete yüklenici kar ve genel gideri dahil olup KDV hariçtir.

01.04.2013 – 31.12.2014 tarihleri arası 21 (yirmi bir) aylık yaklaşık maliyet 3.715.992,00 TL (üç milyon yedi yüz on beş bin dokuz yüz doksan iki Türk Lirası)dır.” ifadelerine yer verildiği, söz konusu tutanağın ekinde;

Servisler İçin Asgari Maliyet Hesaplama Tablosu

Minibüs

Midibüs

Servis aracının sayısı ve cinsi

28

14

Servis aracının günlük yaptığı km/gün

970

565

Hizmet Süresi (Gün)

438

438

Hizmet Süresi İçinde Yapılan Toplam Km/Gün

424.860

247.470

Servis Aracının Değeri

75.000

180.000

Servis Aracının Ömrü (10 Yıl)

Hizmet Süresi (Yıl)

0,200

0,200

Toplam Amortisman Bedeli

420.000

504.000

Kilometre Başına Tüketilen Yakıt Miktarı Lt/Km

0,15

0,22

Hizmet Süresi İçinde Yapılan Toplam Kilometrede Harcanan Yakıt Miktarı

63.729

54.443

Harcanan Yakıtın Birim Fiyatı TL/LT

4,10

4,10

Hizmet Süresi İçinde Harcanan Toplam Yakıt Miktarının Tutarı TL

261.289

223.218

Hizmette Çalışan İşçi Sayısı

28

14

Hizmet Süresi (Ay)

21

21

Asgari Ücret Tutarı

978,60

978,60

Hizmet Süresinde Toplam İşçilik Maliyeti

575.417

287.708

Toplam Maliyet

1.256.706

1.014.926

Hizmet Süresince Yapılan Toplam Sefer Sayısı

12.264

6.132

Sefer Birim Fiyatı

102

166

Toplam Asgari Maliyet (Kar ve Genel Giderler Hariç)

2.271.632,00

Şeklinde bir tabloya yer verildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, yukarıda yer verilen yaklaşık maliyet tutanağı ve ekinde yer alan asgari maliyet hesaplama tablosu üzerinden, idarece belirlenen yaklaşık maliyet içinde yer alan yüklenici kârı oranı anlaşılamadığından, ihaleyi gerçekleştiren idareden 03.04.2013 tarih ve 46056 sayılı yazı ile yaklaşık maliyeti oluşturan bileşenleri ve hesaplanma yöntemini gösteren bilgi ve belgeler talep edilmiştir.

İdare tarafından Kuruma ulaştırılan 08.04.2013 tarih ve 26781 sayılı yazı ile gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden; yaklaşık maliyetin idare tarafından yapılan 2012/184686 İKN’li ihale sonucu imzalanan sözleşmede gerçekleşen birim fiyatlar üzerinden hesaplandığının belirtildiği, söz konusu yazıya aşağıda yer verilen tablo eklendiği görülmüştür:

Personel Taşıma İşi Yaklaşık Maliyet Hesaplaması

(2010 Yılında İmzalanan Sözleşmedeki Birim Sefer Ücretlerinin 2012 Yılı Aralık Ayı Fiyat Farkı Eklenmesine Göre)

Servis Aracının Cinsi

19.12.2012 tarihinde 3 aylık (2013 yılı Ocak, Şubat, Mart ayı) ihalesi yapılan Merkez Personel Taşıma İşindeki Birim Sefer Ücreti (TL)

01.04.2013 – 31.12.2014 Tarihleri Arası Yapılacak Toplam Sefer Sayısı

01.04.2013 – 31.12.2014 Tarihleri Arası Toplam Yaklaşık Maliyet (TL)

Toplam Yaklaşık Maliyet

Merkez

Midibüs

(27+1 Kapasiteli)

220,00

6.132,00

1.349.040,00

3.715.992,00

Minibüs

(19+1 Kapasiteli)

193,00

5.694,00

1.098.942,00

Minibüs

(16+1 Kapasiteli)

193,00

6.570,00

1.268.010,00

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık Maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Anılan Kanunun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.

(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır.

(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.

(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.

(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

İhale işlem dosyası kapsamında yer alan ve idarece Kuruma gönderilen ek bilgi ve belgeler üzerinde yapılan incelemede; idare tarafından hizmette kullanılacak araçlara ilişkin amortisman bedelleri, tüketilecek yakıt gideri ve işçilik giderleri hesaplanarak kâr ve genel giderler hariç yaklaşık maliyetin 2.271.632,00 TL olarak hesaplandığı belirlenmiştir.

Her ne kadar, asgari maliyet olarak yukarıdaki tutar hesaplanmış olsa da, idarece gönderilen ek bilgi ve belgelerin incelenmesinden, yaklaşık maliyetin hesaplanmasında esas alınan verilerin, yukarıda yer verilen asgari maliyet hesaplanmasındaki veriler değil, aynı idarenin daha önce gerçekleştirdiği benzer ihale sonucu gerçekleşen birim fiyatların inceleme konusu ihalede geçerli sefer sayıları ile çarpımı sonucu bulunan tutarlar olduğu anlaşılmaktadır.

Diğer yandan, 05.03.2013 tarihli ihale komisyon kararında; “…Köker Tur. Taş. ve İnş. Tic. Taah. Ltd. Şti. , ŞEN-DEM Tur. Otom. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti., Kaya Seyahat Tur. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti. ve Özbayrak Eğt. Org. Tur. İnş. Taah. Nak. Pet. Hayv. Paz. San. Tic. Taah. Ltd. Şti. tekliflerinin geçerli sayılmasına, ancak Köker Tur. Taş. ve İnş. Tic. Taah. Ltd. Şti. ve Özbayrak Eğt. Org. Tur. İnş. Taah. Nakl. Pet. Hayv. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. teklif bedellerinin yaklaşık maliyetin üzerinde olması nedeniyle ekonomik bulunmamasına, öte yandan yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin ise söz konusu şartnamede belirtilen hükümlerin yerine getirilebilmesi için idaremizce belirlenen kar ve genel giderler hariç yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu tespit edildiğinden aşırı düşük sorgulama cihetine gidilmemiştir.” ifadelerine yer verildiği görülmüş olup, söz konusu ifadeden yaklaşık maliyet tutarı olarak ihale onay belgesinde yer alan ve aynı idare tarafından yapılan benzer ihalede gerçekleşen birim fiyatlar üzerinden hesaplanan yaklaşık maliyet tutarının esas alındığı (3.715.992,00) nitekim aşırı düşük teklif sorgulamasına esas oluşturacak kâr ve genel giderler hariç yaklaşık maliyet olarak ise, idarece yaklaşık maliyet hesabında kullanılmadığı anlaşılan asgari maliyet tablosunda bulunan tutarın (2.271.632,00) alındığı anlaşılmaktadır.

Zira yukarıda yer verilen yaklaşık maliyet tutarı, idarece hesaplanan asgari maliyet tutarından % 63,58 oranında daha yüksektir ve anılan farkın kamu ihale mevzuatı gereğince kâr ve genel gider karşılığı olarak belirlenemeyeceği açıktır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, idarelerin birden fazla yöntem kullanarak yaklaşık maliyet hesaplaması yapması mümkün ise de, tek bir yaklaşık maliyet tutarına ulaşılması ve bu maliyet tutarının yapılacak değerlendirmelerde esas alınması gerekmektedir. İdare tarafından hesaplanan ve yukarıda tablo halinde yer verilen asgari maliyet hesabının ihalenin hiçbir aşamasında kullanılmadığı görüldüğünden, anılan tutarın baz alınarak tekliflerin değerlendirilmesi mümkün değildir.

Başvuru konusu ihalede, idare tarafından yaklaşık maliyetin, geçmiş dönemde yapılan benzer ihalenin sözleşme aşamasında gerçekleşen fiyatların kullanıldığı, anılan fiyatlar esas alınarak yapılan yaklaşık maliyet hesaplaması sonucunda 3.715.992,00 TL tutarına ulaşıldığı ve ihale tarihinde bu tutarın yaklaşık maliyet olarak açıklandığı görülmüştür. Söz konusu tutarın benzer ihalenin üzerine bırakıldığı isteklinin teklif tutarı üzerinden hesaplandığı, dolayısıyla bu teklifin yüklenici kârı içerdiği açıktır. Ancak, söz konusu tutarın ne oranda kâr içerdiğini tespit etme imkanı bulunmamaktadır.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet işi olduğu ve personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına yönelik aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla Kurum tarafından belirlenmiş bir sınır değer bulunmadığı anlaşılmakla birlikte, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan alımlardaki aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesinde, Hizmet Alımı İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesine göre idarece belirlenebilecek azami kâr miktarı olan % 20 oranının yaklaşık maliyetten düşülmesi suretiyle elde edilen tutarın altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği yönünde istikrar kazanmış Kamu İhale Kurulu kararları bulunmaktadır.

Kâr oranının % 20 kabul edilmesi durumunda, kârsız yaklaşık maliyetin (3.715.992,00 / 1,2 =) 3.096.660 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin (2.845.248,00 TL) bu tutarın altında kaldığı, dolayısıyla söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği yönündeki başvuru sahibinin iddiasının yerine olduğu sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibi tarafından, İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde yer alan ihale kapsamındaki araçlardan iki adet midibüs ile üç adet minibüsün yüklenicinin kendi malı olması hususuna ilişkin itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bu başvurunun söz konusu düzenlemede bulunan kendi malı olma koşulunun tekliflerin değerlendirilme aşamasında aranması, dolayısıyla isteklilerin bu belgeleri teklif dosyaları kapsamında sunup sunmadıklarının değerlendirilmesi gerektiğine yönelik olduğu anlaşılmıştır.

Başvuruya konu düzenlemenin yer aldığı İdari Şartname’nin 47’nci maddesinde, belgelerin idareye sunuluş şekline ilişkin olarak “Hizmete sunulacak tüm araçlar için aşağıda belirtilen belgeleri (a,b ve c maddelerinde) sözleşmeye davette istenen diğer belgeler ile birlikte isteklice idareye sunulmasını müteakip teknik heyetçe yapılacak inceleme neticesinde düzenlenecek rapora göre sözleşme imzalanacaktır.” ifadesine yer verildiği görülmüştür. Bu düzenlemeden, isteklilerin kendi malı olan araçlara ilişkin belgeleri idareye sözleşmeye davet aşamasında verecekleri hususu açıkça belirtilmiştir. Bu açıdan başvuru sahibinin bu belgelerin tekliflerin değerlendirilme aşamasında aranması gerektiği yönündeki iddiası yerinde değildir.

Kaldı ki, başvuru sahibi tarafından, ihaleye katılan isteklilerin bu belgeleri sunup sunmadıklarının değerlendirilmesi gerektiği iddiasına ilişkin konu, sebep ve dayandığı delilleri başvuru dilekçesinde belirtmediği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin dilekçelerde yer alacak hususlara ilişkin dördüncü fıkrasının (d) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hükme bağlanmış olup, aynı hususa, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasında da yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin son fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8’inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Bu kapsamda, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından mevzuata aykırılık iddialarının konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği, başvuruda bulunulan hususların somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerektiği, söz konusu başvuruda ise idare işleminin hangi unsurları bakımından ve hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğunun belirtilmediği, aykırılığa ilişkin somut delillere yer verilmediği dolayısıyla başvuru dilekçesinin İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin (ç) bendine aykırılık teşkil ettiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin ikinci iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında kalan istekli olan ŞEN-DEM Tur. Otom. Nak. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi