KİK Kararı: 2013/UH.III-1922

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/033
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 29.04.2013
Karar No : 2013/UH.III-1922
BAŞVURU SAHİBİ:
Yeter Kardeşler Deri Gıda Temizlik Fidancılık İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi., SARAYALTI MAH. CELAL BAYAR CAD. NO : 57/A UŞAK

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Uşak Huzurevi Yaşlı Bakım Ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü , Dıkılıtas Mahallesı Hacı Kadem Caddesı 2/E 64100 UŞAK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/35937 İhale Kayıt Numaralı "Uşak Huzurevi Yaşlı Bakım Ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü Mamul Yemek" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Uşak Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğütarafından 22.03.2013 tarihinde pazarlık usulü ile yapılan “Uşak Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü Mamul Yemek” ihalesine ilişkin olarak Yeter Kardeşler Deri Gıda Temizlik Fidancılık İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 29.03.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.04.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.04.2013 tarih ve 12357 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.04.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1381 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuru konusu ihale üzerinde bırakılan isteklinin yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasında,

-İhale konusu işte çalıştırılacak personellerin teklif edilmesi gereken zorunlu işçilik maliyetinin altında açıklama ve belgelendirme yapıldığı,

-İhale konusu işte çalıştırılacak personellerin yemek giderine ilişkin aynî olarak ve 26 gün üzerinden bedel öngörülmediği ve belgelendirmesinin yapılmadığı, kendi mutfağından karşılasa dahi bedel öngörülmesinin zorunlu olduğu,

-İhale konusu işte çalıştırılacak personellerin yol giderine ilişkin aynî olarak ve 26 gün üzerinden bedel öngörülmediği ve belgelendirmesinin yapılmadığı, personeli gerek kendi aracı ile gerek araç kiralama yolu ile taşıması halinde araç giderleri ve araç ruhsatı, demirbaş kayıt defteri veya araç kiralama sözleşmesinin sunulması gerektiği,

-Sunulan proforma faturaların serbest muhasebeci tarafından onaylandığı, Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun SMMM veya YMM onayı taşımadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru konusu işin 11.680 sabah kahvaltısı, 10.895 ara öğün, 25.680 ana öğün (öğle+akşam) olmak üzere toplam 48.255 öğün mamul yemek hizmet alımı işi olduğu,isteklilerin tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden verecekleri, ihale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacağı anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde,

_“25.1._Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhildir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

_11.680 adet sabah kahvaltısı, 10.895 adet ara öğün, 25.680 adet ana öğün (öğle + akşam yemeği) olmak üzere toplam 48.255 adet/öğün yemek teklif fiyata dahildir.

Yemeklerin kuruluşta pişirildiği ve bu hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık (26) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;
(2) aşçı,
(1) aşçı yardımcısı,
(2) servis elemanı,
(3) bulaşıkçı personelin,
işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma (16 gün)] teklif fiyata dâhildir.

Yılbaşı, bayram, davet, toplu yapılan doğum günleri vs. gibi özel günlerde ayda bir defa olmak üzere, kuruluşta bakılan sayısının iki katına kadar kişinin yararlanacağı “Özel Gün Menüsü” (en az beş çeşit olmak üzere 1-Kuruyemiş, 2-Kuru pasta 3-Yaş pasta, 4-Meyve, 5-İçecekler vs.) teklif fiyata dâhildir.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir. _

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yapılmış olup, teklif mektubu eki birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekildedir.

A 1

B 2

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Ara Öğün

Adet

10.895

Sabah Kahvaltısı

Adet

11.680

Ana Öğün (Öğle + Akşam)

Adet

25.680

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde,

“ Bu işin konusu; yüklenici firma veya kuruluş mutfaklarında yemek pişirme yoluyla mamul yemek alımı, dağıtımı ve servis hizmetleridir.”

“ İşin Tanımı**”** başlıklı 1’inci maddesinde,

“ Yemek Çeşitleri ve Öğün Sayıları: Uşak Huzurevleri Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezleri Müdürlüğü için, 1 (bir) öğün kahvaltı (4 çeşit), 1 (bir) öğün öğle yemeği (3 çeşit) 1 (bir) öğün akşam yemeği (3 çeşit) ile 1 (bir) öğün ikindi kahvaltısı (2 çeşit)olmak üzere günlük 4 (dört) öğün yemeğin pişirilmesi, servisi ve servis sonrası hizmetlerinin yürütülmesi işidir. Öğünler ve örnek yemek çeşitleri aşağıdaki tablolarda belirtilen sayıda uygulanacaktır.”

“Makine ve teçhizat ile ilgili hususlar” başlıklı 4’üncü maddesinde,

“Yüklenici firmanın temin edeceği makine ve teçhizat”

CİNSİ: MİKTARI: TEKNİK ÖZELLİK:

Yemek taşıma arabası 2

Paslanmaz çelik çöp arabası 2

İhtiyaç duyulan diğer makine ve teçhizat

1-Yemeklerin hazırlanmasında, pişirilmesinde, dağıtımında çelik kaplar kullanılacak, alüminyum, bakır, plastik v.b kaplar kullanılmayacaktır.

2-Firma kat mutfaklarında ve yemekhanelerde ısıtma, pişirme, aydınlatma vb. amaçlarla kullanılacak her türlü yanıcı ve patlayıcı cihazlar ile LPG ve elektrik kullanımı ve işletmesi ile ilgili yönetmeliklerde belirtilen emniyeti temin etmek görev ve sorumluluğundadır.

3-İdare, yemeklerin ısıtılması işleminde kullanılmak üzere firmaya teslim edilecek, ocak ve diğer ısıtma cihazları ile LPG tüplerinin markasını, ağırlığını ve sayısını bir tutanakla tespit edecektir. İşin bitiminde teslim edilen LPG tüpleri tekrar geri alınacaktır. LPG dolum masrafları firma tarafından karşılanacaktır.

4-Yüklenici firmalara birim mutfağının kullandırıldığı durumlarda, elektrik, doğalgaz ve su harcamaları süzme sayaç koyularak yüklenicinin sarfiyatı tespit edilecektir. Bu durumda birim ile yükleniciye ait ortak giderlerin ödenmesi yüklenici firmanın aylık hak edişinden kesilerek yapılacaktır.”

26’ncı maddesinde**“** Yüklenici firma, salonlar, mutfaklar, lavabolar vb. yerleri ayda bir haşere ve kemirgene karşı Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde ilaçlayacaktır.” düzenlemeleri yapılmıştır.

İhale dokümanında yer verilen düzenlemelerden ihale konusu işin, malzeme ve işçilik dâhil toplam 48.255 adet (kahvaltı, ara öğün ve ana öğün) yemek alımı, dağıtımı ve sonrası hizmet alımı işi olduğu, ihale konusu işte toplam 8 personelin çalıştırılacağı, personelin 2’sinin aşçı, 1 tanesinin aşçı yardımcısı, diğerlerinin de servis elemanı ve bulaşıkçı personel olduğu, farklı personel grupları öngörüldüğü ve İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde “ işçilik giderleri [(işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, yol, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma (16 gün)] teklif fiyata dâhildir.” denildiği halde ödenecek ücret açısından herhangi bir ayrım yapılmadığı, asgari ücretin oran olarak % kaç fazlasının ödeneceğinin belirlenmemesi dışında farklı vasıftaki personele ödenecek ücretin ne olacağının dahi belirlenmediği, teklif fiyatının oluşturulmasında önemli bir unsur olan sigorta risk prim oranına yer verilmediği, ancak aşırı düşük teklif açıklamasında işçilik giderinin önemli maliyet bileşeni olarak belirlenerek ayrıntılı maliyet girdilerinin istenildiği görülmüştür.

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde yapılan “ Bu işin konusu; yüklenici firma veya kuruluş mutfaklarında yemek pişirme yoluyla mamul yemek alımı, dağıtımı ve servis hizmetleridir.” şeklindeki düzenlemeden yemeklerin yüklenici mutfağında mı idare mutfağında mı yapılacağının net olarak belirlenmediği, halbuki ikisi arasında maliyet farkının bulunduğu, uygulanacak kuralların işin gerçekleşeceği bu 2 mutfak ihtimaline göre belirlenmediği,

Çalışacak personelin yemek ihtiyacının yüklenici firma tarafından karşılanacağı, ancak personele kaç kap yemek verileceği ve verilecek yemeğin kalorisine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği, ayrıca yol gideri ile ilgili dokümanda net bir belirleme yapılmadığı halde aşırı düşük teklif açıklamasında yol için 3,91 TL nin esas alınacağının bildirildiği, bu husustaki eksik düzenlemenin de gerek tekliflerin hazırlanmasında gerek değerlendirilmesinde çelişki ve zorluk oluşturarak ihalenin eşit şartlarda ve objektif kriterlerle mevzuata uygun bir şekilde sonuçlandırılmasına engel oluşturacağı anlaşılmıştır.

İdarece yaklaşık maliyet yukarıda da belirtildiği üzere yapılan piyasa araştırması esas alınarak öğün başı birim fiyat olarak belirlenmiştir. İhale dokümanında yaklaşık maliyetin tespitinde teklif fiyata dâhil giderlerin, hizmetin haftanın 7 günü verileceği dikkate alındığında hafta tatili ve resmi ve dini bayram gününde çalışılan günlerde personele ödenecek ücretin, işin görülmesi sırasında kullanılacak ve yükleniciye ait olduğu belirtilen elektrik, su, doğalgaz gideri gibi maliyet bileşenlerinin dikkate alınıp alınmadığı anlaşılmamaktadır.

Diğer yandan Teknik Şartname’de yemek çeşitlerinin aşağıda bir kısmının alıntısının bulunduğu listede belirlendiği, ancak yemeklerin içerisindeki malzemelerin gramajlarına yer verilmediği, Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde “gıda rasyonu” ve “gıda malzemelerinin özellikleri listesi”nin kurumun web sitesinden temin edilebileceğinin belirtildiği,

İdarece yaklaşık maliyetin tespiti aşamasında veya ihale dokümanında iş süresi içerisinde hangi yemekten ve kahvaltıdan ne miktarda verileceğinin tespitinin yapılabileceği haftalık, aylık veya belirli bir döneme ilişkin örnek bir yemek menüsünün oluşturulmadığı; bu durumun isteklilerin aynı gramajlara sahip aynı yemek çeşitleri üzerinden teklif maliyeti oluşturmalarına engel olduğu, teklifler aynı kriterlerle hazırlanmadığından, eşit şartlarda bir fiyat yarışmasının da söz konusu olamayacağı, idarece 10 günlük örnek yemek menüsünün aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında oluşturulduğu ve aşırı düşük teklif açıklaması yazısı ekinde isteklilere verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesinde bu hükme paralel düzenlemeler yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

79.4.2.20. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.

79.4.2.21. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme giderleri ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır.

79.4.2.22. Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemeler, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır.

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

79.6. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilere, açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin kesinleşen ihale kararı ile birlikte bildirilmesi zorunludur.” açıklaması yer almaktadır.

Pazarlık usulü ile yapılan ihalede verilen ikinci tekliflerden Him-Er Gıda Un ve Unlu Maddeler Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait 136.975,00 TL tutarındaki teklif ile Adem Ölmez-Ölmez Tabldot’a ait 138.235,80 TL tutarındaki teklifin idarece 190.286,30 TL olarak belirlenen kârsız yaklaşık maliyetin altında olması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, idarece adı geçen isteklilere gönderilen yazılarda “İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde yer alan tüm gider kalemleri (işçilere ödenecek yol parası Uşak sınırları için bordroda gösterilmek üzere 3,91 esas alınacaktır.), yemek kuruluş mutfağında yapılacağından mutfakta kullanılacak doğalgaz, elektrik ve su giderleri, sunulan örnek menü çerçevesinde ara öğün, sabah kahvaltısı ve ana öğün (öğle + akşam) yemeklerinin maliyet hesaplamalarının ayrıntılı şekilde açıklanması” nın istenildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Him-Er Gıda Un ve Unlu Maddeler Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 136.975,00 TL tutarındaki teklifine ilişkin olarak aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında yaptığı açıklamalar incelendiğinde;

İşçilik hesabı için sunulan tablonun incelenmesinden 2 usta ve 6 işçi için İdari Şartname’de net olarak belirlenmemesine rağmen usta ve diğerleri arasında ayrım yapılmaksızın asgari ücret üzerinden 28.536,00 TL işçilik maliyeti, İdari Şartname’de öngörülmeyen ancak sorgulama yazısında idarece esas alınması istenilen 3,91 TL yol gideri üzerinden 4.416,39 TL’lik 3 aylık yol gideri, 3 günlük resmî tatil ücreti için 1.902,24 TL olmak üzere toplam 34.584,63 TL asgari işçilik tutarının hesaplandığı,

Teknik Şartname’de personele verilmesi öngörülen kıyafete ilişkin düzenlemeye yer verilmemekle birlikte, ihale üzerinde bırakılan istekli bir kişi için 50 TL, 8 işçi için toplam 400,00 TL kıyafet gideri öngördüğü, konuya ilişkin belgelendirme yapılmadığı,

10 günlük yemek menüsüne göre bir kişinin 10 günlük kahvaltı, ara öğün ve ana öğünler ve özel gün menüsü maliyetinin hazırlandığı, sebze-meyve, margarin, un, baharat vb. yemek malzemeleri, ekmek, et-tavuk-balık, içecekler ve kuruyemiş, eldiven-maske-bone gibi temizlik malzemeleri için ayrı ayrı proforma faturaların sunulduğu, faturaların anılan Tebliğ gereğince taşıması gereken şekil şartlarını haiz olduğu,

Önemli maliyet bileşeni olarak açıklanması istenilen elektrik-su ve doğalgaz için firma tecrübelerinin göz önüne alınarak aylık tahmini ortalama bir bedel (5.250,00 TL ) öngörüldüğü hususları tespit edilmiştir.

Yukarıda da açıklandığı üzere, ihale dokümanında farklı gruplardan toplam 8 personelin çalıştırılacağı, haftanın 7 günü resmî ve dinî bayramlar dâhil tüm günlerde çalışılacağı düzenlemesine yer verilmekle birlikte resmî ve dinî bayramlarda ve diğer günlerde ödenecek ücrete dair herhangi bir düzenlemeye yer verilmemesi, personelin yemek ihtiyacının yüklenici firma tarafından karşılanacağı düzenlemesine yer verilmekle birlikte personele kaç kap yemek verileceğine veya verilecek yemeğin kalorisine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemesi, ihale dokümanında yemek çeşitlerine ilişkin düzenlemeye yer verilmekle birlikte teklifin hazırlanmasında asıl belirleyici olan örnek haftalık, aylık veya belirli bir döneme ilişkin yemek menüsüne yer verilmemesi, menünün aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında düzenlenip sadece aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilere verilmesi hususunun yanısıra yukarıda izah olunan ihale dokümanı düzenlemelerindeki mevzuata aykırılıklar nedeniyle gerek isteklilerin tekliflerini sağlıklı bir şekilde oluşturmaları, gerekse aşırı düşük açıklamalarını sağlıklı bir şekilde yapmaları, ihale komisyonunun da isteklilerin tekliflerini ve aşırı düşük açıklamalarını sağlıklı bir şekilde değerlendirmesinin mümkün olmadığı, ayrıca idarenin şikâyeti, Kurumun ise itirazen şikâyeti sağlıklı bir şekilde sonuçlandırmasına engel teşkil edeceği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ başvuru konusu ihale üzerinde bırakılan isteklinin yaptığı aşırı düşük teklif açıklamasında;

-İhale konusu işte çalıştırılacak personellerin teklif edilmesi gereken zorunlu işçilik maliyetinin altında açıklama ve belgelendirme yapıldığı,

-İhale konusu işte çalıştırılacak personellerin yemek giderine ilişkin ayni olarak ve 26 gün üzerinden bedel öngörülmediği ve belgelendirmesinin yapılmadığı, kendi mutfağından karşılasa dahi bedel öngörülmesinin zorunlu olduğu,

-İhale konusu işte çalıştırılacak personellerin yol giderine ilişkin ayni olarak ve 26 gün üzerinden bedel öngörülmediği ve belgelendirmesinin yapılmadığı, personeli gerek kendi aracı ile gerek araç kiralama yolu ile taşıması halinde araç giderleri ve araç ruhsatı, demirbaş kayıt defteri veya araç kiralama sözleşmesinin sunulması gerektiği,

-Sunulan proforma faturaların serbest muhasebeci tarafından onaylandığı, Kamu İhale Genel Tebliğine uygun SMMM veya YMM onayı taşımadığı ” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca verilen kararda, “ ihale dokümanında farklı gruplardan toplam 8 personelin çalıştırılacağı, haftanın 7 günü resmi ve dini bayramlar dahil tüm günlerde çalışılacağı düzenlemesine yer verilmekle birlikte resmi ve dini bayramlarda ve diğer günlerde ödenecek ücrete dair herhangi bir düzenlemeye yer verilmemesi, personelin yemek ihtiyacının yüklenici firma tarafından karşılanacağı düzenlemesine yer verilmekle birlikte personele kaç kap yemek verileceğine veya verilecek yemeğin kalorisine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemesi, ihale dokümanında yemek çeşitlerine ilişkin düzenlemeye yer verilmekle birlikte teklifin hazırlanmasında asıl belirleyici olan örnek haftalık, aylık veya belirli bir döneme ilişkin yemek menüsüne yer verilmemesi, menünün aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında düzenlenip sadece aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilere verilmesi, gerek isteklilerin tekliflerini sağlıklı bir şekilde oluşturmalarına, gerekse aşırı düşük açıklamalarını sağlıklı bir şekilde yapmalarına, ihale komisyonunun da isteklilerin tekliflerini ve aşırı düşük açıklamalarını sağlıklı bir şekilde değerlendirmesine, ayrıca idarenin şikâyeti, Kurumun ise itirazen şikâyeti sağlıklı bir şekilde sonuçlandırmasına engel teşkil edeceği ….” şeklinde belirtilen gerekçeye dayanılarak “ ihalenin iptaline ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Uşak Huzurevi Yaşlı Bakım Ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Uşak Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü Mamul Yemek Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması esas alınarak toplam 208.980,25 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihaleye davet edilenler tarafından (3) adet ihale dokümanının satın alındığı, 22.03.2013 tarihinde 4734 sayılı Kanun’un 21-b maddesi gereğince pazarlık usulü ile yapılan ihaleye (3) istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, üç teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, isteklilerin;

1. OTURUMDA

İsteklinin Adı

1.Teklif Bedeli(TL)

HİM-ER GIDA UN VE UN LU MADDELER TEKS SAN.VE TİC.LTD.

222.529,90

YETER KARDEŞLER DERİ GIDA TEMİZLİK FİDANCILIK İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ.

232.857,50

ÖLMEZ TABLDOT/ADEM ÖLMEZ

205.462,50

2. OTURUMDA

İsteklinin Adı

2.Teklif Bedeli(TL)

HİM-ER GIDA UN VE UN LU MADDELER TEKS SAN.VE TİC.LTD.

136.975,00

ÖLMEZ TABLDOT/ADEM ÖLMEZ

138.235,80

YETER KARDEŞLER DERİ GIDA TEMİZLİK FİDANCILIK İNŞAAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ

190.286,30

Şeklinde fiyat teklifi verdiği, ihalede verilen 2’nci tekliflerden Him-Er Gıda Un ve Unlu Maddeler Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait 136.975,00 TL tutarındaki teklif ile Adem Ölmez-Ölmez Tabldot’a ait 138.235,80 TL tutarındaki teklifin idarece 190.286,30 TL olarak belirlenen kârsız yaklaşık maliyetin altında olması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, 27/03/2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Him-Er Gıda Un ve Unlu Maddeler Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibine ait teklifin ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen son teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ ihalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi