KİK Kararı: 2013/UH.III-1761

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/030
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 11.04.2013
Karar No : 2013/UH.III-1761
BAŞVURU SAHİBİ:
Öz Or-Sa Turizm Gıda Temizlik Taşımacılık Kırtasiye İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti., İVEDİK CAD. 174/4 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Yozgat Polis Meslek Yüksek Okulu Müdürlüğü, Fatih Mahallesi Rıza Kayaalp Caddesi No: 42/E 66100 YOZGAT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/189797 İhale Kayıt Numaralı "Hazır Yemek Alımı Ve Sonrası Hizmetlerin Yapılması İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Yozgat Polis Meslek Yüksek Okulu Müdürlüğütarafından 21.01.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Hazır Yemek Alımı Ve Sonrası Hizmetlerin Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Öz Or-Sa Turizm Gıda Temizlik Taşımacılık Kırtasiye İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 27.02.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.03.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.03.2013 tarih ve 9808 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.03.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1119 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarının idarece kabul edilmeme gerekçelerinin mevzuata aykırı olduğu, mevzuata uygun olarak yapılan açıklamalarının kabul edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılması halinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir” açıklamaları bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak idarenin cevabında “… açıklama dosyasında … Bakliyat Pazarı Gıda Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından verilmiş olan … 67 kalemlik proforma faturanın 3. sırasında belirtilen kaşar peyniri kg 7,18 TL üzerinden teklif verildiği görülmüştür. İdarece bu iş hazırlanan teknik şartnamenin 30. maddesi yemekler ve yemeklerde kullanılacak malzeme miktarlarında her yemeğin içine katılacak olan malzeme miktarları gr / demet / adet olarak verilmiştir. Domates çorbasına 5 gr sert küfsüz eski kaşar konması gerektiği belirtilmiştir. İstekli firmanın günlük üretim analiz raporunda domates çorbası için 0,0005 kg kaşar peyniri koyduğu, bunu da Bakliyat Pazarı Gıda Sanayi ve Dış Ticaret Ltd. Şti. firmasına ait proforma faturadaki kaşar peyniri kg tutarı olan 7,18 TL’den fiyatlandırıldığı görülmüştür.

Sabah kahvaltısında verilecek olan kaşar peynirinin özellikleri Teknik Şartnamenin 14.14 maddesinde belirtilmiş olup …

İstekli firmanın itirazında; domates çorbasına konması gereken 5 gr kaşar fiyatının sert küfsüz eski kaşar fiyatı üzerinden hesaplandığı belirtilmiştir. Buna göre Bakliyat Pazarı Gıda Sanayi ve Dış Ticaret Ltd. Şti. tarafından verilmiş olan 67 kalemlik proforma faturada sadece bir kaşar peyniri bulunduğu, istekli firmanın açıklamasında sunmuş olduğu örnek yemek listesinde sabah kahvaltısında verecek olduğu kaşar peyniri fiyat girdilerinin de domates çorbasına konan kaşar peyniri tutarı üzerinden fiyatlandırıldığı görülmüştür.

Bu bağlamda istekli firmaca ya domates çorbasına konan kaşar peynirine veya sabah kahvaltısında verilecek olan kaşar peynirine teklif alınmadığı görülmüştür.

…

Ayrıca,

…

İstekli firmaca meyve, yaş sebze ve balık fiyatları için Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Sebze Haline ait internet çıktıları konduğu internet çıktılarının imzasız ve kaşesiz olduğu görülmüştür.

…

31/01/2011 tarih ve 2011/UH.I-460 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı … emsal teşkil etmektedir.

Genel Tebliğin 79.4.2.10 ve 79.4.2.11 maddelerinde ‘internet sayfası üzerinden temin edilebilen ve teyidi yapılabilen ihaleye katılım ve yeterlik belgelerinin internet çıktısı sunulabilecektir’ hükmü bulunmamaktadır” denilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesi “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Hazır yemek alımı ve sonrası hizmetlerin yapılması işi

…

c) Yapılacağı yer: İdarenin Yemekhanesi, mutfak ve mevcut demirbaşlarının yüklenici tarafından kullanılarak (yaklaşık) 500 öğrenciye, teknik şartnamede belirtilen esaslar çerçevesinde miktarı aşağıda belirtilen 3 (üç) öğün ve 4 (dört) çeşit olmak üzere (sabah, öğle ve akşam) ve en az 1 Gıda Mühendisi veya Diyetisyen (diplomalı) 1 Aşçı başı (Diplomalı veya Bonservisli), 2 Aşçı (en az 3 yıl tecrübeli), 8 mutfak görevlisi, 4 Bulaşıkçı, 4 Garson- Meydancı personel olmak üzere toplam 20 personel çalıştırılarak hazır yemek verilmesi ve sonrası hizmetlerin yapılması işidir”.

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesi “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım sigorta, vergi, resim, harç, sözleşme giderleri ile diğer bütün giderler yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Alımı yapılacak olan hizmet malzemeli yemek alımı kapsamanda olduğundan Personel ücretleri yüklenicinin kendisi tarafından karşılanacağından ücretlerin belirlenmesinde yürürlükteki asgari ücretten az olmamak üzere yüklenici tarafından belirlenecektir. Ayrıca işçilerin yol ve yemek ücretleri ayni olarak yüklenici tarafından karşılanacaktır.

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Yaklaşık Maliyet hesaplanırken kısa vadeli sigorta kolları %1 oranından hesaplanmıştır.”

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesi “9.1. İşe başlama tarihi 01.04.2013; işi bitirme tarihi 31.12.2013

…”

Birim fiyat teklif cetvelinde ihale konusu hizmet işi kapsamında olan iş kalemleri “Sabah kahvaltısı (84.250 adet), Öğle yemeği (84.250 adet) ve Akşam yemeği (84.250 adet)” şeklinde düzenlenmiştir

Ayrıca Teknik Şartname’nin “Kahvaltılıklar” başlıklı 14’üncü maddesinin14’üncü fıkrasında, ihale konusu hizmet işinin kahvaltı iş kalemi kapsamında sunulacak kahvaltılık malzemeleri arasında yer alan “kaşar peyniri”nin “ Piyasanın 1.sınıf ürününden Blok kaşar olacaktır. İçinde yabancı maddeler bulunmayacaktır. Tam yağlı olacak, yağ miktarı % 40’tan aşağı olmayacaktır. GMT tam yağlı kaşar peyniri evsafında olacaktır. Ambalaj üzerinde firma adı, imal tarihi, raf ömrü etiket şeklinde değil, soğuk damga şeklinde olmalıdır. TS 3272’ye uygun olacaktır. Yapısı düzgün kesitli, pürüzsüz ve homojen, fazla sert ya da yumuşak olmayan ufalanmayan yapıda olmalı, yavan ya da hafif yabancı tatta, ekşi veya acı olmamalıdır. (Tuz; iyotlu tuz olmalıdır.) Kabuğu temiz, parlak ve sert, rengi saman sarısından koyu saman sarısına kadar olacak, kesitin rengi ise fil dişinden saman sarısına kadar olacaktır. ” şeklinde tarifinin yapıldığı,

İhale konusu hizmet işi kapsamında her öğünde en az 4 çeşit olarak sunulacak yemekler ve yemeklerde kullanılacak yemek, kahvaltılık, meyve vs. malzeme miktarlarının Teknik Şartname’nin 30, 31, 32, 33 ve 34’üncü maddelerinde, mevsimine göre örnek haftalık yemek menülerinin de Teknik Şartname’nin 35’inci maddesinde düzenlendiği,

Örnek menülerde yer alan domates çorbasının malzeme ve miktarları arasında “5 gr sert küfsüz eski kaşar”a yer verildiği anlaşılmıştır.

İdarenin 22.01.2013 tarihli yazıları ile idarece hesaplanan kârsız yaklaşık maliyet tutarından daha düşük fiyat teklif eden Rukiye Yarar, Ahi Özel Hizmet İç ve Dış Tic. İnş. Nak. Yemek Ltd. Şti., başvuru sahibi Öz Or-Sa Turizm Gıda Tem. Taş. Kırt. İnş. San. Tic. Ltd. Şti., Ogtim İnşaat Turizm Med. Gıda Tem. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti., Sedir Yemekçilik Gıda Tarım ve Hayvancılık Temizlik Hizmetleri Nakliyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Habitat Gıda Temizlik Medikal Hayvancılık İnşaat Taahhüt İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi, Dinçerler Gölbaşı Turizm Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ve Karanfil Yemek Emlak Temizlik İnşaat Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nden “asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler, … dört ayrı mevsime göre birer haftalık menü ve bu menüye ilişkin gıda maliyetleri … hususlarında belgelendirilmek suretiyle …” aşırı düşük teklif fiyatları hakkında açıklama istenmiştir.

İhale komisyonu kararıyla Ogtim İnşaat Turizm Med. Gıda Tem. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamaları kabul edilerek ihale üzerinde bırakılmıştır.

Başvuru sahibinin 29.01.2013 tarihli aşırı düşük teklif fiyatı açıklamaları ihale komisyonu kararıyla,

Teknik Şartname’nin 30’uncu maddesinde yemekler ve yemeklerde kullanılacak malzeme miktarlarında her yemeğin içine katılacak olan malzeme miktarlarının verildiği, domates çorbasına 5 gr sert küfsüz eski kaşar konması gerektiğinin belirtildiği, başvuru sahibinin günlük üretim analiz raporunda domates çorbası için 0,0005 kg taze kaşar peyniri koyduğu, bunu da Bakliyat Pazarı Gıda Sanayi ve Dış Ticaret Ltd. Şti.ne ait proforma faturadaki taze kaşar peyniri kg tutarı olan 7,18 TL’den fiyatlandırdığı,

Ayrıca meyve, yaş sebze ve balık fiyat teklifleri için Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Sebze Haline ait imzasız ve kaşesiz internet çıktıları konduğu, dolayısıyla aşırı düşük teklif fiyatı açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nde öngörülen esaslara uygun olarak yapılmadığı gerekçeleriyle reddedilmiştir.

Başvuru sahibinin 866.090,00 TL toplam (1,90 TL kahvaltı; 4,19 TL öğle ve akşam yemeği birim) fiyat teklifineilişkin olarak aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması kapsamında sunduğu belgeleridarenin açıklamaları reddetme gerekçeleri ile sınırlı olarak incelendiğinde;

517.295,00 TL olarak hesaplanan çiğ yemek malzemesi toplam gideri kapsamında, Teknik Şartname’de verilen mevsimlere göre belirlenen örnek menüler esas alınarak 1,25 TL (kahvaltı), 2,57 TL (öğle yemeği) ve 2,32 TL (akşam yemeği) ortalama birim maliyetler belirlendiği,

Bu maliyetlerin hesabında esas alınan ilkbahar mevsimi örnek öğle yemeği menüsü 1.gün, akşam yemeği menüsü 5.gün, yaz mevsimi örnek öğle yemeği menüsü 2.gün, akşam yemeği menüsü 7.gün, sonbahar mevsimi örnek öğle yemeği menüsü 2.gün ve kış mevsimi örnek öğle yemeği menüsü 4.günde bulunan domates çorbasında, öngörülen “kaşar peyniri” miktarının, ihale komisyonu kararında belirtildiğinin aksine Teknik Şartname’de öngörülen miktara eşit olarak, 0,005 kg (= 5 gr) olduğu anlaşılmakla birlikte;

Söz konusu malzemenin Teknik Şartname’nin 30’uncu maddesinde yer alan yemek malzeme ve miktarlarının belirtildiği tabloda gösterildiği şekilde “sert küfsüz eski kaşar” olduğuna ilişkin herhangi bir ibare bulunmadığı,

Gerek piyasadan alınan proforma faturada gerekse açıklama kapsamında sunulan diğer maliyet tablolarında, birim fiyatı (7,18 TL/kg) ve ismi göz önüne alındığında söz konusu kaşar peynirinin kahvaltı birim maliyetinin belirlenmesinde esas alınan “kaşar peyniri” ile aynı olduğu, Teknik Şartname’de kahvaltılık kaşar peynirinin “sert küfsüz eski kaşar” olarak tarif edilmediği ve başvuru sahibinin açıklamaları kapsamında “sert küfsüz eski kaşar” fiyatını belgeleyen herhangi bir belgenin sunulmadığı anlaşıldığından, anılan yemek malzemesi ile ilgili olarak teklif fiyatın belirlenmesinde esas alınan birim fiyatın Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.1 numaralı maddesine aykırı olarak belgelendirilmediği,

Ayrıca öğün birim maliyetlerinin belirlenmesinde esas alınan meyve, sebze ve balık birim fiyatlarının belgelendirilmesi amacıyla sunulan Ankara Büyükşehir Belediyesinin 01.02.2012, 15.05.2012, 01.07.2012 ve 01.01.2013 tarihlerindeki Hal Fiyatlarına ait internet çıktılarındaKamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.3 numaralı maddesinin (f) bendine aykırı olarak hal idaresi tarafından düzenlendiğini gösteren herhangi bir onay olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif fiyatı hakkında yaptığı açıklamalarının sonuç olarak kabul edilmemesinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.5 numaralı maddesine uygun olduğu tespit edilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarının idarece kabul edilmeme gerekçelerinin mevzuata aykırı olduğu, mevzuata uygun olarak yapılan açıklamalarının kabul edilmesi gerektiği ” şeklindeki iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca, “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Yozgat Polis Meslek Yüksek Okulu Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Hazır Yemek Alımı ve Sonrası Hizmetlerin Yapılması ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasadan alınan fiyat teklifleri, Ticaret Odası, Esnaf ve Sanatkârlar Odası ve Belediye Başkanlığı fiyatlarının ortalaması esas alınarak, 84.250 adet sabah kahvaltısı için 3,24 TL, 84.250 adet öğle yemeği için 5,30 TL ve 84.250 adet akşam yemeği için 5,26 TL olarak alınan birim fiyatlar üzerinden toplam 1.162.181,94 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 16 adet ihale dokümanı satın alındığı, 21.01.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, bir isteklinin teklifinin “ Teklif fiyatı yaklaşık maliyetten yüksek olduğu ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan sekiz teklifin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Rukiye Yarar

833.232,50

Ahi Özel Hizmet İç ve Dış Tic. İnş. Nak. Yemek Ltd. Şti.

838.287,50

Öz Or-Sa Turizm Gıda Tem. Taş. Kırt. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

866.090,00

Ogtim İnşaat Turizm Med. Gıda Tem. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.

905.687,50

Sedir Yemekçilik Gıda Tarım ve Hayvancılık Temizlik Hizmetleri Nakliyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

925.065,00

Habitat Gıda Temizlik Medikal Hayvancılık İnşaat Taahhüt İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi.

936.860,00

Dinçerler Gölbaşı Turizm Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.

938.545,00

Karanfil Yemek Emlak Temizlik İnşaat Oto. San. Tic. Ltd. Şti.

956.237,50

Şeklinde verildiği, İdarece hesaplanan kârsız yaklaşık maliyet tutarından daha düşük fiyat teklif eden Rukiye Yarar, Ahi Özel Hizmet İç ve Dış Tic. İnş. Nak. Yemek Ltd. Şti., başvuru sahibi Öz Or-Sa Turizm Gıda Tem. Taş. Kırt. İnş. San. Tic. Ltd. Şti., Ogtim İnşaat Turizm Med. Gıda Tem. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti., Sedir Yemekçilik Gıda Tarım ve Hayvancılık Temizlik Hizmetleri Nakliyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Habitat Gıda Temizlik Medikal Hayvancılık İnşaat Taahhüt İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi, Dinçerler Gölbaşı Turizm Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. ve Karanfil Yemek Emlak Temizlik İnşaat Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nden, “asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler, … dört ayrı mevsime göre birer haftalık menü ve bu menüye ilişkin gıda maliyetleri … hususlarında belgelendirilmek suretiyle …” aşırı düşük teklif fiyatları hakkında açıklama istenildiği, ihale komisyonu kararıyla Ogtim İnşaat Turizm Med. Gıda Tem. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamaları kabul edilerek ihale üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi