KİK Kararı: 2013/UH.III-1716

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/029
Gündem No : 72
Karar Tarihi : 08.04.2013
Karar No : 2013/UH.III-1716
BAŞVURU SAHİBİ:
Cesur Yemekçilik Gıda Temizlik Ticaret Ve Sanayi Limited Şirketi, TUĞ MAH. HÜKÜMET CAD. KARDELEN SOK. BELEDİYE YANI ADALET APT. KAT 5 NO : 5 BİTLİS

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Hakkari İli Kamu Hastane Birliği Genel Sekreterliği, Dağgöl Mahallesi Çevre Yolu Üzeri 3.Kat 30000 HAKKARİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/2806 İhale Kayıt Numaralı "2013 Yılı Malzemeli Mutfak Hizmetleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Hakkari İli Kamu Hastane Birliği Genel Sekreterliğitarafından 11.02.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2013 Yılı Malzemeli Mutfak Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak Cesur Yemekçilik Gıda Temizlik Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi’nin 22.02.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.02.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.03.2013tarih ve 8899sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.03.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1036sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli olan İpekyolu Organizasyon Taah. ve Yem. Ür. San. Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Bir-San İnş. Trm. Hay. Lok. Hiz. San. Tic. Paz. Ltd. Şti.nin teklifinin yaklaşık maliyete ve diğer tekliflere göre aşırı düşük olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Her ne kadar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olmasa da; işin özelliğinden dolayı hizmet veren personel mesaisini sürekli olarak kurumda geçireceğinden aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır.

Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı ihalesinde toplam personel sayısı 50 (ELLİ) kişidir. İşin süresi 10 aydır.

Personel için (50 Kişi) brüt asgari ücret ödenecek olup, teklif fiyata dahildir. Yüklenici tarafından karşılanacak yol masrafı aylık gün sayısı olarak 22 (yirmiiki) gün esas alınacaktır. Personelin yol gideri günlük brüt (2 TL) olarak hesaplanacaktır. Yüklenici, teklif fiyatına personel yol giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir. Ulaşım hizmeti yüklenici tarafından nakdi olarak karşılanacaktır. Her ay 22 gün üzerinden günlük 2,00 TL olmak üzere aylık toplam 44,00 TL'lik tutar nakden ödeme şeklinde yapılacaktır. Tutarın ödendiğine dair bilgi personele ait bordroda gösterilecektir.

Sağlık Bakanlığı Strateji Geliştirme Başkanlığının 05/12/2008 tarih ve 4211 sayılı (2008/42) genelgeleri ve Bakanlık Makamından alınan 17 Ocak 2005 tarih ve 196 sayılı onay ile işçilerin yemek ihtiyaçlarının ayni veya nakdi olarak karşılanması için firmalara bir bedelin ödenmesi uygulanması yerine, yemek ihtiyaçlarının hastane tarafından çıkartılan yemekten bedelsiz karşılanması yönünde şartnamelere hüküm konulması ve yemek bedelinin yaklaşık maliyet hesaplamalarında dikkate alınmaması istenmektedir. Bu nedenle; İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkanı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir. Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranı % 1 (bir) olarak tespit edilmiştir.” düzenlemeleri,

Anılan Şartname’nin ekinde,

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Normal Yemek(Öğle-Akşam)

Öğün

484.956

2

Normal Kahvaltı

Öğün

152.567

3

Diyet Yemeği(Öğle-Akşam)

Öğün

53.417

4

Diyet Kahvaltı(Ara Öğün)

Öğün

24.012

Tablosu,

Teknik Şartname’de,

“Madde 1: İhalenin Konusu ve Şekli İle İşin Niteliği Nev-i ve Miktarı:

Hakkari Devlet Hastanesi Baştabipliği, Hakkari Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Baştabipliği ile Hakkari il Sağlık Müdürlüğü, Halk Sağlığı Kurumu ve bağlı birimleri ile Yüksekova Devlet Hastanesi Baştabipliğinin 10 Aylık Malzeme Dahil Yemek Hazırlama, Pişirme, Dağıtım ve Dağıtım Sonrası Servis Hizmetlerinin ihale dokümanının ve mevzuatı çerçevesinde belirtilen 10 aylık malzeme dahil yemek hazırlama, pişirme, dağıtım ve sonrasındaki hizmetlerin alımı ihalesi işidir.

…

Madde 8: Hijyen Kuralları

…

Servis yapılan malzemelerin bulaşığı yüklenici firma personelleri tarafından toplanacak, yemekhanenin temizliği yapılarak tekrar servise hazır hale getirilecektir. Temizlikte kullanılan malzemelerin Sağlık Bakanlığından üretim izni olması gerekmektedir.

Her gün yapılan temizliğe ilave olarak haftada bir gün mutfak ve yemekhaneyi kapsayan genel bir temizlik yapılacaktır. Hijyenin sağlanabilmesi için dezenfektanlı temizlik malzemeleri kullanılacaktır.

Yemeğin pişirilip hazırlanması ile servisi ve servis sonrası hizmetlerde hijyenik şartlara uyulması firmaca sağlanacaktır. Yüklenici firma günlük yemek çeşitlerinden(normal yemek+diyet yemeği) tümünden steril kaplara numuneler alacak ve bu numuneler 72 saat süreyle mutfak bünyesinde dondurulmadan, depo bölümünde saklanacaktır. İdare gerek gördüğü takdirde bu numunelerin analizlerini resmi bir laboratuvara yaptıracak ve masraflarını yüklenici firmadan tahsil edecektir. Bu konuda sorumluluk yüklenici firmaya aittir.

Yemek artıkları Çevre Bakanlığı’nca uygun görülen ebat ve renkte kalın plastik torbalara konularak çöplüğe götürülecek ve ağzı sızıntı olmayacak şekilde kapatılacaktır. Çöp konteynırları günlük olarak çamaşır suyu ile temizlenecektir.

Madde 10 Görevlerin Tanımı:

…

6- Bulaşıkçı görevleri:

…

Mutfak günlük temizlik: Günlük kullanılan her türlü alet ve teçhizat sıcak, deterjanlı su ite yıkanıp yerlerine kaldırılacak, kullanılan et tezgahı, tezgah vb. yerler iş bittikten hemen sonra temizlenecektir. Et tezgahı temizlendikten sonra dezenfektan maddelerle korunacak, yer ve koridorlar günde üç kez sıcak deterjanlı sularla temizlenecektir. Çok kirli ve yağlı bölgeler ağır kir ve yağ çözücü maddelerle temizlenecektir. Buna ek olarak haftada bir gün genel temizlik yapılacaktır.

Aylık Temizlik: Davlumbaz, ocak ve fırının ağır kir ve yağ çözücü maddelerle temizliği yapılacaktır.

…

7- Garson görevleri:

…

Günlük temizlik: Servis ofislerinin, bankoların, dolaplar, çekmeceler ve beanmarie tezgahın, lavaboların ve yerlerin temizliği, kirlenen masa örtülerinin değiştirilmesi, çatal, kaşık ve bıçakların tek kullanımlık hijyenik kağıt paketlere konulması.

Haftalık temizlik: Masa ve sandalyelerin deterjanlı su ile silinmesi, camların silinmesi, sürahi, bardak, çatal, kaşık, yemek tabaklarının dezenfektan maddeleriyle temizlenip durulanması. Masa üstündeki tuzluk, peçetelik vb. malzemelerin temizliği, kirli veya temiz ayırt etmeden tüm masa örtülerinin yıkanması.

Aylık temizlik; Duvarların ve yerlerin temizlenmesi ve gereken hallerde ilaçlama yapılması Yemekhane ve koridorlarda ayda bir usulüne uygun olarak ilaçlama yapılacaktır. Bu süre daha erken ilaçlama ihtiyacı doğması halinde kısaltılabilecek olup bu konuda hastane idaresi yetkili olacaktır.” düzenlemeleri yer almıştır.

Başvuruya konu ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın geçerli teklifler arasında en düşük fiyat teklifi veren İpekyolu Organizasyon Taah. ve Yem. Ür. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Bir-San İnş. Trm. Hay. Lok. Hiz. San. Tic. Paz. Ltd. Şti.nin belirlendiği anlaşılmıştır.

Şikâyet başvurusu üzerine idarece verilen cevapta, ihaledeki geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olduğu, ayrıca tekliflerin yaklaşık maliyete ve birbirine göre aşırı düşük olmadığı, Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği, bu itibarla aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırıldığı ifade edilerek şikâyet başvurusu reddedilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı’38 inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.) İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan Kanun hükmüne göre ihale komisyonunun verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği ve bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği anlaşılmaktadır. Aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi ve sorgulanmasına yönelik bu genel hüküm dışında ikincil mevzuatta personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde ve yapım işi ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine yönelik özel düzenlemeler yapılmıştır. Kamu ihale mevzuatında personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin ne şekilde belirleneceğine dair ise açık bir düzenleme bulunmamakla birlikte Kamu İhale Kurulunun istikrar kazanmış kararları uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde de idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin kârsız tutarının altında kalan teklif sahiplerinden açıklama istenilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İhale konusu işte yaklaşık maliyetin 3.233.699,28 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranının belirtilmediği görülmüştür.

İdarece tespit edilen yaklaşık maliyet tutarının, maliyetin hesaplanma yöntemi göz önüne alındığında, kâr dahil maliyet olduğu kabul edilmelidir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesine göre, yüklenici kâr oranının azami % 20 olarak belirlenebileceği dikkate alındığında, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde, kâr oranına ilişkin ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı hizmet alımı ihalelerine yönelik yapılacak değerlendirmelerde, yaklaşık maliyetin % 20 oranında kâr içerdiği kabulünden hareket edilmesi gerekmektedir.

Bu çerçevede, kamu ihale mevzuatı uyarınca personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı niteliğinde bulunan başvuruya konu ihalede, yaklaşık maliyet tutarından idarelere tanınan azami % 20 kâr oranı düşüldüğünde 2.694.749,40 TL’ye ulaşılmaktadır.

İdarece teklifi geçerli olarak tespit edilen isteklilerin teklifleri incelendiğinde, İpekyolu Organizasyon Taah. ve Yem. Ür. San. Tic. Ltd. Şti., Bir-San İnş. Trm. Hay. Lok. Hiz. San. Tic. Paz. Ltd. Şti., Atmaca Medikal Temizlik Elektrik İnşaat Gıda Ltd. Şti. ve Turkuaz Yemekhane Temizlik Güvenlik Hizmetleri ve Gıda Sanayi Ticaret Ltd. Şti. tarafından teklif edilen bedellerin %20 oranındaki kâr tutarı indirgenmiş yaklaşık maliyet tutarının altında olduğu tespit edildiğinden, istikrar kazanmış Kurul kararları çerçevesinde kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren anılan isteklilere, 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi çerçevesinde teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Ayrıca ihale dokümanında bir haftalık örnek menü listesinin yer almadığı görülmüş olup tekliflerin sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesini teminen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde isteklilere bir haftalık örnek yemek listesinin verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, İpekyolu Organizasyon Taah. ve Yem. Ür. San. Tic. Ltd. Şti., Bir-San İnş. Trm. Hay. Lok. Hiz. San. Tic. Paz. Ltd. Şti., Atmaca Medikal Temizlik Elektrik İnşaat Gıda Ltd. Şti. ve Turkuaz Yemekhane Temizlik Güvenlik Hizmetleri ve Gıda Sanayi Ticaret Ltd. Şti.ne teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile bir haftalık örnek yemek listesi bildirilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle; “ ihale üzerinde bırakılan istekli olan İpekyolu Organizasyon Taah. ve Yem. Ür. San. Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Bir-San İnş. Trm. Hay. Lok. Hiz. San. Tic. Paz. Ltd. Şti.nin teklifinin yaklaşık maliyete ve diğer tekliflere göre aşırı düşük olduğu, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği” şeklinde ifade edilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, İpekyolu Organizasyon Taah. ve Yem. Ür. San. Tic. Ltd. Şti., Bir-San İnş. Trm. Hay. Lok. Hiz. San. Tic. Paz. Ltd. Şti., Atmaca Medikal Temizlik Elektrik İnşaat Gıda Ltd. Şti. ve Turkuaz Yemekhane Temizlik Güvenlik Hizmetleri ve Gıda Sanayi Ticaret Ltd. Şti.’ne teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile bir haftalık örnek yemek listesi bildirilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “ düzeltici işlem belirlenmesine**”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Hakkari Kamu Hastane Birliği Genel Sekreterliği tarafından gerçekleştirilen “ 2013 Yılı Malzemeli Mutfak Hizmetleri Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa rayiçleri esas alınarak toplam aşağıda tabloda verilen bileşenler üzerinden,

Yaklaşık maliyetin;

Normal yemek

2.028.392,28 TL

Normal kahvaltı

336.494,99 TL

Diyet yemeği

181.932,02 TL

Diyet Kahvaltı

52.009,99 TL

İşçilik ücretleri

639.870,00 TL

Toplam 3.233.699,28 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (20) adet ihale dokümanı satın alındığı, 11.02.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 10 istekli tarafından teklif verildiği,

Pazarlık usulü ile 27.11.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 4 firmanın davet edildiği ihaleye 2 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, bir isteklinin teklifinin “ Geçici teminat mektubu ve banka referans mektubunun fotokopi olduğu ” gerekçesiyle, bir isteklinin teklifinin “ Teklif cetvelinde aritmetik hata olduğu ” gerekçesiyle ve bir isteklinin teklifinin de “ Geçici teminat mektubu ve banka referans mektubu sunmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye 7 geçerli teklifin kaldığı, bu tekliflere ilişkin teklif bedelinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

İpekyolu Organizasyon Taah. ve Yem. Ür. San. Tic. Ltd. Şti.

2.198.918,00

Bir-San İnş. trm. hay. Lok. Hiz. San. Tic. Paz. Ltd. Şti.

2.252.371,30

Atmaca Medikal Temizlik Elektirik İnşaat Gıda Ltd. Şti.

2.514.776,75

Turkuaz Yemekhane Temizlik Güvenlik Hizmetleri ve Gıda Sanayi Ticaret Ltd. Şti.

2.647.941,09

Cesur Yemekçilik Gıda Temizlik Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi-S.M. Medikal Yem. Tem. İnş. Elk.Trz.Gıd.San. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi

2.705.204,90

Zerka Gıd İnş İth İhr. San Tic. Ltd. Şti.

2.798.146,60

Ağmar İnşaat Gıda Sanayi İthalat İhracat Limited Şirketi

3.106.393,85

Şeklinde verildiği, idarece “ İhaledeki geçerli tekliflerin tamamının yaklaşık maliyetin altında olduğu ve tekliflerin yaklaşık maliyete ve birbirine göre aşırı düşük olmadığı, Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği ” gerekçesine dayanılarak geçerli teklifler üzerinde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden ihalenin en düşük fiyat esasına göre sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması istemeden ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın İpekyolu Organizasyon Taah. ve Yem. Ür. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı ” şeklinde dile getirdiğiiddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca İpekyolu Organizasyon Taah. ve Yem. Ür. San. Tic. Ltd. Şti., Bir-San İnş. Trm. Hay. Lok. Hiz. San. Tic. Paz. Ltd. Şti., Atmaca Medikal Temizlik Elektrik İnşaat Gıda Ltd. Şti. ve Turkuaz Yemekhane Temizlik Güvenlik Hizmetleri ve Gıda Sanayi Ticaret Ltd. Şti.’ne teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile bir haftalık örnek yemek listesi bildirilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi yönünde “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasına ilişkin yapılan incelemeye göre;

İdarece hazırlanan ihale dokümanı incelendiğinde, ihale dokümanında yemeklerin gramajlarına ilişkin liste yer almakla birlikte, bir öğünde ne çeşit yemeklerin olacağına ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı tespit edilmiştir. İhale dokümanında örnek yemek menüsüne yer verilmemiş olması sebebiyle isteklilerin tekliflerini sağlıklı bir şekilde hazırlayamayacakları ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması durumunda da isteklilerin yemek maliyetine ilişkin sunmuş oldukları açıklamaların objektif olarak karşılaştırılamayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca başvuruya konu ihale kapsamında kullanılan alanların temizliği işinin de bulunduğu, ancak ihale dokümanında ihale konusu işte kullanılacak temizlik malzemelerinin hangi malzemeler olduğuna ve malzemelerin miktarına ilişkin bir düzenlemenin bulunmadığı tespit edilmiştir. İhale dokümanında ihale konusu işte gerekli temizlik malzemelerinin neler olduğuna ve bu malzemelerin miktarlarına ilişkin belirleme yapılmamasının istekliler tarafından tekliflerin sağlıklı bir şekilde oluşturulması ve sunulan tekliflerin sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesi imkânını ortadan kaldırdığı düşünülmektedir. Zira, kullanılacak malzemelerin ve miktarının isteklilerce belirlenecek olması sonucunda, isteklilerce birbirinden farklı malzemelerin farklı miktarlarda tekliflerine dâhil edilebilecek, bu durum da teklif fiyatlarını etkileyecektir. Ayrıca, birbirinden farklı malzemeleri farklı miktarlarda teklif fiyatlarına dahil etmiş isteklilerden, hangisinin teklifini mevzuata uygun oluşturup hangisinin oluşturmadığı hususunu da değerlendirme imkanı bulunmamaktadır.

Bu itibarla, ihale dokümanındaki mevcut düzenlemeler ile ihalenin güvenilir bir şekilde sonuçlandırılması imkânı bulunmadığından, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuruya konu ihalede ihale dokümanında yemeklerin gramajlarına ilişkin listeye yer verilmekle birlikte, bir öğünde ne çeşit yemeklerin olacağına ilişkin herhangi bir belirlemenin yapılmaması ve ihale konusu işte kullanılacak temizlik malzemelerinin türü ile miktarına ilişkin bir düzenlemenin bulunmaması isteklilerin tekliflerini sağlıklı bir şekilde hazırlamalarını ve aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında açıklama yapılmasını ve yapılan açıklamanın değerlendirilmesini doğrudan etklilediğinden ve belirsizliğe neden olduğundan “ ihalenin iptaline ” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyoruz.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi