KİK Kararı: 2013/UH.III-16

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/001
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 03.01.2013
Karar No : 2013/UH.III-16
BAŞVURU SAHİBİ:
S.S 143 Nolu Tepeköy Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi, Av. Murat ABCA, Sakine Evren Cad. Kayacık İşhanı, Kat:2 No:202 Alaşehir/MANİSA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Alaşehir İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Cumhuriyet Cad. Yenice Mah. 45600 MANİSA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/169776 İhale Kayıt Numaralı "2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı Taşımalı İlköğretim Kapsamındaki Öğrencilerin 138 Güzergahtan 20 Taşıma Merkezi İlköğretim Okulu Müdürlüğüne 23.11.2012-14.06.2013 Tarihleri Arasında 133 İşgünü Taşınmaları Hizmet Alımı İhalesi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Alaşehir İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 16.11.2012tarihinde pazarlık usulüile yapılan “2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı Taşımalı İlköğretim Kapsamındaki Öğrencilerin 138 Güzergahtan 20 Taşıma Merkezi İlköğretim Okulu Müdürlüğüne 23.11.2012-14.06.2013 Tarihleri Arasında 133 İşgünü Taşınmaları Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak S.S. 143 Nolu Tepeköy Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi’nin 30.11.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.12.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.12.2012tarih ve 41145sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.12.2012tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4735sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1 ) Şikâyet dilekçesinde belirtilen bazı komisyon kararlarının ilgili olduğu ihaleye ait ihale kayıt numarasının hatalı belirtilmesi nedeniyle yapmış oldukları şikâyet başvurusunun idarece reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

2 ) İdarenin yakıt giderini belirlerken Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.8’inci maddesine aykırı olarak davet tarihi ile ihale tarihi arasındaki fiyatı esas almadığı, yine araçların bakım maliyetine ilişkin olarak da herhangi bir fiyat teklifi ve ortalaması alınmadan maliyet tespit etmesinin hukuka aykırı olduğu,

3. İhale dokümanında fiyat dışı unsurun belirlenmediği dolayısıyla ihalenin en düşük teklifi veren istekliye bırakılması gerekirken, ihalenin 75’inci, 117’nci, 118’inci ve 119’uncu kısımlarına vermiş oldukları tekliflerinin aşırı düşük olarak değerlendirilerek açıklama istenmesinin mevzuata aykırı olduğu, zira hizmet alımlarında belirli bir sınır değer tespit aracının bulunmadığı, idarenin aşırı düşük teklifleri tespit ederken yaklaşık maliyetin yanı sıra diğer tekliflere de bakması gerektiği, idarenin aşırı düşük teklifleri tespit ederken diğer teklifleri dikkate almayarak takdir hakkını kötüye kullandığı, ihale konusu hizmetin kendileri tarafından daha önceki yıllarda da ifa edildiği, bu ihalelere ait sözleşme fiyatlarına bakıldığında tekliflerinin aşırı düşük olmayacağı, ayrıca idare tarafından ihalenin 74’üncü kısmına ilişkin vermiş oldukları aşırı düşük açıklamasının kabul edildiği, buna karşın yukarıda belirtilen kısımlara da aynı şekilde açıklama sunulduğu halde kabul edilmemesinin mevzuata aykırı olduğu,

4 ) Özdemler Turz. Taş. Oto. Zirai İlaç Gıda Paz. İnş. Malz. ve Tic. Ltd. Şti.nin daha önce almış olduğu taşıma ihalesinde taahhütlerini yerine getiremediğinden yasaklanması gerekirken ihalenin adı geçen firma üzerinde bırakılmasının kamu menfaatine aykırı olduğu,

5 ) Özdemler Turz. Taş. Oto. Zirai İlaç Gıda Paz. İnş. Malz. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait araçların bir kısmının D-4 yetki belgesi bulunmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

İddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdareye sunulan şikâyet dilekçesinde yer verilen bazı ihale komisyonu kararlarının şikâyet başvurusunda bulunulan ihaleye ait ihale kayıt numarası ile ilgisinin bulunmadığına yönelik idare cevabında belirtilen hususun bir tespitten ibaret olduğu ve başvurunun bu nedenle reddedilmediği, başvuru sahibinin aşırı düşük olmadığı yönündeki iddiasının uygun bulunmaması sebebi ile reddedildiği anlaşılmıştır.Bu çerçevede şikâyet dilekçesinde belirtilen komisyon kararlarının ait olduğu ihaleye ait ihale kayıt numarasının hatalı belirtilmiş olması nedeniyle başvurunun reddedildiğine yönelik başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30 uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.

İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde şikâyet süresinin ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün olacağı, anılan Yönetmelik’in “Süreler ile ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde idarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvuruların şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı düzenlenmiştir.

Başvuru sahibi itirazen şikâyet dilekçesinde, idare tarafından yaklaşık maliyetin hatalı olarak hesaplandığını iddia etmektedir. Yaklaşık maliyet ihale tarihinde yapılan ilk oturumda açıklandığından yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığına ilişkin başvuruların ihale tarihinden itibaren anılan Kanun maddesinde öngörülen süreler içerisinde yapılması gerekmektedir. İhale tarihinin 16.11.2012 olduğu uyuşmazlığa konu ihalede, başvuru sahibi tarafından idareye 30.11.2012 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu göz önüne alındığında söz konusu iddiaya ilişkin olarak şikâyet başvurusunun süresi içerinde yapılmadığı anlaşılmış, bu nedenle incelemeye konu iddianın süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2'nci maddesinde, işin adının “2012-2013 Eğitim Öğretim Yılı Taşımalı İlköğretim Kapsamındaki öğrencilerin 138 güzergâhtan 20 taşıma merkezi ilköğretim okulu müdürlüğüne 23.11.2012-14.06.2013 tarihleri arasında 133 işgünü taşınmaları hizmet alımı ihalesi” olarak belirtildiği, 20’nci maddesinde ihalede kısmi teklif verilebileceğinin düzenlendiği ve 138 kısım olarak ihaleye çıkıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu ettiği kısımların, 75’inci kısım Türkmenköy İ.Ö.O, 117’nci kısım Selce İ.Ö.O, 118’nci kısım Karacalar İ.Ö.O.+ Hacıveliler Mah. (1) ve 119’nci kısım Karacalar İ.Ö.O.+ Hacıveliler Mah. (2) güzergahları olduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu kısımlara ilişkin olarak, başvuru sahibi ve Özdemler Turz. Taş. Oto. Zirai İlaç Gıda Paz. İnş. Malz. ve Tic. Ltd. Şti. olmak üzere iki istekli tarafından teklif sunulduğu, her iki isteklinin de belirtilen kısımlara ilişkin teklif bedelleri aşırı düşük bulunarak açıklama istendiği, başvuru sahibinin açıklamaları uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin Özdemler Turz. Taş. Oto. Zirai İlaç Gıda Paz. İnş. Malz. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un 37’inci maddesinde, isteklilerin yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı hususlarında idarece yapılacak değerlendirme sonrasında uygun olmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı hükme bağlanmış, 38’inci maddesinde, verilen tekliflerin 37'nci maddeye göre değerlendirilmesi sonrasında, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların tespit edileceği ve bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteneceği, açıklamaları yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedileceği hüküm altına alınmış, 40’ıncı maddede de, 37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılacağı hükme bağlanmış, aynı maddede işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi unsurların fiyat dışındaki unsur olarak ayrıca ihale dokümanında belirlenebileceği ifade edilmiştir.

Dolayısıyla ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat esasına göre belirleneceği ihalelerde de, geçerli tekliflerin belirlenmesi sonrasında aşırı düşük tekliflerin tespitinin yapılması ve bu istekli veya isteklilerden açıklama istenmesi, açıklamanın uygun bulunmaması halinde de teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının anılan Kanun’un maddelerinin gereği olduğu, fiyat dışı unsurun aşırı düşük tekliflerin tespiti ve açıklama istenmesi ile ilgisinin bulunmadığı, bu bakımdan fiyat dışı unsurların belirlenmediği incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin en düşük teklif sahibi üzerinde bırakılması gerektiğine yönelik başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4.1’inci maddesinde aşırı düşük teklife ilişkin açıklamaların belgelere dayanması gerektiği, belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamaların kabul edilmeyerek söz konusu tekliflerin reddedileceği, anılan Tebliğ’in 79.4.2.3’üncü maddesinde ise isteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil edecek belgelerin neler olacağı belirtilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından sunulan açıklamanın tek sayfadan ibaret olduğu, bu sayfada bazı beyanlar dışında herhangi bir değer veya hesaba yer verilmediği, açıklamalarına dayanak teşkil edecek belgelerin de sunulmadığı görülmüş olup söz konusu açıklamanın yukarıda aktarılan Tebliğ maddesine uygun olmadığı anlaşılmıştır. Bu sebeple başvuru sahibinin teklifinin itirazen şikâyete konu edilen kısımlar bakımından değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik idarenin işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

4 ) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Özdemler Turz. Taş. Oto. Zirai İlaç Gıda Paz. İnş. Malz. ve Tic. Ltd. Şti.nin yüklenicisi olduğu önceki ihalelerde taahhütlerini yerine getirmemesi nedeniyle incelemeye konu ihale bakımından 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesi uyarınca teklifinin değerlendirme dışı bırakılması için 4735 sayılı Kanun’un “Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 25’inci maddesinin (f) bendinde sayılan fiil nedeniyle yetkili makamlar tarafından istekli hakkında kamu ihalelerine katılmaya ilişkin yasaklama kararının bulunması gerekmektedir.

Kamu İhale Kurumu tarafından tutulan yasaklı firmalara ilişkin listede söz konusu isteklinin bulunmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “ Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” düzenlemesi,

Aynı Yönetmeliğin “Sözleşmenin yürütülmesi aşamasındaki mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler teknik şartnamede yer alır. Bu düzenlemelerde, işin niteliği ile bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri esas alınır. Bu yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede açıkça düzenlenmesi zorunludur…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı kapsamında yer alan belgelerde ve İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı maddesinde isteklilerin teklifleri kapsamında D-4 yetki belgesini sunmaları gerektiğine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği görülmüştür.

İhale dokümanında isteklilerce sunulması istenmeyen bir belge üzerinden yeterlik değerlendirilmesi yapılması ve bu belgeyi sunmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuat gereği mümkün olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının reddi gerekmektedir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İtirazen şikayete konu edilen kısımlara ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli Özdemler Turz. Taş. Oto. Zirai İlaç Gıda Paz. İnş. Malz. ve Tic. Ltd. Şti.nin tek sayfa halinde sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasında bazı beyanlar dışında herhangi bir değer veya hesaba yer verilmediği, açıklamalarına dayanak teşkil edecek belgelerin de sunulmadığı görülmüş olup söz konusu açıklamanın yukarıda aktarılan Tebliğ maddesine uygun olmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmasına yönelik idarenin işleminde mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması halinde incelemeye konu ihalede bahse konu kısımlar bakımından geçerli teklif kalmayacağından, ihalenin itirazen şikayete konu 75, 117, 118 ve 119’uncu kısımlarının iptali gerekmektedir.

Öte yandan İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında; “…Kısmi teklife açık ihalelerde… tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir” açıklaması bulunmaktadır.

İdarece gönderilen ihale onay belgesi ve eki yaklaşık maliyet cetvelinin incelenmesi neticesinde, ihalenin başvuruya konu 75, 117, 118 ve 119’uncu kısımları itibariyle, 4734 sayılı Kanunun 53 üncü maddesi gereğince şikâyet bedeli olarak yatırılması gereken tutarın 1.305,00 TL olduğu anlaşıldığından, Kurum hesaplarına fazladan yatırılan 2.613,00 TL’nin talebi halinde başvuru sahibine iadesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin 75, 117, 118 ve 119’uncu kısımlarının iptaline,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi