KİK Kararı: 2013/UH.III-1507.1

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/025
Gündem No : 48
Karar Tarihi : 25.03.2013
Karar No : 2013/UH.III-1507.1
BAŞVURU SAHİBİ:
Kırımlı Gıda Maddeleri Pazarlama Oto Kiralama Taşımacılık Taahhüt Ticaret Ltd. Şti. Değirmenaltı Köseilyas Köyü Yolu Fakülte Karşısı TEKİRDAĞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tekirdağ İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi, 100. Yıl Mah. Stadyum Sok. No: 3 59100 TEKİRDAĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/198887 İhale Kayıt Numaralı “2013 Yılı Döner Sermaye Araç Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tekirdağ İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesitarafından 30.01.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2013 Yılı Döner Sermaye Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Kırımlı Gıda Maddeleri Pazarlama Oto Kiralama Taşımacılık Taahhüt Ticaret Ltd. Şti.nin 11.02.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.02.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.02.2013tarih ve 6216sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.02.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/789sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihaleye geçerli teklif veren üç istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, kendileri tarafından tüm bilgi ve belgeler ile açıklama sunulduğu ve idare tarafından kabul edildiği, ancak diğer iki istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları ıslak imzalı olmayan ve yetkisiz makamlardan temin edilmiş belgeler içermesine rağmen uygun kabul edildiği, söz konusu iki isteklinin teklif fiyata dahil tüm bileşenleri (yakıt tüketimleri, lastik tamir ücretleri, lastik fiyatları, OGS ve HGS cihaz ücretleri gibi) belgeleriyle birlikte tevsik edemediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Tekirdağ İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi tarafından birim fiyat teklif alınmak suretiyle 30.01.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Araç Kiralama Hizmet İşi”ne ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde;

“2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2013 YILI DÖNER SERMAYE ARAÇ KİRALAMA

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: İl ve İlçe Müdürlüklerimiz sorumluluk alanı (İl ve İlçe Merkezleri ile bağlı köyleri)” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde;

“25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta (zorunlu trafik sigortası, yolcu koltuk sigortası (yolcu başına en az 20.000,00.TL. teminatı kapsamalı), kasko sigortası ve çalışan işçilerin sigortaları), Kamu İhale Kurumuna yatırılacak (İhale Kanunu 53.j.1 md.) sözleşme bedelinin on binde beşi, sözleşme ve karar damga vergisi, diğer vergi, resim ve harçlar teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. 5 adet yakıt dahil olarak kiralanacak araçların sürücülerine ödenecek işçilik giderleri (5 işçi, yemek dahil “aylık 22 gün, 11 ay ve günlük bürüt 6,00.TL.(ALTI LİRA)”, yol ve giyim hariç bürüt asgari ücret), akaryakıt, bakım onarım, amortisman ile işin yapılması sırasında ve bu ihale dokümanında istenen tüm araç aksesuar ve parçalarının bedeli (kışlık lastik, 1 araç için navigasyon gibi), ihale dokümanı kapsamında yapılacak diğer giderler teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta pirim oranı % 1,5 olarak uygulanacaktır.” düzenlemesi,

“Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde;

“46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1. Araç sürücülerine ödenecek Temmuz-Aralık 2013 dönemi asgari ücret farkı.

46.1.2. Yakıt dahil şoförlü araç için akaryakıt fiyat değişimlerinde ve km fazlası olması halinde hesaplanır. Kiralanan şoförlü araçlar için bir aylık dönemde ortalama günlük 100 Km.’den fazla Km. yapması halinde, günlük km. başına düşen ücretin % 50’si 100 km.’den sonra her km. için fazla kilometre ücreti olarak ödenir…” düzenlemesi,

“Diğer hususlar” başlıklı 47’nci maddenin son fıkrasında;

“47.6. Bu ihale ile kiralanan yakıt dahil (şoförlü) araçlar ayda ortalama 22 gün, yakıt hariç (şoförsüz) araçlar ayda 30 gün çalışacaktır. İşe Şubat 2013 te başlanması halinde işin süresi 11 ay, Mart 2013 ayında başlanması halinde 10 ay dır. (31.12.2013 tarihine kadar)” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale konusu işe ait Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde; “İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 31.12.2013 ((31.12.2013 tarihine kadardır.)) gündür” düzenlemesi bulunmaktadır.

Teknik Şartname’de “Kiralanacak Araçlar İçin Genel Şartlar” kısmında, “Merkezde Çalışacak Binek Tipi Şöförsüz Aracın Nitelikleri ve Özel Şartlar” başlığı altında;

“ … 4-Araç üzerinde navigasyon cihazı olmalıdır.

…

7- Aracın yakıtı Müdürlüğümüz tarafından karşılanacak olup, Müdürlüğümüzün şoförü tarafından kullanılacaktır. Aracın sigorta, vergi ile periyodik bakım ve arızalanması halinde tüm masrafları yükleniciye aittir.

8- Aracın lastikleri yüklenici tarafından kış mevsiminde kar lastiği ile değiştirilecektir. Aşınması halinde de yenisi ile değiştirilecektir. Ayrıca lastiklerin tamiri de yüklenici firma tarafından yaptırılacaktır.

9- Araca yüklenici tarafından ful kasko yaptırılacaktır. Kaskolu aracın kazaya uğraması veya arızalanması halinde onarımı süresince muadili araç temin edilecektir.

…

15- Araca ait OGS veya HGS cihazı olacak ve Köprü, otoyol ve vapur ücretleri Müdürlüğümüzce ödenecektir.” Düzenlemeleri,

“Şoförlü Araçların Çalışma Koşulları” başlıklı B kısmında;

“1- Üçüncü şahıslardan kiralık araçların Noterden yılsonuna kadar kira sözleşmesi olmalı ve İdareye verilmelidir. Şoför temini ve ücretleri, her tür sigorta, bakım, onarım, akaryakıt, vergi, harç ve diğer masrafları yükleniciye aittir.

…

6- D-3 maddede belirtilen yolcu koltuk sigortası kişi başına 20.000,00 TL. tazminatı kapsayacak şekilde yaptırılacaktır.

…

8- İl dışı görevlerde araç ve şoförün her türlü masrafı (konaklama dahil) yükleniciye aittir. Köprü, otoyol ve vapur ücretleri Müdürlüğümüzce ödenecektir.

9- Araçlarda mevsim şartlarına uygun lastik takılacaktır. Kış mevsiminde araçlara kış lastiği takılacaktır. Yıpranmış, kullanım süresini doldurmuş lastikler yenileri ile değiştirilecektir. Ayrıca lastik tamiri yüklenici tarafından yaptırılacak ve ödenecektir…” düzenlemesi,

“Şoförsüz Araçların Çalışma Koşulları” başlıklı C kısmında;

“1- Araçların yakıtı İl/İlçe Müdürlüğü tarafından karşılanacaktır. Aracın sigorta, vergi, periyodik bakım ve arızalanması halinde tüm masrafları yükleniciye aittir. Kış mevsiminde araçlara kış lastiği takılacaktır. Lastiklerinin aşınması halinde yüklenici tarafından yenileri ile değiştirilir. Araçların bakım, onarım ve temizliği haftada bir yüklenici tarafından yapılacak/yaptırılacaktır.

4- Araçlara yüklenici tarafından ful kasko yaptırılacaktır. Kaskolu aracın kazaya uğraması veya arızalanması halinde onarımı süresince muadili araç temin edilecektir.

…”

“Ödeme İle İlgili Hususlar” başlıklı E kısmında;

“…4- En az beş adet kiralık araçta OGS veya HGS bulunacaktır. Köprü, otoyol ve vapur ücretleri Müdürlüğümüzce ödenecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale komisyonu tarafından alınan 30.01.2013 tarihli ilk komisyon kararında; “Değerlendirmeye alınan dört istekliden; Doğan Gül, Begüm Nakliyat Turizm İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Kırımlı Gıda Mad. Paz. Oto. Kir. Taş. Taah. Ltd. Şti. adlı isteklilerin tekliflerinin yaklaşık maliyete oranlarının % 20 kâr marjı düşüldükten sonra aşırı düşük kaldığına, ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinde işçilik kalemi haricinde yer alan kiralanacak araçların ayrı ayrı gösterildiği 6 iş kalemi için Kamu İhale Kanunun 38. Maddesi ve Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59. Maddesi kapsamında aşırı düşük sorgulaması yapılmasına, isteklilere 3 (üç) iş günü süre verilmesine
Oybirliği ile karar verildi.” hususu belirtilerek üç istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine karar verildiği görülmüştür.

Kararda anılan 3 istekliye 30.01.2013 tarihinde elden teslim edilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında; “ İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinde işçilik haricinde yer alan kiralanacak araçların ayrı ayrı gösterildiği 6 iş kalemi ile ilgili, işi nasıl yapacağınızın, Kamu İhale Kanununun 38. Maddesi ve Hizmet Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 59. Maddesi kapsamında ayrıntılı açıklamaları ile birlikte 3 iş günü içerisinde Müdürlüğümüze bildirilmesi…” ibarelerine yer verilmiştir.

İhale komisyonu tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesinin ardından alınan 06.02.2013 tarihli komisyon kararında sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının tamamı uygun bulunarak, ihalenin Begüm Nak.Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

…

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında ise; “79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale üzerine bırakılan Begüm Nak. Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük açıklaması incelendiğinde; istekli tarafından, teklif edilen araçlarla ilgili açıklama yazılarına ek olarak, yakıt bedeli, kasko ve trafik sigortası teklifleri, araçlarının vergilerinin ödendiğine dair dekontlar, araçlarda kullanılacak lastiklere ilişkin proforma faturaların, araçların bakımlarına ilişkin servislerden alınan belgeler ile araç ruhsat fotokopilerinin sunulduğu tespit edilmiştir.

İnceleme konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen başvuru sahibi istekli Kırımlı Gıda Mad. Paz. Oto Kiralama, Taş. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük açıklaması kapsamında; açıklama yazısı, akaryakıt fiyatlarını gösterir liste ve araçların yakıt tüketim değerlerine dair belgeler ile araç ruhsat fotokopilerinin yer aldığı belirlenmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklaması sunan diğer istekli Doğan Gül tarafından açıklama kapsamında; açıklama yazıları, akaryakıt fiyatlarını gösterir liste ve araçların yakıt tüketim değerlerine dair belgeler, araçlarda kullanılacak lastiklere ilişkin proforma faturalar, araçların vergilerinin ödendiğine dair dekontlar, araçların bakımlarına ilişkin servislerden alınan belgeler, sigorta poliçe teklifleri ile araç ruhsat fotokopilerinin sunulduğu görülmüştür.

Kâr hariç yaklaşık maliyet bedelinin altında yer aldığı ihale komisyonunca belirlenen üç isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının birbirinden farklı hususları tevsik edecek şekilde sunulduğu, açıklamalar arasında tutarlılık bulunmadığı, bununla birlikte sunulan açıklamaların hiç birinin işçilik maliyetine ilişkin bilgi ve belge içermediği tespit edilmiştir.

Sunulan açıklamalarda işçilik giderlerinin tevsik edilmemesinin idare tarafından anılan isteklilere tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında yer alan, “… birim fiyat teklif cetvelinde işçilik haricinde yer alan kiralanacak araçların ayrı ayrı gösterildiği 6 iş kalemi ile ilgili, … ayrıntılı açıklamalar ile birlikte 3 iş günü içerisinde Müdürlüğümüze bildirilmesi…” ibaresinden kaynaklandığı; sunulan açıklamalarda farklılıkların yer almasının ise, idare tarafından önemli teklif bileşenlerinin belirlenip aşırı düşük teklif sorgulama yazısında belirtilmemesinden kaynaklandığı tespit edilmiştir.

Aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, istekliler tarafından önemli bileşen olarak farklı gider kalemlerine ilişkin açıklama yapıldığı, bu nedenle açıklamaların sağlıklı bir şekilde değerlendirilme imkanı bulunmadığı anlaşılmıştır. İhale konusu işin şoför dahil araç kiralama işi olması ve teklif fiyatı etkileyen çok sayıda girdinin bulunması nedeniyle, idare tarafından şartnamelerde yapılan düzenlemelerde yer verilen maliyet bileşenleri arasından önemli olanların tespit edilmesi ve teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerden söz konusu önemli teklif bileşenleri belirtilerek açıklama istenmesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından teklifteki önemli bileşenlerin tespit edilmesi ve teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerden teklifte önemli bileşenlerin belirtildiği aşırı düşük teklif sorgulama yazıları ile açıklama istenilmesi, sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilerek bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi