KİK Kararı: 2013/UH.III-1436

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/023
Gündem No : 63
Karar Tarihi : 18.03.2013
Karar No : 2013/UH.III-1436
BAŞVURU SAHİBİ:
Ket Özel Güvenlik Hizmetleri Tic. Ltd. Şti., CİNNAH CAD. GELİBOLU SOK. NO : 6/17 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Adnan Menderes Üniversitesi İdari Ve Mali İşler Daire Başkanlığı, Aytepe Kepez 09010 AYDIN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/155288 İhale Kayıt Numaralı "Özel Güvenlik Hizmeti" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Adnan Menderes Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından 17.12.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Özel Güvenlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ket Özel Güvenlik Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.nin 21.01.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.01.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.02.2013tarih ve 4860sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.02.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/648sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarında, analiz girdilerindeki miktarlarda azaltma yoluna gidilerek analiz fiyatlarının düşürüldüğü, analizlerdeki kâr oranlarının çok düşük alındığı, bu kâr oranlarının sözleşme giderlerini karşılamadığı, toplam kâr oranı incelendiğinde bunun daha net şekilde görüleceği, sunulan proforma faturaların ihale mevzuatına uygun olarak hazırlanmadığı, söz konusu proforma faturalarda mevzuat gereği olan ibarenin bulunmadığı ve proforma faturaların son vergi beyanname dönemine ait olmadığı, isteklilerin sunmuş oldukları proforma faturalar ile ekleri maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve meslek mensubu tarafından tutulan defter arasında inceleme yapıldığında uyumsuzluk olduğunun görüleceği, bununla birlikte söz konusu proforma faturaları düzenleyen kişinin SMMM olup olmadığının, oda kaydının ve imza yetkisinin bulunup bulunmadığının araştırılmasının gerektiği, bu hususlarda yeniden inceleme ve değerlendirme yapıldığında, ihale üzerinde bırakılan istekli ve teklifleri aşırı düşük bulunan diğer isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesine uygun hazırlanmadığının, bu nedenle de bahse konu açıklamaların reddedilmesinin gerektiğinin ortaya çıkacağı, bu itibarla ihalenin Ulusoy Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasının mevzuata aykırı olduğunun görüleceği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İncelenen ihalede, teklif bedeli kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olan üç istekliden 19.12.2012 tarihli yazılarla aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, söz konusu isteklilerden süresi içerisinde açıklama sunmayan Ulusal Özel Güv. ve Kor. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve diğer iki isteklinin sundukları açıklamalar uygun görülerek ihalenin sonuçlandırıldığı tespit edilmiştir.

İdarenin aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden açıklama istediği yazılar incelendiğinde, özel güvenlik mali sorumluluk sigortasına ve giyim malzemelerine ilişkin maliyetlerin açıklanmasının talep edildiği görülmektedir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşme bedeline ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri dahildir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Çalıştırılacak olan 130 (yüzotuz) kişiye özel güvenlik hizmeti için asgari ücret üzerinden ödeme yapılacaktır.

Resmi ve dini bayram ile yılbaşı tatilinde, 4857 Sayılı İş Kanununun 47. maddesi uyarınca 14.5 gün 122 kişi ile toplam 1.769(14,5 gün x 122 kişi) günde çalışılan güvenlik hizmeti ücreti,

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Özel güvenlik hizmetini yerine getirecek olan 130 (yüzotuz) personele 26 (yirmi altı) gün üzerinden günlük brüt 3,00 TRY (üçtürklirası) yol ücreti, 6,25 TRY (altıltürklirasıyirmibeşkuruş) yemek ücreti ödenecektir. Yüklenici, teklif fiyatına personel yol ve yemek giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir. Yüklenici, çalıştırılacak personelin giyim bedelini ayni olarak karşılayacaktır.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Diğer giderler:

5188 sayılı kanunun 21.maddesine göre yapılması zorunlu olan Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası bedeli teklif fiyata dahildir. (130 Güvenlik personeli için)

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınmış olan iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranları %1 (yüzdebir) dir.” düzenlemeleri yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin çalıştırılacak personele verilecek giyim malzemelerinin sayıldığı “Özel Güvenlik Personeli Kılık Kıyafetleri” başlıklı 4.3’üncü maddesinde ise,

_“1-_3 adet pantolon (1 adet yazlık pamuklu kumaş, 2 adet kışlık yünlü kumaş)

2- 4 adet gömlek (2 adet yazlık keten kuımaş, 2 adet kışlık yünlü kumaş)

3- 2 adet kravat

4- 1 adet kazak (yün)

5- 1 adet mont

6- 1 adet kep

7- 1 çift ayakkabı (termo taban, deri yüz ve tabanlıklı)

8- 1 çift bot (termo taban, deri yüz ve tabanlıklı)

9- 1 çift eldiven

10- 6 çift çorap (4 çift yazlık, 2 çift kışlık)

11- 1 adet yağmurluk

12- 1 adet kemer

13- 1 adet reflekli yelek

Yüklenici kullanacağı üniforma ve üniformayı tamamlayan unsurları onaylatmış olması gereklidir. Yüklenici firma 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 13. maddesi ile Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanuna İlişkin Yönetmeliğinin 22. maddesinde belirtilen üniforma ve teçhizatı çalıştırılacak tüm Özel Güvenlik Görevlisi personele eksiksiz ve tam olarak vermek zorundadır.” düzenlemeleri bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan düzenlemelerden teklif fiyatını oluşturan maliyetlerin, yemek ve yol gideri dâhil işçilik gideri, özel güvenlik personeline verilecek giyim malzemelerine ilişkin giderler ve özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu giyim malzemelerinin ise toplamda, 130’ar adet yazlık pamuklu kumaş pantolon, yün kazak, mont, kep, yağmurluk, kemer ve reflekli yelek, 130’ar çift termo taban, deri yüz ve tabanlıklı ayakkabı, termo taban, deri yüz ve tabanlıklı bot ve eldiven, 260’ar adet kışlık yünlü kumaş pantolon, yazlık keten kumaş gömlek, kışlık yünlü kumaş gömlek ve kravat, son olarak 520 çift yazlık, 260 çift kışlık çorap olduğu görülmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli Ulusoy Özel Güv. Hiz. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, yemek, yol ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler dâhil işçilik bedeli olarak 2.358.136,27 TL (2.288.738,40 + 69.397,87) öngördüğü, giyim gideri olarak, bu gidere ilişkin % 3 oranındaki giderler de dahil 768,59 TL (746,20 + 22,39) öngördüğüve Teknik Şartname’de belirtilen tür ve sayıda giyim malzemesini toplam 746,20 TL’ye satın alacağına dair Uşak Ekinler Tekstil Dış Tic. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş proforma fatura sunduğu, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri için ise 26,00 TL öngördüğüve Aviva Sigorta yetkili acentesi Yaprak Sigorta Acenteliği Aracılık Hizmetleri tarafından 24.12.2012 tarihinde düzenlenmiş ve 130 kişi için 12 aylık poliçe bedelinin 26,00 TL olduğunu belirtir fiyat teklifini sunduğu, fiyat teklifiyle birlikte Aviva Sigorta Ege Bölge Müdürlüğünün söz konusu fiyat teklifine ilişkin teyidine de yer verdiği, son olarak 11,41 TL kâr öngördüğüve bu şekilde 2.358.942,27 TL’lik teklif fiyatını oluşturduğu tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinin ikinci fıkrasında, özel güvenlik hizmetlerinin personel çalıştırılmasına dayalı olduğu belirtilmiş ve aynı Tebliğ’in“Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

…

79.4.2.20. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.

…

79.4.2.23. Özel güvenlik hizmet alımlarında ihale konusu işe ilişkin her türlü güvenlik sistem ve cihazları ile ekipman, alet, edevat, kelepçe, cop, dedektör, telsiz, el feneri, düdük gibi makine ve ekipman maliyetlerinin tamamı, sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan amortisman olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak değerlendirilmeyecektir.

Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde aşırı düşük teklif sorgulamasında giyim bedeli ise önemli bir bileşen olarak görülecek ve isteklilerce giyim bedelini tevsik eden belgeler sunulacaktır. Giyeceklerin daha önce alındığı ve bunun için bir gider öngörülmediği gibi açıklamalar kabul edilmeyecektir.

Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası gideri aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilecek ve isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan poliçe, proforma fatura veya sözleşmelerin ekine sigorta acentelerince Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerekecektir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlüklerinden alınmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasına gerek bulunmamaktadır.

Özel güvenlik hizmetinin kampüs gibi belirli bir alan içerisinde yerine getirilmesi ve güvenlik için bir araca gerek duyulması halinde, bu aracın akaryakıt ve diğer maliyetleri önemli teklif bileşeni olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.4.2.25. Personele, çalışma saatleri dışında ihale konusu işle ilgili eğitim verilmesi, işçiler açısından 4857 sayılı Kanunun 66 ncı maddesinin (d) bendine göre fazla çalışmaya yol açacağından, bunun teklif fiyata dâhil olacağının ve mesai dışında işçinin kaç saat işle ilgili meşgul edileceğinin idari şartnamede belirtilmesi ve aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınması gerekmektedir. Ayrıca, oryantasyon eğitimi dışında, silahlı atış eğitimi, uçuş eğitimi gibi önemli maliyet gerektiren eğitim giderlerinin, teklif fiyata dahil giderler içinde değerlendirilmesi ve bu giderlerin idari şartnamede açıkça belirtilmesi, birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilecek ihalelerde ise birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir iş kalemi olarak öngörülmesi gerekmektedir. Dolayısıyla bu tür eğitim giderleri % 3 oranının içerisinde bulunan bir genel gider olarak kabul edilmeyecek ve teklifin önemli bir bileşeni sayılarak aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınacaktır.

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamalarına yer verilmiştir.

Söz konusu Tebliğ açıklamaları çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklifine ilişkin açıklamaları incelendiğinde, giyim giderine ilişkin sunulan proforma faturanın ihale dokümanında belirtilen tür ve sayıda giyim malzemelerini içerdiği, ilgili meslek mensubu tarafından özel kaşe kullanılarak imzalandığı, üzerinde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin bulunduğu, ayrıca özel güvenlik mali sorumluluk sigortası giderine ilişkin sunulan ilgili sigorta acentesi tarafından düzenlenmiş fiyat teklifiyle birlikte sigorta şirketinin bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının sunulduğu görülmüş ve söz konusu isteklinin giyim giderine ve özel güvenlik mali sorumluluk sigortası giderine ilişkin açıklamalarında mevzuata aykırılık tespit edilememiştir.

Başvuru sahibinin, “isteklilerin sunmuş oldukları proforma faturalar ile ekleri maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ve meslek mensubu tarafından tutulan defter arasında inceleme yapıldığında uyumsuzluk olduğunun görüleceği, bununla birlikte söz konusu proforma faturaları düzenleyen kişinin SMMM olup olmadığının, oda kaydının ve imza yetkisinin bulunup bulunmadığının araştırılmasının gerektiği” iddialarının ise, esasen iddia niteliği taşımayan bir yeniden inceleme talebi olduğu ve bu hususun delilleriyle birlikte somut bir biçimde izah edilmediği, bu nedenlerle, ihalelere yönelik başvuru yapılırken, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiğini ifade eden, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendine ve “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendine aykırı olan bahse konu iddiaların şekil yönünden reddinin gerektiği anlaşılmıştır.

Kaldı ki, başvuru sahibinin ilgili meslek mensubunca tutulan defter üzerinden de inceleme yapılmasını gerektiren iddiası bakımından, yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamalarında gerekli görülmesi halinde maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının istenilmesinin öngörüldüğü, söz konusu tutanağa esas belgelerin istenilmesinin ve bu belgelerin incelenmesinin öngörülmediği, ayrıca 3568 sayılı Kanun ile yetkilendirilen meslek mensuplarınca yapılan mesleki iş ve işlemlerin hukuka uygunluk karinesinden yararlanacağı, aksine bilgi, belge, bulgu veya ciddi şüphe durumunda daha detaylı inceleme yapılmasının 3568 sayılı ve 4734 sayılı Kanun’a uygun olacağı, başvuru sahibi tarafından ise maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarına dayanak teşkil eden defterlerin meslek mensubundan istenilmesini gerektiren, iddiayı destekleyici herhangi bir bilgi, belge sunulmadığı hususları göz önüne alınarak, ayrıca inceleme yapılmasına gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesindedile getirdiği iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca,“ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasına yönelik İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “ mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Ulusoy Özel Güv. ve Kor. Hizm. Tic. Ltd. Şti. tarafından giyimin tevsikine ilişkin sunulan bilgi ve belgeler, yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde;

Anılan istekli tarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için, 130 adet yazlık pantolon için 0,40 TL, 260 adet kışlık pantolon için 0,40 TL, 260 adet yazlık gömlek için 0,32 TL, 260 adet kışlık gömlek için 0,32 TL, 260 adet kravat için 0,07 TL, 130 adet kazak için 0,35 TL, 130 adet mont için 0,60 TL, 130 adet kep için 0,10 TL, 130 çift ayakkabı için 0,50 TL, 130 çift bot için 0,60 TL, 130 çift eldiven için 0,05 TL, 520 çift yazlık çorap için 0,07 TL, 260 adet kışlık çorap için 0,07 TL, 130 adet yağmurluk için 0,20 TL, 130 adet kemer için 0,10 Tl ve 130 adet reflektif yelek için 0,20 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 746,20 TL fiyat öngören Uşak Ekinler Tekstil Dış Tic. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 10.12.2012 tarihli proforma faturanın sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma faturada,ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasına yönelik İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre, ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma teklif ile proforma fatura ve eki maliyet satış tespit tutarı tespit tutanağındakiteklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Ulusoy Özel Güv. ve Kor. Hizm. Tic. Ltd. Şti.’ninteklifininbu gerekçe üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususlara ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karar gerekçesine katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi