KİK Kararı: 2013/UH.III-1434

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/023
Gündem No : 61
Karar Tarihi : 18.03.2013
Karar No : 2013/UH.III-1434
BAŞVURU SAHİBİ:
Ogtim İnşaat Turizm Gıda Otom. Med. Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti., Dögol Cad. No:43/15 Mebusevleri ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ankara Üniversitesi Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı, Mamak Caddesi 2 06100 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/173703 İhale Kayıt Numaralı "2013 Mali Yılı Yemek" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 03.01.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2013 Mali Yılı Yemek Alımı” ihalesine ilişkin olarak Avira Gıda İnşaat Araç Kiralama Taahhüt A.Ş.nin 11.02.2013 tarihinde idarenin kayıtlarına alınan şikâyet başvurusu idarece uygun görülerek, idarenin 20.02.2013 tarihli cevabi yazısı ile ihalenin Avira Gıda İnşaat Araç Kiralama Taahhüt A.Ş.ye bırakılması üzerine, başvuru sahibi Ogtim İnşaat Turizm Gıda Otom. Med. Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 01.03.2013tarih ve 7674sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/928sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,teklifinin aşırı düşük olmadığı, ayrıca aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından yeterli bulunmamasının mevzuata aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdare tarafından itirazen şikâyete konu ihalenin yaklaşık maliyetinin, daha önce yapılan 2011/161335 İKN’li “2012 Mali Yılı Yemek Alımı” ihalesinin sözleşmesindeki birim fiyatın (5,58 TL) 2012 yılı Ekim ayı ÜFE Genel Endeksi (206,11) ile bu sözleşmenin yapıldığı 2011 yılı Kasım ayı ÜFE Genel Endeksinin (202,24) oranıyla çarpılarak güncellenmesi neticesinde elde edilen birim fiyat (5,69 TL) üzerinden 5.690.000,00 TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Ayrıca, itirazen şikâyete konu ihalenin yaklaşık maliyetindeki kârın (209.392,00 TL), 2011/161335 İKN’li ihalenin yüklenicisi olan Ogtim İnşaat Turizm Gıda Otom. Med. Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi sonucunda Ogtim İnşaat Turizm Gıda Otom. Med. Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında belirttiği kâr oranı (%3,68) dikkate alınarak belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasında “ Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;

a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,

b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,

c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,

ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,

d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,

Esas alınır. ” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “ Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, Türkiye İstatistik Kurumu aylık ÜFE Genel Endeksi (2003=100 Üretici Fiyatları Endeksi G satırındaki endeks) üzerinden güncellenir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda anılan Yönetmelik hükümleri doğrultusunda idare tarafından itirazen şikâyete konu ihalenin yaklaşık maliyeti ile bu yaklaşık maliyetteki kârın belirlenmesinin mevzuata aykırı olmadığı, ayrıca itirazen şikâyete konu ihalenin, kamu ihale mevzuatı anlamında personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı niteliği taşıdığı, istikrar kazanmış Kurul kararları doğrultusunda, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde de, idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin kârsız tutarının altında kalan teklif sahiplerinden açıklama istenilmesi gerektiği, bu nedenle başvuru sahibinin sunduğu teklif bedelinin (5.440.000,00 TL) kâr hariç yaklaşık maliyetin (5.480.608,00 TL) altında kalmasından ötürü, idare tarafından başvuru sahibinden aşırı düşük teklif açıklamasının talep edilmesinin mevzuata aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu hizmetin;

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

1.000.000 Adet/öğün malzemeli yemek pişirme, mutfaklardan yemekhanelere taşınması, servisi, bulaşıkların yıkanması ve sonrası hizmetidir.

c) Yapılacağı yer: Üniversitemizin Ankara İl Merkezinde bulnan birimleri ile Gölbaşı, Beypazarı, Elmadağ, Kalecik, Nallıhan ve Haymana'da bulunan birimleridir. Mutfak ve yemekhane listesi Teknik Şartname-A'da ayrıntılı olarak gösterilmektedir.

… ” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ …

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Personelin iş elbisesi ile yemeği, araçların yakıt, bakım, onarımı, sigortası ve şoförü, teslim edilen mutfakların doğal gaz, lpg, elektrik ve su giderleri, damacana su ile soğutucusu ve ücretsiz yemek (günlük 750 adet/öğün) giderleri teklif fiyata dahildir.

… ” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşe başlama tarihi 01.02.2013; işi bitirme tarihi 31.12.2013

… ” düzenlemesi,

Teknik Şartname (A)’nın 3’üncü maddesinde “ Verilecek yemeklerin grupları ve önerilen haftalık sıklıkları aşağıdaki listede belirtilmiştir.

Yüklenici aşağıdaki gruplama ve önerilen sıklıkları aşmamak koşuluyla yemek menü listesini hazırlar.

1.Grup Yemek Çeşitleri Aylık Haftalık

1. Parça Etli Yemekler (Haşlama Et, Rosto vb.) 4-8 1-2

2. Köfteler (Et ve Tavuk Köfteler) 4-6 1-2

3. Etli Taze-Dondurulmuş Sebzeler 4-6 1-2

4. Tavuk (Parça veya Tavuk Yemeği Şeklinde) 4-8 1-2

(Fırın Tavuk, Tavuk Sote gibi)

5. Kıymalı Taze-Dondurulmuş Sebzeler 4

6. Etli Kuru Baklagiller (Mevsiminde) 1-3

7. Tavuk Etli Taze-Dondurulmuş Sebzeler 1-2

8. Yumurta (İsteğe Göre) Ispanaklı, kıymalı, menemen 1-2

9. Balık (İsteğe Göre) 1-2

10. Hindi (İsteğe Göre) 2-4

11. Tavuk Döner 1

12. Et Döner 1

2.Grup Yemek Çeşitleri Aylık Verilme Sıklığı

1. Çorbalar 10-20

2. Pilavlar

Bulgur-Pirinç 10-16

3. Makarnalar 4-6

4. Börekler 2-4

5. Zeytinyağlı Sebzeler (Taze-Dondurulmuş) 2-4

6. Zeytinyağlı Kuru Baklagiller (Mevsiminde) 1-3

7. Kızartmalar 2-4

8. Zeytinyağlı Dolma ve Sarmalar 1-4

3.Grup Yemek Çeşitleri Aylık Verilme Sıklığı

1. Salatalar 4-10

2. Cacık 2-4

3. Yoğurt 2-5

4. Ayran 2-4

5. Meyveler 4-15

6. Turşular (Mevsiminde) 1-2

7. Tatlılar – Sütlü Tatlılar 4-8

8. Hoşaf ve Kompostolar 1-2

9. Dondurma (İsteğe Göre) 1-2

10. Yaş Pasta (Mutfakta Üretilecek) 1-2

__1.Çeşit:__Ana yemektir. Birinci gruptaki yemeklerden seçilir. (Parça Et, Etli Sebze veya Kuru Baklagil vb.)

2.Çeşit: İkinci grup yemeklerden seçilir. (Börekler, Zeytinyağlılar, Pilavlar vb.)

3.Çeşit: İkinci grup yemeklerden (Çorbalar, Börekler, Zeytinyağlılar vb.) seçilir. Eğer; öğünde çorba yok ise 3. çeşit İkinci grup yemeklerden (Börekler, Zeytinyağlılar, Pilavlar vb.) ve/veya üçüncü grup yemeklerden (meyve, salata, ayran, tatlı vb.) seçilir.

4.Çeşit: Üçüncü (meyve, salata, ayran, tatlı vb.) grup içerisinden verilir.

Garnitür: İdare Diyetisyenleri, uygun gördüğü 1. çeşit ana yemeğin yanına, uygun garnitürü verebilir

Yemeklere uygulanacak gramajlar, ekte verilen gramaj tablolarına göre olmalıdır. Bu listelerde gösterilen et, sebze, meyve vb. yiyecekler işlem gördükten sonra (pişmeden önce) bir porsiyona girecek NET ağırlıklardır. (Ekte verilecek fire paylarını net miktarlar üzerine ekleyerek yemeklerin belirtilen üst gramajları esas alınarak sipariş yapılacaktır.) Listede ismi olmayan yemekler İdare diyetisyenlerince benzer yemeklerdeki gramajlar göz önüne alınarak standartlaştırılacak ve uygulamalar buna göre yapılacaktır.

Aylık Yemek listeleri yukarıdaki esaslar çerçevesinde öneri olarak hazırlanıp en geç her ayın 20 sine kadar İdareye teslim edilecektir. Bu listeler İdare tarafından incelenip gerekli görülen değişiklikler ile birlikte 3 iş günü içinde onaylanarak uygulanmak üzere yükleniciye bildirilir. Ayrıca yemeğin teknik nedenlerle çıkmadığı, yetişmediği, olağanüstü durumlarda veya aşırı yoğun talep olduğu günlerde Üniversitemiz Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı yetkililerinin çeşit ve gramajlarını belirlediği yemeği alternatif olarak verebilecektir. ” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 17’nci maddesinde “ Servis sonrası tepsi ve tabaklar, yüklenici tarafından toplanacaktır. Yemekhanelerde kullanılan servis araç-gereçleri, yemekhane mutfaklarında, garsonlar ve temizlik elemanları tarafından temizlenecek, bulaşıklar makinede yıkanacaktır. Bulaşık makineleri için uygun deterjanlar (deterjan-tuz-parlatıcı) yüklenici tarafından karşılanacaktır. Mutfak ve yemekhanelerin temizliği yüklenici tarafından yapılacaktır. Ayrıca haftada bir gün bu bölümlerin (fayans, dolap, evye v.b.) genel temizliği uygun temizlik ve dezenfektan ürünleri ile yapılacaktır. Öğlen yemek servisinden sonra yer, tezgâh ve fayansları düzenli olarak temizlenecektir. Temizlik malzemeleri, yüklenici tarafından temin edilecek ve TSE, ISO 9001–9002 belgesine ve T.C. Sağlık Bakanlığı onayına sahip üretici ürünlerinden seçilecektir. Mutfaklarda temizlik sürekli yapılacak, fayanslar, davlumbazlar, ocaklar v.b. uygun temizlik ürünleri (Yağ çözücüler v.s.) ve dezenfektanlar kullanılarak temizlenecektir. Mutfak ve yemekhanelerde çift kovalı baskı arabaları ile kapaklı çöp kovaları bulundurulacak, çöp kovalarında poşet takılı olacaktır. Mutfakların ve mal girişinin iç ve dış temizliği de yükleniciye ait olacaktır. Mutfaktaki giriş kapılarının uygun bir yerine temiz ve kirli galoşlar ve boneler için ayrı kovalar bulundurulacaktır. Mutfakta bulunanlarının (malzeme getiren firma elemanları dâhil) tümü galoş ve bone giymek zorundadır. ” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 26’ncı maddesinde “ Yüklenici, mutfak, yemekhane ve depo gibi kendisine teslim edilen birimlerde dezenfeksiyon ve ilaçlama işini yapacaktır. Her ayın ilk haftası yapılacak olan ilaçlamayı 27 Ocak 2005 tarih ve 25709 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” kurallarına uygun olarak yapacaktır. Yüklenici bu yetkiye sahip değilse bu şartları taşıyan firmalara yaptıracaklardır. ” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 27’nci maddesinde “ Her yemekhaneye damacana su ve bu suyu soğutacak sebil konacaktır. Yemekhanelerin kapasitesine göre bir ila beş adet arasında her yemekhanede sebil bulundurulacak olup devamlı (yemek saatleri içinde) su bulundurulması yüklenicinin yükümlülüğündedir. ” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 28’inci maddesinde “ Yemek pişirilen mutfaklarda kullanılacak elektrik, su, doğalgaz ve/veya likit gaz yüklenici tarafından karşılanacaktır. Likitgaz dışındaki alımlar (Şebekeye bağlı alımlar) için mutfaklarımızın genelinde abonelikler mevcuttur. Abonelik olmayanlarda ise süzme sayaç olup abone sayacının faturalandırılmasında o döneme ait bilgilerden faydalanılarak tüketim bedeli belirlenecektir. Abonelik olan sayaçlarımızdan bazıları kontör yüklemeli sayaçlar vasıtasıyla alınmaktadır. ” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 30’uncu maddesinde “ Yüklenici firma yemek dağıtımında kullanılacak en az dört adet panelvan ve/veya pick up tipinde ve bir adette mutfak ve yemekhanelerin denetiminde kullanılmak üzere otomobil tipinde motorlu taşıt sağlayacaktır. ”düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 31’inci maddesinde “ Yemeklerin yiyecek malzemeleri yüklenici tarafından karşılanacaktır. Yüklenici bu malzemeleri temin ederken en az 3 çeşit numune getirmelidir. Yüklenici her mutfak için kendi bünyesinde bir muayene komisyonu kuracak ve komisyon üyelerinden bir tanesi yüklenici diyetisyeni olacaktır. Bu komisyon idareye yazılı olarak bildirilecektir. Malzemelerin kalite kontrolü, gıda evsaf şartnamesine uygun olacaktır. Yüklenicinin kendi bünyesinde kurduğu muayene komisyonunun kontrolü dışında hiçbir malzeme alınmayacak, depolara konmayacak ve yemek yapımında kullanılamayacaktır. Yüklenici malzemeleri aldığı kişilerden ekte verilen teknik şartname hükümlerine uygun malzeme getirilmesini sağlayacaktır. Uygun görülmeyen yiyecek, malzeme ve maddeler uygun olanı ile değiştirilecektir. Mesai günleri saat 11.30’a kadar malzeme getirtecektir. Belirlenen bu saatten sonra kapısı kapatılacak ve sadece ekmek alımı için açılacaktır. Hafta sonları ekmek dışında malzeme girişi yapılmayacaktır. Muayene Komisyonu tarafında kabul edilmeyen malzemelerin yerine getirilen malzemeler, saat 15.00’dan sonra kabul edilmeyecektir. ” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 33’üncü maddesinde “ Öğretim üyeleri ve personellerin yemek yediği yemekhanelerde, yemek çeşidine ilave olarak salata bar olacaktır. Özellikleri ise; Her gün en az üç çeşit olacak olup çeşitler; Karışık yaz salata, karışık kış salata, havuç salata, marul salata, patates salatası, patlıcan salatası, acılı ezme, çoban salata, haydari, tarator, kısır, cacık, zeytinyağlı sebze, mercimek köfte, sebze (patlıcan, kabak, biber v.b.) kızartma, Brüksel lahana, piyaz v.b. olacaktır. ”düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 34’üncü maddesinde “ Çalışanların nitelikleri aşağıdaki gibi olacaktır.

İşletme Müdürü Fakülte veya Yüksek Okul Mezunu

Aşçıbaşı En az ilkokul mezunu ve en az beş yıl bonservisli

Aşçıbaşı yrd. En az ilkokul mezunu ve en az üç yıl bonservisli

Aşçı En az ilkokul mezunu ve 2 yıl deneyimli

Aşçı Yrd. En az ilkokul mezunu ve 1 yıl deneyimli

Bulaşıkçı En az ilkokul mezunu

Temizlikçi En az ilkokul mezunu

Garson En az ortaokul mezunu (Tercihen lise mezunu)

Birim Şefleri Lise veya Turizm Otelcilik Lisesi Mezunu

( En az 3 yıl Garson olarak çalışmış olması gereklidir. ).

Diyetisyen Beslenme ve Diyetetik Bölüm Mezunu. Diyetisyen unvanı almış

Ambar Memuru En az lise mezunu ,

…

Kılık kıyafetler Devlet Memurları Kıyafet Yönetmeliği’ne uygun olacaktır. Mutfakta çalışan elemanlar iş kıyafetleri ile üniversite içinde dolaşamayacaklardır. Personelin kıyafetleri yaptığı mesleğin standartlarına uygun olacak ve uygunluğu İdare tarafından onaylanacaktır… ” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname (B) ve (C)’de yiyecek malzemeleri ile yemeklerin evsaf ve gramajlarının belirtildiği anlaşılmıştır.

İtirazen şikâyete konu ihaledeki kâr hariç yaklaşık maliyetin (5.480.608,00 TL) altında teklif bedeli sunan Yemekçim Tabildot Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Hasad Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. & Günay Yemek Hizmetleri Gıda Temizlik İnşaat Hayvancılık Kuyumculuk Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi ve başvuru sahibi Ogtim İnşaat Turizm Gıda Otom. Med. Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları istenildiği, idarenin aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında “ Verdiğiniz teklif tutarı ihale komisyonumuz tarafından aşırı düşük bulunmuştur. Teklif fiyatınız ile alıma konu olan yemek hizmetini nasıl vereceğinizi açıklamanız gerekmektedir.

Bu açıklamada teknik şartname (A)’nın 3. Maddesinde belirlenen gruplara göre bir haftalık yemek menüsü hazırlayarak işçilik, malzeme, bedava verilecek olan yemek, mutfakların giderleri ve genel giderler de dahil olmak üzere belgelendirilecek şekilde olmalıdır. Yapacağınız bu açıklamanızı 16 Ocak 2013 Çarşamba günü mesai bitimine kadar başkanlığımız evrak servisine vermeniz gerekmektedir… ” ifadesine yer verildiği, idare tarafından alınan 22.01.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli bulunduğu, Yemekçim Tabildot Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile Hasad Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. & Günay Yemek Hizmetleri Gıda Temizlik İnşaat Hayvancılık Kuyumculuk Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli bulunmadığı, daha sonra Avira Gıda İnşaat Araç Kiralama Taahhüt A.Ş. tarafından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olmadığı iddiasıyla idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bunun üzerine idare tarafından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarında sunduğu proforma faturalara ait maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının ilgili meslek mensuplarından talep edildiği ve Avira Gıda İnşaat Araç Kiralama Taahhüt A.Ş.nin şikâyet başvurusuna ilişkin idarenin cevabi yazısında başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasındaki bir proforma fatura ile bu proforma faturaya ait maliyet/satış tutarı tespit tutanağının birbiriyle çeliştiği gerekçesiyle başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun bulunmadığı, bu nedenle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde ise “ … 79.4.1.İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2.İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1.İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

_b)_Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

_c)_Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ve yukarıda anılan Tebliğ açıklaması birlikte değerlendirildiğinde; ihale komisyonunca tekliflerin 4734 sayılı Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirilmesinin ardından aşırı düşük tekliflerin ve bu tekliflerde önemli olan bileşenlerin belirlenmesinin zorunlu olduğu ve teklifinin aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilerden, sadece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili açıklama istenmesi gerektiği hususunun açık ve tereddüde yer vermeyecek bir şekilde hüküm altına alındığı anlaşılmaktadır.

İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklama talep yazılarında açıklamaya konu örnek menüye yer verilmediği, ayrıca Teknik Şartname’de teklif fiyata dahil edilmesi öngörülen birçok gider kalemine yer verildiği de dikkate alındığında, yukarıda ifade edilen mevzuat hükümleri gereği idarece isteklilerden her öğün için örnek menü oluşturulması ve teklifteki önemli bileşenlerin tespit edilmesi suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda her öğün için örnek menünün ve önemli bileşenlerin belirtilerek isteklilere gönderilmesi ve isteklilerce sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece aşırı düşük teklif açıklamasına konu örnek menünün oluşturularak, kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren Yemekçim Tabildot Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile Hasad Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. & Günay Yemek Hizmetleri Gıda Temizlik İnşaat Hayvancılık Kuyumculuk Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi ve başvuru sahibi Ogtim İnşaat Turizm Gıda Otom. Med. Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden bu örnek menüye ve diğer önemli teklif bileşenlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmesi ve bu isteklilerce sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde; “ teklifinin aşırı düşük olmadığı, ayrıca aşırı düşük teklif açıklamasının idare tarafından yeterli bulunmamasının mevzuata aykırı olduğu” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, idarece aşırı düşük teklif açıklamasına konu örnek menünün oluşturularak, kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif veren Yemekçim Tabildot Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile Hasad Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.-Günay Yemek Hizmetleri Gıda Temizlik İnşaat Hayvancılık Kuyumculuk Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi ve başvuru sahibi Ogtim İnşaat Turizm Gıda Otom. Med. Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.’den bu örnek menüye ve diğer önemli teklif bileşenlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmesi ve bu isteklilerce sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği hususlarına yönelik olarak “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Ankara Üniversitesi Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “ 2013 Mali Yılı Yemek Alımı Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin idarenin önceki yılda çıktığı benzer konulu ihalenin sözleşme bedelinin güncellenmesi esas alınarak 209.392,00TL tutarında kâr dahil olmak üzere toplam 5.690.000,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (24) adet ihale dokümanı satın alındığı, 03.01.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece, 9 teklifin idarece geçerli teklif olarak kabul edildiği , bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Yemekçim Tabildot Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

4.800.000,00

Hasad Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.-Günay Yemek Hiz. Gıda Temz. İnş. Hayv. Kuy. Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi

4.870.000,00

Ogtim İnşaat Turizm Gıda Otom. Med. Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.

5.440.000,00

Avira Gıda İnşaat Araç Kiralama Taahhüt A.Ş.

5.490.000,00

Kahvecioğlu Gıda Enerji Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

5.680.000,00

Fesleğen Tem. Bil. Yem. Gıd. Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.

5.690.000,00

Polimatik Temizleme San. Tic. Ltd. Şti.-Yeniçeri Temizlik Turizm İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Ortak girişimi

6.210.000,00

Ünisaş Gıda ve Tüketim Maddeleri Medikal ve Hiz. İş. Tic. Ltd. Şti.

6.300.000,00

Doruk Toplu Yemek ve Organizasyon Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.

6.660.000,00

Şeklinde verildiği,

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan belgelere göre, itirazen şikâyete konu ihaledeki kâr hariç yaklaşık maliyetin (5.480.608,00 TL) altında teklif bedeli sunan Yemekçim Tabildot Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Hasad Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. & Günay Yemek Hizmetleri Gıda Temizlik İnşaat Hayvancılık Kuyumculuk Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi ve başvuru sahibi Ogtim İnşaat Turizm Gıda Otom. Med. Tem. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden idare tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları istenildiği, idare tarafından alınan 22.01.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli bulunduğu, Yemekçim Tabildot Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile Hasad Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.-Günay Yemek Hizmetleri Gıda Temizlik İnşaat Hayvancılık Kuyumculuk Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli bulunmadığı, daha sonra Avira Gıda İnşaat Araç Kiralama Taahhüt A.Ş. tarafından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olmadığı iddiasıyla idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bunun üzerine idare tarafından başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarında sunduğu proforma faturalara ait maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının ilgili meslek mensuplarından talep edildiği ve Avira Gıda İnşaat Araç Kiralama Taahhüt A.Ş.’nin şikâyet başvurusuna ilişkin idarenin cevabi yazısında başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasındaki bir proforma fatura ile bu proforma faturaya ait maliyet/satış tutarı tespit tutanağının birbiriyle çeliştiği gerekçesiyle başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, bu nedenle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığının belirtildiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedellerinin dördü hariç beşi yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi