KİK Kararı: 2013/UH.III-1427

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/023
Gündem No : 54
Karar Tarihi : 18.03.2013
Karar No : 2013/UH.III-1427
BAŞVURU SAHİBİ:
M.A.K.Gıda İnş. Tem. Tekstil Taah. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ŞEHİTLİK CAD. ŞEHİTLİK MAH. NO:62 DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği, Pınarbası Mahallesı Sanatoryum Caddesı Ardahan Sokak No:25 06380 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/188159 İhale Kayıt Numaralı "Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtım Ve Sonrası Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliğitarafından 17.01.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak M.A.K. Gıda İnş. Tem. Tekstil Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 08.02.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.02.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.02.2013tarih ve 6720sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.02.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/829sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından 2012/81087 İhale Kayıt Numaralı “Malzeme Dâhil Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesinin 17.01.2013 tarihinde yapıldığı, söz konusu ihalede 01.02.2013 tarihinde tebliğ edilen kesinleşen ihale kararı bildirim yazısında teklif bedeli 1.750.215,70 TL olan Pegasus Gıda Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak, Hasad Gıda Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiğinin bildirildiği, Kamu İhale Kurulunun istikrar kazanmış kararlarında kâr oranı belirlenmediği durumda maksimum kâr oranı olan % 20 kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif vermiş olan isteklilerin aşırı düşük teklif olarak belirlenerek bu isteklilerin tümünden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği belirtilmiş iken, tespit yöntemi bilinmeyen bir yöntem ile sınır değerin 1.729.931,90 TL olarak belirlenerek, bu değerin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması sunmalarının istenildiği, başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyetten % 20 kâr oranı düşülerek ulaşılan rakamının altında teklif veren tüm isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekirken bu işlemin yapılmadığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerinde aşırı düşük tekliflere ilişkin hüküm ve açıklamalara yer verildiği, Kamu İhale Kurulunun istikrar kazanmış kararlarında yemek hizmeti alımı personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmasa da idarenin yaklaşık maliyet hesabında kâr oranını belirtmemiş olması durumunda hizmet alımı ihalelerinde ön görülen maksimum % 20 kâr oranının düşülerek ulaşılan rakamın altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiğinin belirtildiği, söz konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin 2.162.414,88 TL olduğu, bu rakamdan % 20 kâr oranı düşüldüğünde ulaşılan rakamın 1.802.012,40 TL olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen isteklinin teklifinin hesaplanan bu rakamın altında kaldığı ve anılan isteklinin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden şikâyet konusu ihalenin Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi ve bağlı birimlerinde ihtiyaç duyulan yemek için gerekli malzemeyi sağlama, yemek hazırlama, hazırlanan yemeği servis yapma ve yemek sonrası temizlik hizmetlerinin alımı işi olduğu, sözleşme kapsamında 303.177 öğün normal yemek, 67.651 öğün diyet yemeği ve 118.293 öğün kahvaltı (normal+diyet) alınacağı, işin süresinin 9 ay 29 gün (03.03.2013-31.12.2013 arası) olduğu, 17.01.2013 tarihinde yapılan ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği belirlenmiştir.

Şikâyet konusu ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında idarece hazırlanan yaklaşık maliyetin kârsız tutarının 1.729.931,90 TL olarak belirlendiği ve bu tutarın altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanun’un 38’inci maddesinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendireceği, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, komisyonun; verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, ihale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük tekliflerin geçerli teklif olarak dikkate alınacağı hükme bağlanmıştır.

Ayrıca bu hususa Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğin 59’uncu maddesinde de yer verilmiş ve aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonunun bu düzenlemeyi esas alması gerektiği hüküm altına alınmış, Kamu İhale Genel Tebliği’nde de personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği açıklanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi”başlıklı 79’uncu maddesinde “…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

Altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğ’in 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 18’inci maddesi ve devamındakahvaltı, normal yemek ve diyet yemeklerinin şekli, içeriği, haftalık normal yemek ve diyet yemeği menü örnekleri, grup yemek çeşitlerinin aylık verilme sıklıkları, aylık verilme miktarları ve yemeklerin gramaj listelerinin verildiği tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil giderler” başlığı altında “25.1. vergi (KDV Hariç), resim, harç ve benzeri giderler, teklif fiyata dâhil edilecektir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Malzeme Dâhil Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı ihalesi personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı değildir. İhale kapsamında 29 kişi çalıştırılacak olup, brüt asgari ücret üzerinden hesaplanacak işçilik giderleri birim fiyat teklif cetvelinde ayrıca ücretlendirilmeden birim fiyat teklife dâhil edilecektir.

Personel Maaş ve Tatil günleri

İhale süresince (03 Mart 2013- 31 Aralık 2013) tarihleri arasında toplam 13,5 günlük ulusal bayram ve genel tatil günleri olup, her gün 14 kişi çalıştırılacaktır. Bu günlerde çalışılacak toplam gün sayısı 189 (yüzseksendokuz)?dur. Bu günler için, brüt asgari ücret üzerinden hesaplanacak işçilik giderleri birim fiyat teklif cetvelinde ayrıca ücretlendirilmeden birim fiyat teklife dâhil edilecektir.

İşçilik giderleri birim fiyatlara dâhil edilirken, ihalede fiyat farkı verilmeyecek olması göz önünde bulundurulmalıdır.

Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yüklenici her çalışanına 26 (yirmi altı) iş günü üzerinden 52 (elliiki) adet (EGO tarafından belirtilen toplu satış fiyatı üzerinden hesaplanarak) EGO biletini ayni olarak verecektir. Yüklenici EGO biletlerini ödeme yapıldıktan sonraki 3 (üç) iş günü içerisinde dağıtacaktır.

_
Yüklenici, çalıştırılacak personelin giyim bedelini ayni olarak karşılayacaktır. Çalışan işçilerin kıyafetleri yüklenici tarafından karşılanır. Giyim giderleri için ayrıca bir bedel öngörülmeden birim fiyatlara dâhil edilecektir. İhale süresince çalıştırılacak olan Diyetisyen (1 kişi) için yıllık 2 adet iş önlüğü; Aşçıbaşı, Aşçı ve Yardımcıları (9 kişi) için yıllık 2 adet kep, 2 adet iş önlüğü, 2 adet iş elbisesi, 2 adet iş ayakkabısı; Garson (15 kişi) için yıllık 2 adet gömlek, 2 adet pantolon, 1 adet kazak, 1 adet yelek, 2 adet papyon; Bulaşıkçı (2 kişi) için yıllık 2 adet iş elbisesi, 2 adet iş önlüğü, 2 adet lastik çizme; Meydancı (2 Kişi) için yıllık 2 adet iş elbisesi, 2 adet iş önlüğü, 2 adet lastik çizme yüklenici firma tarafından verilecektir._

İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.

Malzeme giderleri:

Sözleşme konusu hizmetin yerine getirilmesinde gerekli olan Teknik Şartname’de belirtilmiş her türlü malzeme giderleri birim fiyatlara dâhildir.

Yüklenici firma ve çalıştırılacak personelin gerektiğinde kullanabileceği bir ofis, idare bünyesinde ücretsiz olarak idare tarafından tahsis edilecektir.

Sosyal Güvenlik Kanunu ve 4857 Sayılı İş Kanunu ve ya diğer kanunlar gereği işçilere ödenmesi gereken tüm hak ve ödemelerin tamamı yüklenici tarafından karşılanacaktır.

Elektrik sarfiyatı yükleniciye aittir. Elektrik sarfiyatını ölçmek için, tüm maliyeti Yüklenici tarafından karşılanmak üzere süzme saat sözleşmenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 1 (bir) gün içinde takılmış olacaktır. Elektrik süzme sayaçlarından her ay sonu okunan tüketim miktarı günün rayicine göre fiyatlandırılarak yüklenicinin hak edişinden kesilecektir.

Su sarfiyatı yükleniciye aittir. Su sarfiyatını ölçmek için, tüm maliyeti Yüklenici tarafından karşılanmak üzere süzme saat sözleşmenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 1 (bir) gün içinde takılmış olacaktır. Su süzme sayaçlarından her ay sonu okunan tüketim miktarı günün rayicine göre fiyatlandırılarak yüklenicinin hak edişinden kesilecektir.

Doğalgaz gideri yükleniciye aittir. Mutfakta idaremiz adına ayrıca doğalgaz aboneliği mevcuttur. Yüklenici mevcut aboneliğe ait doğalgaz kartını kullanarak gaz ihtiyacını karşılayacaktır.

Kliniklerdeki yemek ofislerinin elektrik, su ve doğal gaz giderleri hastaneye aittir.
İdare tarafından, yükleniciye teslim edilecekler malzemeler ile yüklenicinin getireceği Makine, teçhizat, ekipman ve cihazların yedek parça dahil bakım ve onarım ücreti yükleniciye aittir.

Çalıştırılacak personelin portör muayenesi işe alınmadan yapılmış olacaktır. Sonuçları hastane idaresine sunulacaktır. Portör muayeneleri ve akciğer grafileri 6 ayda bir yüklenici firma tarafından yaptırılacaktır.

Personelin temiz tek kullanımlık kolluk, maske, bone, galoş ve eldivenleri, çöp poşetleri, sebze ve meyve yıkamasında kullanılacak klor poşetler yükleniciye aittir.

Çalıştırılacak personelin görevleri süresince firma tarafından düzenlenen resimli, kimlik sahibinin adının ve görevinin kolayca okunabileceği yaka kartları yükleniciye aittir.

Yemek hazırlama yerine görevli personel haricinde girilmemesi için uyarıcı levhalar konulacak, giriş noktalarına bone, galoş ve maske konulacak yer yapılacaktır. Dışarıda giyilen giysi ve ayakkabılarla mutfağa girilmeyecektir. Dışarıda ve mutfak içerisinde farklı renklerde terlik giyilecektir. Bunun için mutfak girişine ayakkabılık konulacak olup yükleniciye aittir.

Yüklenici, yemekhanelerde bulunan yemek servis malzemeleri ile mutfaktaki araç-gereç, cihazların temizliği, zemin temizliği ile hijyeninden her yönüyle sorumlu olacaktır.
Yemek yapımında ve serviste kullanılan araç ve gereçlerin aylık periyodik bakımları yükleniciye aittir. Kullanılamayacak durumda olanlar tespit edilerek derhal idareye bildirilecektir. Soğuk ve kuru depolarda bulundurulacak dijital göstergeli termometre ve nem ölçümü için hidrometre (nem ölçer) yükleniciye aittir.

Personel yemekhanelerinde kurulacak elektronik kart turnikeleri yükleniciye aittir.
Bitkisel Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği’ne göre hareket edecek, atık yağ imha belgelerini idareye sunulacak olup masraflar yükleniciye aittir.

Muayene ve kontrol komisyonun gerek gördüğü zamanlarda alınan yemek, su örnekleri ve mutfağa giren gıda malzemeleri Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkez Başkanlığı Laboratuvarlarında inceleme yaptırılması yüklenici aittir.

Personel yemekhanelerinde kullanılmak üzere damacana su temin edilmesi yükleniciye aittir.

Yemekhanelerdeki masalarda ekmek, pul biber, kürdan, karabiber, tuz, peçete, limon suyu, zeytinyağı, kolonyalı mendil yemek servisinde hazır bulundurulacaktır ve teklif fiyata dâhil olacaktır.

Firma tarafından karşılanması istenilen ve özelliğinden dolayı miktarları net olarak belirtilemeyen her türlü ekipman ve malzeme giderleri, Teknik Şartname’de bahsedilen ihale konusu işin mahiyeti, yapılma yeri, miktarı ile öğün, personel, hasta ve refakatçi sayısı ve Teknik Şartname’deki diğer açıklamalar göz önünde bulundurularak, istekli tarafından tahmin edilip teklif fiyata dâhil edilecektir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İhale konusu iş, malzemeli yemek hizmet alımı olup personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğindedir. İstikrar kazanmış Kamu İhale Kurulu Kararları uyarınca bu ihalede de kârsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekmektedir. İncelenen ihalede yaklaşık maliyet hesabında kâr oranı belirtilmediğinden, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde, idarece yaklaşık maliyet hesabında % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârının ekleneceği hükmü dikkate alınarak azami kâr oranı düşürülerek belirlenen kârsız yaklaşık maliyet (2.162.414,88/1,20=) 1.802.012,40TL olup bu tutarın altındaki tekliflerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekmektedir.

Şikâyete konu ihalede kârsız yaklaşık maliyet hesabı yapılırken yaklaşık maliyetin 0,80 rakamı ile çarpılarak 1.729.931,90 TL rakamına ulaşıldığı ve hesaplanan bu rakamın altında geçerli teklif vermiş olan Takdir İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Öğün Yemekhane ve Tem. Hiz. A.Ş., Karanfil Yemek Emlâk Tem. İnşaat Otom. San. Tic. Ltd. Şti. ve Alihan Gıda Tem. Danışmanlık Tur. İnş. Hayvancılık Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin (4 istekli) aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, idarenin 18.01.2013 tarihli yazısı ile anılan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarının 23.01.2013 tarihine kadar sunulmasının istenildiği, Öğün Yemekhane ve Tem. Hiz. A.Ş. nin süresi içerisinde açıklamalarını sunmadığı, diğer üç isteklinin açıklamalarının ihale komisyonunca incelendiği ve açıklamaların kabul edilmeyerek tekliflerin değerlendirme dışı bırakıldığı, 28.01.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihaleninPegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah.Tem. Yemekhane ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

İdarece yapılan işlemler değerlendirildiğinde, idarenin kârsız yaklaşık maliyet hesabını yanlış yaptığı ve dört istekliyi aşırı düşük teklif olarak belirlediği, ancak doğru hesaplanan kârsız yaklaşık maliyetin 1.802.012,40TL olduğu ve hesaplanan bu sınır değerin altında on adet geçerli teklif bulunduğu, doğru hesaplanan kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif vermiş olan on isteklinin (Takdir İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Öğün Yemekhane ve Tem. Hiz. A.Ş., Karanfil Yemek Emlâk Tem. İnşaat Otom. San. Tic. Ltd. Şti., Alihan Gıda Tem. Danışmanlık Tur. İnş. Hayvancılık Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti., Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah.Tem. Yemekhane ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti., Hasad Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Ünisaş Gıda ve Tüketim Maddeleri Medikal ve Hiz. İşleri Tic. Ltd. Şti., Uşak Akdağ Gıda Tekstil Tur. İnş. Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti., Turkuaz Yemekhane Tem. Güv. Hiz. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ve Altıntat Yemek Temizlik İnşaat Nak. San. Tic. Ltd. Şti.) aşırı düşük teklif olarak belirlenerek aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenmesi gerektiği belirlenmiştir.

İdarenin 18.01.2013 tarihli yazısı incelendiğinde, söz konusu yazıda açıklama istenilen önemli teklif bileşenlerinin, ayrıca açıklama istenilen örnek menünün belirtilmediği tespit edilmiştir. Ayrıca ihale komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerin açıklamalarının hangi gerekçelerle kabul edilmediğinin ihale komisyon kararında belirtilmediği görülmüştür.

Yukarıda yapılan tespitler, mevzuat hükümleri ve iddia konusu husus birlikte değerlendirildiğinde, söz konusu ihalede doğru hesaplanan kârsız yaklaşık maliyetin altında geçerli teklif sunan 10 isteklinin bulunduğu ve bu isteklilerin tümünden aynı içerikteki yazılar ile açıklama istenilen önemli teklif bileşenlerinin ve örnek menünün belirtilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği, açıklama sunan isteklilerin açıklamalarının değerlendirmesinden sonra açıklamaları kabul edilmeyen isteklilerin açılamalarının hangi gerekçe ile kabul edilmediğinin komisyon kararında belirtilmek suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin belirlenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, doğru hesaplanan kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif vermiş olan on isteklinin (Takdir İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Öğün Yemekhane ve Tem. Hiz. A.Ş., Karanfil Yemek Emlâk Tem. İnşaat Otom. San. Tic. Ltd. Şti., Alihan Gıda Tem. Danışmanlık Tur. İnş. Hayvancılık Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti., Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah.Tem. Yemekhane ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti., Hasad Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Ünisaş Gıda ve Tüketim Maddeleri Medikal ve Hiz. İşleri Tic. Ltd. Şti., Uşak Akdağ Gıda Tekstil Tur. İnş. Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti., Turkuaz Yemekhane Tem. Güv. Hiz. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ve Altıntat Yemek Temizlik İnşaat Nak. San. Tic. Ltd. Şti.) aşırı düşük teklif olarak belirlenmesi, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda önemli teklif bileşenlerinin tespit edilmesi, açıklama yapılması istenen örnek bir menü belirlenmesi ve isteklilerce sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde; “ Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından 2012/81087 İhale Kayıt Numaralı “Malzeme Dâhil Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesinin 17.01.2013 tarihinde yapıldığı, söz konusu ihalede 01.02.1013 tarihinde tebliğ edilen kesinleşen ihale kararı bildirim yazısında teklif bedeli 1.750.215,70 TL olan Pegasus Gıda Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak, Hasad Gıda Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiğinin bildirildiği, Kamu İhale Kurulunun istikrar kazanmış kararlarında kâr oranı belirlenmediği durumda maksimum kâr oranı olan % 20 kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif vermiş olan isteklilerin aşırı düşük teklif olarak belirlenerek bu isteklilerin tümünden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği belirtilmiş iken, tespit yöntemi bilinmeyen bir yöntem ile sınır değerin 1.729.931,90 TL olarak belirlenerek, bu değerin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması sunmalarının istenildiği, başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyetten % 20 kâr oranı düşülerek ulaşılan rakamının altında teklif veren tüm isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekirken bu işlemin yapılmadığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerinde aşırı düşük tekliflere ilişkin hüküm ve açıklamalara yer verildiği, Kamu İhale Kurumunun istikrar kazanmış kararlarında yemek hizmeti alımı personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmasa da idarenin yaklaşık maliyet hesabında kâr oranını belirtmemiş olması durumunda hizmet alımı ihalelerinde ön görülen maksimum % 20 kâr oranının düşülerek ulaşılan rakamın altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiğinin belirtildiği, söz konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin 2.162.414,88 TL olduğu, bu rakamdan % 20 kâr oranı düşüldüğünden ulaşılan rakamın 1.802.012,40 TL olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenen isteklinin teklifinin hesaplanan bu rakamın altında kaldığı ve anılan isteklinin de aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, doğru hesaplanan kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif vermiş olan on isteklinin (Takdir İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Öğün Yemekhane ve Tem. Hiz. A.Ş., Karanfil Yemek Emlâk Tem. İnşaat Otom. San. Tic. Ltd. Şti., Alihan Gıda Tem. Danışmanlık Tur. İnş. Hayvancılık Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti., Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah.Tem. Yemekhane ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti., Hasad Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Ünisaş Gıda ve Tüketim Maddeleri Medikal ve Hiz. İşleri Tic. Ltd. Şti., Uşak Akdağ Gıda Tekstil Tur. İnş. Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti., Turkuaz Yemekhane Tem. Güv. Hiz. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ve Altıntat Yemek Temizlik İnşaat Nak. San. Tic. Ltd. Şti.) aşırı düşük teklif olarak belirlenmesi, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda teklifin önemli bileşenlerinin tespit edilmesi, açıklama yapılması istenen örnek bir menü belirlenmesi ve isteklilerce sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği hususlarına yönelik olarak “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Keçiören Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği tarafından gerçekleştirilen “ Malzeme Dahil Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması ve daha önceki ihalede gerçekleşen rakamların güncellenmesi sonucunda ulaşılan fiyatların ortalamasının esas alınarak, 303.177 öğün normal yemek için 4,67 TL birim fiyat üzerinden 1.415.836,59 TL, 67.651 öğün diyet yemeği için 5,79 TL birim fiyat üzerinden 391.699,29 TL ve 118.293 öğün kahvaltı (diyet-normal) için 3,00 TL birim fiyat üzerinden toplam 354.879,00 TL olarak belirlenen bileşenler toplamı ile kâr dahil olmak üzere toplam 2.162.414,88 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (37) adet ihale dokümanı satın alındığı, 17.01.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 26 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece, bir isteklinin teklifinin “ Teklif mektubunun standart forma uygun olmadığı ” gerekçesiyle, bir isteklinin teklifinin “ Öz kaynak oranının yeterlik kriterini sağlamadığı ” gerekçesiyle ve bir isteklinin teklifinin de “ Bilanço ve eşdeğer belgeleri sunmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan 23 teklifin idarece geçerli teklif olarak kabul edildiği , bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Takdir İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.660.233,04

Öğün Yemekhane ve Tem. Hiz. A.Ş.

1.661.741,70

Karanfil Yemek Emlâk Tem. İnşaat Otom. San. Tic. Ltd. Şti.

1.663.888,32

Alihan Gıda Tem. Danışmanlık Tur. İnş. Hayvancılık Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.670.985,90

Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah.Tem. Yemekhane ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti.

1.750.215,70

Hasad Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.762.223,25

Ünisaş Gıda ve Tüketim Mad. Med. ve Hiz. İşleri Tic. Ltd. Şti.

1.764.361,68

Uşak Akdağ Gıda Tekstil Tur. İnş. Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.780.533,40

Turkuaz Yemekhane Tem. Güv. Hiz. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.

1.783.416,28

Altıntat Yemek Temizlik İnşaat Nak. San. Tic. Ltd. Şti..

1.799.047,80

M.A.K.Gıda İnş. Tem. Tekstil Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.814.358,90

Tortamış Nakliyet Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.818.572,65

Kahvecioğlu Gıda Enerji San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.819.423,10

On İlaçlama Sağlık Hiz. İnşaat Elektronik Gıda Ürünleri Bilgisayar Tem. Hiz. İnsan Kaynakları ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti.

1.855.017,00

Hatice Akbay

1.861.430,35

Erencan Kard. Tem. İnş. Tur. Nak. Kuy. Gıd. Med. Pet. Teks. Ltd. Şti.

1.878.294,41

Avşaroğulları Yemek Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.

1.910.290,42

Mendika Gıda ve Yemek Paz. İnş. San. ve Tic. A.Ş.

1.931.714,70

Zeugma Yemek Temizlik Gıda İlaçlama Turizm İnşaat İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.937.503,59

Ogtim İnşaat Turizm Med. Gıd. Tem. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.999.221,20

Yeniçeri Temizlik Turizm İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

2.065.524,57

Doruk Toplu Yemek ve Organizasyon Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.

2.098.341,55

Polimatik Temizleme San. Tic. Ltd. Şti.

2.113.919,65

Şeklinde verildiği,

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan belgelere göre, şikâyete konu ihalede kârsız yaklaşık maliyet hesabı yapılırken yaklaşık maliyetin 0,80 rakamı ile çarpılarak 1.729.931,90 TL rakamına ulaşıldığı ve hesaplanan bu rakamın altında geçerli teklif vermiş olan Takdir İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Öğün Yemekhane ve Tem. Hiz. A.Ş., Karanfil Yemek Emlâk Tem. İnşaat Otom. San. Tic. Ltd. Şti. ve Alihan Gıda Tem. Danışmanlık Tur. İnş. Hayvancılık Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin (4 istekli) aşırı düşük teklif olarak belirlendiği, idarenin 18.01.2013 tarihli yazısı ile anılan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarının 23.01.2013 tarihine kadar sunulmasının istenildiği, Öğün Yemekhane ve Tem. Hiz. A.Ş., Karanfil Yemek Emlâk Tem. İnşaat Otom. San. Tic. Ltd. Şti.’nin süresi içerisinde açıklamalarını sunmadığı, diğer üç isteklinin açıklamalarının ihale komisyonunca incelendiği ve açıklamaların kabul edilmeyerek tekliflerin değerlendirme dışı bırakıldığı, 28.01.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihaleninPegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yemekhane ve Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi