KİK Kararı: 2013/UH.III-1294

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/020
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 08.03.2013
Karar No : 2013/UH.III-1294
BAŞVURU SAHİBİ:
Sabri Azaklı, AMBARLIK KÖYÜ RİZE

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Rize Gıda, Tarım Ve Hayvancılık İl Müdürlüğü , Gülbahar Mahallesi Atatürk Cad. No: 521 53020 RİZE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/193637 İhale Kayıt Numaralı "Kiralık Araç Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Rize Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğütarafından 14.01.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Kiralık Araç Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Sabri Azaklı’nın 24.01.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.01.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 31.01.2013tarih ve 4192sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.01.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/590sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması geçerli kabul edilen Meteler Oto Kir. Nak. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ancak anılan isteklinin maliyet bileşenlerini etik bir şekilde açıklamadığı, maddi imkânlarının iyi olduğu, birkaç araç yetkili satıcısı ve sigorta acentesinin bulunduğu belirterek yapılan açıklamaların 4734 sayılı Kanun'un 38'inci maddesine uygun olmadığının düşünüldüğü iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Rize Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü tarafından “Kiralık Araç Hizmet Alımı” işinin açık ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, ihale dokümanından iş kapsamında 3 adet 4*4 çift kabin ve 3 adet binek aracın 12 ay süreyle kiralanmasının öngörüldüğü anlaşılmıştır.

14.01.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye dört isteklinin katıldığı, tekliflerin tamamının geçerli olduğu kabul edilerek 80.820,00 TL teklif sunan Meteler Oto Kiralama Nakliyat Ticaret Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği ve anılan istekli tarafından sunulan açıklamaların uygun olduğu değerlendirilerek ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı ihale komisyonu kararından anlaşılmaktadır.

İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde,

“25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Araçların vergi, sigorta, kasko, bakım onarın vb. giderlerin tamamı teklif fiyatına dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’de ise aşağıdaki düzenlemelere yer verildiği görülmüştür:

“1- Araçlar Rize Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü ve ilçe müdürlüklerimizde kullanılacaktır.

2- Araçlar 3 adet 4*4 çift kabin, 3 adet binek araç olacaktır.

3- 4*4 Çift kabin araçların motor hacmi 2500 cc ve yukarısı, 2010 model ve yukarısı, dizel yakıtlı ve en az dört kişilik olacaktır.

4- Binek araçların 2 adedi 1600 cc veya altı, 2010 model, 1 adet 1600 cc motor hacminde, 2012 model, dizel veya benzinli olacaktır.

5- Ödemeler, ödenek durumuna göre, birer aylık çalışma sonunda ya da ilgili ödeneğin Muhasebe Müdürlüğüne intikaline göre birkaç aylık çalışma sonunda, teklif edilen birim fiyat üzerinden yapılacaktır.

6- Yakıt ve şoför giderleri dışında araçların her türlü vergi, resim, harç, sigorta, kasko, bakım, onarım, yedek parça vs giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.

7- Araçlar hasarsız ve görünümü düzgün olacaktır.

8- Araçların kalorifer ve havalandırma sistemi çalışıyor olacaktır.

9- Araçların teknik bakım ve muayenesi yapılmış ve herhangi bir arıza durumunda arızaya süratle müdahale edilip arıza giderilmelidir. Bakım ve onarımları zamanlarında ve titizlikle yapılacaktır.

10- Araçların stepne, kriko, patinaj zinciri, ilk yardım çantası, yangın söndürme cihazları tam ve çalışır durumda olacaktır.

11- Araçların lastik değişimleri yüklenici firmaya ait olup ihtiyaca binaen yazlık ve kışlık lastik talep edilecektir.

12- Araçlar full kaskolu olacaktır.

13- Servis ya da muayene gibi herhangi bir sebeple yüklenici tarafından idareden talep edilecek araçların yerine, ihale şartlarını taşıyan başka bir araba temin edilecektir.

14- Araçlar klimalı ve en az sürücü ve yolcu hava yastıklı olacaktır.

15- Araçların üzerinde logo ve reklam giydirme yapılabilecek olup maliyeti Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğünce karşılanacaktır. Ancak söz konusu uygulama sırasında aracın boya aksamında deformasyona sebep olursa bunun giderilmesi yüklenici firma tarafından karşılanacaktır.”

İdarece 14.01.2013 tarih ve 327 sayılı yazıyla Meteler Oto Kiralama Nakliyat Ticaret Ltd. Şti.nden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesine göre aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, isteklinin açıklamalarını 15.01.2013 tarihli yazı ekinde sunduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Meteler Oto Kiralama Nakliyat Ticaret Ltd. Şti.ne ait aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Açıklama üst yazısında teklifin aşırı düşük oluşuna gerekçe olarak araçların ellerinde bulunması ve servis bakımı, lastik bakımı ve sigortalarının bayilikleri tarafından yapılması hususu belirtilmiş, yazının ekler bölümünde 6 adet ekin sırasıyla “(1) Mitsubishi ve Hyundai Bayilik Belgesi, (2) Mitsubishi ve Hyundai Yetkili Servis Belgesi, (3) Şirket üzerindeki araçların fotokopisi, (4) Ruhsat fotokopileri, (5) Proforma faturaları ve (6) Sigorta acente bayilikleri olduğuna dair belge” olarak gösterildiği tespit edilmiştir.

Açıklama ekinde, isteklinin TEMSA Global Motorlu Araç Yedek Parça Yetkili Satıcı ve Servisi, Hyundai Assan Otomotiv San. ve Tic. A.Ş. Yetkili Satıcısı ve Yetkili Bakım ve Onarım Servisi olduğunu gösteren 3 adet yetki belgesinin, şirket adına kayıtlı araçlara ilişkin ruhsat örneklerinin, TEMSA Otomotiv Yetkili Satıcısı/Meteler Otomotiv Tic. ve San. A.Ş. tarafından açıklamada bulunan istekliye (Meteler Oto Kir. Nak. Tic. Ltd. Şti.ne) hitaben düzenlenen 3 adedi hususi otomotiv, 3 adedi de kamyonete ilişkin 11.01.2013 tarihli 6 adet proforma faturanın bulunduğu görülmüştür.

Proforma faturalarda araçlara ait satış fiyatlarının belgelendirildiği, faturaların herhangi bir meslek mensubu onay veya beyanı taşımadığı, açıklamalar kapsamında sayılanlar dışında başkaca hiçbir belge bulunmadığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde,

“79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. …” açıklamaları yer almaktadır.

Tebliğ’in yukarıda bir bölümü aktarılan 79’uncu maddesinde, hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük teklif açıklamaların hangi usul ve esaslara göre yapılacağı, aşırı düşük bulunan teklife ait bileşenlerin hangi belgelere dayalı olarak tevsik edileceği ve tevsikte kullanılan bu belgelerin hangi unsurları ihtiva etmesi gerektiği etraflı şekilde düzenlenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan açıklamalar ve tevsikin, ihale dokümanı düzenlemeleri uyarınca teklif fiyata dahil olan araçların yakıt ve şoför giderleri dışındaki her türlü vergi, resim, harç, sigorta, kasko, bakım, onarım, yedek parça vesair giderlerin nasıl hesaplandığı hususunda bir bilgi içermediği, teklif tutarına hangi şekilde ulaşıldığı diğer bir ifadeyle maliyet icmali ve bileşenlerinin ne olduğunun/hangi şekilde oluşturulduğunun/birim fiyat teklif cetvelindeki birim maliyetlere nasıl ulaşıldığının açıklanmadığı, isteklinin teklif edilen araçların maliki, yetkili satıcısı ve yetkili servisi olmasının tek başına teklif fiyata dahil olan araçların edinme veya amortisman değeri, bakım onarım giderleri, vergi, resim, harç, sigorta, kasko, bakım, onarım, yedek parça ve benzeri giderler konusunda avantajlı koşul olarak kabul edilemeyeceği, bu unsurların maliyet bazlı (teklif fiyatına dahil edilerek/maliyet öngörülerek) açıklanmasının ve tevsikinin zorunlu olduğu, araçlara ilişkin sunulan proforma faturalarda yer alan KDV ve ÖTV dahil araç bedellerinin maliyet oluşturulmasında hangi şekilde kullanıldığının anlaşılamadığı, kaldı ki bu faturaların Tebliğ’in 79’uncu maddesinde yer verilen zorunlu unsurları ihtiva etmediği, sunulan ruhsatlara dayalı olarak araçların isteklinin uhdesinde bulunduğu hususundaki avantajlı koşulun da bu araçlara ait amortisman ve benzeri değerlerin yine maliyete dayalı açıklanmamasından ötürü geçerli kabul edilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu gerekçelerle, isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının ve açıklamasına dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin Tebliğ’in aktarılan maddesindeki tevsik usul ve esaslarına açıkça aykırı olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiaları yerinde görülmüş ve ihale üzerinde bırakılan teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Meteler Oto Kiralama Nakliyat Ticaret Ltd. Şti.ne ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi