KİK Kararı: 2013/UH.III-1245

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/019
Gündem No : 61
Karar Tarihi : 04.03.2013
Karar No : 2013/UH.III-1245
BAŞVURU SAHİBİ:
Harmanşa İnşaat Nakliyat Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti., ATATÜRK BULVARI 2.STAD APT. B BLOK KAT:8 NO:16 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu İnsan Kaynakları Ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı, Isçı Blokları Mahallesı Muhsın Yazıcıoglu Cad 51/C 06530 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/155366 İhale Kayıt Numaralı "Temizlik" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu İnsan Kaynakları ve Mali İşler Dairesi Başkanlığı tarafından 26.11.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Temizlik Alımı” ihalesine ilişkin olarak Harmanşa İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin 24.12.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 07.01.2013tarih ve 756sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/154sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasındaki proforma faturalara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının ihale tarihine göre son geçici vergi beyanname döneminde düzenlenmediği, bu isteklinin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarına konu işlerin ticaretiyle iştigal etmediği ve bu isteklinin sunduğu teklif bedeliyle ihale dokümanında belirtilen giderleri karşılamasının mümkün olmadığı, bu nedenle idare tarafından ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ ...

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Sözleşme kapsamında çalıştırılacak personele asgari ücretin üzerinde ödeme yapılacaktır. Bu çerçevede; Temizlik Görevlisi Personeli olarak çalışacak 76 personele brüt asgari ücretin %35 fazlası üzerinden ödeme yapılacaktır. Bir Temizlik Görevlisi Şefi' ne ise brüt asgari ücretin %55 fazlası ödenecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Çalıştırılacak her bir personel için, her ay 26 gün üzerinden ödenecek brüt 9,00.-TL yemek bedeli, brüt 10,00.-TL yol bedeli tespit edilmiştir. Yemek ve yol bedeli nakdi olarak ödenecek ve ücret bordrosunda gösterilecektir. Giyecek bedeli ayni olarak verilecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Yüklenici tarafından çalıştırlacak her bir personele sözleşme süresince her yıl için ayni olarak temin edilecek yazlık ve kışlık 2 takım ön büro hizmeti kıyafeti (Pantolon, gömlek, kravat/fular, yelek ve ceketten oluşan) giderinin tümü her yıl için ayrı ayrı verilecek olup teklif fiyata dahil edilecektir. Teknik Şartnamede belirtilen temizlik malzemeleri, yüklenici tarafından karşılanacak olup teklif fiyata dahil edilecektir.

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İhale konusu işte tespit edilen ve yaklaşık maliyette hesaba alınan iş kazaları ve meslek hastalıkları sigortası risk prim oranı %1 (Bir) dir. ” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşe başlama tarihi 02.01.2013; işi bitirme tarihi 31.12.2015

… ” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin 4.4’üncü maddesinde “ Yüklenici, çalıştıracağı her bir personeline sözleşme süresince her yıl için yazlık ve kışlık olmak üzere 2 takım ön büro hizmeti kıyafeti (pantolon, gömlek, kravat/fular, yelek ve ceketten oluşan) temin edecektir. Ayrıca 20 adet iş önlüğü temin edecektir. Kıyafetler, Kurumca uygun görüldükten sonra kullanılacaktır. Kıyafetlerinde yüklenicinin unvanı belirtilecektir. Temizlik görevlilerinin kıyafetleri daima temiz ve ütülü olacak ve asla kirli, yırtık, ütüsüz kıyafet giyilmeyecektir. Temizlik ile ilgili personel saç ve sakal uzatmayacaktır. Temizlik hizmetinde görevli işçiler hizmet yerlerinde ziyaretçi kabul etmeyeceklerdir. ” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde ihale konusu işte kullanılacak makine, malzeme ve ekipmanların evsaf ve miktarları belirtilmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir

… ” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda anılan ihale dokümanı düzenlemeleri doğrultusunda ihale konusu işin 77 personelle 36 ay boyunca yürütüleceği, ihale konusu işte çalıştırılacak 76 personele brüt asgari ücretin %35 fazlası, 1 temizlik görevlisi şefine ise brüt asgari ücretin %55 fazlasının ödeneceği, ihale konusu işte çalıştırılacak tüm personelin her birine aylık 26 gün üzerinden 9,00 TL brüt yemek bedeli, 10,00 TL brüt yol bedelinin nakdi olarak verileceği, her bir personele yazlık ve kışlık 2 takım ön büro hizmeti kıyafetinin (Pantolon, gömlek, kravat/fular, yelek ve ceketten oluşan) ayni olarak verileceği, ihale konusu işte kullanılacak temizlik malzemelerinin Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde belirtildiği, ayrıca ihale konusu işe ilişkin kısa vadeli sigorta prim oranının %1 olduğu anlaşıldığından, ihale konusu işteki giyim bedeli hariç asgari işçilik maliyeti ile bu maliyetin %3’ü oranındaki sözleşme ve genel giderler toplamının 6.096.728,88 TL olduğu, ayrıca ihaledeki kâr hariç yaklaşık maliyetin ise 6.250.791,80 TL olduğu tespit edilmiştir.

İdare tarafından S.İ.S. Hizmet Grup Limited Şirketi & Açılay Kurumsal Hizmetleri Bilgi İşlem Peyzaj Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi, Biotem Temizlik Emlak ve İnş. Hiz. Tic. Ltd. Şti., Harmanşa İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., MCA Bil. İşl. Sos. Hiz. Ltd. Şti., Modern Kimya Kimyevi Mad. Temz. Taah.ve Tic. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, bu isteklilerden S.İ.S. Hizmet Grup Limited Şirketi & Açılay Kurumsal Hizmetleri Bilgi İşlem Peyzaj Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamasının sunduğu belgeler yönünden idare tarafından yeterli bulunmadığı, diğer isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının yeterli bulunarak ihalenin Biotem Temizlik Emlak ve İnş. Hiz. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Biotem Temizlik Emlak ve İnş. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında personele verilecek kıyafetlere ilişkin proforma faturanın meslek mensubu tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca şerh düşülerek onaylandığı, ayrıca Biotem Temizlik Emlak ve İnş. Hiz. Tic. Ltd. Şti. tarafından temizlik malzemelerine ilişkin sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Malın Üreticisi Olunması, Mala İlişkin Alış veya Satış Yapılması Durumunda Açıklama - Ek-O.7) satışa dayalı olduğu anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.12’nci maddesinde “ İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.” açıklaması,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.16’ncı maddesinde “ İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur. ” açıklaması yer almaktadır.

Biotem Temizlik Emlak ve İnş. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında ihale konusu işte çalıştırılacak personele verilecek kıyafetlere ilişkin proforma faturaya ait maliyet/satış tutarı tespit tutanağının yer almadığı tespit edilmiş olup, bu maliyet/satış tutarı tespit tutanağı Kurumumuz tarafından bu proforma faturayı onaylayan serbest muhasebeci mali müşavir Gökhan Mavi’den talep edilmiş, bu serbest muhasebeci mali müşavir tarafından Kurumumuza gönderilen maliyet/satış tutarı tespit tutanağında maliyet/satış tutarı tespit tutanağının hangi geçici vergi beyannamesi dönemine ait olduğunun belirtilmediği anlaşıldığından, Biotem Temizlik Emlak ve İnş. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının ihale konusu işte çalıştırılacak personele verilecek kıyafetlerin tevsik edilmesi yönünden Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, Biotem Temizlik Emlak ve İnş. Hiz. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan ihale konusu işte kullanılacak temizlik malzemelerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Malın Üreticisi Olunması, Mala İlişkin Alış veya Satış Yapılması Durumunda Açıklama - Ek-O.7) bu tutanağın hangi geçici vergi beyanname dönemine ait olduğunun belirtilmediği, ayrıca bu tutanağın satışa dayalı olduğu tespit edilmiş olup, Biotem Temizlik Emlak ve İnş. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin bu tutanağa konu temizlik malzemelerinin ticaretiyle iştigal ediyor olup olmadığı hususu ile bu tutanağın hangi geçici vergi beyannamesi dönemine ait olduğunun anlaşılması amacıyla bu tutanağı düzenleyen yeminli mali müşavirden bu tutanağa ilişkin alış, satış faturaları ve diğer ilgili belgeler Kurumumuzca talep edilmiş, bu yeminli mali müşavir tarafından gönderilen alış, satış faturalarının incelenmesi neticesinde bu tutanağın son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı anlaşılmış olup, Biotem Temizlik Emlak ve İnş. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının temizlik malzemelerine ilişkin sunulan belge yönünden Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.16’ncı maddesi uyarınca yeterli olmadığı sonucuna varılmıştır. İhale konusu işte çalıştırılacak personele verilecek kıyafetler ve kullanılacak temizlik malzemelerinin tevsik edilmesi yönünden Biotem Temizlik Emlak ve İnş. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı, bu nedenle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen hususlar ile buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

S.İ.S. Hizmet Grup Limited Şirketi & Açılay Kurumsal Hizmetleri Bilgi İşlem Peyzaj Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamasında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca herhangi bir tevsik edici belge sunulmadığı anlaşıldığından, S.İ.S. Hizmet Grup Limited Şirketi & Açılay Kurumsal Hizmetleri Bilgi İşlem Peyzaj Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, bu nedenle anılan isteklinin idarece teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde tesis edilen işlemin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibi Harmanşa İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan ihale konusu işte çalıştırılacak personele verilecek kıyafetlere ilişkin proforma fatura ile ihale konusu işte kullanılacak temizlik malzemelerine ilişkin proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca meslek mensupları tarafından şerh düşülerek onaylandığı anlaşılmakla birlikte, bu proforma faturalara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının düzenlendiği geçici vergi beyannamesi döneminin anlaşılabilmesi amacıyla ilgili meslek mensuplarından bu proforma faturalara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları Kurumumuz tarafından talep edilmiş, Kurumumuza gönderilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının ihale tarihine (26.11.2012) göre son geçici vergi beyannamesi döneminde düzenlendiği anlaşılmıştır. Bu nedenlerden ötürü, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olduğu sonucuna varılmıştır.

MCA Bil. İşl. Sos. Hiz. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan ihale konusu işte çalıştırılacak personele verilecek kıyafetlere ilişkin proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca meslek mensubu tarafından şerh düşülerek onaylandığı ve bu proforma faturaya ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağının ihale tarihine göre son geçici vergi beyanname döneminden bir önceki dönemde düzenlendiği anlaşıldığından, MCA Bil. İşl. Sos. Hiz. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının ihale konusu işte çalıştırılacak personele verilecek kıyafete ilişkin tevsik edici belgeler yönünden Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca, MCA Bil. İşl. Sos. Hiz. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasındaki ihale konusu işte kullanılacak temizlik malzemelerine ilişkin proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca meslek mensubu tarafından şerh düşülerek onaylandığı anlaşılmakla birlikte, bu proforma faturaya ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağının düzenlendiği geçici vergi beyannamesi döneminin anlaşılabilmesi amacıyla ilgili meslek mensubundan bu proforma faturaya ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağı Kurumumuz tarafından talep edilmiş olup, ilgili meslek mensubu tarafından Kurumumuza gönderilen maliyet/satış tutarı tespit tutanağında bu maliyet/satış tutarı tespit tutanağının düzenlendiği geçici vergi beyannamesi döneminin belirtilmediği anlaşıldığından, MCA Bil. İşl. Sos. Hiz. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının ihale konusu işte kullanılacak temizlik malzemelerinin tevsik edilmesi yönünden Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Modern Kimya Kimyevi Mad. Temz. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan ihale konusu işte çalıştırılacak personele verilecek kıyafetlere ilişkin proforma fatura ile ihale konusu işte kullanılacak temizlik malzemelerine ilişkin proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca meslek mensubu tarafından şerh düşülerek onaylandığı, ayrıca bu proforma faturalara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının da aşırı düşük teklif açıklamasında sunulduğu, ihale konusu işte kullanılacak temizlik malzemelerine ilişkin sunulan proforma faturaya dair maliyet/satış tutarı tespit tutanağının ihale tarihine (26.11.2012) göre son geçici vergi beyannamesi döneminde düzenlendiğinin bu maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtildiği, ancak ihale konusu işte çalıştırılacak personele verilecek kıyafetlere ilişkin proforma faturaya dair maliyet/satış tutarı tespit tutanağının hangi geçici vergi beyanname döneminde düzenlendiğinin bu maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilmediği anlaşıldığından, Modern Kimya Kimyevi Mad. Temz. Taah.ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının ihale konusu işte çalıştırılacak personele verilecek kıyafetlerin tevsik edilmesi yönünden Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Biotem Temizlik Emlak ve İnş. Hiz. Tic. Ltd. Şti., MCA Bil. İşl. Sos. Hiz. Ltd. Şti. ve Modern Kimya Kimyevi Mad. Temz. Taah.ve Tic. Ltd. Şti. tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde, “ idare tarafından ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasındaki proforma faturalara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının ihale tarihine göre son geçici vergi beyannamesi döneminde düzenlenmediği, bu isteklinin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarına konu işlerin ticaretiyle iştigal etmediği ve bu isteklinin sunduğu teklif bedeliyle ihale dokümanında belirtilen giderleri karşılamasının mümkün olmadığı, bu nedenle idare tarafından ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olmadığı ” şeklinde dile getirdiği iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, Biotem Temizlik Emlak ve İnş. Hiz. Tic. Ltd. Şti., MCA Bil. İşl. Sos. Hiz. Ltd. Şti. ve Modern Kimya Kimyevi Mad. Temz. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarına yönelik “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası kapsamında “ düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğindeki Kurulca verilen karara katılmakla beraber, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesi olarak kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun bulunarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesi Kurulca uygun bulunmayan Harmanşa İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin;aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sundukları bilgi ve belgeler yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde;

Anılan isteklitarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için sunulan proformada, 462 adet kravat/fular için 0,50 TL birim fiyat önerildiği, Nehir Yemekçilik İnş. Gıda Tar. İht. İhrc. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından istekli adına tanzim edilen 23.11.2012 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası kapsamında “ düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğindeki Kurulca verilen karara katılmakla beraber, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturadaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen, aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun bulunarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesi Kurulca uygun bulunmayan Harmanşa İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin teklifinin bu gerekçeler üzerinden de, değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu gerekçenin de, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin Kurulun çoğunluk karar gerekçeleri içinde yer alması gerektiği yönündeki düşüncem ile, bu hususlar dışında Kurulca alınan“düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karar gerekçesine katılıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi