KİK Kararı: 2013/UH.III-1235

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/019
Gündem No : 51
Karar Tarihi : 04.03.2013
Karar No : 2013/UH.III-1235
BAŞVURU SAHİBİ:
Orontes Yemekçilik Temizlik Bilgi İşlem Veri Hazırlama Tarım Gıda İnşaat Ormancılık Ve Hayvancılık İthalat İhracat Sanayi Ve Ticaret Limidet Şirketi, HARAPARASI MAH. 105. SOK. İBRAHİM ETHEM CİVELEK İŞHANI KAT .1 NO : 22 HATAY

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Hatay Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü, Atatürk Cad.Stadyum Yanı No:3 31040 HATAY

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/184251 İhale Kayıt Numaralı "Hatay Çevre Ve Şehircilik İl Müdürlüğü Araç Kiralama Hizmeti (5 Araç Adet Soförlü /Yakıtlı)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Hatay Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğütarafından 27.12.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Hatay Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Araç Kiralama Hizmeti (5 adet araç şoförlü /yakıtlı)” ihalesine ilişkin olarak Orontes Yemekçilik Temizlik Bilgi İşlem Veri Hazırlama Tarım Gıda İnşaat Ormancılık ve Hayvancılık İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limidet Şirketi’nin 18.01.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.01.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.02.2013tarih ve 4976sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.02.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/656sayılı şikayet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Hatay Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından “Araç Kiralama Hizmet Alımı İşi” ihalesinin 27.12.2012 tarihinde yapıldığı, söz konusu ihaleye ilişkin 11.01.2013 tarihli kesinleşen ihale kararı bildirim yazısında 123.240,80 TL teklif vermiş olan Aktur Gıda Nak. Paz. Kom. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiğinin bildirildiği,

1. Şikâyet konusu ihaleye ilişkin yaklaşık maliyetin 142.137,60 TL olarak açıklandığı, ancak Teknik Şartname’de belirtilen işin niteliği, türü, miktarı ve araç özellikleri dikkate alındığında yaklaşık maliyetin çok düşük hesaplanmış olduğunun aşikâr olduğu, yaklaşık maliyetin hesaplanmasında dikkate alınan iş kazaları ve sigorta risk prim oranının hatalıalınmasından dolayı yaklaşık maliyetin düşük hesaplanmış olabileceği, söz konusu hataların oluşmaması için yaklaşık maliyetin hesaplanması aşamasında konusunda deneyimli yüklenici veya alt yüklenicilerden teklif alınması gerektiği, hesaplanan yaklaşık maliyetin piyasa rayiçlerinin çok altında olduğu,

2. İhale üzerinde bırakılan Aktur Gıda Nak. Paz. Kom. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu iş bitirme belgesinin özel sektöre taahhüt edilen bir işe ilişkin olduğu, iş bitirme belgesinin 213 sayılı Vergi Usulü Kanunu’na uygun olmadığı, sunulan iş bitirme belgesine konu işin sözleşme bedeli ve iki adet fatura tutarı karşılaştırıldığında toplam fatura tutarı ile personele ödenen ücret arasında farklılık olduğunun tespit edilebileceği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olmadığı,

3. Söz konusu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek anılan istekliden aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenmesi gerektiği, aşırı düşük teklifler konusunda ihale komisyonunca izlenmesi gereken yolun mevzuatta açıkça belirtildiği, ancak idarenin mevzuata aykırı davrandığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyet konusu ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında, yaklaşık maliyetin piyasa araştırması yapılarak 3 adet firmadan proforma fatura alınmak suretiyle ve Antakya Ticaret ve Sanayi Odasından teklif alınarak ve birim fiyatların ortalaması esas alınarak hesaplandığı, yaklaşık maliyetin piyasa rayiçlerinin altında olmadığı ifade edilerek başvuru reddedilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilân ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikâyet süresi; şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükümleri,

“Sürelerle ilgili genel esaslar”başlıklı 7’nci maddesinde ise “(1) Süreler;

a) İlâna yönelik başvurularda ilk ilân tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikâyet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikâyet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.” hükümlerine yer verilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve iddia konusu husus birlikte değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin yaklaşık maliyeti ihale tarihi olan 27.12.2012 tarihinde öğrendiği, dolayısıyla yaklaşık maliyetin piyasa rayiçlerine uygun olmadığı ve düşük hesaplandığına yönelik iddiasına ilişkin idareye şikâyet süresinin 27.12.2012 tarihinde başladığı, bu tarihi izleyen on günlük idareye şikâyet süresinin 07.01.2013 tarihinde sona erdiği, başvuru sahibinin ise idareye 18.01.2013 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu belirlendiğinden yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığına ilişkin şikâyetin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyet konusu ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında Aktur Gıda Nak. Paz. Kom. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu iş bitirme belgesinin özel sektöre taahhüt edilen bir işe ilişkin olduğu, sunulan belgelerin ihale komisyonunca uygun bulunduğu belirtilerek başvuru reddedilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler”başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilân veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilân veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

c) Yapımla ilgili hizmet işleri dâhil hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilecek danışmanlık hizmetlerinde, Danışmanlık Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 38’inci maddesinde düzenlenen iş deneyimini gösteren belgelerin,

istenilmesi zorunludur.

(2) İlk ilân veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre birinci fıkranın (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir.

(3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla;

a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanun’un 21’inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere,

b) Belli istekliler arasında ihale usulüyle ve Kanun’un 21’inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre yapılan ihalelerde, yaklaşık maliyetin %25’i ile % 50’si aralığında, idarece belirlenecek parasal tutardan az olmamak üzere,

ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması istenir.” hükümleri,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler”başlıklı 47’nci maddesinde “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:

(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.” hükümleri bulunmaktadır.

Şikâyet konusu ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesinde “İsteklinin yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilân tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 40'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.” düzenlemesi,

…

Anılan Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde ise “Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kamuda veya özel sektörde yapılan araç kiralama işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Aktur Gıda Nak. Paz. Kom. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin teklif dosyasında, Hatay İli Telekom Müdürlüğüne yapılan 16 adet çift kabin kamyonet, 2 adet kombi toplam 3 adet 1 yıl süreli şoförlü araç kiralama işine ilişkin sözleşme süresi 02.01.2009-31.12.2009 arasında olan, sözleşme bedeli 398.475,00 TL olarak belirtilmiş sözleşmeyi ve bu sözleşme kapsamında araç kira bedeli için düzenlenen faturalar ile Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerindentemin edilen sigorta primi ödeme belgelerini, ayrıca SSK ödeme dekontlarını sunduğu belirlenmiştir. Sunulan faturalarda anılan şahıs adına ödenen tutarlar toplamının sözleşme bedelinin de üzerinde olduğu, yaklaşık % 6 iş artışı ile işin tamamlandığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yapılan tespitler, mevzuat hükümleri ve iddia konusu husus birlikte değerlendirildiğinde ekonomik açıdan en avantajlı istekli olarak belirlenen Aktur Gıda Nak. Paz. Kom. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin iş deneyimini tevsik etmek üzere özel sektöre taahhüt edilen işe ilişkin sunduğu belgelerin mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

Şikâyet konusu ile ilgili olarak idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idarenin cevap yazısında bu konuya ilişkin bir değerlendirme yapılmamıştır.

İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden başvuruya konu ihalenin Hatay Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün münferit işlerinin yürütülmesinde mesai günleri ve işlerin gerektirdiği hallerde tatil günlerinde çalıştırılmak üzere şoförlü ve yakıtlı 3 adet binek otomobil, 1 adet makam aracı, 1 adet pick-up kamyonet kiralanması işi olduğu, işin 01.01.2013-31.12.2013 tarihleri arasında yürütüleceği ve birim fiyat telif alınmak suretiyle ihalenin gerçekleştirildiği belirlenmiştir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde _“25.1._Tüm giderler yükleniciye aittir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Tüm giderler yükleniciye aittir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Bahse konu ihaleye ilişkin ihale onay belgesi ve eki yaklaşık maliyet cetveli incelendiğinde, yaklaşık maliyetin piyasa araştırması sonucunda üç firmadan alınan fiyat tekliflerinin ve Antakya Ticaret ve Sanayi Odasından alınan fiyatların ortalaması alınarak 142.137,60 TL olarak hesaplandığı görülmüş olup, yaklaşık maliyet cetvelinde k?r oranının belirtilmediği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37’nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a)İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde ise “79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dâhil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Şikâyet konusu ihale personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet ihalesi olmasa da, istikrar kazanmış Kurul Kararları çerçevesinde aşırı düşük teklifler için aynı prensibin bu ihalede de kullanılması gerektiğinden, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinin 3’üncü fıkrasında öngörülen yüklenici kâr marjının üst sınırı olan % 20 oranı indirgenmiş yaklaşık maliyet tutarının 118.448,00 TL olduğu belirlenmiştir. Söz konusuihalede hiç bir teklif kârsız yaklaşık maliyetin altında değildir. Dolayısıyla söz konusu ihalede aşırı düşük teklif bulunmamaktadır.

Yukarıda yapılan tespitler, mevzuat hükmü ve iddia konusu husus birlikte değerlendirildiğinde, şikâyet konusu ihalede kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif bulunmadığından başvuru sahibinin bu iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi