KİK Kararı: 2013/UH.III-1146

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/017
Gündem No : 40
Karar Tarihi : 25.02.2013
Karar No : 2013/UH.III-1146
BAŞVURU SAHİBİ:
Fesleğen Tem. Bil. Yem Gıda Org. Turz. San. Tic. Ltd. Şti. , ÖZANKARA TOPTANCILAR SİTESİ 8. BLOK NO : 260 MACUNKÖY ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Esenyurt Devlet Hastanesi Baştabipliği, Fatıh Mahallesı 19 Mayıs Bulvarı 08 34510 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/128366 İhale Kayıt Numaralı "2013 Yılı Malzeme Dahil Yemek Pişirme Kahvaltı Hazırlama,Dağıtım Ve Sonrası Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Esenyurt Devlet Hastanesi Baştabipliğitarafından 12.10.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2013 Yılı Malzeme Dahil Yemek Pişirme Kahvaltı Hazırlama, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Fesleğen Tem. Bil. Yem Gıda Org. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.tarafından 06.02.2013 tarih ve 4851 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.02.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/647 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, söz konusu ihaleye ilişkin olarak Kamu İhale Kurulu tarafından 03.01.2013 tarihinde alınan 2013/UH.III-15 sayılı kararda, teklif bedeli kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olan ve aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin sunmuş oldukları açıklamaların uygun olmadığı tespitiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğinin belirtildiği ve teklif bedeli kâr hariç yaklaşık maliyetin üzerinde olan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına yönelik idarenin işleminde mevzuata uyarlık bulunmadığının ifade edildiği, anılan kararın gereği olarak kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üstündeki tekliflerden en düşük teklifi sunan firmalarının teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi gerekirken, bu kararın gereğinin idarenin gelir-gider dengesini etkileyeceği ve ihaledeki en düşük teklif ile geçerli en düşük teklif arasında fiyat farkının oluştuğu gerekçe gösterilerek ihalenin iptaline karar verildiği, teklif etmiş oldukları bedelin yaklaşık maliyetin altında olduğu ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesi uyarınca en az yaklaşık maliyet tutarı kadar idarece ödenek ayrılması gerektiği dikkate alındığında, ayrıca ilk ihale komisyonu kararı sonrasında tekliflerinin idarece aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulduğu göz önünde bulundurulduğunda idarenin ihalenin iptaline yönelik gerekçelerinin yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde işin “2013 yılı malzeme dâhil yemek pişirme kahvaltı hazırlama, dağıtım ve sonrası hizmeti alımı” olduğu ifade edilmiş, Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde işe başlama tarihinin 01.01.2013, iş bitirme tarihinin ise 31.12.2013 olduğu belirtilmiştir.

12.10.2012 tarihinde gerçekleştirilen ve 15 isteklinin katıldığı yemek alımı ihalesinde idarece bütün tekliflerin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek açıklama istendiği, Bengi-M Tem. İnş. Gıda Bilg. İşl. Sos. Hizm. Tic. San. Ltd. Şti., Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. Güv. Hizm. Tic. Ltd. Şti., Çınarlı Gıda San. Tic. Ltd. Şti., Dunaysır Yem. Tem. Turz. İnş. Nak. Sağ. Hizm. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. ve Temaş Gıda San. Tic. Ltd. Şti. olmak üzere 5 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan en düşük teklif sahibi Bersude Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve başvuru sahibinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle Pendaş Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 28.11.2012 tarihinde Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvurusu neticesinde 03.01.2013 tarih ve 2013/UH.III-15 sayılı karar ile; teklif bedeli kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olup aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan ve açıklama sunan isteklilerden ihale üzerinde bırakılan istekli Bersude Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti., ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Pendaş Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., FGS Gıda Org. Turz. San. Tic. Ltd. Şti., Fer-ah Yem. Tem. Nak. İnş. Taah. Tur. Yaz. Serv. Hizm. Tic. Ltd. Şti., Doyaş Yem. Gıda Serv. Hizm. San. Tic. A.Ş. ve Erdoğan Yem. Ürt. Gıda İnş. İlet. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması, teklif bedeli kâr hariç yaklaşık maliyetin üzerinde olan ancak idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması sonrasında teklifi değerlendirme dışı bırakılan Pegasus Gıda Mad. Tur. İnş. Taah. Tem. Yem. Güv. Hizm. Tic. Ltd. Şti., Bengi-M Tem. İnş. Gıda Bilg. İşl. Sos. Hizm. Tic. San. Ltd. Şti. ve Dunaysır Yem. Tem. Turz. İnş. Nak. Sağ. Hizm. Teks. San. Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin değerlendirmeye alınması yönünde düzeltici işlem tesis edilmesine karar verildiği görülmüştür. Anılan Kurul kararı sonrasında, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerinde teklif sunan başvuru sahibi Fesleğen Tem. Bil. Yem Gıda Org. Turz. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin geçerli teklifler arasında en düşük teklif olduğu anlaşılmaktadır.

Anılan Kurul kararının idareye tebliği sonrasında 01.02.2013 tarihli karar ile “… hastanemizin mali yapısını gelir gider dengesini etkileyeceğinden dolayı en düşük fiyat ile teklifleri geçerli olan firmaların verdiği tekliflerle fiyat farkı oluştuğu…” gerekçelerine yer verilerek ihalenin iptaline karar verildiği görülmüştür. Söz konusu karardan ihalenin iptaline yönelik idarenin iki gerekçesinin bulunduğu, ilk gerekçesinin ihalenin geçerli teklifler arasında en düşük teklif sahibi isteklinin üzerinde bırakılması halinde bundan idarenin gelir-gider dengesinin etkileneceği, diğer gerekçenin ise teklifi değerlendirme dışı bırakılan en düşük teklif sahibi istekli ile geçerli en düşük teklif arasında fiyat farkının bulunduğu şeklinde olduğu anlaşılmaktadır.

İhale işlem dosyası kapsamında idarece gönderilen belgelerden, ihale konusu işe ait yaklaşık maliyetin 1.347.650,00 TL olarak tespit edildiği, başvuru sahibi dâhil ihaleye teklif sunan 15 isteklinin tamamına ait tekliflerin bu tutarın altında olduğu, ancak ihale onay belgesinden kullanılabilir ödenek tutarının 1.013.387,00 TL olarak belirlendiği, ve ücretin 13 nolu Döner Sermaye Saymanlığınca 2013 yılı mali bütçesinin 740/107 tertibinden ödeneceğinin ifade edildiği görülmüştür.

02.11.2012 tarihli ihale komisyon kararı ile ihale üzerinde bırakılan ancak aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı tespitiyle 03.01.2013 tarih ve 2013/UH.III-15 sayılı Kurul kararı ile teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem tesis edilmesine karar verilen Bersude Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin KDV dâhil teklif bedelinin 1.077.624,00 TL olduğu, bu tutarın da kullanılabilir ödenek tutarını aştığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde ”… Ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamaz.” hükmü,

5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenek aktarmaları” başlıklı 21’inci maddesinde “…merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri, aktarma yapılacak tertipteki ödeneğin, yılı bütçe kanununda farklı bir oran belirlenmedikçe yüzde beşine kadar kendi bütçeleri içinde ödenek aktarması yapabilirler. Bu şekilde yapılan aktarmalar, yedi gün içinde Maliye Bakanlığına bildirilir.” hükmü,

Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Ek bütçe” başlıklı 6’ncı maddesinde “Bütçede öngörülen ödeneklerin yetersiz kalması veya iş programında öngörülmeyen işlerin yapılmasının gerektiği hâllerde, süre şartları hariç olmak üzere ek bütçe yapılabilir. Ek bütçe taleplerinde kaynağın gösterilmesi zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Yeterli ödenek ayrılmadan ihaleye çıkılmış olmasının 4734 sayılı Kanun’un anılan hükmüne uygun olmadığı anlaşılmakla beraber, bu suretle yapılan ihalelerde 5018 sayılı Kanun ile yukarıda belirtilen Yönetmeliğin anılan hükümleri uyarınca ek bütçe oluşturulması, ödenek aktarılması gibi imkânların kullanılması suretiyle ihalenin sonuçlandırmasının mümkün olduğu görülmektedir. Nitekim Bersude Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin KDV dâhil teklif bedeli kullanılabilir ödenek tutarından daha yüksek olmasına rağmen 02.11.2012 tarihli ihale komisyon kararı ile ihale bu istekli üzerinde bırakılmış, Kamu İhale Kurulunun düzeltici işleme yönelik kararı öncesinde ödenek yetersizliği gerekçe gösterilerek ihalenin iptaline karar verilmemiştir.

İhalenin, ilk komisyon kararında yer aldığı şekliyle Bersude Gıda Paz. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılması yerine 03.01.2013 tarih ve 2013/UH.III-15 sayılı Kurul kararı uyarınca başvuru sahibi üzerinde bırakılmasının gelir-gider dengesini etkileyeceği açıktır. Ancak bu etkinin bütçe imkânları itibari ile ihalenin sonuçlandırılması ve işin yapılmasını imkânsız kılacak düzeyde olması durumunda ihalenin iptaline karar verilebileceği, bunun dışında hukukilik denetimine imkân verecek surette söz konusu etkinin düzeyini ortaya koyacak dayanaklar gösterilmeden gelir-gider dengesinin etkileneceği şeklinde genel ve soyut nitelikte bir ifade ile ihalenin iptaline karar verilemeyeceği sonucuna varılmıştır. Bu çerçevede idarenin gelir-gider dengesine dayanılarak ihalenin iptaline yönelik işleminin sebep unsuru açısından hukuka aykırı olduğu tespit edilmiştir.

Ayrıca başvuru sahibinin teklifinin yaklaşık maliyetin altında olması ve geçerli teklifler arasında en düşük teklif olması, başvuru sahibinin teklifi ile ihaledeki en düşük teklif arasında, en düşük teklife göre % 12.6, yaklaşık maliyete göre ise % 9.3 oranında makul kabul edilebilecek bir farkın bulunması, diğer taraftan 15 isteklinin teklif sunmuş olduğu ihalenin iptal edilmesi ve yeniden ihaleye çıkılması halinde geçerli teklif sahiplerinin iptal edilen ihaleye göre daha düşük teklif vereceklerine yönelik herhangi bir öngörü ve bu öngörünün doğruluğunu ortaya koyacak herhangi bir karinenin mevcut olmaması hususları bir arada değerlendirildiğinde teklif bedelleri arasındaki farka yönelik idarenin iptal gerekçesinin de yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi