KİK Kararı: 2013/UH.II-807

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/011
Gündem No : 85
Karar Tarihi : 04.02.2013
Karar No : 2013/UH.II-807
BAŞVURU SAHİBİ:
Uğur-Tem Taşımacılık Mühendislik Medikal Gıda İnş. Tekstil San. Ve Tic. Ltd. Şti., MİMARSİNAN MAH. 117.SOK. ŞAHİN APT. ABLOK KAT:1 NO:2 BAHÇELİEVLER/ ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (15. Bölge Müdürlüğü) , Hamidiye Mah. Emniyet Cad. 63300 ŞANLIURFA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/138288 İhale Kayıt Numaralı "Bina Ve Çevre Temizliği" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 15. Bölge Müdürlüğütarafından 01.11.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Bina ve Çevre Temizliği” ihalesine ilişkin olarak Uğur-Tem Taşımacılık Mühendislik Medikal Gıda İnş. Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 14.12.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 02.01.2013tarih ve 66sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.01.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/9sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece firmalarının teklifinin asgari işçilik maliyetinin altında olduğunun ifade edildiği, 4857 sayılı Kanunun özürlü personel istihdamına yönelik hükümleri gereği ihale konusu hizmet alımı kapsamında çalıştırılacak olan toplam 51 personelin %3’ü yuvarlama yapıldığında 2 kişiye tekabül ettiğinden, söz konusu iki kişi için hazinece karşılanacak sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamının teklif edilmesi gereken asgari ücretlerden düşürüldüğü, firmalarının tekliflerini 2012/UH.I-2112 sayılı Kurul kararı hakkında Ankara 13. İdare Mahkemesince verilen yürütmeyi durdurma kararı doğrultusunda hazırladıkları iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde ihale konusu hizmetin adı “Bina ve çevre temizliği” olarak miktarı ve türü ise “01.01.2013 ile 31.12.2013 tarihleri arası 51 kişi ile bina ve çevre temizlik işinin yapılması” olarak belirlenmiştir.

Anılan Şartname’nin“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci _maddesinde “…25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

01.01.2013 ile 31.12.2013 tarihleri arası 50 kişilik temizlik personeli yürürlükteki asgari ücret üzerinden, 1 kişi temizlik personel şefi yürürlükteki asgari ücretin %10 fazlası ücret üzerinden olmak üzere toplam 51 kişi çalışacaktır.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yüklenici çalıştırdığı her işçiye aşağıda belirtilen esaslara göre aylık yol ücretini verecektir. Yüklenici çalıştırdığı işçilerin (51 kişi) yol giderini 26 gün üzerinden günlük 3,00 (Üç) TL karşılığı nakdi olarak ödeyecek ve ücret bordrosunda gösterecektir.
Yemek birim fiyatının hesap edilmesi ve ödeme şekli:
Yüklenici çalıştırdığı her işçiye aşağıda belirtilen esaslara göre hesap edilmek suretiyle bulunan aylık yemek ücretini bordro üzerinde göstermek şartıyla nakdi olarak ödemek zorundadır.
Öğlen yemeği birim bedeli:
Bir işçinin bir günlük yemek bedeli 6,00 TL (Altı TL) olup, bu bedel 26 gün üzerinden hesaplanarak bulunacak bir işçi için aylık yemek bedeli işçi sayısı (51 kişi) ile çarpılmak suretiyle yüklenici tarafından işçi ücret bordrosunda gösterilerek nakdi olarak ödenecektir.
Giyim idarece karşılanacaktır. Yüklenicinin çalıştırdığı işçilerin (51 kişi) giyimini hizmet alımı süresi içerisinde ayni olarak teknik şartnamenin 17. maddesinde belirtilen miktarlar üzerinden idarece karşılanacaktır.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Diğer giderler:

Resmi Gazetenin 25.07.2005 tarih ve 25886 sayısında yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin 15.10.2006 tarih ve 26320 sayılı resmi gazete ile yapılan değişiklik gereğince Asgari işçilik maliyeti ( Personel ücreti, işveren sigorta prim tutarı, yol, yemek, giyim tutarları) ve bu maliyet üzerinden % 3 sözleşme giderleri ( Kamu İhale Kurumu payı, noter masrafları vb.) ve genel giderler ( amortisman, iş yeri hekimliği, ihbar ve kıdem tazminatı vb.) ilave edilecektir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

_Bu ihalede temizlik personeli için işveren pirim toplamı % 21,5 (işveren sigorta pirimi % 18,5 Sigorta risk prim oranı % 1,0 işveren işsizlik pirimi %
2 ) işçi pirim toplamı % 15 (işçi sigorta pirimi % 14, işçi işsizlik pirimi %
1 ) olarak uygulanacaktır.”_düzenlemesi yer almaktadır.

Kuruma gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; idarenin yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin toplam 894.326,40 TL olarak belirlendiği, bu tutarın aynı zamanda kâr hariç yaklaşık maliyet tutarına tekabül ettiği, 02.11.2012 tarihli yazılar ile idarece belirlenen kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren başvuru sahibi istekli ile diğer bir isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve 30.11.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile anılan isteklilerin asgari ücretin altında teklif verdiğinden bahisle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibi isteklinin 14.12.2012 tarihli şikâyet dilekçesinde aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatı ile 4857 sayılı İş Kanunu’na uygun olduğu belirterek ihalenin firmaları üzerinde bırakılmasını talep ettiği görülmektedir.

İhale dokümanında yer alan veriler üzerinden ve sosyal güvenlik mevzuatı doğrultusunda manuel olarak yapılan hesaplamada asgari işçilik maliyetinin 894.326,40 TL olduğu, bu tutarın aynı zamanda kâr hariç yaklaşık maliyet tutarına tekabül ettiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.4.İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalardan, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.5’inci maddesinde belirtilen, teklif tutarı asgari işçilik maliyeti ve %3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılamayan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerektiği açıklamasından hareketle, başvuru konusu ihalede teklif ettiği tutar, asgari işçilik maliyet tutarı olan 894.326,40 TL’nin altında olan başvuru sahibi isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

İdare tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Başvuruya konu ihaleye ilişkin tekliflerinin, söz konusu ihalede çalıştırılacak personel sayısı olan 51 kişi üzerinden 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30’uncu maddesi çerçevesinde belirlenen oran dikkate alınarak 2 özürlü personel çalıştırılacağı kabulünden yola çıkılarak bu işçiler için hazinece karşılanacak tutarların teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinden düşüldüğü, özürlü bir işçinin maliyeti hesaplanırken işveren sigorta primi toplamı %18,5+%1=19,5 hesaba katılmayarak sadece %2 işsizlik sigortası ve %3 sözleşme gideri hesaplandığı ifade edilmektedir.

Konuyla ilgili olarak 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Özürlü ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu”başlıklı 30’uncu maddesinde “İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç özürlü, kamu işyerlerinde ise yüzde dört özürlü ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.

…

Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi özürlü sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan özürlü sigortalıların, aynı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası özürlü çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde özürlü çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir özürlü için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın ödenmiş olması şarttır. Bu fıkraya göre işveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazinece Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, işverenden tahsil edilir. Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz. (Ek cümle: 31/7/2008-5797/10 md.) Bu fıkrada düzenlenen teşvik, kamu idareleri hariç 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılara ilişkin matrah ve oranlar üzerinden olmak üzere, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların statülerine tabi personeli için de uygulanır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından müştereken belirlenir.

Bu maddeye aykırılık hallerinde 101 inci madde uyarınca tahsil edilecek cezalar, özürlülerin ve eski hükümlülerin kendi işini kurmaları, özürlünün iş bulmasını sağlayacak destek teknolojileri, özürlünün işe yerleştirilmesi, işe ve işyerine uyumunun sağlanması ve bu gibi projelerde kullanılır. Tahsil edilen cezaların kullanımına ilişkin hususlar, Türkiye İş Kurumunun koordinatörlüğünde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü ile İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Özürlü ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü, en çok işçi ve işvereni temsil eden üst kuruluşların ve en çok özürlüyü temsil eden üst kuruluşun birer temsilcisinden oluşan komisyon tarafından karara bağlanır. Komisyonun çalışma usul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir. Eski hükümlü çalıştırılmasında, kanunlardaki kamu güvenliği ile ilgili hizmetlere ilişkin özel hükümler saklıdır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Özürlü ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğuna aykırılık”başlıklı 101’inci maddesinde, “Bu Kanunun 30 uncu maddesindeki hükümlere aykırı olarak özürlü ve eski hükümlü çalıştırmayan işveren veya işveren vekiline çalıştırmadığı her özürlü ve eski hükümlü ve çalıştırmadığı her ay için binyediyüz Türk Lirası idari para cezası verilir. Kamu kuruluşları da bu para cezasından hiçbir şekilde muaf tutulamaz.” hükmü yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ilişkin hale dokümanında, ihale konusu işte toplam 51 personel çalıştırılacağı belirtilmiş olmasına rağmen kaç adet özürlü personel çalıştırılacağı hususunda herhangi bir düzenleme yapılmadığı görülmektedir.

İhale dokümanında, ihale konusu işte çalıştırılacak özürlü işçi sayısına ilişkin idarece yapılmış bir düzenlemenin olmadığı durumlarda, örneğin 60 işçinin çalıştırılacağı personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı ihalesine teklif veren bir isteklinin, İş Kanunu’nun 30’uncu maddesindeki kontenjan fazlası özürlü çalıştırılmasına ilişkin hüküm doğrultusunda, ihale konusu işte çalıştırılacak özürlü işçi sayısına ilişkin kısıtlayıcı bir düzenleme bulunmadığından ve bu çerçevede sözü edilen isteklinin en az 2 en çok 60 özürlü işçi çalıştıracağını beyan ederek teklifini bu koşullar üzerinden oluşturmasına engel bir durum olmadığından, bu durum istekliler arasında eşitlik ilkesine aykırı bir durum oluşmasına yol açacaktır.

Ayrıca anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması ekinde yer verdiği özürlü personel çalıştırılmasına ilişkin 15.08.2012 tarih ve 2012/MK-266 sayılı Kamu İhale Kurulu kararına dayanak teşkil eden ilgili mahkeme kararı kesinleşmiş değildir.

Yukarıda yer verilen tespitler neticesinde, ihale dokümanında ihale konusu işin niteliğine göre bu iş kapsamında çalışacak personel arasında özürlü personel bulunacağına, dolayısıyla 4857 sayılı İş Kanunu’nun yukarıda yer verilen 30’uncu maddesine göre işverenin belirli sayıda özürlü işçiyi “meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde” çalıştırma yükümlülüğünün idarenin ihale konusu hizmet işi kapsamında karşılanmasına yönelik herhangi bir düzenleme olmadığı, kaldı ki özel bir kanun olan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun ikincil mevzuatı çerçevesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tüm istekliler için eşit koşullarda olmak üzere aşırı düşük tekliflerin bulunmasında esas alınan ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında açıklanan “asgari işçilik maliyeti” kapsamında Hazine tarafından karşılanacak olan işveren sigorta prim tutarının da hesaba katılmasına yönelik herhangi bir düzenleme bulunmadığı hususları dikkate alındığında, ihale dokümanında kaç personel için hangi koşullar üzerinden teklif verilmesi gerektiği açık olduğundan ve başvuru sahibi istekli de bu durumu birim fiyat teklif mektubunun 1’inci maddesinde kabul ederek teklifini verdiğinden, anılan isteklinin özürlü personel çalıştırılacak olmasından dolayı ödenecek işveren payı tutarının tamamının teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinden düşülmesine ilişkin açıklamasının idare tarafından uygun görülmemesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi