KİK Kararı: 2013/UH.II-801

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/011
Gündem No : 79
Karar Tarihi : 04.02.2013
Karar No : 2013/UH.II-801
BAŞVURU SAHİBİ:
Burç Tadım Gıda Eğitim Temizlik Turizm Hayvancılık İnşaat Taah. Tic. Ve San. Ltd. Şti., TOPTANCILAR SİTESİ 11.BLOK NO:160 SİVAS

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Sivas 4. Bölge Müdürlüğü, İstasyon Caddesi 1 58030 SİVAS

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/151394 İhale Kayıt Numaralı "Malzeme Dahil Yemek Üretim Ve Dağıtım Hizmetlerinin Satın Alınması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Sivas 4. Bölge Müdürlüğütarafından 09.11.2012tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Malzeme Dahil Yemek Üretim ve Dağıtım Hizmetlerinin Satın Alınması” ihalesine ilişkin olarak Burç Tadım Gıda Eğitim Temizlik Turizm Hayvancılık İnşaat Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 25.12.2012tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.12.2012tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.01.2013tarih ve 372sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.01.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/68sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının ihale dokümanında yer alan maliyet bileşenleri dikkate alındığında mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru konusu ihalenin İdari Şartnamesi’nin “İhalenin konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde işin adı; “Malzeme Dahil Yemek Üretim ve Dağıtım Hizmetlerinin Satın Alınması” olarak belirlenmiş olup anılan şartnamenin ekinde ihale konusu işin miktarı tablo halinde;

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Malzeme dahil Yemek üretim ve dağıtımı hizmetleri.

Adet

87.500,000

Şeklinde gösterilmiştir.

Aynı şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde de;

_“25.1._Sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak vergi (Sözleşme damga vergisi, ihale karar pulu bedeli, KİK.Payı) resim ve harç, ulaşım, sigorta (ALL-Risk ve gıda zehirlenmelerine karşı mali mesuliyet sigortası), Yüklenici tarafından çalıştırılan işçiler için ferdi kaza sigortası, için yapılacak olan giderler teklif fiyata dahil edilecektir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

İstekliler ihale konusu hizmetin yürütülmesi için teknik şartname ve aşağıda nitelik ve miktarları belirtilen işçileri çalıştırmak zorunda olup İşçi ücret ve İş kanunda belirtilen her türlü sosyal hak vb. giderleri teklif fiyata dahil edeceklerdir. 2 Aşçı, 4 Garson, 4 Bulaşıkçı 1 Diğer hizmetler olmak üzere toplam 11 (Onbir) kişi ile düzenli olarak işyerinde bulundurmak zorundadır.

Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Çalıştırılacak olan işçilere günlük brüt 3,70 TL. Yol bedeli aylık 26 gün üzerinden hesaplanacak ve nakdi olarak ödenecektir. ödenecek olup, ücret bordosunda
gösterilecek, (Yemek yüklenici tarafından verilecektir.)

Teknik şartnamede belirtilen özellik ve miktardaki elbise ve diğer malzemeleri işçilere verilecek olup bu giderler teklif fiyata dahil edilecektir. İhale konusu yemek üretimi ve dağıtımında masalarda kullanılacak teknik şartnamede belirtilen malzemeler yüklenici tarafından karşılanacaktır.

Diğer giderler: Mutfaklarda ve yemekhanelerde meydana gelebilecek rizikolara karşı ALL- RİSK sigortası ile rizikonun gerçekleşmesi halinde TCDD.'ye ait nin diğer birimlerinin (bina, tesis vb.) uğrayabileceği zararlara karşı mali mesuliyet sigortası yaptırılacak olup; Ayrıca, İaşe merkezinde hizmetten faydalanan İdare personelinin besin zehirlenmelerine karşı mali mesuliyet sigortaları (Hastanelerde yaptırılan tedaviler dâhil) YÜKLENİCİ tarafında istihdam edilen işçiler için ferdi kaza sigortası yaptırılacak olup yukarıda ve teknik şartnamede ayrıntılı olarak belirtilen tüm giderler teklif fiyata dahil edilecektir.

...

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta prim oranları: % 1'dir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Teknik Şartname’nin idarenin yükümlülüklerine ilişkin 5.3’üncü maddesinde, “Hizmetin görülebilmesi için kullanılan elektrik ve şebeke suyu (sıcak su dahil) YÜKLENİCİ’ye bedelsiz olarak verilecektir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin yüklenicinin yükümlülüklerine ilişkin 6’ncı maddesi kapsamında da

“6.4. Yemekhane masalarında tuz, biber, peçete ve ambalajlı kürdan devamlı şekilde bulundurulacaktır.

6.8. Mutfaklarda ve yemekhanelerde meydana gelebilecek rizikolara karşı ALL- RİSK sigortası ile rizikonun gerçekleşmesi halinde TCDD’nin diğer birikimlerinin uğrayabileceği zararlara karşı mali mesuliyet sigortası YÜKLENİCİ tarafından yaptırılacak ve primi YÜKLENİCİ tarafından ödenecektir. Poliçeler İDARE’ ye teslim edilecektir. Ayrıca, besin zehirlenmelerine karşı personelin mali mesuliyet sigortaları (Hastanelerde yaptırılan tedaviler dahil) YÜKLENİCİ tarafından yaptırılacak ve primi YÜKLENİCİ tarafından ödenecektir.

6.10. Gerek kullanılan tesislerin ve gerekse bulaşıkların temizliğinde kullanılacak araç gereçler ve temizlik maddesi YÜKLENİCİ tarafından temin edilecektir.

6.12. Buhar bedeli, buhar elde etmek için yapılacak giderler ile her türlü tesis kurma, kendisi tarafından kurulan tesislerle birlikte, kendisine teslim edilen tesis ve demirbaşların bakım ve onarım giderleri ile Havagazı, Doğal gaz, Tüp gaz giderleri ve fırın dolap arızaları vb. YÜKLENİCİ’ ye aittir.

6.18. YÜKLENİCİ pişirilen yemeklerde kullanılan malzemenin, bu şartnamenin ekinde (EK:
1 ) bulunan gıda gramaj listesinde gösterilen ağırlıkları esas alacaktır. Yemeklerin yapımında tuz, baharat dahil yemek içine girecek hiçbir malzemeden herhangi bir bahane ve nedenle kesinti yapamaz.

6.19. İDARE yetkilileri tarafından numune olarak alınan ve tahlile gönderilen yiyecek ve içecek maddelerinin tahlil masrafı YÜKLENİCİ’ ye ait olacaktır.

6.21 Ambara veya mutfaklara getirilecek malzemenin mubayaası, mubayaada görev alacak araç ve personel YÜKLENİCİ’ye ait olup, bu iş için kullanılacak aracın yakıt giderleri de YÜKLENİCİ’ye ait olacaktır.” düzenlemeleri yer almaktadır.

Anılan Şartname’nin giyime ilişkin 13.20 ve 13.28’inci maddelerinde, “YÜKLENİCİ çalıştırdığı personelinin yazlık ve kışlık iş kıyafetleri ile beyaz terliklerini kendisi temin edecektir.

...

YÜKLENİCİ personeli, ifa ettikleri görevlere uygun olarak aşçı kıyafeti, önlüğü, kep veya bone, tulum, muşamba önlük, ayakkabı, galoş veya dezenfekte edilmiş çizme giyeceklerdir. Yemek üretimi ve dağıtımı ile doğrudan çalışanlar hijyenik eldiven ve ağız maskesi kullanacaklardır. Çalışan personel adını soyadını ve çalıştığı firmayı belirtir yaka kartı takacaktır.” düzenlemelerine, ilaçlamaya ilişkin olarak da 13.25’inci maddesinde, “YÜKLENİCİ, yemekhaneler ile mutfak ve depoların her türlü fare, böcek ve haşeratların arındırılması için usulüne uygun olarak ilaçlama yapacak ve haşerelerle mücadele için gerekli tedbirleri alacaktır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Bunun yanında, Teknik Şartname’nin 8’inci maddesinde yemekte kullanılacak malzemelerin niteliğine ilişkin tanımlamalar yapılmış olup anılan Şartname’nin “Yemek çeşitleri listesi” başlıklı 9’uncu maddesinde de personele verilecek yemek grupları ve cinsi ile ayda kaç defa verileceği belirlenmiştir.

Son olarak Teknik Şartname’nin ekinde yemek türlerine göre yemeklerde kullanılacak malzemelerin kişi başına ne miktarlarda kullanılacağını gösteren 3 adet tabloya yer verildiği görülmüştür.

10.12.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile başvuruya konu ihalenin, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda, en düşük teklifi veren Dalgıç Yemek Tem. Hiz. Tic. San. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde;

“ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

_(Ek fıkra: 20/11/2008-5812/12 md.)_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almakta olup, söz konusu hükme Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59 uncu maddesinde de yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliğinin 79 uncu maddesinde; “ 79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılmasıhalinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

...

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılı r.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

İdarece Dalgıç Yemek Tem. Hiz. Tic. San. Ltd. Şti.ne gönderilen 19.11.2012 tarih ve 45448 sayılı yazı ile, yaklaşık maliyet ve diğer tekliflere göre sunulan teklif, değerlendirildiğinde teklife ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına karar verildiği belirtilerek, 465.500,00 TL bedelle ihale konusu işin nasıl gerçekleştirileceği, teklif fiyata dahil giderler arasında olan ve ekte gönderildiği belirtilen teknik şartnamedeki çeşit ve gramajdaki yemeklerin maliyetinin, kullanılacak doğal gaz giderlerinin, yemeklerin servisinde ve servis sonrasında kullanılacak her türlü malzemenin, işçi ücretlerinin ve sözleşme giderlerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen usullere göre açıklanması istenilmiştir.

Bu çerçevede, Dalgıç Yemek Tem. Hiz. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından sunulan 26.11.2012 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, 465.500,00 TL’lik teklifinin 87.500 adet yemek bedeli için 247.187,50 TL, yol ücreti dahil 11 işçinin işçilik bedeli için 166.265,88 TL, doğalgaz gideri için 7.200,00 TL, temizlik gideri için 9.000,00 TL, sözleşme gideri için 6.377,36 TL, giyim giderleri için 880,00 TL, ilaçlama gideri için 1.200,00 TL, sigorta giderleri için toplam 1.480,00 TL ve kâr için 25.909,26 TL şeklinde detaylandırıldığı icmal tablosuna yer verildiği, bunun yanında, açıklama kapsamında, yemeklerde kullanılacak malzeme cinslerine göre düzenlenmiş 11 adet proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağına yer verildiği, sigorta giderleri için 3 adet sigorta poliçesi sunulduğu, yemek maliyetine ilişkin olarak açıklama kapsamında, teknik şartnameye göre düzenlenmiş 20 gün 1 aylık örnek yemek listesine yer verildiği görülmüştür.

Bununla birlikte, Dalgıç Yemek Tem. Hiz. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından açıklama kapsamında sunulan teklif icmalinde yer alan doğalgaz giderine ilişkin olarak teklif edilen aylık 600 TL, yıllık 7.200 TL bedelin yukarıda aktarılan Tebliğ’de yer alan usule uygun belge ve bilgilerle tevsik edilmediği, yine teklif icmalinde yer alan temizlik ve ilaçlama giderlerinin de belgelere dayalı olarak açıklanmadığı, bunun yanında teklif icmalinde teknik şartnamede de belirtilen malzemenin dağıtımı için yüklenici tarafından temin edilecek aracın yakıt giderlerine ilişkin olarak bedel öngörülmediği, ayrıca teknik şartnamede tavuk sote ve tavuk yemekleri içerisinde kişi başı en az 200-250 gr arasında olacağı belirtilen tavuk miktarının söz konusu istekli tarafından sunulan yemek listesinde yer alan tavuk döner içerisinde 140 gr olarak belirtildiği, bunun yanında teknik şartnamede ayda 4 defa verileceği öngörülen makarnanın sunulan aylık yemek listesinde 3 defa verilmesinin öngörüldüğü, benzer şekilde teknik şartnamede ayda 6 defa verilmesi öngörülen etli sebzenin istekli tarafından sunulan aylık yemek listesinde 4 defa verilmesinin öngörüldüğü, yine teknik şartnamede ayda 4 defa verilmesi öngörülen hamurlu tatlının istekli tarafından açıklama kapsamında verilen yemek listesinde 2 defa verilmesinin öngörüldüğü, anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan hükümler ve tespitler neticesinde ihale üzerinde bırakılan Dalgıç Yemek Tem. Hiz. Tic. San. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Dalgıç Yemek Tem. Hiz. Tic. San. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının ihale dokümanında yer alan maliyet bileşenleri dikkate alındığında mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde dile getirdiği iddiası kapsamında Kurulca, Dalgıç Yemek Tem. Hiz. Tic. San. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Sivas 4. Bölge Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Malzeme Dahil Yemek Üretim ve Dağıtım Hizmetlerinin Satın Alınması Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırmaları esas alınarak toplam 617.969,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (4) adet ihale dokümanı satın alındığı, 09.11.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 3 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, verilen tekliflerin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Dalgıç Yemek Tem. Hiz. Tic. San. Ltd. Şti.

465.500,00

(5,32 TL birim fiyat)

Burç Tadım Gıda Eğitim Temizlik Turizm Hayvancılık İnşaat Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.

593.250,00

(6,78 TL birim fiyat)

Sivas Beyaz Saray Yemek Ltd. Şti.

612.500,00

(7,00 TL birim fiyat)

Şeklinde verildiği, idarece,Dalgıç Yemek Tem. Hiz. Tic. San. Ltd. Şti.’den, yaklaşık maliyet ve diğer tekliflere göre sunulan teklif, değerlendirildiğinde teklife ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasının istenildiği ve sunulan açıklamanın kabul edilerek ihalenin bu istekli üzerinde bırakılarak sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi