KİK Kararı: 2013/UH.II-5022

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/084
Gündem No : 60
Karar Tarihi : 30.12.2013
Karar No : 2013/UH.II-5022
BAŞVURU SAHİBİ:
Bertan Temizlik Hizmetleri Madencilik Müteahhitlik Ve Yemek İşl. Ltd. Şti., CUMHURİYET CAD. ALP İŞHANI KAT:1 NO:6 ARTVİN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ardahan Ünversitesi İdari Ve Mali İşler Daire Başkanlığı Yükseköğretim Kurumları Ardahan Üniversitesi, Atatürk Cad. Milli Egemenlik Parkı Karşısı 1 75000 ARDAHAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/125225 İhale Kayıt Numaralı "Genel Temizlik, Kalorifercilik, Şoför Ve Operatör" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ardahan Üniversitesi Rektörlüğü, İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından 31.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Genel Temizlik, Kalorifercilik, Şoför Ve Operatör” ihalesine ilişkin olarak Bertan Temizlik Hizmetleri Madencilik Müteahhitlik Ve Yemek İşl. Ltd. Şti.nin 20.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.11.2013tarihli yazısı ile reddi / üzerine, başvuru sahibince 29.11.2013tarih ve 37109sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4302sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin, çalışanlara verilecek kıyafet bedellerine ilişkin yapmış oldukları açıklamaların hayatın olağan akışına aykırı şekilde düşük olduğu, 0,01 TL bedel ile gerçek hayatta parça kıyafet temin edebilmenin mümkün olmadığı,

2. İdarece düzenlenen Zeyilname’nin kendileri yerine muhasebecilerine tebliğ edildiği, ayrıca bu Zeyilname’nin EKAP’ta yayınlanmadığı, tekliflerini yeniden hazırlamak üzere uygun süreye sahip olmadıkları ve İdarî Şartname’nin ilk haline göre çalışanlara verilecek yol bedelinin aylık kaç gün üzerinden hesaplanacağı hususunda sayı ile 26 gün belirtilmiş olmasına rağmen yazı ile 22 gün (“yirmiiki” şeklinde) olarak belirtildiği, kendileri tarafından da 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 676’ncı maddesine istinaden yazı ile yazılan tutar esas alınarak teklif hazırlandığı, Zeyilname düzenlendikten sonraki işlemlerin kamu ihale mevzuatına uygun tesis edilmediği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Genel Temizlik, Kalorifercilik, Şoför ve Operatör” hizmeti olarak belirtildiği, miktarı ve türüne ise Şartname ekinde,

“…

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

1

Temizlik Personeli , Kaloriferci , Şoför,Operatör (Asgari ücretin %20 fazlası )

Kişi

75,00

12

…”

şeklinde yer verildiği, anılan Şartname’nin 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği, Şartname’nin 25’inci maddesinde “ 25.1. İhale konusu hizmete ait ödenecek her türlü vergi(KDV Hariç),fon, karar pulu bedeli, eğitim giderleri, damga vergisi, SGK primleri, işsizlik sigortası primleri, personele verilecek yemek, yol, giyecek bedeli ile vs. giderler teklif fiyata dahil edilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

İşin süresi ve çalışacak 75 adet personel (Genel Temizlik, Kalorifercilik,Şoför ve Operatör ) sayısı dikkate alınarak Brüt Asgari Ücretin; %20 fazlası üzerinden ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti teklif fiyata dahil edilecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yemek ve Yol Gideri:
Yüklenici tarafından karşılanacak yol masrafı aylık gün sayısı olarak 26 (yirmiiki) gün , yemek masrafı aylık gün sayısı olarak 22 (yirmiiki) gün esas alınacaktır.
Personelin yol gideri günlük brüt (3,00 TL) olarak hesaplanacaktır. Yüklenici, teklif fiyatına personel yol giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir. Personelin yemek gideri günlük brüt (5,75 TL) olarak hesaplanacaktır. Yüklenici, teklif fiyatına personel yemek giderini dahil edecek ve bordroda gösterecektir.(Nakdi olarak ödenecektir.)

Giyecek Gideri

İş Elbisesi Kışlık 52

İş Elbisesi Yazlık 52

İş Ayakkabısı Kışlık 71

İş Ayakkabısı Yazlık 71

Tulum 38

Takım Elbise ( Yazlık ?Kışlık ) 8

Gömlek 8

Kravat 8

Ayakkabı Kışlık 4

Ayakkabı Yazlık 4

25.3.3. Malzeme giderleri:

Teknik şartnamede belirtilen makinaların arızalanması durumunda yenisi ile değiştirilecektir. bakım onarım masrafları firmaya aittir.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınmış olan is kazaları ile meslek hastalıkları sigortası pirimi oranı % 2 (İki) olarak hesaplanmıştır.” düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun anılan maddesinden, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanacak ikincil mevzuatın esas alınması gerektiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4 İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

…

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

…

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır…” açıklaması bulunmaktadır.

Bahse konu Tebliğ açıklamalarından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyetinin ihale tarihinde yürürlükte olan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret, idarece öngörülmüşse ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler, idarece öngörülmüş nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli ve işveren sigorta prim tutarından oluştuğu, bu tür ihalelerde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edileceği ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, son olarak teklifi asgari işçilik maliyeti ve %3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılamayan isteklilere ait tekliflerin reddedileceği anlaşılmaktadır.

Yaklaşık maliyet hesabına dair belgeler incelendiğinde; kârsız yaklaşık maliyetin 1.624.572,64 TL olduğu görülmüştür. Diğer taraftan, İdari Şartname’nin 25.3’üncü maddesinde yer alan teklif fiyata dâhil diğer masraflar esas alınarak yapılan hesaplama neticesinde; %3 sözleşme gideri ve genel gider dâhil giyim gideri hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamı 1.614.861,00 TL olarak hesaplanmıştır.

Yapılan incelemede, anılan Tebliğ açıklamalarına uygun bir şekilde idarece ihalede kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif vermiş olan, Sgm Temizlik ve Taşımacılık Hiz.Gıda Paz.Ltd.Şti.-Dnz Grup Temizlik Hizmetleri İnşaat Taahhüt Otomotiv Medikal Hazır Yemek Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Arç Temz. İnş. Güv. Nak Yemek Üretim Hiz . Taah. Tic. Ltd. Şti., Medi-Tem İnş. Medikal Mak. Sos. Hiz. Elek. San. Tic. Ltd. Şti., Anadolu Medikal Sağlık Hizmetleri Temizlik Yemek Ofis Otomasyon Bilişim İnsan Kaynakları ve Taahhüt Sanayi Ticaret Ltd. Şti., İz Sosyal Hizmetler Tur. Eğt. Karg Bil. Gıd. Tem. San. Ltd. Şti. ve Işılsu İnşaat Turizm Gıda Temizlik Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

Bunun üzerine Medi-Tem İnş. Medikal Mak. Sos. Hiz. Elek. San. Tic. Ltd. Şti. ve Anadolu Medikal Sağlık Hizmetleri Temizlik Yemek Ofis Otomasyon Bilişim İnsan Kaynakları ve Taahhüt Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nin süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu, açıklama istenen diğer 4 isteklinin ise açıklamasını verilen süre içerisinde idareye sunmadığı ve idarece yapılan değerlendirme neticesinde; ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Medi-Tem İnş. Medikal Mak. Sos. Hiz. Elek. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, açıklaması uygun bulunan Anadolu Medikal Sağlık Hizmetleri Temizlik Yemek Ofis Otomasyon Bilişim İnsan Kaynakları ve Taahhüt Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale uhdesinde kalan istekli aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, giyim eşyalarına ilişkin olarak proforma fatura ve eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağını sunmuştur.

İhale uhdesinde kalan isteklinin teklif bileşenlerine aşağıda yer verilmiştir.

İsteklinin Teklif Bileşenleri

TL

1. İşçilik maliyeti

1.614.861,00

2. Giyim gideri (%3 sözleşme ve genel gider dâhil)

3,42

3. Firma kârı

5,58

Toplam

1.614.870,00

İhale uhdesinde kalan isteklinin açıklamasının anılan Tebliğ açıklaması çerçevesinde incelenmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

a) İsteklinin işçilik maliyetine (giyim maliyeti hariç %3 sözleşme ve genel gider dâhil) dair öngördüğü bedel, yukarıda hesaplanan %3 sözleşme gideri ve genel gider dâhil, giysi gideri hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamını karşılamaktadır.

b) Giyim malzemelerine ilişkin olarak istekli tarafından 10 kalem ve 316 parça giyim malzemesi için toplam 3,32 TL bedel öngörüldüğü, bu tutara %3 sözleşme gideri ve genel gider eklendiğinde elde edilen tutarın yukarıda tablo halinde verilen isteklinin teklif bileşenlerinden giyim eşyası gideri için öngörülen tutara eşit olduğu görülmüştür.

Yine, istekli tarafından giyim eşyaları için öngörülmüş birim tutarları tevsik etmek üzere sunulmuş olan maliyet/satış tutarı tespit tutanağı incelendiğinde, isteklinin bahse konu giyim eşyalarının son geçici vergi beyanname döneminde alımını gerçekleştirdiği anlaşılmış olup, giyim eşyalarına ilişkin olarak tutanakta yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarı verilerinin istekli tarafından öngörülen birim tutarlara eşit olduğu tespit edilmiştir. Son olarak, söz konusu tutanağın mevzuata uygun bir şekilde tanzim edildiği anlaşılmıştır.

Neticede, Medi-Tem İnş. Medikal Mak. Sos. Hiz. Elek. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında mevzuata aykırı herhangi bir husus tespit edilmediğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Anadolu Medikal Sağlık Hizmetleri Temizlik Yemek Ofis Otomasyon Bilişim İnsan Kaynakları ve Taahhüt Sanayi Ticaret Ltd. Şti. aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, maliyet analiz tablosunu ve giyim eşyalarına ilişkin olarak Kısmetim İş Elbiseleri Güvenlik ve Konfeksiyon Toptan Satış Mağazası’ndan alınmış proforma fatura ve eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağını sunmuştur.

İsteklinin açıklaması anılan Tebliğ açıklaması çerçevesinde incelendiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

a) İsteklinin işçilik maliyetine (giyim maliyeti hariç %3 sözleşme ve genel gider dâhil) dair öngördüğü bedel, yukarıda hesaplanan %3 sözleşme gideri ve genel gider dâhil, giysi gideri hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamını karşılamaktadır.

b) Giyim malzemelerine ilişkin olarak istekli tarafından 10 kalem ve 316 parça giyim malzemesi için toplam 9,22 TL bedel öngörüldüğü, bu tutarın da isteklinin teklif bileşenlerinden giyim eşyası gideri için öngörülen tutara eşit olduğu görülmüştür.

İstekli tarafından giyim eşyaları için öngörülmüş birim tutarları tevsik etmek üzere sunulmuş olan Kısmetim İş Elbiseleri Güvenlik ve Konfeksiyon Toptan Satış Mağazası’ndan alınmış proforma fatura incelendiğinde, faturada yer alan SMMM beyanından bahse konu giyim eşyaları için satışlar üzerinden açıklama yapıldığı anlaşılmış olup, proforma faturanın mevzuata uygun bir şekilde tanzim edildiği, bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinde ; “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibinin iddialarının bir kısmının ihale dokümanına yönelik olduğu, dolayısıyla şikâyet konusu işlem veya eylemlerin farkına varılmış olması gerektiği tarihin ihale dokümanı satın aldığı 10.10.2013 tarihi olduğu anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin, 10.10.2013 tarihinde ihale dokümanını EKAP’tan elektronik imza ile indirdiği, ihale dokümanının indirilmesine ilişkin form incelendiğinde isteklinin faks ile bildirimi kabul ettiği, faks numarası olarak ise “ 0 478 211 30 74 ” numarasını bildirdiği, idarece de bu faks numarasına Zeyilname ile yapılan değişikliklerinin tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

İdarece ihale dokümanına ilişkin 19.09.2013 tarihli bir adet Zeyilname yapıldığı, bu Zeyilname’de ise İdari Şartname’nin 25.3.1-c maddesinde çalıştırılacak personele verilecek ücrete ilişkin ekleme yapıldığı görülmüştür.

Zeyilname’de “idari şartnamenin 25.3.1-c maddesi “İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti” sehven unutulmuş olup

1- İşin süresi ve çalışacak 75 adet personel (Genel Temizlik, Kalorifercilik,Şoför ve Operatör ) sayısı dikkate alınarak Brüt Asgari Ücretin; %20 fazlası üzerinden ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti teklif fiyata dahil edilecektir.” şeklinde eklenecektir.” ifadelerinin yer aldığı anlaşılmıştır.

Zeyilname ile çalışanlara verilecek yol bedelinin aylık kaç gün üzerinden hesaplanacağı hususunda ise herhangi bir değişiklik yapılmadığı ve buna ilişkin usulüne uygun şikâyet başvurusu da bulunmadığından İdari Şartname’nin şikâyete konu maddesinin ilgili kısmının “25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

…

Yüklenici tarafından karşılanacak yol masrafı aylık gün sayısı olarak 26 (yirmiiki) gün , yemek masrafı aylık gün sayısı olarak 22 (yirmiiki) gün esas alınacaktır.” şeklinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Buna göre yol masrafına ilişkin ihale dokümanında yer alan çelişkiyi gidermek için Zeyilname düzenlenmediği, söz konusu çelişkinin giderilmesi için doküman satın alan istekli olabileceklere yazı ile tebliğ edilmek suretiyle işlem tesis edildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer alan tespitler çerçevesinde, başvuru sahibi isteklinin iddiasının “İdarî Şartname’nin ilk haline göre çalışanlara verilecek yol bedelinin aylık kaç gün üzerinden hesaplanacağı hususunda sayı ile 26 gün belirtilmiş olmasına rağmen yazı ile 22 gün (“yirmiiki” şeklinde) olarak belirtildiği, bu işlemlerin kamu ihale mevzuatına uygun tesis edilmediği” hususuna yönelik kısmının süre yönüyle reddi gerektiği anlaşılmıştır.

Diğer yandan ihale dokümanının indirilmesine ilişkin form incelendiğinde isteklinin faks ile bildirimi kabul ettiği idarece düzenlenen Zeyilname’nin faks numarası olarak belirtilen numaraya gönderildiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin “ idarece düzenlenen zeyilnamenin kendileri yerine muhasebecilerine tebliğ edildiği” hususuna yönelik iddiasıyla ilgili, idarenin bir kusur veya ihmali bulunmadığı, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Yine sözleşme imzalanmasına dek tesis edilen ihale sürecine ilişkin idari işlemlerin özel hukuk hükümlerine tabi olmadığı, bu nedenle Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili hükümlerinin şikâyet konusu olaya tatbik edilmesinin mümkün olmadığı, istekli veya istekli olabileceklerin, idareden açıklama isteme, idareye şikâyet başvurusunda bulunma gibi haklarını kullanması sonucu dokümanda anlaşılamayan hususlara açıklık getirilebileceği veya idarece ihale dokümanında değişiklik yapılabileceği veyahut idarenin düzeltici ve açıklayıcı nitelikteki bu işlemleri kendiliğinden yapabileceği, yukarıda yer verildiği şekliyle dokümanda yer alan çelişkilerin istekli olabilecekler açısından idareye şikâyet başvurusu yapılması suretiyle giderilmesi gerektiği, çelişkili iki değerden birisinin esas alınarak teklif hazırlanmasının istekliler açısından eşitliği ve rekabeti engelleyici sonuçlar doğurabileceği değerlendirilmiş, başvuru sahibinin iddiasının “kendileri tarafından 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 676’ncı maddesine istinaden yazı ile yazılan tutar esas alınarak teklif hazırlandığı ” hususuna yönelik kısmının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibi isteklinin iddiasının “zeyilnamenin EKAP’ta yayınlanmadığı ve tekliflerini yeniden hazırlamak üzere uygun süreye sahip olmadıkları” hususuna yönelik kısmı ile ilgili yapılan inceleme ve değerlendirme aşağıdadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde “İlân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilânlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilân olunur.

Ancak, ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderilir. Zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir. Zeyilname düzenlenmesi halinde, teklifini bu düzenlemeden önce vermiş olan isteklilere tekliflerini geri çekerek, yeniden teklif verme imkanı sağlanır.

Ayrıca, istekliler tekliflerini hazırlarken ihale dokümanında açıklanmasına ihtiyaç duyulan hususlarla ilgili olarak son teklif verme gününden yirmi gün öncesine kadar yazılı olarak açıklama talep edebilir. Bu talebin idarece uygun görülmesi halinde yapılacak açıklama, bu tarihe kadar ihale dokümanı alan bütün isteklilere son teklif verme gününden on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ve açıklama talebinde bulunan istekli belirtilmeksizin yazılı olarak gönderilir.” hükmü yer almaktadır.

İhale tarihinin 31.10.2013 olduğu ihalede, başvuru sahibi isteklinin 20.11.2013 tarihli dilekçesiyle, idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu ve şikâyetinde dokümanda yer alan ve yukarıda da yer verilen tekliflerinin hazırlanması için yeterli sürenin bulunmadığına ilişkin itirazlarını ileri sürdüğü anlaşılmıştır. İdarenin şikâyete vermiş olduğu 21.11.2013 tarihli ve 1037 sayılı cevap yazısında ise “şikâyet başvurusuna konu olan yol masrafında rakam 26 yazı ile yirmiiki gün belirtilmiş olan madde ile ilgili, idaremiz tarafından 25.10.2013 tarihinde firmalara yazı ile bildirim yapılarak ihalenin rekabete açık yapılması sağlanmıştır.” ifadelerine yer verilmiştir.

Yapılan incelemede, şikâyete konu ihalede 19.09.2013 tarihli bir adet Zeyilname düzenlendiği, bu zeyilname ile çalıştırılacak personele asgari ücretin %20 fazlası ücret ödeneceği hususunun İdari Şartname’nin ilgili maddesine eklendiği, yol masrafına ilişkin ihale dokümanında yer alan çelişkiyi gidermek için zeyilname düzenlenerek EKAP’a (Elektronik Kamu Alımları Platformu) yüklenmediği, söz konusu çelişkinin giderilmesi için doküman satın alan istekli olabileceklere yazı ile tebliğ edilmek suretiyle işlem tesis edildiği, zeyilnamede veya istekli olabileceklere tebliğ edilen söz konusu belgede, ihale dokümanının ilk şeklinde yer alan ihale tarihinin (31.10.2013) ertelendiği veya değiştirildiğine ilişkin herhangi bir bilginin yer almadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan Kanun hükümleri gereği, idarelerin ihale dokümanında meydana gelebilecek değişiklikler hususunda doküman alanların ihale tarihinden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin etme açısından sorumlu kılındığı, ihale tarihinin 31.10.2013 olduğu ihalede, çalıştırılacak personele verilecek yol bedelinin aylık kaç gün üzerinden hesaplanacağı hususunda zeyilname ile değişiklik yapılmadığı, idarece açıklayıcı nitelikte tesis edilen işlemin 25.10.2013 tarihinde istekli olabilecek firmalara faks ile tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Özetle, ihale dokümanında değişikliğe sebep olan işlemin başvuru sahibine ve diğer istekli olabileceklere son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmasını temin edecek şekilde gönderilemediği, söz konusu aykırılığın düzeltilmesinin mümkün olmaması gerekçesiyle ihalenin iptali gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (a) fıkrasında; Kamu İhale Kurumunun, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu, (b) fıkrasının 9. bendinden sonraki 2. alt bendinde de; Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurumun yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan düzenleme uyarınca, Kamu İhale Kurulunun 4734 ve 4735 sayılı Kanunların uygulanması konusunda genel düzenleyici işlemler yapma yetkisini haiz olduğu kuşkusuzdur.

Anılan yetki çerçevesinde yürürlüğe konulan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 maddesinde; “İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” hükmü bulunmaktadır.

İnceleme kapsamında karşılaşılan proforma faturalardaki ekonomik değerlerin hayatın olağan akışına uygun olup olmadığının objektif bir kriterinin olamayacağı açık ise de, olağandışılık konusundaki makul şüphe yeterlidir.

İhalenin iptal edilmiş olması ya da aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmış olması dahi giyim bedeline ilişkin olarak düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağından;

İnceleme konusu ihalede,

İhale üzerinde bırakılan Medi-Tem İnş. Medikal Mak. Sos. Hiz. Elek. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında, giyim bedelini belgelendirmek üzere sunduğu Çimen Tem. Hiz. Yem. İnş. Bil. Hiz. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturada, ihale konusu işte çalıştırılacak personele verilecek 10 kalem ve 316 parçadan oluşan giyim malzemesinin toplam 3,32 TL olduğunun belirtildiği (parça başı yaklaşık 0,01 TL), proforma faturadaki bilgiler mevzuata aykırılık görülmeyerek açıklaması kabul edildiğinden, anılan proforma faturanın ve proforma faturanın dayanağı maliyet/satış tutarı tespit tutanağının gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere, anılan proforma faturayı düzenleyen Çimen Tem. Hiz. Yem. İnş. Bil. Hiz. Teks. San. Tic. Ltd. Şti.nin bağlı olduğu Gökalp Vergi Dairesine,

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi İhale üzerinde bırakılan Anadolu Medikal Sağlık Hizmetleri Temizlik Yemek Ofis Otomasyon Bilişim İnsan Kaynakları ve Taahhüt Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında, giyim bedelini belgelendirmek üzere sunduğu Kısmetim İş Elbiseleri Güvenlik ve Konfeksiyon Toptan Satış Mağazası tarafından düzenlenen proforma faturada, ihale konusu işte çalıştırılacak personele verilecek 10 kalem ve 316 parçadan oluşan giyim malzemesinin toplam 9,22 TL olduğunun belirtildiği (parça başı yaklaşık 0,03 TL), proforma faturadaki bilgiler mevzuata aykırılık görülmeyerek açıklaması kabul edildiğinden, anılan proforma faturanın ve proforma faturanın dayanağı maliyet/satış tutarı tespit tutanağının gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere, anılan proforma faturayı düzenleyen Kısmetim İş Elbiseleri Güvenlik ve Konfeksiyon Toptan Satış Mağazası’nın bağlı olduğu Kızılbey Vergi Dairesine,

Bildirimde bulunulması anılan Tebliğ gereği olduğundan, bu hususun da anılan Kurul kararı gerekçeleri arasında yer alması gerektiği yönündeki düşüncemle, karara katılıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi