KİK Kararı: 2013/UH.II-5005

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/084
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 30.12.2013
Karar No : 2013/UH.II-5005
BAŞVURU SAHİBİ:
Azık Yemek San. Ve Tic.A.Ş., MOLLA GÜRANİ MAH. KAPTAN SİNAN SOK. NO : 1/2 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Samsun Kamu Hastane Birliği Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu, Adalet Mh.100. Yıl Bulv.No:232 Kat:1 55060 SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/98110 İhale Kayıt Numaralı "Samsun İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğine Bağlı 2.Grup Hastanelerin 24 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Samsun İli Kamu Hastane Birliği tarafından 02.09.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Samsun İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğine Bağlı 2. Grup Hastanelerin 24 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri” ihalesine ilişkin olarak Azık Yemek San. Ve Tic. A.Ş.nin 08.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.12.2013tarih ve 37403sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4334sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklaması sunan firmaların aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu,

1. Proforma faturaların KİK Genel Tebliği madde 79’a uygun olmadığı,

2. Tüm gıda malzeme maliyetleri ile ilgili proforma faturaların sunulmadığı,

3. Hammadde maliyet tablolarında gramajların eksik ve hatalı hesaplandığı,

4. İşçilik maliyetlerinin yanlış hesaplandığı ve KİK çıktılarının eklenmediği,

5. Amortisman giderlerinin yanlış hesaplandığı,

6. Araç yakıt giderlerinin hesaplanmadığı ve EPDK çıktılarının ihale tarihi ile ilan tarihi arasında olmadığı,

7. Yapılacak olan yemek ve gıda analizleri ile ilgili maliyetin hesaplanmadığı ve herhangi bir teklif veya proforma faturanın sunulmadığı,

8. İlaçlama ve temizlik-sarf malzemeleri ile ilgili gider hesaplanmadığı, herhangi bir teklif veya proforma faturanın sunulmadığı,

9. Yıllık yapılacak olan bakım-onarım giderleri ile ilgili bir maliyet öngörülmediği, ekinde fiyat teklifi sunulmadığı,

10. Yapılan tüm maliyetlerin belgelere dayalı yapılmadığı,

11. İşin süresince kullanılacak olan araçların maliyetlerinin (amortisman-bakım-onarım- kasko vs.) hesaplanmadığı,

12. Proforma faturalardaki belirtilen fiyatlar devletin belirlemiş olduğu asgari fiyatların altında olduğundan proforma faturaların geçersiz olduğu ve üzerlerinde yetkili kişilerin imzasının bulunmadığı,

13. Ekmek ile ilgili sunulan proforma faturaya Ek.O-5 tablosunun eklenmediği,

14. Sunulan tüm maliyet bileşenlerinin eksik hesaplandığı ve hukuki dayanaklarının eklenmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

01.08.2013 tarihinde yapılan ihaleye 14 isteklinin teklif verdiği, 10 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak değerlendirilerek kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren 2 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulduğu, bu isteklilerden Erdoğan Yemek Üretim Gıda İnşaat İletişim Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.nin süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasını sunmadığı ve bu gerekçeyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Selina Gıda Maddeleri Turizm İnşaat Taahhüt Temizlik Yemekhane ve Güvenlik Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasını sunduğu ve sunulan açıklamanın idarece yeterli bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu hizmetin “Samsun İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğine Bağlı 2. Grup Hastanelerin 24 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri” olarak belirlendiği, “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında ihale konusu hizmet alımı için, ilgili mevzuatı gereğince ödenecek ulaşım, vergi, resim, harç ve her türlü sigorta giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır. Bu nedenle söz konusu giderlerin teklif fiyata dahil edilmesi gerekmektedir.

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

a) Asgari Ücretin Üzerinde Ödeme Alacak ve/veya Almayacak İşçiler;

1. Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesinde çalıştırılacak 62 (Altmış İki) işçiye ihale tarihindeki brüt asgari ücretin üzerinden hesaplanacak işçilik maliyeti, 2 (İki) işçiye ihale tarihindeki brüt asgari ücretin % 50 (Yüzde Elli) fazlası üzerinden hesaplanacak işçilik maliyeti ile 9 (Dokuz) işçiye ihale tarihindeki brüt asgari ücretin % 30 (Yüzde Otuz) fazlası üzerinden hesaplanacak işçilik maliyeti.

2. Samsun Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Hastalıkları Hastanesinde çalıştırılacak 9 (Dokuz) işçiye ihale tarihindeki brüt asgari ücretin üzerinden hesaplanacak işçilik maliyeti.
3. Samsun Göğüs Hastalıkları Ve Göğüs Cerrahisi Hastanesinde çalıştırılacak 10 (On) işçiye ihale tarihindeki brüt asgari ücretin üzerinden hesaplanacak işçilik maliyeti.
4. Samsun Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinde çalıştırılacak 14 (On Dört) işçiye ihale tarihindeki brüt asgari ücretin üzerinden hesaplanacak işçilik maliyeti.
b) Fazla çalışma yapılmayacaktır.

c) Ulusal Bayram ve Tatil Günlerinde çalışılacak gün ve çalıştırılacak personel sayısı;
1. Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 29 (Yirmi Dokuz) gün Ulusal Bayram Ve Genel Tatil günlerinde çalışacak 30 (Otuz) işçiye (toplam 870 (Sekiz Yüz Yetmiş) gün) ihale tarihindeki brüt asgari ücretin üzerinden hesaplanacak bedel ile 5 (Beş) işçiye (toplam 145 (Yüz Kırk Beş) gün) ihale tarihindeki brüt asgari ücretin % 30 (Yüzde Otuz) fazlası üzerinden hesaplanacak bedel.

2. Samsun Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Hastalıkları Hastanesinde 29 (Yirmi Dokuz) gün Ulusal Bayram Ve Genel Tatil günlerinde çalışacak 5 (Beş) işçiye (toplam 145 (Yüz Kırk Beş) gün) ihale tarihindeki brüt asgari ücretin üzerinden hesaplanacak bedel.
3. Samsun Göğüs Hastalıkları Ve Göğüs Cerrahisi Hastanesinde 29 (Yirmi Dokuz) gün Ulusal Bayram Ve Genel Tatil günlerinde çalışacak 7 (Yedi) işçiye (toplam 203 (İki Yüz Üç) gün) ihale tarihindeki brüt asgari ücretin üzerinden hesaplanacak bedel.
4. Samsun Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinde 29 (Yirmi Dokuz) gün Ulusal Bayram Ve Genel Tatil günlerinde çalışacak 12 (On İki) işçiye (toplam 348 (Üç Yüz Kırk Sekiz) gün) ihale tarihindeki brüt asgari ücretin üzerinden hesaplanacak bedel.
(Ücret bordrosunda gösterilecek ve 4857 sayılı İş Kanunun 47. maddesi uyarınca hesaplanacaktır).

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

a) İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.

b) Yol giderleri;

1. Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesinde 73 (Yetmiş Üç) işçiye nakdi olarak ödenecek ve ücret bordosunda gösterilecek olan ayda 26 gün üzerinden işçi başına 1 günlük brüt yol parası (gidiş-dönüş) 5,59.-TL üzerinden SGK işveren payları ilave edilerek hesaplanacak bedel.

2. Samsun Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Hastalıkları Hastanesinde 9 (Dokuz) işçiye nakdi olarak ödenecek ve ücret bordosunda gösterilecek olan ayda 26 gün üzerinden işçi başına 1 günlük brüt yol parası (gidiş-dönüş) 5,59.-TL üzerinden SGK işveren payları ilave edilerek hesaplanacak bedel.

3. Samsun Göğüs Hastalıkları Ve Göğüs Cerrahisi Hastanesinde 10 (On) işçiye nakdi olarak ödenecek ve ücret bordosunda gösterilecek olan ayda 26 gün üzerinden işçi başına 1 günlük brüt yol parası (gidiş-dönüş) 5,59.-TL üzerinden SGK işveren payları ilave edilerek hesaplanacak bedel.

4. Samsun Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesinde 14 (On Dört) işçiye nakdi olarak ödenecek ve ücret bordosunda gösterilecek olan ayda 26 gün üzerinden işçi başına 1 günlük brüt yol parası (gidiş-dönüş) 5,59.-TL üzerinden SGK işveren payları ilave edilerek hesaplanacak bedel.

c) İhale kapsamı içerisinde çalıştırılacak personellerin giyecek giderleri yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacaktır. Söz konusu giyim kuşam için teknik şartnamede, giyim kuşama ait miktar ve dağıtılması öngörülen işçilere ait sayılar ayrıntılı olarak gösterilmiştir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Yemek için gerekli gıda malzemeleri, her türlü sarf malzemeleri ve temizlik için gerekli malzemelerin bedeli,

25.3.4. Diğer giderler:

a) Teknik Şartnamede hastanelere göre ayrıntılı olarak belirtilen demirbaş malzeme, araç-gereç ve ekipmanlara ait (amortisman) giderleri.

b) Ayda bir kez haşere ile mücadele için ilaçlama ile ilgili tüm giderler (ilaçlar dahil),
c) Doğalgaz, propan, LPG, su, elektrik giderleri.

d) Hastanelerde meydana gelebilecek yangın olaylarına karşı teminat limiti 200.000,00.-TL olan yangın sigortası ile zehirlenme ve kaza olaylarına karşı teminat limiti bedeni zararlarda şahıs başına: 100.000,00.-TL, bedeni zararlarda kaza başına: 100.000,00.-TL ve maddi zararlarda kaza başına: 40.000,00.-TL olan üçüncü şahıs mali mesuliyet sigortası giderleri.

e) Her türlü tahlil giderleri.

f) Yemeklerin hastanelere taşınmasına ait her türlü taşıma giderleri.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa Vadeli Sigorta Kolları Primi : % 1, Malüllük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortası Primi : % 20, Genel sağlık Sigortası Primi : % 12,5, İşsizlik Sigortası Primi : % 3 olmak üzere toplam % 36,5 dur.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ihale komisyonunun verilen teklifleri aynı Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü hususlarında yapılacak açıklamaları değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracağı hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir…” açıklamaları bulunmaktadır.

İdarece gönderilen 24.09.2013 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısında “...Ekte sunulan Aşırı Düşük Sorgusu Teklif Bileşenleri Tablosunda belirtilen bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak… bildirmeniz hususunda gereğini rica ederim” ifadelerine yer verildiği, ekte yer alan Aşırı Düşük Sorgusu Teklif Bileşenleri Tablosunda önemli maliyet bileşenlerinin aşağıdaki gibi belirtilerek, tabloda yer almayan giderlerle ilgili ayrıntılı açıklama yapılmasına gerek bulunmadığının belirtildiği görülmüştür:

“

AŞIRI DÜŞÜK SORGUSU TEKLİF BİLEŞENLERİ

İdari Şartnamenin 25.3.1. maddesi (a) bendinde belirtilen Asgari Ücretin Üzerinde Ödeme Alacak ve/veya Almayacak İşçilerin ücretleri

İdari Şartnamenin 25.3.1. maddesi (c) bendinde belirtilen Ulusal Bayram ve Tatil Günlerinde çalışılacak personelin ücretleri

İdari Şartnamenin 25.3.2. maddesi (b) bendinde belirtilen Yol giderleri

İdari Şartnamenin 25.3.2. maddesi (c) bendinde belirtilen giyecek giderleri

İdari Şartnamenin 25.3.3. maddesinde belirtilen Yemek için gerekli gıda malzemelerinin bedeli (teknik şartnamenin 27. maddesinde belirtilen Haftalık Normal Menü Örneği ile Haftalık Diyet Menü Örneği ve teknik şartnamenin 29. maddesinde belirtilen gramajlar kullanılarak hesaplanacak maliyet, normal yemek, diyet yemeği ve kahvaltılarda hastalara öğün başına 150 gram verilecek ekmeğin maliyeti ile Teknik Şartnamenin 20. maddesi 24 numaralı bendinde belirtilen ana öğünlerle birlikte tek kullanımlık kaplar şeklinde her personele ve her hastaya bir adet olacak şekilde verilecek 250 mililitrelik pet su maliyeti.)

İdari Şartnamenin 25.3.4. maddesi (a) bendinde belirtilen demirbaş malzeme, araç-gereç ve ekipmanlara ait (amortisman) giderleri

Firma Karı ve Diğer Giderler

”

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 07.10.2013 tarihli yazının ekinde açıklamanın sunulduğu, açıklama kapsamında maliyet cetvellerine, proforma faturalara, fiyat tekliflerine vs. yer verildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihale dokümanındaki veriler doğrultusunda asgari işçilik maliyetinin hesaplandığı, bu hesaplamalara dayanak teşkil eden KİK işçilik hesaplama modülü çıktılarının sunulduğu, Teknik Şartname’de ihale konusu işte çalıştırılacak personele verilmesi öngörülen giyim malzemeleri için de bedel öngörüldüğü ve maliyete dahil edildiği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından menülerin ihale dokümanına uygun bir şekilde hazırlandığı, menülerde yer alan gıda malzemeleri için öngörülen fiyatları tevsik etmek üzere proforma faturaların sunulduğu, proforma faturaların anılan Tebliğ’in 79.4.2.4 ile 79.4.2.5’inci maddelerine uygun bir şekilde onaylandıkları görülmüştür.

Menülerde yer alan ekmek maliyeti ile Teknik Şartname’deöğün başına verilmesi öngörülen 150 gram ekmek maliyeti için öngörülen proforma faturanın sunulduğu, proforma faturanın anılan Tebliğ’in 79.4.2.4’üncü maddesine uygun bir şekilde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak onaylandığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte, anılan Tebliğ’in 79.4.2.15’inci maddesinde yer alan açıklamalara göre, 79.4.2.4’üncü maddesine göre düzenlenen tutanağın meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, 79.4.2.5’inci maddesine göre düzenlenen tutanağın meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşeleneceği, bu tutanakların proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyeceği ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği, gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare tarafından, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan istenebileceği, somut olayda idare tarafından söz konusu tutanakların istenilmesine gerek duyulmadığı ve bu haliyle mevzuata aykırılığın bulunmadığı anlaşılmıştır.

Temizlik malzemeleri için toplam 162.821,00 TL bedel öngörüldüğü, söz konusu bedeli tevsik etmek üzere proforma faturanın sunulduğu, proforma faturanın meslek mensubu tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4’üncü maddesine uygun bir şekilde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak onaylandığı anlaşılmıştır.

İlaçlama gideri için toplam 7.200,00 TL, uygulama başına 75,00 TL bedel öngörüldüğü, öngörülen bedeli tevsik etmek üzere fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinin meslek mensubu tarafından anılan Tebliğ’in 79.4.2.5’inci maddesine uygun bir şekilde “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyetin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak onaylandığı görülmüştür.

Yemek dağıtımında kullanılacak aracın yakıt maliyeti için 34.454,175 TL fiyat öngörüldüğü, yetkili servis Koçmak Otomotiv İnşaat Enerji San. Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen belge ile aracın ortalama yakıt tüketiminin açıklandığı, yakıt fiyatına ilişkin olarak EPDK tarafından ihale ilanı ile ihale tarihi arasında yayımlanan akaryakıt bayi raporunun sunulduğu ve dağıtım yapılacak hastaneler arasındaki mesafeler dikkate alınarak toplam akaryakıt tüketiminin hesaplandığı anlaşılmıştır. Kendi malı olan söz konusu araçlara ilişkin olarak amortisman bedelinin hesaplanarak araç maliyetine dahil edildiği belirlenmiştir. Diğer yandan, söz konusu araçlara ilişkin sigorta gideri için de bedel öngörüldüğü ve öngörülen bedellerin belgelendirildiği görülmüştür.

İhale dokümanında belirtilen analiz ve numune giderleri için 7.864,72 TL bedel öngörüldüğü, öngörülen bu bedelin belgelendirildiği tespit edilmiştir.

Doğalgaz gideri için 19.137,32 TL, tüp gideri için 6.688,80 TL, elektrik gideri için 14.894,46 TL, sıcak-soğuk su gideri için 17.892,00 TL bedel öngörüldüğü, öngörülen bedellerin belgelendirildiği anlaşılmıştır.

Ayrıca, açıklama kapsamında sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerinin anılan Tebliğ’in 79’uncu maddesine uygun bir şekilde düzenlendiği, meslek mensuplarına ait onayların bulunduğu görülmüştür.

Ancak, anılan istekli tarafından malzeme amortisman giderinin 75.591,60 TL, bakım onarım giderinin 2.400,00 TL olarak öngörüldüğü, malzeme amortisman bedeline ilişkin olarak demirbaş listesi sunulduğu, bu listede ihale konusu işte kullanılacak makine ve ekipmanların fiyatlarının gösterildiği, ekipman maliyeti üzerinden yıllık %20 oranı esas alınarak yıllık amortisman gideri hesaplandığı görülmüştür. Açıklama kapsamında ayrıca demirbaş listesindeki makine ve ekipmanların fiyatlarına ilişkin olarak proforma fatura sunulduğu tespit edilmiştir. Söz konusu istekli tarafından ihale konusu işte kullanılacak makine ve ekipmanların amortisman hesabının proforma faturada belirtilen bedeller üzerinden yapıldığı, öngörülen makine ve ekipmanın kendi malı olduğuna dair demirbaş defteri veya amortisman defteri gibi bir belge sunulmadığı, buna göre kendi malı olmayan makine ve ekipman için amortisman ayrılarak yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının yukarıda belirtilen gerekçeyle mevzuata uygun olmadığı anlaşılmış, bu gerekçeyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ aşırı düşük teklif açıklaması sunan firmaların aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu,1-Proforma faturaların KİK Genel Tebliği madde 79’a uygun olmadığı, 2-Tüm gıda malzeme maliyetleri ile ilgili proforma faturaların sunulmadığı,3-Hammadde maliyet tablolarında gramajların eksik ve hatalı hesaplandığı,4-İşçilik maliyetlerinin yanlış hesaplandığı ve KİK çıktılarının eklenmediği,5-Amortisman giderlerinin yanlış hesaplandığı,6-Araç yakıt giderlerinin hesaplanmadığı ve EPDK çıktılarının ihale tarihi ile ilan tarihi arasında olmadığı, 7-Yapılacak olan yemek ve gıda analizleri ile ilgili maliyetin hesaplanmadığı ve herhangi bir teklif veya proforma faturanın sunulmadığı, 8-İlaçlama ve temizlik-sarf malzemeleri ile ilgili gider hesaplanmadığı, herhangi bir teklif veya proforma faturanın sunulmadığı,9-Yıllık yapılacak olan bakım-onarım giderleri ile ilgili bir maliyet öngörülmediği, ekinde fiyat teklifi sunulmadığı,10-Yapılan tüm maliyetlerin belgelere dayalı yapılmadığı, 11-İşin süresince kullanılacak olan araçların maliyetlerinin (amortisman-bakım-onarım- kasko vs) hesaplanmadığı, 12-Proforma faturalardaki belirtilen fiyatlar devletin belirlemiş olduğu asgari fiyatların altında olduğundan proforma faturaların geçersiz olduğu ve üzerlerinde yetkili kişilerin imzasının bulunmadığı, 13-Ekmek ile ilgili sunulan proforma faturaya Ek.O-5 tablosunun eklenmediği, 14-Sunulan tüm maliyet bileşenlerinin eksik hesaplandığı ve hukuki dayanaklarının eklenmediği” şeklinde belirtilen iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususunda “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Samsun İli Kamu Hastaneleri Birliği tarafından gerçekleştirilen “ Samsun İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğine Bağlı 2. Grup Hastanelerin 24 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa rayiçleri esas alınarak toplam 19.568.825,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (27) adet ihale dokümanı satın alındığı, 02.09.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 14 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, üç isteklinin teklifinin “ iş deneyim belgelerinin uygun olmadığı ” gerekçesiyle ve bir isteklinin teklifinin de “ teklif mektubunun uygun olmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 10 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Selina Gıda Maddeleri Turizm İnşaat Taahhüt Temizlik Yemekhane ve Güvenlik Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.

14.869.140,00

Erdoğan Yemek Üretim Gıda İnşaat İletişim Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.

15.959.250,00

Azık Yemek San. ve Tic. A.Ş.

16.341.025,00

Eren Tabldot Tic. A.Ş.

17.236.750,00

Fesleğen Tem. Bil. Yem. Gıd. Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.

17.879.150,00

Elazığ Aşsan Yemek Fab. San. ve Tic. Ltd. Şti.

18.846.925,00

Aydeniz Yemek Temizlik Güvenlik Tekstil Bilişim Medikal ve Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti.

19.872.525,00

Baytekin İnşaat Temizlik Gıda Yemek Üretim Nakliye Güvenlik ve Bilgisayar Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.

20.260.200,00

Batı Toplu Yemek İnşaat Unlu Mamüller Temizlik Güvenlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti.

20.361.030,00

Nimet Gıda Taşımacılık İnşaat Temizlik San. ve Tic. Ltd. Şti.

21.028.485,00

Şeklinde verildiği, idarece kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren 2 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, bu isteklilerden Erdoğan Yemek Üretim Gıda İnşaat İletişim Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamasını sunmadığı ve bu gerekçeyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Selina Gıda Maddeleri Turizm İnşaat Taahhüt Temizlik Yemekhane ve Güvenlik Hizmetleri Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasını sunduğu ve sunulan açıklamanın idarece yeterli bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedellerinin dördü hariç diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiaları kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi