KİK Kararı: 2013/UH.II-4944

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/083
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 26.12.2013
Karar No : 2013/UH.II-4944
BAŞVURU SAHİBİ:
Deniz Can Gıda Oto. İnş. Ve Turizm San. Tic. Ltd. Şti., ALKOP CAD. ALÜMİNYUMCULAR SAN. SİTESİ A-8 BLOK NO:7/8 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sağlık, Kültür Ve Spor Daire Başkanlığı Yükseköğretim Kurumları Tunceli Üniversitesi, Atatürk Mahallesı Muhlıs Akarsu Caddesı 62000 TUNCELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/128589 İhale Kayıt Numaralı "2014 Mali Yılı Malzemeli Yemek Pişirme Ve Dağıtım Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tunceli Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 22.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2014 Mali Yılı Malzemeli Yemek Pişirme ve Dağıtım Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Deniz Can Gıda Oto. İnş. ve Turizm San. Tic. Ltd. Şti.nin 11.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.11.2013tarih ve 36952sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4286sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekliye ait teklif kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında olduğundan, anılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği yönünde idareye şikâyet başvurusu yapıldığı, idarece şikâyet başvurusunun reddine karar verildiği halde, sonradan aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, yemek gramajlarının eksik hesaplandığı, proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak düzenlenmediği, işçilik, amortisman, araç yakıtı, gıda analiz maliyeti, ilaçlama, temizlik sarf malzemeleri, bakım-onarım giderleri için maliyet öngörülmediği, elektrik, su ve doğalgaz giderlerinin yanlış hesaplandığı, açıklamalarda aritmetik hata bulunduğu, demirbaş malzemelerin stoklarında bulunduğunun SMMM onaylı demirbaş listesi veya noter tespit tutanağı ile tevsik edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Şikâyete konu ihale, Tunceli Üniversitesi’ne bağlı merkez yerleşkede bulunan Merkezi Yemekhanede veEdebiyat Fakültesi Yemekhanesinde (Taşımalı) öğrenci ve personel öğle yemeği için 01 Ocak 2014 – 31 Aralık 2014 tarihleri arasındaki dönemi kapsayan malzeme ve işçilik dahil yemeğin pişirilmesi, mutfaklara taşınması, korunması ve her türlü servis hizmetleri ile bulaşıkların toplanıp yıkanması hizmet alımı işine ilişkindir.

31.10.2013 tarihli ihale komisyonu kararından, ihaleye7 isteklinin katıldığı, MSÇ Sosyal Hiz. İnş. Nak. Tic. Ltd. Şti.nin ihalede yeterlik kriteri olarak istenilen belgeler ile teklif mektubunu sunmadığı, Şahin Kahraman’ın yaklaşık maliyetin üzerinde teklif sunduğu, Fatih Temizlik Tekstil Gıda Kırtasiye Nakliye İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Şahdar Gıda Temizlik Bilgisayar Spor Hizmetleri Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı’nın teklif dosyasında sunulan Şahdar Gıda Tem. Bilg. Hayv. San. Tic. Ltd. Şti.ne ait gelir tablosunun incelenmesi neticesinde toplam ciro tutarının yetersiz olduğu tespit edilerek, anılan isteklilere ait tekliflerin idarece değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin geçerli en düşük teklif sahibi olan Munzur Can Gıda Temizlik İnş. Hayv. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin 11.11.2013 tarihinde idare kayıtlarına alınan şikâyet dilekçesinde, kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan Munzur Can Gıda Temizlik İnş. Hayv. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği ileri sürülmüştür. Şikayet dilekçesinde yer alan iddialara yönelik gerekli incelemenin yapılmasını teminen ihale yetkilisince 3 kişi raportör olarak görevlendirilmiştir. Raportörler tarafından yapılan inceleme sonucunda Munzur Can Gıda Temizlik İnş. Hayv. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait teklifin yaklaşık maliyete kıyasla aşırı düşük olduğu ve anılan isteklinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca teklifine açıklık getirmesi gerektiği yönünde karar alınarak, bu duruma ilişkin olarak 13.11.2013 tarihli bir tutanak düzenlenmiştir.

İdarece yaklaşık maliyetin piyasa araştırması yapılmak suretiyle edinilen birim fiyatlar ile diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatların aritmetik ortalaması alınarak toplam 1.896.628,50 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde, yüklenici kârının tutarı veya oranına ilişkin her hangi bir bilgiye yer verilmediği görülmüştür. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü doğrultusunda, yaklaşık maliyetin azami %20 kâr içerebileceği anlaşılmış olup, 1.896.628,50 TL olan yaklaşık maliyet tutarı içerisinde %20 oranında kâr olduğu varsayılarak, kârsız yaklaşık maliyetin (1.896.628,50 TL/1,20) 1.580.523,75 TL olduğu sonucuna varılmıştır. Kurum tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri belirlenmemiş olmasına rağmen, Kamu İhale Kurulu kararlarıyla yerleşik uygulama, karsız yaklaşık maliyet tutarının altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması yönündedir. Bu çerçevede başvuruya konu ihalede karsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan tek istekli olan Munzur Can Gıda Temizlik İnş. Hayv. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması işlemi yerindedir.

Munzur Can Gıda Temizlik İnş. Hayv. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne hitaben yazılan 13.11.2013 tarihli yazı ile teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği bildirilmiş olup, yazı ekinde teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile örnek menü yer almaktadır. İhale komisyonunca teklifte önemli olan ve aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında belgelendirilmesi gereken bileşenler;

Yemek pişirilmesinde kullanılacak ortalama 75.000 kwh elektrik ve 116 adet 45 kg’lik tüp gaza ait maliyet,

Teknik Şartname’nin 6.19’uncu maddesinde belirtilen yerlerin periyodik olarak ilaçlanmasına ilişkin maliyet,

Teknik Şartname’nin 12’nci maddesinde belirtilen personelin işçilik maliyetleri,

Teknik Şartname’nin 6.56’ncı maddesinde düzenlenen sigorta belgesi taahhütnamesine ilişkin giderler,

Örnek menüde yer alan gıda malzemelerine ilişkin maliyet olarak belirlenmiştir.

Teknik Şartname’nin ilgili maddelerinde _“6.19._Yüklenici mutfak, yemek dağıtılan yemekhaneler ve depo gibi kendisine teslim edilen birimlerde haşerelere karşı 2 ayda bir periyotlarda olmak üzere rutin ilaçlama yapılacaktır

İlaçlamayı 27 Ocak 2005 tarih ve 25709 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik” kurallarına uygun olarak yapacaktır. Yüklenici bu yetkiye sahip değilse şartları taşıyan firmalara yaptıracaklardır.

…

_6.56._İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dâhilinde yükleniciye aittir. Ayrıca, iş ve iş yerlerinin sigortalanması da yükleniciye aittir. Yüklenici, işin yapıldığı mutfak ve yemekhaneleri kapsayacak şekilde (bina, makine teçhizat, diğer ekipman, dahili dekorasyon v.b.) yangın, infilak, dahili su, duman, hırsızlık, savaş-terörden (v.b.) kaynaklanan sorumluluklar için mevcut yemekhane için Yangın Paket Sigortası yaptıracak olup teminat limiti mutfak, bulaşıkhane ve merkez yemekhane için 900.000,00 TL dir. Ancak Aktuluk Yerleşkesine taşınmamız halinde ise Yangın Paket Sigortası teminat limiti mutfak, bulaşıkhane ve merkez yemekhane için 1.600.000,00 TL olacaktır. Besin zehirlenmelerine karşı toplam 5.000.000 TL - Ölüm halinde kişi başına 200.000 TL - Hastanede yatarak geçirilen her gün için kişiye ödenecek 300,00 TL.- ve tedavi masraflarının tamamının karşılanması için belirlenen miktarlar üzerinden sigorta yaptırmak ve sigorta poliçesini, sözleşme tarihinden itibaren sözleşmenin imzalanmasını müteakip işe başlamadan önce İdareye ibraz etmek zorundadır. Sigorta poliçelerinin süresi iş bitimi tarihine kadar olacaktır. Yemek yiyenlerde vuku bulacak yemekten kaynaklı besin zehirlenmesi şikâyetlerinde, klinik bulgu ve müdavi hekim teşhisinin aynı doğrultuda olması, ayrıca bu durumun laboratuar bulguları ile desteklenmesi halinde; 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 25 inci maddesi gereğince idare zarara uğratılmış sayılır ve sözleşme tek taraflı olarak feshedilerek teminatı irat kaydedilir.

…

12.1. İhale konusu iş için yüklenici firma Eğitim ve Öğretimin devam ettiği aylarda aşağıda miktarı ve özelliği belirtilen personeli çalıştıracaktır.

1 adet Diyetisyen veya Gıda Mühendisi İlgili Fakülte Diplomalı olacaktır.

3 adet Aşçı Diplomalı veya ilgili resmi kurumlardan alınmış ustalık belgesi olacaktır

4 adet Aşçı Yardımcısı Diplomalı veya ilgili resmi kurumlardan alınmış ustalık belgesi olacaktır.

4 adet Bulaşıkçı

7 adet Temizlikçi

1 Adet Servis Elemanı

Toplam:20

İhale konusu iş için yüklenici firma eğitim - öğretimin devam etmediği aylarda aşağıda miktarı ve özelliği belirtilen personeli çalıştıracaktır. Personelin özellikleri eğitim ve öğretim döneminde çalıştırılacak personellerde aranan şartları taşıyacaktır.

1 adet Diyetisyen veya Gıda Mühendisi

1 adet Aşçı

1 adet Aşçı Yardımcısı

2 adet Bulaşıkçı

3 adet Temizlikçi

1 Adet Servis Elemanı

Toplam: 9” düzenlemeleri yer almaktadır.

Munzur Can Gıda Temizlik İnş. Hayv. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, aşağıya aktarılan tespitler yapılmıştır.

İşçilik maliyetinin, eğitim ve öğretimin devam ettiği 9 ay boyunca 15 personel, yaz aylarında (3 ay) ise, 5 personel çalıştırılacağı beyan edilerek bu verilere üzerinden hesaplama yapıldığı görülmekle birlikte, yukarıya aktarılan Teknik Şartname düzenlemelerinden anlaşılacağı üzere, eğitim ve öğretimin devam ettiği aylarda 20, diğer aylarda 9 personelin ihale konusu işte çalışmak üzere istihdam edilmesi gerekmektedir. Dolayısıyla işçilik giderlerine ilişkin olarak sunulan açıklamaların ihale dokümanına uygun olmadığı belirlenmiştir.

İhale dokümanında istenilen araç, gereç ve ekipmanın şirketin stoklarında bulunduğunu belgelendirmek üzere SMMM onaylı demirbaş listesinin sunulduğu, ancak demirbaş malzemeler için ayrılması gerekli olan amortisman tutarının öğün maliyeti hesaplamasına dahil edilmediği anlaşılmıştır.

Yemek yapımında kullanılacak çiğ girdi malzemelerinin bir kısmı ile başkaca gider kalemleri için teklif adilen birim fiyatı tevsik etmek üzere, mükellef kısmında Munzur Can Gıda Temizlik İnş. Hayv. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. yazan ve yalnızca SMMM tarafından imzalanmış (tedarikçiden alınan proforma faturayla açıklama yapılması halinde düzenlenmesi gereken) (Ek-O.5) maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, tutanak üzerinde mükellefe ait imzanın yer almadığı,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.12’inci maddesinde yer alan“ İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.” açıklamaları uyarınca, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklamaların kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda (Ek-O.7) maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulması, tedarikçiden alınan proforma faturayla açıklama yapılması halinde ise, maliyet/satış tutarı tespit tutanağının proforma faturanın alındığı tedarikçi veya üretici tarafından imzalanması gerektiği tespit edilmiştir. Sunulan tutanağın gerek mükellefe ait imza taşımaması gerekse açıklamanın proforma faturaya mı yoksa isteklinin kendi ürettiği, aldığı ve sattığı mallara mı dayandırıldığının anlaşılmaması nedeniyle uygun bir açıklama olarak kabul edilemeyeceği sonucuna ulaşılmıştır.

Ayrıca çiğ girdi malzemelerinin diğer bir kısmı, ilaçlama hizmeti, sanayi tüpü, demirbaş listesinde bulanan araç ve gereçlerin yıllık bakım maliyeti ile temizlik malzemeleri için alınan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak düzenlenmediği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4’üncü maddesinde “ Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.” açıklamalarının yer aldığı, proforma faturalarda serbest muhasebeci mali müşavir onayı bulunmasına rağmen, Tebliğ’in anılan maddesinde belirtilen ibarelerden herhangi birinin proforma fatura üzerinde yer almadığı görülmüştür.

Bu çerçevede, Munzur Can Gıda Temizlik İnş. Hayv. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece yeterli görülmesi yönünde tesis edilen işlemin, yukarıda tespit edilen mevzuata aykırılık nedeniyle yerinde olmadığı ve anılan istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Munzur Can Gıda Temizlik İnş. Hayv. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ İhale üzerinde bırakılan istekliye ait teklif kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında olduğundan, anılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği yönünde idareye şikâyet başvurusu yapıldığı, idarece şikâyet başvurusunun reddine karar verildiği halde, sonradan aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, yemek gramajlarının eksik hesaplandığı, proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak düzenlenmediği, işçilik, amortisman, araç yakıtı, gıda analiz maliyeti, ilaçlama, temizlik sarf malzemeleri, bakım-onarım giderleri için maliyet öngörülmediği, elektrik, su ve doğalgaz giderlerinin yanlış hesaplandığı, açıklamalarda aritmetik hata bulunduğu, demirbaş malzemelerin stoklarında bulunduğunun SMMM onaylı demirbaş listesi veya noter tespit tutanağı ile tevsik edilmesi gerektiği ” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca Munzur Can Gıda Temizlik İnş. Hayv. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ne ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususunda “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı Yükseköğretim Kurumları Tunceli Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen “ 2014 Mali Yılı Malzemeli Yemek Pişirme ve Dağıtım Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması yapılmak suretiyle edinilen birim fiyatların aritmetik ortalaması alınarak toplam 1.896.628,50.-TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (13) adet ihale dokümanı satın alındığı, 22.10.2013tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 6istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ gelir tablosunun idari şartnamenin 7.4.3.b’sine uygun olmadığı ” gerekçesiyle, bir isteklinin teklifinin “ teklif tutarının yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu ” gerekçesiyle ve bir isteklinin teklifinin de “ teklif mektubu ve diğer yeterlik belgeleri sunulmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 3 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Munzur Can Gıda Temz. İnş. Hayv. Turz. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.556.208,00

Deniz Can Gıda Otomotiv İnş. ve Tur. San. Tic. Ltd. Şti

1.728.039,30

Mün-Çet İnşaat Temizlik ve Turz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.

1.750.734,00

Balo Gıda Lokanta Yemekçilik Taah. Tem. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.

1.799.365,50

Şeklinde verildiği, idarece karsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif sunan tek istekli olan Munzur Can Gıda Temizlik İnş. Hayv. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, sunulan açıklamanın kabul edilerek ihalenin bu istekli üzerinde bırakılarak sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedellerinin biri hariç diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi