KİK Kararı: 2013/UH.II-4938

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/083
Gündem No : 5
Karar Tarihi : 26.12.2013
Karar No : 2013/UH.II-4938
BAŞVURU SAHİBİ:
Elmerka Özel Güvenlik Eğitimi Ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti., İZZET PAŞA MAH. ŞEHİT BİNBAŞI SABRİ SOK. NO : 29/1 ELAZIĞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Elazığ İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği, Olgunlar Mah. Atatürk Bulvarı No:37 23100 ELAZIĞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/135820 İhale Kayıt Numaralı "Özel Güvenlik Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Elazığ İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğitarafından 30.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Özel Güvenlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Elmerka Özel Güvenlik Eğitimi ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.nin 28.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.12.2013tarih ve 38072sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4423sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 2’nci kısmına ilişkin olarak yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, mali sorumluluk sigortası teklif fiyatına %3 sözleşme gideri eklemedikleri gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmalarının yerinde olmadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kısmi teklife açık olan ihalenin iki kısımdan oluştuğu, başvuru sahibinin şikayetinin ihalenin 2’nci kısmı olan “ Kovancılar İlçe Devlet Hastanesi ile Karakoçan Devlet Hastanesi Özel Güvenlik Hizmeti Alımı ”na ilişkin olduğu ve işin süresinin 12 ay olduğu anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin 25.3’üncü maddesinde “ Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

…

II KISIM

ÖZEL GÜVENLİK ELEMANI HİZMET ALIMI Asgari Ücretin % 5 fazlası İşçilik Bedeli Ulaşım dahil Kovancılar İlçe Hastanesi (5 kişi)

ÖZEL GÜVENLİK ELEMANI HİZMET ALIMI Asgari Ücretin % 5 fazlası İşçilik Bedeli Karakoçan İlçe Hastanesi(4 kişi

ÖZEL GÜVENLİK ELEMANI HİZMET ALIMI (Resmi Tatil ) 29 gün

_ÖZEL GÜVENLİK MALİ MESULİYET SİGORTASI (9 kişi 12 ay)
25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri: _

Yemek, yol ve giyecek giderleri:
a) Personele verilecek bir öğün yemek idare yemekhanesinden karşılanacak olup bir bedel öngörülmeyecektir.
b)Ulaşım ücreti her işçiye sözleşme süresince aylık 26 gün üzerinden: ….,II.KISIM Kovancılar Hastaneleri için 2,74 TL baz alınarak ücret bordrolarında nakdi olarak YÜKLENİCİ tarafından ödenecektir.
c)Personele ilişkin Giyecek giderleri işin yapılması sırasında personelce kullanılması istenen kıyafetle ilgili olduğundan,
….

II. KISIM
S.no Cinsi Miktar
1 Armalı Kep 9 ADET
2 Gömlek Apaş yakalı terikoton Kumaş (kısa Kol yazlık 18 ADET
3 Keten pantolon yazlık 18 ADET
4 Yazlık Ayakkabı beş bağ.altı kösele üstü deri 9 ÇİFT
5 Deri teçhizat kemeri 9 ADET
6 Çorap merserize 18 ÇİFT
7 Kalın kumaştan gömlek uzun kol kışlık 18 ADET
8 Pantolon kışlık %50 yün,% 50 polyester 18 ADET
9 Kışlık ayakkabı beş bağcık altı lastik. 9 ÇİFT
10 Kazak uzun kol sık örgü V- yaka yakalı orlon 9 ADET
11 Kışlık mont bondit kumaş,içi elyaf astarlı 9 ADET
12 Kravat ponje kumaş 9 ADET
13 Çorap yün 18 ÇİFT

25.3.3. Malzeme giderleri:

Teknik şartnamede belirtilen teçhizatlara ait amortisman bedelleri % 3 genel giderler içerisinde yer alacağından ayrıca bir bedel ödenmeyecektir.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İhalemiz kapsamında çalıştırılacak tüm işçilerin kısa vadeli sigorta kollarına 01.09.2013 tarihinden geçerli olan % 2,00 prim oranı baz alınarak hesaplanacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen İdari Şartname düzenlemesi uyarınca, söz konusu ihalede 2’nci kısım için, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti (giyim ve mali sorumluluk sigortası hariç) 152.861,35 TL’dir.

İdare tarafından, başvuru sahibi olan Elmerka Öz. Güv. Eğt. Kor. Hiz. Ltd. Şti.’ne yazılan 07.11.2013 tarih ve 13561 sayılı yazıda “..Firmanızın ihale kapsamında yer alan II. Kısım için vermiş olduğu fiyat teklifi diğer tekliflere ve yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiğinden, teklifinizin işçilik, genel giderler, firma karı ve özellikle giyim ve özel güvenlik mali mesuliyet sigorta maliyetlerine ait teklif bileşenlerinin yazılı ve belgeli olarak …. yazılı olarak bildirilmesi hususunu rica ederim. ” ifadelerinin bulunduğu görülmüştür.

Anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması idarece değerlendirilmiş, açıklama; özel güvenlik mali sorumluluk sigortası giderine %3’lük sözleşme giderinin eklenmemesi, açıklama yapılan kalemlere ilişkin öngörülen fiyatların birbiri ile örtüşmediği ve çelişkili olduğu, isteklinin teklif fiyatı ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti arasında 4,61 TL’lik fark olduğu, ancak isteklinin 4,32 TL için açıklama yaptığı gerekçeleri ile uygun bulunmamıştır. İsteklinin bu gerekçelerin yerinde olmadığı yönündeki şikayet başvurusuna verilen cevapta ise resmi tatil ve bayram günlerinde yapılacak çalışma için isteklinin öngördüğü tutarın doğru olmasına rağmen idarece yapılan tabloya bu giderin yanlış aktarıldığı ancak bu durumun teklifin esasını değiştirmediği ve özel güvenlik mali sorumluluk sigortası giderine %3’lük sözleşme giderinin eklenmemesinin mevzuata uygun olmadığı ifadelerine yer verilmiştir. Bu çerçevede isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 56’ncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar bakımından incelenmiştir.

İstekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, isteklinin teklif bedelinin 152.865,67 TL olduğu, bu itibarla isteklinin teklifinin giyim ve mali sorumluluk sigortası hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti olan 152.861,35 TL’yi karşıladığı,

İsteklinin, giyim gideri için %3 sözleşme gideri dahil 2,32 TL, 9 personel için 12 aylık Özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri için 1,13 TL, firma karı ve genel gider olarak da 0,87 TL öngördüğü anlaşılmıştır. Bu giderlerin toplamı 4,32 TL olup, isteklinin teklif bedeli ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti arasındaki farka tekabül etmektedir.

Bu çerçevede, anılan istekli tarafından %3 sözleşme gideri hariç 2,25 TL giyim gideri ile mali sorumluluk sigortası gideri olan 1,13 TL tutarındaki giderin Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili açıklamaları uyarınca tevsik edilmesi gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4’üncü maddesinde “ Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir. ” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in 79.4.2.15 inci maddesinde “ Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir. ” açıklaması bulunmaktadır.

İsteklinin giyim giderine ilişkin açıklaması incelendiğinde, giyime ilişkin bir proforma fatura sunduğu, proforma faturada Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen açıklamasına uygun olarak satışlar üzerinden açıklama yapıldığında yer verilmesi gereken ifadenin yer aldığı, yetkili meslek mensubunun kaşesi ve imzasının bulunduğu, proforma faturada öngörülen giyim kalemlerinin İdari Şartname’de öngörülen miktarlarda olduğu, proforma faturada öngörülen bedelin ise 2,25 TL olduğu, isteklinin bu tutara %3 sözleşme gideri ekleyerek (2,25 TL’nin %3’ü olan 0,07 TL’yi ekleyerek) 2,32 TL’ye ulaştığı anlaşılmıştır.

Öte yandan isteklinin proforma fatura ekinde Ek-O.5 nolu Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı sunduğu, tutanağın proforma fatura ile uyumlu olduğu ve Tebliğ’in yukarıda yer verilen açıklamalarına uygun olduğu belirlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.23’üncü maddesinde “ Özel güvenlik hizmet alım ihalelerinde mali sorumluluk sigortası gideri aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilecek ve isteklilerce aşırı düşük teklif sorgulaması çerçevesinde sigorta acentelerinden alınarak sunulan poliçe, proforma fatura veya sözleşmelerin ekine sigorta acentelerince Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla özel güvenlik mali sorumluluk sigortası hizmetini geçekleştirebileceklerine ilişkin ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu teyitlerin yetkili kişilerin imzasını taşıması gerekecektir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlüklerinden alınmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınmasına gerek bulunmamaktadır. ” açıklaması bulunmaktadır.

İstekli tarafından özel güvenlik mali sorumluluk sigortası giderini tevsik etmek amacıyla yetkili acente tarafından hazırlanan fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu teklifin ekinde Sompo Japan Sigorta A.Ş. Orta Anadolu Bölge Müdürlüğü’nün “müdür yardımcısı” unvanlı iki yetkilisinin imzalarını taşıyan teyit belgesinin sunulduğu, söz konusu fiyat teklifinde yer alan teminat tutarlarının 27.03.2007 tarihli ve 26475 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası Tarife ve Talimatında Değişiklik Yapan Tarife ve Talimat’ın 1’nci satırında yer alan teminat tutarları ile uyumlu olduğu ve sigorta süresinin ihale konusu işin süresini kapsayacak şekilde belirlendiği görülmüştür. Diğer taraftan fiyat teklifinde 9 personelin 12 aylık sigorta giderinin toplam 1,13 TL olarak belirlendiği ve bu bedeli isteklinin teklifine yansıtırken 1,20 TL olarak yansıttığı (aradaki 0,07 TL’lik farkın kar olarak öngörüldüğü) görülmüş olup, kamu ihale mevzuatında, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası giderine %3’lük sözleşme gideri eklenmesi gerektiği yönünde bir düzenleme bulunmadığı göz önüne alındığında, idarenin isteklinin açıklamasının uygun olmadığı değerlendirmesinin yerinde olmadığı, isteklinin açıklamasının kendi içinde uyumlu ve tutarlı olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, şikayete konu 2’nci kısımda, idarece yaklaşık maliyetin 164.383,62 TL, yüklenici karının 7.610,35 TL olarak öngörüldüğü, bu durumda karsız yaklaşık maliyetin 156.773,27 TL olduğu anlaşılmıştır. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesinin son fıkrası uyarınca, personel çalıştırılmasına dayalı söz konusu ihalede, karsız yaklaşık maliyetin altında teklif veren isteklilere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekmekte olup, teklif bedeli 156.267,67 TL olan A-Tem Alternatif Öz. Güv. ve Kort. Tic. Ltd. Şti.ne aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibinin şikayete konu ettiği 2’nci kısmın yaklaşık maliyeti 164.383,62 TL olup, bu kısma ilişkin şikayet bedeli 1.336,00 TL’dir. Bu çerçevede şikayet bedeli olarak 4.013,00 TL yatıran istekliye, yazılı talebi halinde fazladan yatırdığı tutar olan 2.677,00 TL’nin iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Elmerka Özel Güvenlik Eğitimi ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.nin teklifinin yeniden değerlendirmeye alınması ve A-Tem Alternatif Öz. Güv. ve Kort. Tic. Ltd. Şti.ne aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, Elmerka Özel Güvenlik Eğitimi ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.’nin teklifinin yeniden değerlendirmeye alınması ve A-Tem Alternatif Öz. Güv. ve Kort. Tic. Ltd. Şti.’ne aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “** Düzeltici işlem belirlenmesine** ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “ bu tevsikin ” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “ mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması Kurulca yerinde bulunmayan Elmerka Özel Güvenlik Eğitimi ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.tarafından aşırı düşük teklif açıklama kapsamında sunulan bilgi ve belgeler yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde;

Anılan isteklitarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; 13 kalemden oluşan giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı olmak üzere 0,01 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 2,25 TL fiyat öngören Milana Tekstil-Cevat SEKMEN tarafından istekli adına tanzim edilen 25.10.2013 tarihli proforma teklif ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma teklif ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Diğer yandan, Kurul kararı uyarınca, A-Tem Alternatif Öz. Güv. ve Kort. Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif sorgulaması istenilmesi gerektiğinden, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sunulması halinde, anılan isteklinin açıklamasında giyimin tevsikine ilişkin sunduğu bilgi ve belgeler üzerinde yukarıda yapılan inceleme şekli göz önünde bulundurularak idare karar verilmesi gerektiği,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasına yönelik İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre, ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturada önerilen teklif fiyatların maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen; aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılması Kurulca yerinde bulunmayan Elmerka Özel Güvenlik Eğitimi ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.’nin teklifinin bu gerekçe üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, diğer yandan, Kurul kararı uyarınca, A-Tem Alternatif Öz. Güv. ve Kort. Tic. Ltd. Şti.’den aşırı düşük teklif sorgulaması istenilmesi gerektiğinden, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sunulması halinde, anılan isteklinin açıklamasında giyimin tevsikine ilişkin sunduğu bilgi ve belgeler üzerinde yukarıda yapılan inceleme şekli göz önünde bulundurularak idare karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususlara ilişkin Kurul çoğunluğunca alınan “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karar gerekçesine katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (a) fıkrasında; Kamu İhale Kurumunun, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu, (b) fıkrasının 9. bendinden sonraki 2. alt bendinde de; Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurumun yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan düzenleme uyarınca, Kamu İhale Kurulunun 4734 ve 4735 sayılı Kanunların uygulanması konusunda genel düzenleyici işlemler yapma yetkisini haiz olduğu kuşkusuzdur.

Anılan yetki çerçevesinde yürürlüğe konulan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 maddesinde; “İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” hükmü bulunmaktadır.

İnceleme kapsamında karşılaşılan proforma faturalardaki ekonomik değerlerin hayatın olağan akışına uygun olup olmadığının objektif bir kriterinin olamayacağı açık ise de, olağandışılık konusundaki makul şüphe yeterlidir.

İhalenin iptal edilmiş olması ya da aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmış olması dahi giyim bedeline ilişkin olarak düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağından;

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibi Elmarka Özel Güvenlik Eğitimi ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında, giyim bedelini belgelendirmek üzere sunduğu Milana Tekstil–Cevat Sekmen tarafından düzenlenen proforma faturada, ihale konusu işte çalıştırılacak personele verilecek iş elbisesinin birim fiyatının 0,01 TL ile 0,03 TL arasında olduğunun belirtildiği, proforma faturadaki bilgiler mevzuata aykırılık görülmeyerek açıklaması kabul edildiğinden, anılan proforma faturanın ve proforma faturanın dayanağı maliyet/satış tutarı tespit tutanağının gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere, anılan proforma faturayı düzenleyen Milana Tekstil–Cevat Sekmen’in bağlı olduğu Hazar Vergi Dairesine bildirimde bulunulması,

Anılan Tebliğ gereği olduğundan, bu hususun da anılan Kurul kararı gerekçeleri arasında yer alması gerektiği yönündeki düşüncemle, karara katılıyorum.

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi