KİK Kararı: 2013/UH.II-4936

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/083
Gündem No : 3
Karar Tarihi : 26.12.2013
Karar No : 2013/UH.II-4936 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Fesleğen Tem. Bil. Yem Gıd. Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti., ÖZANKARA TOPTANCI SİTESİ 8. BLOK NO:260 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Düzce Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi , Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü 81600 DÜZCE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/95870 İhale Kayıt Numaralı "Araştırma Ve Uygulama Hastanesi 2014 Yılı Yemek Ve Kahvaltı Yapım Ve Dağıtım" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Düzce Üniversitesi Uygulama ve Araştırma HastanesiBaştabipliği tarafından 29.08.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Araştırma ve Uygulama Hastanesi 2014 Yılı Yemek ve Kahvaltı Yapım ve Dağıtım” ihalesine ilişkin olarak Fesleğen Tem. Bil. Yem Gıd. Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.nin 21.10.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.11.2013tarih ve 34322sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3962sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teklif mektubunda faks ile bildirimi kabul etmediklerini belirtmelerine rağmen idarece aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının faks ile de bildirildiği, faks ile bildirilen açıklama isteme yazısında açıklamanın 04.09.2013 tarihine kadar gönderilmesinin istenildiği, posta ile bildirilen açıklama isteme yazısında ise açıklamanın 05.09.2013 tarihine kadar gönderilmesinin istenildiği, aynı konudaki iki yazıda farklı tarihler belirtilerek firmalarının hata yapmaya zorlandığı,

Sınır değerin ihale üzerinde kalan firma Özol Yemek Temizlik Güvenlik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin tam altına kalacak şekilde belirlendiği, geçen yıl kâr oranının %15 olarak açıklandığı ve kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde teklif veren ilk firmanın ihale üzerinde kalan firma olduğu, bu yıl ise kâr oranının %17 olarak açıklandığı ve yine kârsız yaklaşık maliyetin üzerinde teklif veren ilk firmanın ihale üzerinde kalan firma olduğu, idarece kâr oranı %20 olarak açıklanmış olsa idi oluşacak sınır değerin, ihale üzerinde kalan firmanın eski ortağı Ömer Olcar – Olcar Kardeşler Yemek Sitesi’nin teklif fiyatına eşit olacağı,

1. İdarece aşırı düşük teklif açıklamasının yetersiz bulunarak teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarenin açıklamayı yetersiz bulma gerekçelerinin yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru sahibinin birim fiyat teklif mektubunda elektronik posta adresine ve faks numarasına tebligat yapılmasını kabul etmediğini belirttiği, idarece aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının faks ile 29.08.2013 tarihinde gönderildiği, yazının ayrıca posta yolu ile de gönderildiği, faks ile gönderilen yazıda açıklamanın 04.09.2013 tarihinde kadar gönderilmesinin istenildiği, posta ile gönderilen yazıda ise açıklamanın 05.09.2013 tarihine kadar gönderilmesinin istenildiği görülmüştür.

Başvuru sahibince aşırı düşük teklif açıklamasının 04.09.2013 tarihinde idare kayıtlarına alınan yazının ekinde idareye gönderildiği tespit edilmiş, yukarıda belirtilen aykırılıklardan dolayı başvuru sahibinin herhangi bir hak kaybına uğramadığı anlaşıldığından aykırılıkların esasa etkili olmadığı anlaşılmıştır.

İhale onay belgesinin ekinde yer alan yaklaşık maliyet cetveli incelendiğinde, idarece yaklaşık maliyetin 4 firma ile Düzce Ticaret ve Sanayi Odasından alınan fiyat teklifleri ile 2012 ve 2013 yılında yapılan alımlarda gerçekleşen fiyatların aritmetik ortalaması alınmak suretiyle hesaplandığı, cetvelde ayrıca 2.904.000,00 TL olarak belirlenen yaklaşık maliyetin %15 kâr oranı dahil maliyet olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 9’uncu maddesinde idarelerce %20’yi geçmemek üzere kâr oranının öngörülebileceğinin hüküm altına alındığı, idarece ise bu oranın %15 olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İhale komisyonu kararında da %15 oranında kâr oranının öngörüldüğünün belirtildiği, ancak söz konusu kararda %15 kâr oranı düşürülmüş yaklaşık maliyet tutarının 2.556.521,74 TL olarak belirtilmesi gerekirken idarece 2.468.400,00 TL olarak belirtildiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte, idarece yapılan bu hatanın açıklama yapılması istenecek isteklilerde herhangi bir değişikliğe yol açmadığı anlaşılmıştır. Sonuç olarak, idarece kâr oranının %15 olarak yaklaşık maliyet cetvelinde belirtildiği, söz konusu oranın tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında belirlenmediği görülmüştür. Diğer yandan, Kurumumuzca inceleme ihale işlem dosyasında yer alan bilgi ve belgeler üzerinden yapılmakta olup, başvuru sahibince iddia edildiği gibi aşırı düşük sınır değerinin kasıtlı olarak ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının altında olacak şekilde belirlenip belirlenmediği hususunu ihale işlem dosyası üzerinde inceleme imkanının bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, itirazen şikâyet dilekçesinde “İdarece kâr oranı % 20 olarak açıklanmış olsaydı aşırı düşük teklif sınır değeri 2.420.000,00 TL olarak belirlenmiş olacaktı. ÖZOL firmasının eski hissedarı olan Olcar Kardeşler Yemek Sitesi – Ömer Olcar’ın bu fiyatı teklif etmesi bizim açımızdan sürpriz olmamıştır.” ifadelerinin yer aldığı görülmüş, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesi ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 4’üncü maddesinde yapılan “şikâyet” tanımı karşısında, söz konusu ifadelerin inceleme konusu yapılabilecek bir nitelik taşımadığı anlaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

29.08.2013 tarihinde yapılan ihaleye 9 isteklinin katıldığı, bu isteklilerden 7’sinin teklifinin geçerli teklif olarak değerlendirildiği, 6 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulduğu, 4 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı ve bu gerekçeyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Öz Or-Sa Turizm Gıda Tem. Taş. Kırt. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasını sunduğu, ancak sunulan açıklamaların idarece yetersiz bulunarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Özol Yemek Temizlik Güvenlik San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin bulunmadığı görülmüştür.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin “Araştırma ve Uygulama Hastanesi 2014 Yılı Yemek ve Kahvaltı Yapım ve Dağıtım” olarak belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ihale komisyonunun verilen teklifleri aynı Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü hususlarında yapılacak açıklamaları değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracağı hüküm altına alınmıştır.

İdarece aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen 29.08.2013 tarihli yazılarda “…İhale teklifiniz 4734 sayılı K.İ.K. 38. Maddesi gereğince, İhale Komisyonu tarafından ihale yaklaşık maliyeti esas alınarak aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmiştir. İhaleye ait teklif bileşenlerinizi dayanak belgeleriniz ile (Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.5-79.11 maddelerine göre) birlikte … idaremiz adresine teslim etmeniz hususunda gereğini bilgilerinize rica ederim.” ifadelerine yer verildiği belirlenmiştir.

Başvuru sahibi tarafından 04.09.2013 tarihli yazının ekinde aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu, açıklama kapsamında genel maliyet icmali, maliyet hesaplamalarına, proforma faturalara vs. yer verildiği görülmüştür.

İhale komisyonu kararıyla başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının, “a)İlaçlamaya dair fiyat teklifi ekinde ilgili mevzuatına göre “Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesinin eklenmediği,

b) Maliyet tespit tutanaklarına mükellefin beyannamelerini düzenlemeye yetkili meslek mensubuna ait faaliyet belgesi (meslek mensubunca “aslı gibidir” suretinin eklenmediği,

c) Teknik Şartnamenin 7.1.1. maddesinde; “Etlerin, Düzce Belediyesi Mezbahasında kesilmiş veya Et Balık Kurumundan temin edilmiş olması ve Hayvan Sağlık Zabıtası Tüzüğü ile Etlerin Teftiş Yönetmeliği hükümlerine göre muayene edilmiş ve buradaki şartlara uygun veteriner kontrol damgalı olması gerekmektedir.” şeklinde belirtilmesine rağmen (ihaleden önce ihale dokümanına yönelik itiraz edilmediğinden bu hususun kabul edildiği dikkate alınarak) et fiyatının Ankara ilinden alınan proforma fatura ile bildirildiği,

d) Doğalgaz ve Elektrik Tüketimi için ayrı bir tablo hazırlandığı ancak, bir kap yemek için ortalama gereken doğalgaz/LPG ve elektrik miktarı bulunup toplam öğünle elektrik ve doğalgaz tarife fiyatları çarpılarak hesaplama yapılmadığı,

e) Yakıt ve Elektrik için hesaplamanın ekine elektrik ve doğalgaz fiyat tarifesinin onaylı olarak konulmadığı,

f) Teknik Şartnamede çalıştırılması öngörülen kişi sayısı 27 olarak belirlenmesi rağmen hesaplamanın 28 kişi üzerinden yapıldığı ve bu haliyle tutarlı olmadığı,” gerekçeleriyle yetersiz bulunduğu görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece yetersiz bulunma gerekçelerinin kamu ihale mevzuatı çerçevesinde incelenmesi sonucunda aşağıda belirtilen hususlar tespit edilmiştir:

1. Teknik Şartname’nin “Fiziksel Alan Araç-Gereç Hijyeni” başlıklı bölümünün birinci maddesinde “Yiyecek, içecekle ilgili tüm alanlarda kemirici ve haşarat kontrolü sağlanmalı ve bunun için Yüklenici tarafından Mutfak alanları içinde haşerelere ve kemirici vektörlere karşı biyosidal ürün uygulaması ve mücadelesi Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaçlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilecek buna uygun ruhsat ve yeterliliğe sahip gerçek veya tüzel kişiler aracılığıyla kemirici ve/veya haşere ile mücadele yapacaktır. Bu ilaçla mücadelede yürürlükteki mevzuata göre ruhsatlandırılmış ilaçlar kullanılacaktır. İlaçlama ayda bir, gerektiğinde süresinin dolması beklenmeden yapılacak ve bir sonraki ilaçlama, programdaki uygun görülen vaktinde yapılacaktır. Buna ilişkin tüm masraflar yükleniciye aittir. İlaçlama bitiminde yüklenici, tutulacak tutanağı kontrollüğe verecektir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından ilaçlama işi için toplam 18.000,00 TL bedel öngörüldüğü, öngörülen bedeli tevsik etmek üzere Mikrotek İlaç ve İlaçlama Temizlik Hizmetleri Tic. San. Ltd. Şti.nden alınmış fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinin meslek mensubu tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.5’inci maddesine uygun bir şekilde “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak onaylandığı görülmüştür.

Anılan Tebliğ’in 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca “Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesi”nin aşırı düşük teklif açıklama kapsamında sunulmasına gerek bulunmadığı, ilaçlama işini gerçekleştirecek firmanın söz konusu izin belgesine sahip olup olmadığı hususunun sözleşmenin uygulanması aşamasında kontrol edilebileceği, aşırı düşük teklif açıklamasının isteklilerce öngörülen fiyatların tevsiki amacıyla yapıldığı anlaşılmış, başvuru sahibi tarafından ilaçlama işine ilişkin olarak öngörülen bedelin mevzuata uygun bir şekilde tevsik edildiği görüldüğünden idarenin bu gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

1. Anılan istekli tarafından gıda malzemeleri, temizlik malzemeleri, sarf malzemeler vs. gider için öngörülen bedelleri tevsik etmek üzere proforma faturalar ile fiyat tekliflerinin sunulduğu, anılan belgelerin meslek mensupları tarafından mevzuata uygun bir şekilde onaylandıkları görülmüştür.

Anılan Tebliğ’in 79.4.1’inci maddesinde isteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamaların belgelere dayandırılması gerektiği, aksi takdirde açıklamaların kabul edilmeyeceği düzenlenmiştir. Tebliğin konuya yönelik düzenlemeleri bir bütün olarak ele alındığında, maliyet/satış tespit tutanaklarına ilişkin olarak ikili bir ayrıma gidildiği, bunlardan birincisinin isteklilerin kendi ürettikleri, aldıkları veya sattıkları mallara, diğerinin ise proforma fatura ve/veya fiyat teklifini düzenleyen kişilere ait mallara yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda, Tebliğ’in 79.4.2.15’inci maddesinde maliyet/satış tespit tutanaklarının düzenlemesine ilişkin şekil şartlarına yer verildikten sonra;

• Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma fatura sunularak açıklama yapılması halinde buna ilişkin maliyet/satış tutanaklarının proforma fatura ekinde idareye verilmeyeceği ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edileceği ve ancak gerekli görülmesi halinde meslek mensubundan idarece istenebileceği,

• İsteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tespit tutanağının ise istekli tarafından açıklama ekinde idareye sunulacağı belirtilmiştir.

Yukarıda yazılı düzenlemelerden çıkan sonuç, tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma fatura sunularak açıklama yapılması halinde bahse konu maliyet/satış tutanaklarının istekliler tarafından sunulmasına gerek bulunmadığı, gerekli görülmesi halinde idarenin tutanağı muhafaza etmekle yükümlü ilgili meslek mensubundan bunları talep edebileceğidir. Benzer şekilde meslek mensuplarına ait faaliyet belgelerinin de açıklama kapsamında sunulmasına gerek bulunmamaktadır.

Dolayısıyla, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmasına gerek bulunmayan belgelerin başvuru sahibi tarafından sunulmaması nedeniyle açıklamanın yetersiz bulunması işleminde hukuka uyarlık bulunmamıştır.

1. Teknik Şartname’nin “Gıda Maddelerinin Evsafları” başlıklı bölümünün 7.1.1’inci maddesinde “Etlerin, Düzce Belediyesi mezbahasında kesilmiş veya Et Balık Kurumundan temin edilmiş olması ve Hayvan Sağlık Zabıtası Tüzüğü ile Etlerin Teftiş Yönetmeliği hükümlerine göre muayene edilmiş ve buradaki şartlara uygun veteriner kontrol damgalı olması gerekmektedir.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından kemikli dana eti, kemiksiz dana eti ve dana ciğeri için öngörülen bedelleri tevsik etmek üzere Özkanlar Sakadat Et Gıd. İnş. tur. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş proforma faturanın sunulduğu, proforma faturanın meslek mensubu tarafından anılan Tebliğ’in 79.4.2.4’üncü maddesine uygun bir şekilde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak onaylandığı görülmüştür.

Teknik Şartname’nin 7.1.1’inci maddesine göre yemeklerde kullanılacak olan etin Düzce Belediyesi mezbahasında kesilmesi veya Et Balık Kurumundan temin edilmesi gerektiği, dokümanın bu haliyle kesinleştiği anlaşıldığından, bu nedenle başvuru sahibinin ete ilişkin olarak Ankara’da faaliyette bulunan bir firma tarafından düzenlenmiş proforma fatura sunularak açıklama yapmasının ihale dokümanına uygun olmadığı görülmüştür. Bu itibarla, idarenin bu gerekçesinin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

1. Teknik Şartname’nin “Tarafların Yükümlülükleri” başlıklı bölümünde “1. Hastanede yemeklerin pişirilmesinde kullanılacak doğalgaz gideri yükleniciye aittir. Yüklenici doğal gaz aboneliğini üzerine yaptıracaktır.

2. Hastane mutfağında kullanılan sıcak ve soğuk su bedeli yüklenici tarafından karşılanacaktır. İdarece tespit edilen sıcak ve soğuk su bedeli, yüklenicinin aylık hak ediş ödemesinden kesilecektir. Hastane idaresi bulaşıkhane alanını başka yüklenicilerin kullanımına açabilir. Bu durumda, soğuk ve sıcak su harcama bedeli idarece tespit edilecek kullanıma göre bölünerek yüklenici firma hak edişlerinden kesilecektir.

3. Yüklenici yemek pişirme, ısıtma, servis vb. hizmetlerinde kullanacağı elektrikli aletlere ilişkin tespit edilen elektrik tutarını karşılayacaktır. Elektrik bedeli, yüklenicinin aylık hak ediş ödemesinden kesilecektir.” düzenlemelerinin yer aldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından doğalgaz gideri için 50.700,00 TL, elektrik – su gideri için toplam 45.933,59 TL gider öngörülerek teklif fiyatına dahil edildiği görülmüştür. Bu bedellere dayanak olarak açıklamada “Elektrik, Su (Sıcak/Soğuk) gider hesaplaması için Teknik Şartnamede herhangi bir bedel belirtilmediği en doğruya yakın gider hesaplayabilmek için 02.10.2012/1681 Nu.lı ihale kararınızdaki belirtilen bir yıllık Elektrik, Su (Sıcak/Soğuk) kullanım gideri (35.333,53 TL) fiyatına yıllık %30 zam uyarlanarak hesaplanmıştır. (35.333,53 x 1,30 = 46.933,59 TL)” ifadesi ile “Doğalgaz yakıt gideri hesaplaması için Teknik Şartnamede herhangi bir bedel belirtilmediği en doğruya yakın gider hesaplayabilmek için 02.10.2012/1681 Nu.lı ihale kararınızdaki belirtilen bir yıllık doğalgaz gideri (38.000,00 TL) fiyatına yıllık %30 zam uyarlanarak hesaplanmıştır. (38.000,00 x 1,30 = 50.700,00 TL)” ifadesinin yer aldığı görülmüştür.

Gerek kamu ihale mevzuatındaki düzenlemeler gerekse ihale dokümanındaki düzenlemeler göz önünde bulundurulduğunda, idarece iddia edildiği üzere elektrik ve doğalgaz giderlerinin öğün başına maliyetlerinin hesaplanarak öğün maliyetine dahil edilmesinin bir zorunluluk olmadığı, bu giderler için toplam maliyetlerin dikkate alınarak teklif fiyatının oluşturulmasına mevzuata aykırılığın bulunmadığı görülmüştür.

1. Başvuru sahibi tarafından ihale konusu iş süresince gerekli malzemelerin taşınması için haftada bir kez Ankara Düzce arası gidip gelineceğinin ve nakliye gideri için haftalık 223,45 TL, toplam 11.619,43 TL bedel öngörüldüğü, söz konusu hesaplamada 1 litrelik motorin fiyatının 4,3375 TL olarak alındığı ve bu gideri tevsik etmek üzere EPDK’nın internet sitesi üzerinden edinilmiş 25.08.2013 tarihli günlük bültenin sunulduğu görülmüştür.

Anılan Tebliğ’in 79.4.2.8’inci maddesinde yer alan “İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)” açıklama uyarınca EPDK tarafından yayımlanan ve açıklama kapsamında sunulan günlük bütenin onaylı olmasına gerek bulunmamaktadır.

Başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif açıklama kapsamında Sakarya Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından yayımlanmış tarifenin sunulduğu görülmüştür. Ancak başvuru sahibi tarafından elektrik giderinin idarenin 02.10.2012/1681 Nu.lı ihale kararında belirtilen elektrik giderine %30 oranında artış yapılarak hesaplandığı, dolayısıyla söz konusu tarifenin elektrik gideri hesabına dayanak teşkil edecek nitelikte olmadığı, diğer bir deyişle bu tarifenin sunulmasına gerek bulunmadığı anlaşıldığından, söz konusu tarifede aykırılık olsa dahi bunun dikkate alınamaması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak idarenin bu gerekçesinin de yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

1. Teknik Şartname’nin “Yemek Hizmetinde Görevli Personel” başlıklı bölümünün birinci maddesinde ihale konusu işte 1 sorumlu yönetici, bir aşçı, bir diyet aşçısı, üç aşçı yardımcısı, 17 servis elemanı ve 4 bulaşıkçı olmak üzere toplam asgari 27 personelin çalıştırılmasının öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından ise ihale konusu işte 28 personelin çalışacağı öngörülerek bu sayı üzerinden işçilik maliyetinin hesaplandığı görülmüş, başvuru sahibince ihale dokümanında belirtilen asgari personel sayısından fazla sayıda personel öngörüldüğü anlaşıldığından açıklamada bu yönüyle herhangi bir mevzuata aykırılığın bulunmadığı sonucuna ulaşılmış, idarenin bu gerekçesinin de yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Netice itibariyle, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının yukarıda belirtilen gerekçeyle uygun olmadığı anlaşıldığından, teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ İdarece aşırı düşük teklif açıklamasının yetersiz bulunarak teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarenin açıklamayı yetersiz bulma gerekçelerinin yerinde olmadığı” şeklinde belirtilen ikinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca “** İtirazen şikayet başvurusunun reddine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin ikinci iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Düzce Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği tarafından gerçekleştirilen “ Araştırma ve Uygulama Hastanesi 2014 Yılı Yemek ve Kahvaltı Yapım ve Dağıtımı Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa rayiçleri, Ticaret Odası fiyatları ve önceki yıllarda yapılan alımlarda gerçekleşen fiyatlar esas alınarak toplam 2.904.000,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (23) adet ihale dokümanı satın alındığı, 29.08.2013tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ Makine ekipman listesi ile banka referans mektubunun eksik olduğu ” gerekçesiyle ve bir isteklinin teklifinin de “ Ticaret Sicil Gazetesinin idari şartnameye uygun olduğu ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 7 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Öz Or-Sa Turizm Gıda Tem. Taş. Kırt. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

1.898.600,00

Eren Tabldot Ticaret A.Ş.

1.991.000,00

Karanfil Yemek Emlak Temizlik İnşaat Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.

2.040.100,00

Fesleğen Tem. Bil. Yem. Gıd. Org. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.

2.090.000,00

Aydeniz Yemek Temizlik Güvenlik Tekstil Bilişim Medikal ve Sağlık Hizmetleri Ltd. Şti.

2.266.000,00

Ömer Olcar – Olcar Kardeşler Yemek Sitesi

2.420.000,00

Özol Yemek Temizlik Güvenlik San. ve Tic. Ltd. Şti.

2.527.200,00

Şeklinde verildiği, idarece 6 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirilerek aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, 4 isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı ve bu gerekçeyle teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Öz Or-Sa Turizm Gıda Tem. Taş. Kırt. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasını sunduğu, ancak sunulan açıklamaların idarece yetersiz bulunarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Özol Yemek Temizlik Güvenlik San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin bulunmadığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedellerinin biri hariç diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin ikinci iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ İtirazen şikayet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası kapsamında yapılan incelemeye göre;

Düzce Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği tarafından 29.08.2013 tarihinde yapılan ve 23 ihale dokümanının satın alındığı Araştırma ve Uygulama Hastanesi 2014 Yılı Yemek ve Kahvaltı Yapım ve Dağıtımı ihalesine 9 istekli katılmıştır. Bu isteklilerden 7’sinin teklifi geçerli teklif olarak değerlendirilmiş ve 6 isteklinin teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmuştur. İsteklilerden 4’ünün teklifi aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmış, Öz Or-Sa Turizm Gıda Tem. Taş. Kırt. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ile başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması ise yetersiz bulunarak teklifleri değerlendirme dışı bırakılmış, ihale karsız yaklaşık maliyetin üzerinde tek teklif olan Özol Yemek Temizlik Güvenlik San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmıştır.

Aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında aşırı düşük teklif sahibi isteklilere gönderilen 29.08.2013 tarihli yazılarda “…İhale teklifiniz 4734 sayılı K.İ.K. 38. Maddesi gereğince, İhale Komisyonu tarafından ihale yaklaşık maliyeti esas alınarak aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmiştir. İhaleye ait teklif bileşenlerinizi dayanak belgeleriniz ile (Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.5-79.11 maddelerine göre) birlikte … idaremiz adresine teslim etmeniz hususunda gereğini bilgilerinize rica ederim.” ifadelerine yer verildiği belirlenmiştir

Başvuru sahibinin 04.09.2013 tarihli yazısı ekinde sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması “a) İlaçlamaya dair fiyat teklifi ekinde ilgili mevzuatına göre “Halk Sağlığı Alanında Haşerelere Karşı İlaç Uygulama İzin Belgesinin eklenmediği,

b) Maliyet tespit tutanaklarına mükellefin beyannamelerini düzenlemeye yetkili meslek mensubuna ait faaliyet belgesi (meslek mensubunca “aslı gibidir” suretinin eklenmediği,

c) Teknik Şartnamenin 7.1.1. maddesinde; “Etlerin, Düzce Belediyesi Mezbahasında kesilmiş veya Et Balık Kurumundan temin edilmiş olması ve Hayvan Sağlık Zabıtası Tüzüğü ile Etlerin Teftiş Yönetmeliği hükümlerine göre muayene edilmiş ve buradaki şartlara uygun veteriner kontrol damgalı olması gerekmektedir.” şeklinde belirtilmesine rağmen (ihaleden önce ihale dokümanına yönelik itiraz edilmediğinden bu hususun kabul edildiği dikkate alınarak) et fiyatının Ankara ilinden alınan proforma fatura ile bildirildiği,

d) Doğalgaz ve Elektrik Tüketimi için ayrı bir tablo hazırlandığı ancak, bir kap yemek için ortalama gereken doğalgaz/LPG ve elektrik miktarı bulunup toplam öğünle elektrik ve doğalgaz tarife fiyatları çarpılarak hesaplama yapılmadığı,

e) Yakıt ve Elektrik için hesaplamanın ekine elektrik ve doğalgaz fiyat tarifesinin onaylı olarak konulmadığı,

f) Teknik Şartnamede çalıştırılması öngörülen kişi sayısı 27 olarak belirlenmesi rağmen hesaplamanın 28 kişi üzerinden yapıldığı ve bu haliyle tutarlı olmadığı,” gerekçeleriyle yetersiz bulunarak teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucunda, Kurulca, açıklamasının yukarıda belirtilen gerekçelerden sadece (c) maddesinde yer alan gerekçe ile uygun bulunmaması işlemi yerinde bulunmuş ve “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin açıklamasının uygun bulunmamasına gerekçe gösterilen bu husus incelendiğinde;

Teknik Şartname’nin “Gıda Maddelerinin Evsafları” başlıklı bölümünün 7.1.1’inci maddesinde “Etlerin, Düzce Belediyesi mezbahasında kesilmiş veya Et Balık Kurumundan temin edilmiş olması ve Hayvan Sağlık Zabıtası Tüzüğü ile Etlerin Teftiş Yönetmeliği hükümlerine göre muayene edilmiş ve buradaki şartlara uygun veteriner kontrol damgalı olması gerekmektedir.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından kemikli dana eti, kemiksiz dana eti ve dana ciğeri için öngörülen bedelleri tevsik etmek üzere Özkanlar Sakadat Et Gıd. İnş. tur. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiş proforma faturanın sunulduğu, proforma faturanın SMMM tarafından anılan Tebliğ’in 79.4.2.4’üncü maddesine uygun bir şekilde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak onaylandığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde teklifleri aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilerden nasıl açıklama istenileceği, açıklamanın nasıl yapılacağı ve yapılan açıklamanın nasıl değerlendirileceği ayrıntılı bir şekilde açıklanmıştır. Yapılan açıklamalarda sunulacak proforma faturaların ihale konusu işin yapılacağı yerde faaliyet gösteren tedarikçilerden alınması gerektiğine ilişkin bir açıklama yer almamaktadır. Teknik şartnamenin 7.1.1’inci maddesinde yer alan düzenleme ise sözleşmenin yürütülmesi aşamasında etlerin, Düzce Belediyesi mezbahasında kesilen hayvanlardan veya Et Balık Kurumundan temin edileceğini düzenlemekte olup, aşırı düşük teklif açıklamasında açıklamanın dayanağı olan proforma faturaların buralardan alınmasını düzenlememektedir. Ayrıca ihale konusu işin gerçekleştirilmesi aşamasında kullanılacak ürünlerin, mutlaka aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında proforma fatura alınan firmalardan temin edilmesini gerektiren bir mevzuat hükmü de bulunmamaktadır. Bu nedenle başvuru sahibinin açıklamasının uygun bulunmamasına gerekçe gösterilen bu hususun mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda başvuru sahibinin açıklamasının uygun bulunmamasına gerekçe gösterilen husus yerinde bulunmadığından, teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluğunca alınan “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi