KİK Kararı: 2013/UH.II-4883

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/082
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 23.12.2013
Karar No : 2013/UH.II-4883
BAŞVURU SAHİBİ:
Ahmet Türksayar, BAHÇELİEVLER MAH. 9024 SOK. NO:5/A KAHRAMANMARAŞ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Pazarcık İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Nurettin Aydın Mahalesi 12 Eylül Cad. No: 1 46105 KAHRAMANMARAŞ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/164639 İhale Kayıt Numaralı "2013-2014 Eğitim Öğretim Yılı Ortaöğretim Ve İmam Hatip Ortaokulu Öğrencilerine Sıcak Öğle Yemeği" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Pazarcık İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 13.11.2013tarihinde pazarlık usulüile yapılan “2013-2014 Eğitim Öğretim Yılı Ortaöğretim ve İmam Hatip Ortaokulu Öğrencilerine Sıcak Öğle Yemeği” ihalesine ilişkin olarak Ahmet Türksayar’ın 22.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.11.2013tarih ve 37101sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4300sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasında:

1. İdari Şartnamen’in 7.5.2’nci maddesinde öngörülen 3 araca ait yakıt, bakım-onarım, sigorta giderlerine ilişkin açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesine aykırı olduğu,

2. İhale kapsamında çalıştırılacak asgari 11 personele ilişkin açıklamasının ilgili mevzuat uyarınca asgari işçilik maliyetini karşılamadığı, ayrıca ihale dokümanında kısa vadeli sigorta kolları prim oranının belirtilmediği, bu oranın 01.09.2013 tarihinde itibaren %2 olarak hesaplamalara dâhil edilmesi gerektiği,

3. Teklif edilmesi gereken makine ekipman ve araç gerecin maliyetine ilişkin açıklamanın ayrıntılı olmadığı,

4. Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi uyarınca sunulması gereken ve açıklamaya dayanak teşkil eden bilgilerin resmi belgelerle teyit edilmediği,

Sonuç olarak söz konusu isteklinin teklif bileşenleri olan tüm ham madde maliyet giderleri, ekmek gideri, resmi sözleşme gideri, personel işçilik ücreti, vergi, sosyal güvenlik primi ödemesine ilişkin giderler, demirbaş malzeme gideri, ihale kapsamında kullanılacak araçların yakıt, sigorta, bakım onarım giderleri, elektrik, su, LPG gideri, temizlik malzemesi giderleri, giyim gideri, ilaçlama maliyeti, yemeklerin analiz edilmesine ilişkin laboratuvar analiz giderleri, personel eğitim giderleri gibi bileşenlere ilişkin açıklamasının belgelere dayalı şekilde gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adı “2013-2014 Eğitim öğretim yılı ortaöğretim ve imam hatip ortaokulu öğrencilerine sıcak öğle yemeği” anılan maddenin (b) bendinde işin miktarı ve türü “Toplam 789 ortaöğretim ve imam hatip ortaokulu öğrencisine 137 gün süresince sıcak öğle yemeği hizmet alımı” olarak belirlendiği, söz konusu Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde “ Yemek dağıtımında kullanılmak üzere sahip olunan yada kiralanan en az 3 araç (araçlar yemek dağıtımına uygun dizayn edilmiş olacaklardır) Araç ruhsatlarının teklif dosyası içinde sunulması zorunludur.” düzenlemesinin bulunduğu,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. ulaşım, sigorta,vergi, resim ve harç gibi giderlerin tamamı yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

Yemeklik malzeme, yemeğin hazırlanması, dağıtılması ve servis işlemleri, bulaşıkların toplanması ve yıkanması, kullanılacak masa ve sandalye, porselen tabak , çatal, bıçak, kaşık temini ve her türlü yemek sonrası hizmetleri

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 47’nci maddesinde “ İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Bahse konu ihaleye ilişkin Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde

Taşıma Merkezi Okulun Adı

Öğrenci Sayısı

İmam Hatip Lisesi

79

Pazarcık Anadolu Lisesi

82

Metem/Atl

359

Pazarcık Lisesi

232

Pazarcık Sağlık Meslek Lisesi

15

Pazarcık İmam Hatip Ortaokulu

22

Toplam Öğrenci Sayısı

789

Şeklinde taşıma merkezi okulunun adı ve öğrenci sayısına yer verildiği, “Öğle Yemekleri” başlıklı maddesinde Şartname’nin ekinde verilen yemek çeşitlerine ve yaş grubuna göre gramaj miktarlarında belirtilen oranlara uyulması gerektiği, aynı maddenin devamında pişirme işinin en son teknolojiye uygun yöntemlerle gerekli alet, araç ve ekipmanlarla ve kalifiye aşçılarla yapılması gerektiği, personel sayısı olarak “ a-) Pazarcık İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, kapasitelerine ve hizmet özelliklerine göre çalışacak personel sayısını belirleme hakkına sahip olup aşağıda belirtilen sayıları öngörülmüştür. İdari konumdaki kişiler bunların dışındadır.

Gıda Mühendisi 1 (Diplomalı)

Aşçı 1 (Diplomalı , bonservisli)

Bulaşıkçı, tabakçı yeterince (ilköğretim okulu mezunu)

Garson, yeterince (İlköğretim okulu mezunu)” belirlemesinin bulunduğu, firmanın çalıştırdığı personelinin her üç (3) ayda bir periyodik sağlık kontrollerinin yapılması gerektiği, mutfak, yemekhaneler ve servislerde çalışan tüm personelin giyim masrafının firma tarafından karşılanacağı, giyim maliyetinde her 3 ayda yeni kıyafet verilmek üzere aşağıda yer verilen sayıların esas alınması gerektiğinin belirlendiği anlaşılmıştır,

“Pantolon 2... adet

İş gömleği 2... adet

İş önlüğü 2... adet

Sabo terlik 2... adet

Kep 2... adet

Maske Yeteri kadar

Flor 2... adet

Eldiven yeteri kadar”

Anılan Şartname’de “ Firma tarafından, rutin olarak haşere mücadelesi için gıda sektörüne uygun öldürücü ilaçlar kullanarak 15 günde bir kez yemekhaneler ilaçlanacaktır.” düzenlemesi de bulunmaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, başvuruya konu ihaleye 9 isteklinin katıldığı, 7 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği, 4 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği ve 14.11.2013 tarihli yazılarla aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, söz konusu yazılarda isteklilerin teklif bileşenlerini ekte yer verilen örnek yemek menüsü doğrultusunda belgelendirilerek açıklama sunulmasının talep edildiği, yalnızca KYS Yemekçilik Lojistik Taşımacılık Gıda Temizlik Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu, sunulan açıklamanın uygun bulunarak ihalenin KYS Yemekçilik Lojistik Taşımacılık Gıda Temizlik Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ihale komisyonunun verilen teklifleri aynı Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibi tarafından hizmet işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü hususlarında yapılacak açıklamaları değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracağı hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak …

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)” açıklamaları bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan KYS Yemekçilik Lojistik Taşımacılık Gıda Temizlik Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının yemek girdi maliyetleri, işçilik maliyeti, LPG maliyeti, yakıt gideri, temizlik gideri, sözleşme gideri, giyim maliyeti, elektrik-su maliyeti, amortisman, haberleşme ve kırtasiye maliyetleri kalemlerinden oluştuğu görülmüştür. Söz konusu açıklama incelendiğinde,

1. İdarece Teknik Şartname’de maliyet bileşeni olarak öngörülen ilaçlama maliyetlerinin öngörülmediği, amortisman giderlerinin, dolayısıyla yemeğin pişirilmesinde kullanılacak demirbaş malzemesinin belgelere dayalı olarak açıklanmadığı anlaşılmıştır.

2. Personel maliyetine ilişkin yapılan açıklamanın incelenmesinden, kısa vadeli sigorta kolları prim oranının %2 olarak hesaba yansıtıldığı görülmekle birlikte ihale konusu işte çalışacak kişi sayısının istekli tarafından 3 olarak belirlendiği ancak Teknik Şartname’de kesin sayılara yer verilmemekle birlikte 4 adet unvanın bulunduğu, bu nedenle söz konusu isteklinin teklif edilmesi gereken asgari işçi sayısını dahi karşılamadığı, başvuruya konu ihalede işe başlama tarihinin 18.11.2013 ve işi bitirme tarihinin 13.06.2014 olduğu göz önüne alındığında Teknik Şartname’de belirtilen kıyafet sayılarının 2 katının esas alınması gerekirken Teknik Şartname’de belirtilen sayının esas alındığı, “eldiven” girdisine ilişkin teklif edilen tutarın belgelere dayalı olarak açıklanmadığı görülmüştür.

3. İdarece verilen örnek menüde 10 güne ilişkin açıklama talep edilmesine karşın istekli tarafından yalnızca 5 güne ilişkin menü üzerinden açıklama sunulduğu, söz konusu menüye ilişkin açıklamada yemek maliyetlerinin toplam “5,87” TL olması gerekirken istekli tarafından bu tutarın “5,86” TL olarak belirlendiği, isteklinin esas aldığı “5,86” TL tutarın ise ortalamasının istekli tarafından “1,172” TL olması gerekirken “1,17” TL olarak belirlendiği, söz konusu hesaplama hataları nedeniyle, “126.901,182” TL olarak tespit edilmesi gereken tutarın “126.706,79” TL olarak maliyet hesabına yansıtıldığı anlaşılmıştır. Söz konusu menüde gramaj ve fiyat bakımından yapılan incelemede, sebzeli bulgur yemeğinde “pirinç” girdisine ilişkin fiyatın 2,30 TL olarak belirtildiği ancak istekli tarafından sunulan fiyat teklifinde “pirinç” girdisinin birim fiyatının 2,40 TL olduğu tespit edilmiştir.

• Araç maliyetine ilişkin araçlarca günlük gidilecek mesafe için veya yakıt tüketimine ilişkin herhangi bir hesaplama ya da tevsik edici belge sunulmadığı, mazot litre fiyatına ilişkin sunulan EPDK tarafından yayımlanan bayi satış fiyatı bülteninin ise ihale davet tarihinden önce olan 07.11.2013 tarihine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

• Elektrik-su maliyetlerine ilişkin olarak da birim fiyatları tevsik edici herhangi bir bilgi belge sunulmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, KYS Yemekçilik Lojistik Taşımacılık Gıda Temizlik Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ Başvuru sahibinin dilekçesinde özetle; İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasında:1-İdari Şartnamen’in 7.5.2 nci maddesinde öngörülen 3 araca ait yakıt, bakım-onarım, sigorta giderlerine ilişkin açıklamasının Kamu ihale Tebliğinin ilgili maddesine aykırı olduğu, 2-İhale kapsamında çalıştırılacak asgari 11 personele ilişkin açıklamasının ilgili mevzuat uyarınca asgari işçilik maliyetini karşılamadığı, ayrıca ihale dokümanında kısa vadeli sigorta prim oranının belirtilmediği, bu oranın 01.09.2013 tarihinde itibaren % 2 olarak hesaplamalara dâhil edilmesi gerektiği,3-Teklif edilmesi gereken makine ekipman ve araç gerecin maliyetine ilişkin açıklamanın ayrıntılı olmadığı,4-Kamu İhale Kanununun 38’inci maddesi uyarınca sunulması gereken ve açıklamaya dayanak teşkil eden bilgilerin resmi belgelerle teyit edilmediği, sonuç olarak söz konusu isteklinin teklif bileşenleri olan tüm ham madde maliyet giderleri, ekmek gideri, resmi sözleşme gideri, personel işçilik ücreti, vergi, sosyal güvenlik primi ödemesine ilişkin giderler, demirbaş malzeme gideri, ihale kapsamında kullanılacak araçların yakıt, sigorta, bakım onarım giderleri, elektrik su LPG gideri, temizlik malzemesi giderleri, giyim gideri, ilaçlama maliyeti, yemeklerin analiz edilmesine ilişkin laboratuvar analiz giderleri, personel eğitim giderleri gibi bileşenlere ilişkin açıklamasının belgelere dayalı şekilde gerçekleştirilmesinin mümkün olmadığı” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, KYS Yemekçilik Lojistik Taşımacılık Gıda Temizlik Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Pazarcık İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ 2013-2014 Eğitim Öğretim Yılı Ortaöğretim ve İmam Hatip Ortaokulu Öğrencilerine Sıcak Öğle Yemeği Hizmet Alımı ” ihalesinin pazarlık usulüile ihaleye çıkarıldığı, yaklaşık maliyetin açıklanan resmi birim maliyet esas alınarak toplam 297.255,75 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (9) adet ihale dokümanı satın alındığı, 13.11.2013tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, 2 isteklinin tekliflerinin “ tekliflerinde belge eksikliği olduğu ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan 7 teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

KYS Yemekçilik Lojistik Taşımacılık Gıda Temizlik Hayvancılık Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi.

172.948,80

Sünbül Gıda Besicilik Taşımacılık Temizlik Güvenlik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi.

179.434,38

Arbay Yemekcilik Sosyal Hizmetler Gıda Temizlik Taşımacılık Araç Kiralama Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti.

185.919,96

Tilmen Tem.Nak.Gıda Tek.ve Yemek San Tic.Ltd Şti

225.914,37

Ahmet Türksayar

247.713,13

Agv Gıda Yemekçilik Temiz.İnşaat Taşıma Tur.Sn.Tic.Ltd.Şti.

247.713,13

Ceyaş Yemek İmalatı ve Gıda Ürünleri Temizlik İlaçlama Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi

247.713,49

Şeklinde verildiği, idarece 4 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği ve aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, söz konusu yazılarda isteklilerin teklif bileşenlerini ekte yer verilen örnek yemek menüsü doğrultusunda belgelendirilerek açıklama sunulmasının talep edildiği, yalnızca KYS Yemekçilik Lojistik Taşımacılık Gıda Temizlik Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu, sunulan açıklamanın uygun bulunarak ihalenin KYS Yemekçilik Lojistik Taşımacılık Gıda Temizlik Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis edeceği işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanacağı yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilecek idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi