KİK Kararı: 2013/UH.II-4838

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/080
Gündem No : 79
Karar Tarihi : 18.12.2013
Karar No : 2013/UH.II-4838
BAŞVURU SAHİBİ:
Yeter Kardeşler Deri Gıda Temizlik Fidancılık İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, SARAYALTI MAH. CELAL BAYAR CAD. NO : 57/A UŞAK

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Uşak Belediye Başkanlığı (İşletme ve İştirakler Müdürlüğü), islice Mah. İsmetpaşa Cad. No: 3 64100 UŞAK

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/142148 İhale Kayıt Numaralı "İşletme Ve İştirakler Müdürlüğü 2014 Yılı Vasıflı Ve Vasıfsız Personel Çalıştırılması" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Uşak Belediye Başkanlığıtarafından 12.11.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İşletme ve İştirakler Müdürlüğü 2014 Yılı Vasıflı ve Vasıfsız Personel Çalıştırılması” ihalesine ilişkin olarak Yeter Kardeşler Deri Gıd. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 26.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.12.2013tarih ve 37520sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4348sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından kâr hariç yaklaşık maliyetin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “İşletme ve İştirakler Müdürlüğü 2014 Yılı Vasıflı ve Vasıfsız Personel Çalıştırılması” olarak belirtildiği, miktarı ve türüne ise Şartname ekinde

“

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

1

Ekmek ustası (%125 ekli)

ay

1,00

12

2

Ekmek üretim elemanı (%75 ekli)

ay

9,00

12

3

Vasıfsız işçi (%25 ekli)

ay

74,00

12

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Ekmek ustası ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışması (%125 ekli)

gün

14,5

2

Ekmek ustası fazla çalışma ücreti (%125 ekli)

saat

270

3

Ekmek üretim elemanı ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışması (%75 ekli)

gün

130,5

4

Ekmek üretim elemanı fazla çalışma ücreti (%75 ekli)

saat

2.430

5

Vasıfsız işçi ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışması (%25 ekli)

gün

580

6

Vasıfsız işçi fazla çalışma ücreti (%25 ekli)

saat

11.100

”şeklinde yer verildiği, 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği, 25’inci maddesinde “ 25.1. ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

1- ekmek ustası Asgari Brüt ücretin (%125 ekli)

2- ekmek ustası ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışması (14,5 günx1 kişi=14,5 gün) Asgari Brüt ücretin (%125 ekli)

3- ekmek ustası 270 saat fazla çalışma ücreti Asgari Brüt ücretin (%125 ekli)

4- ekmek üretim elemanı Asgari Brüt ücretin (%75 ekli)

5- ekmek üretim elemanı ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışması (14,5 günx9 kişi=130,5 gün) Asgari Brüt ücretin (%75 ekli)

6- ekmek üretim elemanı 2430 saat fazla çalışma ücreti Asgari Brüt ücretin (%75 ekli)

7- vasıfsız işçi Asgari Brüt ücretin (%25 ekli)

8- vasıfsız işçi ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışması (14,5 günx40 kişi=580 gün) Asgari Brüt ücretin (%25 ekli)

9- vasıfsız işçi 11100 saat fazla çalışma ücreti Asgari Brüt ücretin (%25 ekli)

25.3.2. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.3. Malzeme giderleri:

5 adet GSM telefon ve 5 adet sabit hat

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

%2” düzenlemesinin bulunduğu,Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde, işe başlama tarihinin 01.01.2014, işin bitiş tarihinin 31.12.2014 olarak belirtildiği görülmüştür.

İdare tarafından yapılan asgari işçilik maliyeti hesaplamalarında;

Ekmek ustası fazla çalışma ücreti (%125 ekli) iş kalemi için asgari ücretin saatlik 19,35 TL olarak hesaplandığı, yeni KİK işçilik hesaplama modülü üzerinde yapılan hesaplama neticesinde ise bu tutarın 19,34 TL olarak hesaplandığı söz konusu farklılığın idarenin hesabında saatlik brüt ücreti hesaplarken 2.298,38/30/7,5=10,215 TL şeklinde yapmasından ve bu tutarı 10,22 TL şeklinde yuvarlamasından kaynaklandığı,

Vasıfsız işçi fazla çalışma ücreti (%25 ekli)iş kalemi için asgari ücretin saatlik 10,75 TL olarak hesaplandığı yeni KİK işçilik hesaplama modülü üzerinde yapılan hesaplama neticesinde ise bu tutarın 10,74 TL olarak hesaplandığı söz konusu farklılığın idarenin hesabında saatlik brüt ücreti hesaplarken 1.276,88/30/7,5=5,675 TL şeklinde yapmasından ve bu tutarı 5,68 TL şeklinde yuvarlamasından kaynaklandığı, anlaşılmıştır.

Sosyal Güvenlik Kurumu Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü’nce Kuruma gönderilen 03.12.2012 tarihli yazıda, işveren hisselerinin prime esas kazanç tutarı üzerinden 5510 sayılı Kanun’un 81’inci maddesinde belirtilen her bir sigorta koluna ait prim oranına göre ayrı ayrı hesaplanması, yuvarlamanın da her bir işlem sonucunda bulunan rakam üzerinden yapılması gerektiği ifade edilmiştir.

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Prim oranları ve Devlet katkısı” başlıklı 81’inci maddesinde “Bu Kanun gereğince alınacak sigorta prim oranları aşağıdaki şekildedir:

a) Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının % 20'sidir. Bunun % 9'u sigortalı hissesi, % 11'i işveren hissesidir.

...

c) Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, yapılan işin iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlikenin ağırlığına göre % 1 ilâ % 6,5 oranları arasında olmak üzere, 83 üncü maddeye göre Kurumca belirlenir. Bu primin tamamını işveren öder.

...

f) Genel sağlık sigortası primi, kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına tâbi olanlar için 82 nci maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan prime esas kazancın % 12,5'idir. Bu primin % 5'i sigortalı, % 7,5'i ise işveren hissesidir. Yalnızca genel sağlık sigortasına tâbi olanların genel sağlık sigortası primi, prime esas kazancın % 12'sidir…” hükmü,

4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu’nun “İşsizlik sigortası primleri ile sosyal güvenlik primlerine ilişkin hükümler” başlıklı 49’uncu maddesinde “İşsizlik sigortasının gerektirdiği ödemeleri, hizmet ve yönetim giderlerini karşılamak üzere, bu Kanunun 46 ncı maddesi kapsamına giren tüm sigortalılar, işverenler ve Devlet, işsizlik sigortası primi öder. İşsizlik sigortası primi, sigortalının 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 80 ve 82 nci maddelerinde belirtilen prime esas aylık brüt kazançlarından % 1 sigortalı, % 2 işveren ve %1 Devlet payı olarak alınır.

...

İşsizlik sigortası primlerinin toplanmasından, sigortalı ve işyeri bazında kayıtların tutulmasından, toplanan primler ile uygulanacak gecikme cezası ile gecikme zammının Fona aktarılmasından, teminat ve hak edişlerin prim borcuna karşılık tutulmasından, yersiz olarak alınan primlerin iadesinden Sosyal Güvenlik Kurumu görevli, yetkili ve sorumludur...” hükmü,

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Prime esas kazançlar” başlıklı 80’inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde yer alan “Primlerin hesabına esas tutulacak günlük kazanç, sigortalının, bir ay için prime esas tutulan kazancının otuzda biridir. Ancak günlük kazancın hesabına esas tutulan ay içindeki bazı günlerde çalışmamış ve çalışmadığı günler için ücret almamış sigortalının günlük kazancı, o ay için prime esas tutulan kazancının ücret aldığı gün sayısına bölünmesi suretiyle hesaplanır.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun hükümleri ve Sosyal Güvenlik Kurumu’nun görüş yazısı uyarınca işveren prim tutarı hesabında %11 oranındaki “malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi” , %7,5 oranındaki “genel sağlık sigortası primi” , %2 oranındaki “işsizlik sigortası primi” ve %3 oranındaki “kısa vadeli sigorta kolları primi” nin ayrı ayrı dikkate alınması, her bir işlem sonucunda yuvarlama yapılması ve günlük ücrete ait prim hesabında prime tabi ücretin 30’da biri üzerinden hesaplama yapılarak asgari işçilik maliyetinin tespit edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Anılan Kanun hükümleri ve Sosyal Güvenlik Kurumu’nun görüş yazısı çerçevesinde manuel olarak ve yeni işçilik modülü kullanılarak yapılan hesaplama neticesinde;

Brüt asgari ücretin %125 fazlası üzerinden ödeme yapılacak personel ait saatlik brüt ücretin 2.298,38/30=76,61 TL, 76,61/7,5=10,21 TL şeklinde hesaplanması gerektiği bir işçinin saatlik birim fiyatının ise 19,34 TL olması gerektiği

Brüt asgari ücretin %25 fazlası üzerinden ödeme yapılacak personel ait saatlik brüt ücretin 1276,88/30=42,56 TL, 42,56/7,5=5,67 TL şeklinde hesaplanması gerektiği bir işçinin saatlik birim fiyatının ise 10,74 TL olması gerektiği anlaşılmıştır.

Söz konusu tespitler neticesinde idarece hesaplanan 1.912.546,67 TL şeklindeki asgari işçilik maliyetinin hatalı olduğu, ihale konusu işin asgari işçilik maliyetinin 1.912.432,97 TL olduğu anlaşılmış; Piramit Mak. İnş. San.ve Tic. Ltd Şti. ve Çetiner Tem. Nakl. San.ve Tic. Ltd Şti.nin teklif bedellerinin asgari işçilik maliyetinin altında olmadığı ve idarece tekliflerinin asgari işçilik maliyeti altında olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmış olmasının yerinde olmadığı görülmüştür.

Söz konusu ihalede yaklaşık maliyetin 2.107.795,34 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet içinde 191.254.67 TL yüklenici kârı öngörüldüğü, kâr hariç yaklaşık maliyetin 1.916.540,67 TL olduğu, asgari işçilik maliyetinin ise 1.912.432,97 TL olduğu, ihaleye beş isteklinin teklif sunduğu, iki istekliye ait teklif fiyatının asgari işçilik maliyetinin altında olduğu gerekçesiyle bu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı Osman Çetiner’in ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Akın Kayhan’ın ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.

78.4. Çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetlerde, çöp toplama ve naklinde kullanılacak makine ve ekipmanlar ile çöp toplama araçlarının ve akaryakıtın idare tarafından karşılanması durumunda bu alımların ve ayrıca malzemenin idare tarafından karşılandığı yemek hizmeti (malzemesiz yemek hizmeti) alımlarının personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak ihale edilmesi gerekmektedir.” şeklinde yer alan açıklama doğrultusunda ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

Kanun’un anılan maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanacak ikincil mevzuatın esas alınması gerektiği anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4’üncü maddesinde “İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklamasına yer verilmiştir.

Başvuru konusu ihaledeki yaklaşık maliyet idare tarafından 2.107.795,34 TL ve yüklenici kârı 191.254.67 TL şeklinde hesaplandığından kar hariç yaklaşık maliyetin 1.916.540,67 TL olduğu tespit edilmiş, mezkûr Tebliğ açıklaması doğrultusunda zikredilen tutarın altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

İnceleme konusu ihalede kâr hariç yaklaşık maliyetin 1.916.540,67 TL olduğu, Piramit Mak. İnş. San.ve Tic. Ltd Şti. (1.912.432,97), Çetiner Tem. Nakl. San.ve Tic. Ltd Şti. (1.912.432,97), Osman Çetiner (1.913.111,52) ve Akın Kayhan’ın (1.914.562,79), teklif fiyatının kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olduğu, anılan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Piramit Mak. İnş. San.ve Tic. Ltd Şti. ve Çetiner Tem. Nakl. San. ve Tic. Ltd Şti.nin tekliflerinin tekrar değerlendirmeye alınması teklif fiyatı aşırı düşük kabul edilen, Piramit Mak. İnş. San.ve Tic. Ltd Şti., Çetiner Tem. Nakl. San.ve Tic. Ltd Şti., Osman Çetiner ve Akın Kayhan’dan aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi