KİK Kararı: 2013/UH.II-4833

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/080
Gündem No : 71
Karar Tarihi : 18.12.2013
Karar No : 2013/UH.II-4833
BAŞVURU SAHİBİ:
Sisoft Sağlık Bilgi Sistemleri Ltd. Şti., GALYUM BLOK ZK2 ODTÜ TEKNOKENT ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kırıkkale İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği, Bağlarbaşı Mahallesi Lokman Hekim Caddesi 71100 KIRIKKALE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/123558 İhale Kayıt Numaralı "Web Tabanlı Hastane Bilgi Ve Yönetim Sistemi Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kırıkkale İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğitarafından 03.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Web Tabanlı Hastane Bilgi ve Yönetim Sistemi Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Sisoft Sağlık Bilgi Sistemleri Ltd. Şti.nin 12.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 29.11.2013tarih ve 37147sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4313sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalede teklif etmiş oldukları bedelin yaklaşık maliyet tutarının üzerinde olduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalede yaklaşık maliyet tutarının 1.026.828,00 TL olduğu, idarece aynı şartlarda, aynı süreyi kapsayan ve 22.05.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaledeki yaklaşık maliyet tutarının ise 1.245.600,00 TL olduğu, kendilerinden herhangi bir yaklaşık maliyet istemi yapılmadığı, bu iki bedel arasındaki 218.772,00 TL'lik farklılığın nedeninin anlaşılamadığı, ilgili mevzuat hükümlerince de yaklaşık maliyetin doğruluğunun araştırılması gerektiği ayrıca Teknik Şartname'nin 7.1.4'üncü maddesinde belirtilen 1 personele ilişkin giderin yaklaşık maliyet tutarına eklenmediğinin aşikar olduğu,

2. İdarece belirlenen yaklaşık maliyetin kabulü halinde de, teklif edilen bedelin yaklaşık maliyet tutarının yalnızca %1,5 üzerinde olduğu, bu durumda Kamu İhale Genel Tebliği’nin 16.3’üncü maddesine göre tekliflerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiği,

3. İhale üzerinde kalan istekli tarafından teklif edilen bedelin kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında olduğu, bu nedenle anılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği,

4. İhale üzerinde kalan istekli tarafından teklif edilen hizmetin Teknik Şartname'nin 3.1.8'inci, 10.4.1.6'ncı ve 11.9’uncu maddelerine aykırı olduğu, bu hususlarda ilgili kurumlardan bilgi istenilmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu”başlıklı 55’inci maddesinin birinci fıkrasında “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in“Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasında “Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar”başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında “16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü yer almaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibi isteklinin 1’inci iddiasında, idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işlemine dayanak olarak gösterilen yaklaşık maliyet tutarına ilişkin olarak, ihalede yaklaşık maliyet tutarının 1.026.828,00 TL olduğu, idarece aynı şartlarda, aynı süreyi kapsayan ve 22.05.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaledeki yaklaşık maliyet tutarının ise 1.245.600,00 TL olduğu, kendilerinden herhangi bir yaklaşık maliyet istemi yapılmadığı, bu iki bedel arasındaki 218.772,00 TL'lik farklılığın nedeninin anlaşılamadığı, ilgili mevzuat hükümlerince de yaklaşık maliyetin doğruluğunun araştırılması gerektiği ayrıca Teknik Şartname'nin 7.1.4'üncü maddesinde belirtilen 1 personele ilişkin giderin yaklaşık maliyet tutarına eklenmediğine yönelik iddiaların yer aldığı, ihale işlem dosyasında yer alan 03.10.2013 tarihli ilk ihale komisyon kararında ihale komisyonunun 03.10.2013 tarihinde saat 10:00’da toplandığı ve başvuru sahibinin teklifinin yaklaşık maliyet tutarının üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirmeye alınmamasına karar verildiği anlaşıldığından, 4734 sayılı Kanun ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in yukarıda belirtilen hükümleri gereği başvuru sahibinin yaklaşık maliyete dair şikâyet başvurusunu, yaklaşık maliyetin açıklandığı ve şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı tarih olan 03.10.2013 tarihini izleyen on gün içinde idareye yapması gerekirken, bu süre geçtikten sonra12.11.2013 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu, bu başvuruya idarece süresi içerinde cevap verilmemesi üzerine Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu tespit edildiğinden başvuru sahibinin 1’inci iddiasınailişkin başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklaması yer almaktadır.

İlgili mevzuat hükmü incelendiğinde, idarelerin belirli kıstasları gözeterek yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifleri kabul edebileceği ancak bu durumda sorumluluğun idareye ait olduğu anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihalede yaklaşık maliyet tutarının 1.026.828,00 TL, başvuru sahibinin teklifinin ise, bu tutardan daha yüksek bir teklif olan 1.042.920,00 TL olduğu, idarenin başvuru sahibinin teklifini yaklaşık maliyet tutarının üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bıraktığı görülmüştür.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin teklifinin yaklaşık maliyet tutarının üzerinde olduğu gerekçesiyle idarece değerlendirme dışı bırakıldığı, ilgili Tebliğ maddesinde idarelerin yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin kabul etmesi gerektiğine yönelik bir zorunluluğa tabi tutulmadığı bununla birlikte idareye, sorumluluğu kendisine ait olmak üzere, anılan tekliflerin kabulü konusunda imkan tanındığı, bir başka deyişle idareye takdir hakkı tanındığı, mevcut olayda ise idarenin takdir hakkını kullanmadığı görüldüğünden, idarenin işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü ve 4’üncü iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un ‘Kuruma itirazen şikâyet başvurusu’ başlıklı 56’ncı maddesinde, idarece şikâyet üzerine alınan karara karşı Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği ve Kurumca yapılacak incelemenin başvuru sahibinin iddiaları ve idarece alınan kararda belirtilen hususlarla sınırlı olduğu hüküm altına alınmıştır.

Somut olayda, başvuru sahibinin 1’inci ve 2’nci iddialarında yer alan hususların uygun bulunmaması nedeniyle, anılan isteklinin teklifinin geçerli bir teklif olmadığı, başvuru sahibinin 3’üncü ve 4’üncü iddialarının, ihale üzerinde kalan istekliye ilişkin olduğu, iddiaların kabulü halinde dahi başvuru sahibinin teklifinin geçerli hale gelmeyeceği ve değerlendirme dışı bırakılma işleminin değişmeyeceği tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hüküm altına alınmış olup, işbu Karara konu 3’üncü ve 4’üncü iddialarının kabulünde dahi geçerli teklif sahibi olarak belirlenme ihtimali bulunmayan başvuru sahibinin korunması gereken bir menfaatinin veya hakkının bulunmadığı, bu bağlamda başvuru ehliyetini haiz olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Aksi yöndeki bir kabulün, usul ekonomisi ve ihtiyaçların zamanında karşılanması ilkelerine uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, başvuru sahibinin 3’üncü ve 4’üncü iddialarına yönelik olarak 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “3) İhale üzerinde kalan istekli tarafından teklif edilen bedelin karsız yaklaşık maliyet tutarının altında olduğu, bu nedenle anılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği,

4) İhale üzerinde kalan istekli tarafından teklif edilen hizmetin Teknik Şartname'nin 3.1.8'inci, 10.4.1.6'ncı ve 11.9’uncu maddelerine aykırı olduğu, bu hususlarda ilgili kurumlardan bilgi istenilmesi gerektiği” şeklinde dile getirdiği üçüncü ve dördüncü iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibinin 1’inci ve 2’nci iddialarında yer alan hususların uygun bulunmaması nedeniyle teklifinin geçerli bir teklif olmadığı, başvuru sahibinin 3’üncü ve 4’üncü iddialarının, ihale üzerinde kalan istekliye ilişkin olduğu, iddiaların kabulü halinde dahi başvuru sahibinin teklifinin geçerli hale gelmeyeceği ve değerlendirme dışı bırakılma işleminin değişmeyeceği gerekçesiyle 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şikâyet başvurusunun “ehliyet yönünden” reddine karar verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 55. maddesinin birinci fıkrasında ise; şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce yapılacağı, 56. maddesinin birinci fıkrasında ise; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14. maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15. maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16. madde çerçevesinde inceleneceği, 16. maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceği hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmeliğin 18. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; ihale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden inceleneceği, 2. fıkrasında ise; eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılacağı belirtilmiştir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54. maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.

Hukuki düzenleme bu yönde olmakla birlikte, kamu ihale mevzuatındaki itirazen şikâyet başvurusu, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri idari işlemlere yönelik olarak hak kaybı ya da zarara uğrayanların yaptığı başvuru sonucu yapılan bir denetim yöntemidir. Yapılan incelemelerdeki temel unsur, bir kişinin başvurusu olmakla birlikte, içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesinin amacı, kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimidir. Dolayısıyla idareler açısından bir denetim biçimi olan bu yöntem, hukuk özneleri için de bir hak ve özgürlük arama aracıdır. Bu nedenle de hukukun genel ilkeleri çerçevesinden, söz konusu hak arama yolunun genişletici biçimde yorumlanması gerekmektedir.

Söz konusu ihalede, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verildiği, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığından itirazen şikâyet başvurusunun, başvuru sahibinin üzerinde ihale kalmayacak olmasından , başvuranın teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olmasından veya şikayete konu teklifin kendisinden sonra olmasından bağımsız olarak incelenmesi gerekmektedir.

Ayrıca, 24 ihale dokümanının satın alındığı, ihaleye 6 firmanın teklif sunduğu, başvuru sahibi isteklinin birinci ve ikinci iddiası kapsamında değerlendirme dışı bırakılması yerinde olmakla birlikte, başvuru sahibinin üçüncü ve dördüncü iddiasının ihale üzerinde bırakılan isteklinin yeterliğine ilişkin olduğu dikkate alındığında, gerek iddia, gerekse eşit muamele çerçevesinde yapılacak inceleme sonucunda ihalede geçerli teklif kalmayabileceğinden ihalenin iptal edilebileceğinden başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak, ehliyetinin kabulünün yanı sıra, anılan Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan diğer unsurlar da başvuru sahibi tarafından yerine getirildiğinden, başvuru sahibinin üçüncü ve dördüncü iddiasına ilişkin olarak, işin esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede başvuru sahibinin üçüncü ve dördüncü iddiasına ilişkin olarak “esasının incelemesine geçilmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “başvurunun reddine” ilişkin kararına katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi