KİK Kararı: 2013/UH.II-4650

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/078
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 11.12.2013
Karar No : 2013/UH.II-4650
BAŞVURU SAHİBİ:
Gökmavisi Eğitim Gıda Mak.Tem.Med.Turz.İnş.Taah.İth.İhr.San.Tic.Ltd.Şti. - Kartanesi İnş.Taah.Hiz.Ltd.Şti. , OVACIK MAH. 592. SOK. BÜYÜKKUŞOĞLU APT. NO:8/2 KIRIKKALE

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kamu Hastane Birliği Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu, Gülabibey Mah.Millet 1.Sok.No:37 19100 ÇORUM

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/123673 İhale Kayıt Numaralı "Genel Sekreter.Bağlı Sağlık Tesis.İçin 2014-2015 Yılları Oto. Sist. Yön. Bilg. Kul. Hiz.Al." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çorum İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 24.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Genel Sekreterliğimize Bağlı Sağlık Tesislerinin 2014-2015 Yılları Otomasyon Sistemine Yönelik Bilgisayar Kullanıcısı Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Gökmavisi Eğt. Gıda Mak. Tem. Med. Turz. İnş. Taah. İth. Ltd. Şti. & Kartanesi İnş. Taah. Hizm. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin 18.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.12.2013tarih ve 37722sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4380sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, teklif etmiş oldukları bedelin % 3 sözleşme ve genel gider dahil asgari işçilik maliyetini karşılamadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30’uncu maddesinde engelli işçi çalıştırılması durumunda prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamının Hazine tarafından karşılanacağının hüküm altına alındığı, dolayısıyla işveren prim teşvikinden yararlanılacak şekilde oluşturdukları teklifin asgari işçilik maliyetini karşılamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik idare işleminde mevzuata uyarlık bulunmadığı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde; İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

…

79.4…Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.5. … teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri …karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

1- Hitit Üniversitesi Çorum Eğitim ve Araştırma Hastanesi 127 personel çalıştırılacak olup, 126 personele brüt asgari ücretin % 5 fazlası, 1 personele ise brüt asgari ücretin % 10 fazlası ücret verilecektir.

2- Göğüs Hastalıkları Hastanesi 16 personel çalıştırılacak olup, 16 personele brüt asgari ücretin % 5 fazlası ücret verilecektir.

3- Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi 16 personel çalıştırılacak olup, 16 personele brüt asgari ücretin % 5 fazlası ücret verilecektir.

4- Sungurlu İlçe Devlet Hastanesi 33 personel çalıştırılacak olup, 32 personele brüt asgari ücretin % 5 fazlası, 1 personele ise brüt asgari ücretin % 10 fazlası ücret verilecektir.

5- Osmancık İlçe Devlet Hastanesi 26 personel çalıştırılacak olup, 25 personele brüt asgari ücretin % 5 fazlası, 1 personele ise brüt asgari ücretin % 10 fazlası ücret verilecektir.

6- İskilip Atıf Hoca İlçe Devlet Hastanesi 15 personel çalıştırılacak olup, 15 personele brüt asgari ücretin % 5 fazlası ücret verilecektir.

7- Alaca İlçe Devlet Hastanesi 14 personel çalıştırılacak olup, 14 personele brüt asgari ücretin % 5 fazlası ücret verilecektir.

8- Mecitözü İlçe Devlet Hastanesi 5 personel çalıştırılacak olup, 5 personele brüt asgari ücretin % 5 fazlası ücret verilecektir.

9- Bayat İlçe Devlet Hastanesi 6 personel çalıştırılacak olup, 6 personele brüt asgari ücretin % 5 fazlası ücret verilecektir.

10- 2014-2015 yıllarında ihale süresince 29 (Yirmidokuz) gün resmi ve dini bayram tatili bulunmaktadır. Bu günlerde; 38 kişi Brüt Asgari Ücretin %5 fazlası üzerinden olmak üzere çalışan personel için toplam 1102 mesai günü 4857 sayılı iş kanunun 47. maddesi uyarınca ücret hesaplanacak olup teklif fiyata dahildir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yemek - İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için Sağlık Tesisinde çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bedel öngörmeyeceklerdir.

Yol - Çalışacak personelin yol ihtiyacı isteklilerce nakdi olarak (aylık 26 gün üzerinden gidiş dönüş şeklinde) karşılanacak olup teklif fiyata K.D.V hariç olarak dahil edilecektir. Hitit Üniversitesi Çorum Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Göğüs Hastalıkları Hastanesi ve Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi için her bir Otomasyon Sistemine Yönelik Bilgisayar Kullanıcısına 1 günlük brüt 3,50 TL, Sungurlu İlçe Devlet Hastanesi, Osmancık İlçe Devlet Hastanesi, İskilip Atıf Hoca İlçe Devlet Hastanesi ve Alaca İlçe Devlet Hastanesi için her bir Otomasyon Sistemine Yönelik Bilgisayar Kullanıcısına 1 günlük brüt 2,90 TL yol bedelini nakdi olarak ödeyecek ve ücret bordrosunda gösterecektir. Mecitözü İlçe Devlet Hastanesi ve Bayat İlçe Devlet Hastanesi için yol bedeli öngörülmeyecektir.

Giyim - Personelin giyeceği kıyafetler sağlık tesisi idaresince karşılanacak olup giyecek bedeli öngörülmeyecektir.

25.5. … yaklaşık maliyet hesabında dikkate alınmış olan kısa vadeli sigorta kolu prim oranı % 2 (İki)' dir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Personel çalıştırılmasına dayalı incelemeye konu ihaleye ait İdari Şartname’nin anılan maddesinde yer alan düzenlemeler dikkate alındığında ihale konusu işe ilişkin maliyetin brüt asgari ücretin belli oranlarda fazlası ile nakdi yol bedelinden oluştuğu, aktarılan düzenleme uyarınca yapılan hesaplama neticesinde % 3 sözleşme ve genel giderler dahil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 9.073.218,26 TL olduğu ve kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının bu tutara eşit olduğu, başvuru sahibinin teklif bedeli olan 9.053.272,34 TL’nin ise kâr hariç yaklaşık maliyet tutarından ve % 3 sözleşme ve genel giderler dahil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinden daha düşük olduğu anlaşılmıştır.

Elli veya daha fazla işçi çalıştıran işverenlerin engelli işçi istihdam etmesi kanuni zorunluluk olmakla birlikte, Hazinece karşılanacak işveren priminden yararlanma imkânı tüm istekliler için söz konusu olmaktadır. Ancak ihalelerde 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerden eşitlik ve rekabetin sağlanmasını temin etmek ve bu durumu korumak için teklif fiyatlarının oluşturulmasında, Hazinece karşılanacak işveren primi dikkate alınmadan teklif fiyatının oluşturulması gerektiği kabul edilmelidir.

İhale dokümanında ihale konusu işin niteliğine göre bu iş kapsamında çalışacak personel arasında engelli personel bulunacağına, dolayısıyla 4857 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesine göre işverenin belirli sayıda engelli işçiyi “meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde” çalıştırma yükümlülüğünün idarenin ihale konusu hizmet işi kapsamında karşılanmasına yönelik herhangi bir düzenleme olmadığı, anılan Kanun’un 30’uncu maddesindeki kontenjan fazlası engelli çalıştırılmasına ilişkin hüküm doğrultusunda, ihale konusu işte çalıştırılacak engelli işçi sayısına ilişkin asgari sayının belirlenmesine rağmen kısıtlayıcı bir düzenlemenin bulunmadığı, bu hususun tekliflerin oluşturulması aşamasında istekliler arasında eşitsizliğe yol açabileceği anlaşılmıştır.

Öte yandan 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinde, çalıştırılacak engelli işçi sayısının işverenin aynı il sınırları içinde yer alan işyerlerinde bulunan toplam işçi sayısına göre hesaplanacağı da düzenlenmiştir. Bu durumda ihaleyi gerçekleştiren idarenin sadece ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısına bakmaması, ihaleye teklif veren her istekliye ait il sınırları içinde başka işyeri bulunup bulunmadığını, varsa bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısını da bilmesi gerekeceğinden teklifinde engelli işçi çalıştıracağını beyan ederek teklif tutarını buna göre hesaplayan istekliler bakımından İş Kanununun anılan hükmü uyarınca idarenin ihaleyi karara bağlamadan önce her defasında araştırma yapma gereksinimi doğabilecek ve bu uygulama nedeniyle ihale süreçlerinde yaşanacak gecikmeler 4734 sayılı Kanunun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan, “ihalelerde ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması” ilkesinin ihlaline yol açabilecektir.

Ayrıca, İdari Şartname’de engelli işçi çalıştırılacağına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmamasının İş Kanunu’nun 30’uncu maddesinin uygulanmasına engel teşkil etmeyeceği, başka bir ifade ile teklif bedelleri oluşturulurken, işin ifası sırasında çalıştırılacak engelli işçilere ilişkin indirimin dikkate alınmamasının, sözleşmenin uygulanması aşamasında yüklenicinin Kanundan doğan engelli işçi çalıştırma yükümlülüğünü ihlal etmesine yol açmayacağı, bu yükümlülüğün devam edeceği de açıktır. Bunun yanında, Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.11. maddesi uyarınca idarelerin, sözleşmenin uygulanması aşamasında aylık prim ve hizmet belgelerindeki prim oranının prim tarifesine uygun olup olmadığını kontrol ederek, hakediş ödemelerini yapacakları ve söz konusu hakedişlerin de, engelli işçi çalıştırılması durumunda uygulanacak prim indirimi dikkate alınarak düzenleneceği hususları birlikte değerlendirildiğinde, bu durumun idarenin yükleniciye fazla ödeme yapmasına yol açmayacağı ve bir kamu zararının oluşmayacağı anlaşılmaktadır.

Diğer taraftan, özel bir kanun olan 4734 sayılı Kanun’un ikincil mevzuatı çerçevesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tüm istekliler için eşit koşullarda olmak üzere “asgari işçilik maliyeti” kapsamında Hazine tarafından karşılanacak olan işveren sigorta prim tutarının da dikkate alınmasına yönelik herhangi bir düzenleme bulunmadığı hususları dikkate alındığında, engelli personel çalıştırılacak olması gerekçe gösterilerek, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi çerçevesinde hesaplanması gereken asgari işçilik maliyetinin altında teklif hazırlanabileceği ve bunun kabulünün gerektiği yönündeki başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında teklifini açıklama imkânı bulunmadığından ve ihale konusu iş kapsamında aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında belgelere dayalı olarak açıklama imkânı bulunan herhangi bir maliyet bileşeni de olmadığından başvuru sahibinin teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaksızın doğrudan değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik idare işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi