KİK Kararı: 2013/UH.II-4648

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/078
Gündem No : 24
Karar Tarihi : 11.12.2013
Karar No : 2013/UH.II-4648
BAŞVURU SAHİBİ:
Derviş Doğan, KARAKOYUNLU MAH. 1426 SOK. NO : 6/3 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Şanlıurfa Belediyesi Destek Hizmetler Müdürlüğü, Atatürk Mah. Atatürk Bul. Cad. 66 63100 ŞANLIURFA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/107136 İhale Kayıt Numaralı "İş Makineleri Kiralama Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Şanlıurfa Belediye Başkanlığı Destek Hizmetler Müdürlüğütarafından 10.09.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İş Makineleri Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Derviş Doğan’ın 05.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 19.11.2013tarih ve 35522sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4112sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin birinci kısmında ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı isteklinin; ihalenin ikinci kısmında ise ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, ihalenin birinci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı istekli olarak belirlenen firmanın ihale konusu işte yedek şoför çalıştırma mecburiyeti olduğu halde, söz konusu gider kalemini teklif fiyatına eklemediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde ihale konusu işin adı “İş Makineleri kiralama Hizmet alımı” olarak belirlenmiş olup anılan Şartname’nin ekinde ihale konusu hizmetin türü ve miktarı tablo halinde,

1. KISIM (1.Kısım Park ve Bahçeler Müd. iş makineleri kiralama)

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

1 adet Bekolu Loder
(Sürücülü)

Gün

350

2

30 adet Sulama Arazözü
(Sürücülü ve Muavinli ) 30 adet Sulama Arazözü
(Sürücülü ve Muavinli )

Gün

275

3

10 adet Traktör
(Sürücülü)

Gün

350

4

2 adet Damperli Kamyon
(Sürücülü)

Gün

350

2. KISIM (2.Kısım Fen işleri Müdürlüğü iş makineleri kiralama)

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

6 adet Bekolu Loder (Sürücülü)

Gün

365

2

2 adet Sulama Arazözü (Sürücülü)

Gün

275

3

17 adet Traktör (Sürücülü)

Gün

365

4

2 adet Damperli Kamyon (Sürücülü-Yakıt İdareye Ait)

Gün

365

5

1 adet Damperli Kasa Kamyonet (Sürücülü)

Gün

365

6

2 adet 50 NC Tipi Kamyonet (Sürücülü)

Gün

365

7

1 adet Ekskavatör (Sürücülü-Yakıt İdareye Ait)

Gün

365

şeklinde gösterilmiştir.

Yine İdari Şartname’nin 20’nci maddesinde ihalede, yukarıdaki tabloda belirtildiği şekilde kısmi teklif verilebileceği düzenlenmiştir.

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde, _“... 25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Kıdem tazminatı teklif fiyata dahil olacaktır. Aylık ödeme dekontları idareye 5 gün içerisinde teslim edilecek. Sözleşme konusu iş bittiğinde, işçi alacağının ve kıdem tazminatının olmadığına dair belge ibraz edilmedikçe teminat çözülmeyecek

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır. ” düzenlemesine yer verilmiştir.

Araç Kiralama İşine Ait Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlığı altında, “...

1. Araçların aylık çalışma periyodu gün x yevmiye olacaktır.
2. Araçların tümünün ilgili trafik kanunları ve yönetmeliklerine uygun olarak her türlü teçhizatı, ilk yardım çantası ve yedek lastik vb. ekipmanları bulunacaktır. Araçlar devamlı olarak temiz, bakımlı, sıhhi ve teknik şartlara uygun olacaktır.
3. Araçlar aşağıda belirtilen özelliklere uygun olacaktır.
4. Resmi tatil ve dini bayram ile yılbaşı günlerinde çalışma olmayacak bu süre için ödeme yapılmayacaktır.
5. Araçlar her gün faal olarak istenen yerde şoförleriyle birlikte bulundurulur. Araçların arızalanması veya işe gelmemesi durumlarında yüklenici tarafından aynı tip ve nitelikte başka bir araç tahsis edilecektir
6. Mücbir sebeplerden dolayı işe gelmeyen araçlar için sadece günlük kira bedeli ödenmez ayrıca bir ceza tahakkuk ettirilmez.
7. Araçların her türlü akaryakıt, bakım, onarım, trafik sigortası, sigorta giderleri, trafik cezaları vb. tüm giderleri yükleniciye aittir. İhale konusu işin yürütülmesi ve bu işle ilgili olarak iş kanunu, trafik kanunu, vergi kanunları, sosyal sigortalar mevzuatı, ilgili sair yasalar ile karayolları trafik tüzüğü, belediye nizamnameleri ve sair tüzük nizamname hükümlerinin uygulanmasından doğacak her türlü hukuki sorumluluk doğrudan doğruya yükleniciye aittir.
8. Her bir araç için kimlik kartı bulunacak ve araçların görevli oldukları süre içinde daima ön camlarının sağ tarafında takılı konumda olacaktır.” düzenlemesi,

Traktör ve İş Makinası Kiralanmasına Ait Teknik Şartname’nin 57’nci maddesinde, “Kiralanan araçların (Ekskavatör ve Damperli Kamyonun yakıtı hariç) her türlü akaryakıt, bakım, onarım, operatör, şoför ücreti, her türlü vergi, harç ve SGK giderleri, trafik cezaları vb. tüm giderleri yükleniciye aittir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İnceleme konusu ihalenin, birinci kısmına 6 istekli tarafından teklif verildiği, idarece söz konusu kısımda aşırı düşük teklif sınır değerinin 2.444.027,78 TL olarak belirlendiği, ikinci kısma ise 5 istekli tarafından teklif verildiği, söz kısımda aşırı düşük teklif sınır değerinin 1.446.173,96 TL olarak belirlendiği, birinci kısımda belirlenen sınır değerin altında teklif veren Lider İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Mehmet Ali Çiper Tem. İnş. Nak. Gıda Taah. Tic. Ltd. Şti.-Karatoprak Nakliyat/Ahmet Karatoprak Ortak Girişimi ve başvuru sahibi Derviş Doğan’dan aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, ancak söz konusu kısımda teklifi değerlendirme dışı bırakılmadığı anlaşılan ve teklif fiyatı belirlenen sınır değerin altında olan Toprak Kardeşler Taah. Nak. Hafr. San. Tic. ve Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmediği, başvuru sahibi de dahil açıklama istenilen 3 isteklinin de açıklamaları uygun görülerek ihalenin birinci kısmının Lider İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Mehmet Ali Çiper Tem. İnş. Nak. Gıda Taah. Tic. Ltd. Şti.-Karatoprak Nakliyat/Ahmet Karatoprak Ortak Girişimi’nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, ihalenin ikinci kısmında sadece, teklifi idarece belirlenen sınır değerin altında olan Lider İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Lider İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun görülerek ihalenin ikinci kısmının da adı geçen istekli üzerinde bırakıldığı, ikinci kısımda başvuru sahibi Derviş Doğan’ın teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

İhale komisyonunca teklifi aşırı düşük olarak değerlendirilen Lider İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Mehmet Ali Çiper Tem. İnş. Nak. Gıda Taah. Tic. Ltd. Şti.-Karatoprak Nakliyat/Ahmet Karatoprak Ortak Girişimi ve başvuru sahibi Derviş Doğan’a 17.09.2013 tarihinde iadeli taahhütlü posta yoluyla gönderilen muhtelif sayılı yazılarda, Mehmet Ali Çiper Tem. İnş. Nak. Gıda Taah. Tic. Ltd. Şti.-Karatoprak Nakliyat/Ahmet Karatoprak Ortak Girişimi ve Derviş Doğan’ın birinci kısımda, Lider İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin birinci ve ikinci kısımlarda sunulan tekliflerin aşırı düşük olduğu belirtilerek, bu düşüklüğe neden olan maliyet bileşenleri ile ilgili açıklamaların belgeleriyle birlikte, yazının tebliğ edildiği tarihten itibaren 3 iş gününü takip eden ilk gün mesai bitimine kadar idareye sunulması istenilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

…

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4’üncü maddesinde “79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale üzerine bırakılan Lider İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük açıklaması incelendiğinde; istekli tarafından, teklif edilen araçlarla ilgili açıklama yazısına ek olarak, ihalenin birinci ve ikinci kısmında istenilen tüm araçlara ilişkin olarak ayrı ayrı iki adet fiyat teklifinin sunulduğu, söz konusu fiyat tekliflerinde; araçların bakım, onarım, muayene işlemleri, yakıt, şoför ve yedek şoförü, yağ, yağlama, yedek parça ve diğer masrafları ile tüm vergi, sigorta, kasko vb. giderlerin fiyata dahil olduğunun belirtildiği,

İnceleme konusu ihalenin birinci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Mehmet Ali Çiper Tem. İnş. Nak. Gıda Taah. Tic. Ltd. Şti.-Karatoprak Nakliyat/Ahmet Karatoprak Ortak Girişimi tarafından sunulan aşırı düşük açıklaması kapsamında; açıklama yazısına, araçlarda çalıştırılacak şoförlere ilişkin olarak işçilik hesaplama modülü çıktısına, birinci kısımda çalıştırılacak 4 cins araca ilişkin ayrı ayrı 4 adet fiyat teklifine yer verildiği, fiyat tekliflerinde akaryakıt bedeli, bakım, onarım, trafik sigortası ve sigorta giderleri, arazözler için 40 ton sulamaya ilişkin giderler vb. tüm giderlerin dahil olduğunun belirtildiği,

Başvuru sahibi istekli tarafından açıklama kapsamında; açıklama yazısına, araçlarda çalıştırılacak şoförlere ilişkin olarak işçilik hesaplama modülü çıktısına, birinci kısımda çalıştırılacak 4 cins araca ilişkin ayrı ayrı 4 adet fiyat teklifine yer verildiği, fiyat tekliflerinde akaryakıt bedeli, bakım, onarım, trafik sigortası ve sigorta giderleri, arazözler için 40 ton sulamaya ilişkin giderler vb. tüm giderlerin dahil olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, istekliler tarafından önemli bileşen olarak farklı gider kalemlerinin ayrı ayrı açıklanması yerine, 2 istekli tarafından şoför hariç, 1 istekli tarafından şoför dahil, kısımlar bazında, ihale konusu işte kullanılacak tüm araçlar için, her şey dahil fiyat teklifi alınma yoluna gidildiği, bu durumun; idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısında teklifte önemli olan bileşenlerin net olarak belirlenmemesinden kaynaklandığı, bu itibarla aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde hazırlanması ve idarece buna ilişkin değerlendirmenin objektif olarak yapılmasını teminen, idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerinin belirlenerek açıklama istenilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Öte yandan, inceleme konusu ihalenin birinci kısmında, teklifi idarece belirlenen aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olan ve teklifi değerlendirme dışı bırakılmadığı anlaşılan Toprak Kardeşler Taah. Nak. Hafr. San. Tic. ve Ltd. Şti.nden de aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından teklifteki önemli bileşenlerin tespit edilmesi ve Toprak Kardeşler Taah. Nak. Hafr. San. Tic. ve Ltd. Şti. dahil teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerden teklifte önemli bileşenlerin belirtildiği aşırı düşük teklif sorgulama yazıları ile açıklama istenilmesi, sunulan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde değerlendirilerek bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunda yer alan “ihalenin birinci kısmında ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı isteklinin; ihalenin ikinci kısmında ise ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, ihalenin birinci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı istekli olarak belirlenen firmanın ihale konusu işte yedek şoför çalıştırma mecburiyeti olduğu halde, söz konusu gider kalemini teklif fiyatına eklemediği” şeklindeki iddialarının incelenmesi sonucunda, idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerinin belirlenerek açıklama istenilmesi gerektiği, ayrıca, inceleme konusu ihalenin birinci kısmında, teklifi idarece belirlenen aşırı düşük teklif sınır değerinin altında olan ve teklifi değerlendirme dışı bırakılmadığı anlaşılan Toprak Kardeşler Taah. Nak. Hafr. San. Tic. ve Ltd. Şti.nden de aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği gerekçeleri ile Kurul çoğunluğunca “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin, birinci ve ikinci kısmında idarece belirlenen sınır değerin altında teklif veren, başvuru sahibinin de aralarında bulunduğu isteklilerin teklifinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve söz konusu isteklilerden teklif fiyatlarını oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin açıklama istenildiği, başvuru sahibi istekli de dahil açıklama istenilen tüm istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının idareye sunulduğu ve sunulan açıklamaların tümü uygun görülerek ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

Anılan kararda, istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, önemli bileşen olarak farklı gider kalemlerinin ayrı ayrı açıklanması yerine, 2 istekli tarafından şoför hariç, 1 istekli tarafından şoför dahil, kısımlar bazında, ihale konusu işte kullanılacak tüm araçlar için, her şey dahil fiyat teklifi alınma yoluna gidildiği, bu durumun; idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısında teklifte önemli olan bileşenlerin net olarak belirlenmemesinden kaynaklandığı, bu itibarla aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde hazırlanması ve idarece buna ilişkin değerlendirmenin objektif olarak yapılmasını teminen, idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerinin belirlenerek açıklama istenilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; teklif fiyatı aşırı düşük olanların belirlenerek, bu tekliflerinönemli olduğu düşünülenbileşenleri hakkında isteklilerden açıklama isteneceği hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede, ihaleyi yapan idarenin tekliflerin tüm bileşenlerini önemli olarak belirleme hususunda takdir hakkının olduğu değerlendirilmektedir. Bu durumda, idarece isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, teklifin tümüne ilişkin açıklama istenmesi sebebiyle tüm bileşenlerin önemli görüldüğü ve isteklilerce teklifi oluşturan gider kalemlerinin tamamının belgelendirilerek açıklanması gerektiği sonucu doğmuştur.

Bu itibarla, söz konusu ihalede, idarenin takdir hakkını 4734 sayılı Kanunun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere aykırı olarak kullandığına ilişkin bir tespit de bulunmadığından, idarece teklifi oluşturan önemli maliyet bileşenlerinin belirtilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığa konu ihalede, istekliler tarafından sunulan açıklamaların incelenerek ulaşılan sonuca göre bir karar verilmesigerektiği, yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “ düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğindeki kararına katılmıyorum.

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi