KİK Kararı: 2013/UH.II-4635

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/078
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 11.12.2013
Karar No : 2013/UH.II-4635
BAŞVURU SAHİBİ:
Tatkim Yemekçilik Unlu Mamüller Gıda İnş.Tem.Bil.San. Ve Tic.A.Ş., KARŞIYAKA MAH. İLKADIM BULVARI NO:91/B SAMSUN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Samsun Kamu Hastane Birliği Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu, Adalet Mh.100. Yıl Bulv.No:232 Kat:1 55060 SAMSUN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/98117 İhale Kayıt Numaralı "Samsun İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğine Bağlı 5.Grup Hastanelerin 24 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım Ve Sonrası Hizmetleri" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Samsun İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından 13.09.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Samsun İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğine Bağlı 5. Grup Hastanelerin 24 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası HizmetleriAlımı” ihalesine ilişkin olarak Tatkim Yemekçilik Unlu Mamüller Gıda İnş. Tem. Bil. San. ve Tic. A.Ş.nin 06.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.11.2013tarih ve 35879sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4149sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarında;

1. Proforma faturaların mevzuata uygun olmadığı, özellikle elektrik, su, doğalgaz ve tüp gaz giderlerinin, hizmetin ifasında kullanılması zorun araç-gereçlerin, bu araç gereçlere ilişkin bakım onarım giderlerine ilişkin tevsik edici belgelerin incelenmesi gerektiği,

2. Sebze ve meyve girdilerine ilişkin tevsik edici belgelerin teknik şartnamede talep edilen 1. kalite ürünleri içermediği,

3. Süzme sayaç takılması giderine ilişkin herhangi bir tevsik edici belge bulunmadığı,

4. Sigorta poliçelerinde sigortayı düzenleyen acentenin bölge müdürlüğünün onayının bulunmadığı ve sigorta giderinin 2 yıllık hesaplanmadığı,

5. Taşıma giderlerine ilişkin hesaplamaların gerçeği yansıtmadığı,

6. Proforma faturalar ilişkin düzenlenmesi gereken maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının ilgili meslek mensuplarından istenilmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adı “ Samsun İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğine Bağlı 5.Grup Hastanelerin 24 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri ” anılan maddenin (b) bendinde işin miktarı ve türü “ Çarşamba İlçe Devlet Hastanesi (540.000 öğün Normal Yemek, 60.000 öğün Diyet Yemek, 156.000 öğün Normal Kahvaltı, 42.000 öğün Diyet Kahvaltı ile 126.000 öğün Ara Öğün), Terme İlçe Devlet Hastanesi (300.000 öğün Normal Yemek, 14.000 öğün Diyet Yemek, 47.000 öğün Normal Kahvaltı, 7.000 öğün Diyet Kahvaltı ile 21.000 öğün Ara Öğün) ile Ayvacık İlçe Devlet Hastanesi (46.000 öğün Normal Yemek, 7.000 öğün Diyet Yemek, 20.000 öğün Normal Kahvaltı, 2.000 öğün Diyet Kahvaltı ile 4.000 öğün Ara Öğün) ” olarak belirlendiği,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25.3’üncü maddesinde “ 25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

a) Asgari Ücretin Üzerinde Ödeme Alacak ve/veya Almayacak İşçiler;

1. Samsun Çarşamba İlçe Devlet Hastanesinde çalıştırılacak 12 (On İki) işçiye ihale tarihindeki brüt asgari ücretin üzerinden hesaplanacak işçilik maliyeti ile 2 (İki) işçiye ihale tarihindeki brüt asgari ücretin % 30 (Yüzde Otuz) fazlası üzerinden hesaplanacak işçilik maliyeti.

2. Samsun Terme İlçe Devlet Hastanesinde çalıştırılacak 5 (Beş) işçiye ihale tarihindeki brüt asgari ücretin üzerinden hesaplanacak işçilik maliyeti ile 2 (İki) işçiye ihale tarihindeki brüt asgari ücretin % 30 (Yüzde Otuz) fazlası üzerinden hesaplanacak işçilik maliyeti.

3. Samsun Ayvacık İlçe Devlet Hastanesinde çalıştırılacak 1 (Bir) işçiye ihale tarihindeki brüt asgari ücretin üzerinden hesaplanacak işçilik maliyeti ile 1 (Bir) işçiye ihale tarihindeki brüt asgari ücretin % 30 (Yüzde Otuz) fazlası üzerinden hesaplanacak işçilik maliyeti.

b) Fazla çalışma yapılacaktır. Fazla Çalışma yapılacak hastaneler, fazla çalışma süreleri asgari ücret ve asgari ücretin üzerinde ödeme alan personellere göre ayrı ayrı belirtilmiştir.

1. Samsun Çarşamba İlçe Devlet Hastanesinde fazla çalışma yapacak olan 12 (On İki) işçiye toplam 6.480 (Altı Bin Dört Yüz Seksen) saat) ihale tarihindeki brüt asgari ücretin üzerinden hesaplanacak bedel ile 2 (İki) işçiye (toplam 1.080 (Bin Seksen) saat) ihale tarihindeki brüt asgari ücretin % 30 (Yüzde Otuz) fazlası üzerinden hesaplanacak bedel.

2. Samsun Terme İlçe Devlet Hastanesinde fazla çalışma yapacak olan 5 (Beş) işçiye toplam 1.800 (Bin Sekiz Yüz) saat) ihale tarihindeki brüt asgari ücretin üzerinden hesaplanacak bedel ile 2 (İki) işçiye (toplam 720 (Yedi Yüz Yirmi) saat) ihale tarihindeki brüt asgari ücretin % 30 (Yüzde Otuz) fazlası üzerinden hesaplanacak bedel.

3. Samsun Ayvacık İlçe Devlet Hastanesinde Fazla çalışma yapılmayacaktır.

(Ücret bordrosunda gösterilecektir).

c) Ulusal Bayram ve Tatil Günlerinde çalışılacak gün ve çalıştırılacak personel sayısı;

1. Samsun Çarşamba İlçe Devlet Hastanesinde 29 (Yirmi Dokuz) gün Ulusal Bayram Ve Genel Tatil günlerinde çalışacak 6 (Altı) işçiye (toplam 174 (Yüz Yetmiş Dört) gün) ihale tarihindeki brüt asgari ücretin üzerinden hesaplanacak bedel ile 1 (Bir) işçiye (toplam 29 (Yirmi Dokuz) gün) ihale tarihindeki brüt asgari ücretin % 30 (Yüzde Otuz) fazlası üzerinden hesaplanacak bedel.

2. Samsun Terme İlçe Devlet Hastanesinde 29 (Yirmi Dokuz) gün Ulusal Bayram Ve Genel Tatil günlerinde çalışacak 2 (İki) işçiye (toplam 58 (Elli Sekiz) gün) ihale tarihindeki brüt asgari ücretin üzerinden hesaplanacak bedel ile 2 (İki) işçiye (toplam 58 (Elli Sekiz) gün) ihale tarihindeki brüt asgari ücretin % 30 (Yüzde Otuz) fazlası üzerinden hesaplanacak bedel.

3. Samsun Ayvacık İlçe Devlet Hastanesinde 29 (Yirmi Dokuz) gün Ulusal Bayram Ve Genel Tatil günlerinde çalışacak 1 (Bir) işçiye (toplam 29 (Yirmi Dokuz) gün) ihale tarihindeki brüt asgari ücretin üzerinden hesaplanacak bedel ile 1 (Bir) işçiye (toplam 29 (Yirmi Dokuz) gün) ihale tarihindeki brüt asgari ücretin % 30 (Yüzde Otuz) fazlası üzerinden hesaplanacak bedel.

(Ücret bordrosunda gösterilecek ve 4857 sayılı İş Kanunun 47. maddesi uyarınca hesaplanacaktır).

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

a) İşçilerin yemek ihtiyaçları yüklenici tarafından karşılanacaktır. Ancak, yükleniciye yemek ihtiyacının karşılanması noktasında bir bedel ödenmeyecek olup, bu bedelin karşılığı olarak, hizmet alımı kapsamında çalıştırdığı işçilerin yemek ihtiyaçlarını karşılaması için hastanede çıkan yemekten bedelsiz olarak faydalanması imkânı verilecektir. İstekliler de tekliflerinde işçilerin yemek ihtiyaçları için bir bedel öngörmeyeceklerdir.

b) Yol giderleri;

1. Samsun Çarşamba İlçe Devlet Hastanesinde 14 (On Dört) işçiye nakdi olarak ödenecek ve ücret bordosunda gösterilecek olan ayda 26 gün üzerinden işçi başına 1 günlük brüt yol parası (gidiş-dönüş) 5,59.-TL üzerinden SGK işveren payları ilave edilerek hesaplanacak bedel.

2. Samsun Terme İlçe Devlet Hastanesinde 7 (Yedi) işçiye nakdi olarak ödenecek ve ücret bordosunda gösterilecek olan ayda 26 gün üzerinden işçi başına 1 günlük brüt yol parası (gidiş-dönüş) 5,59.-TL üzerinden SGK işveren payları ilave edilerek hesaplanacak bedel.

3. Samsun Ayvacık İlçe Devlet Hastanesinde 2 (İki) işçiye nakdi olarak ödenecek ve ücret bordosunda gösterilecek olan ayda 26 gün üzerinden işçi başına 1 günlük brüt yol parası (gidiş-dönüş) 5,59.-TL üzerinden SGK işveren payları ilave edilerek hesaplanacak bedel.

c) İhale kapsamı içerisinde çalıştırılacak personellerin giyecek giderleri yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacaktır. Söz konusu giyim kuşam için teknik şartnamede, giyim kuşama ait miktar ve dağıtılması öngörülen işçilere ait sayılar ayrıntılı olarak gösterilmiştir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Yemek için gerekli gıda malzemeleri, her türlü sarf malzemeleri ve temizlik için gerekli malzemelerin bedeli,

25.3.4. Diğer giderler:

a) Teknik Şartnamede hastanelere göre ayrıntılı olarak belirtilen demirbaş malzeme, araç-gereç ve ekipmanlara ait (amortisman) giderleri.

b) Ayda bir kez haşere ile mücadele için ilaçlama ile ilgili tüm giderler (ilaçlar dahil),

c) Doğalgaz, propan, LPG giderleri ile Samsun Çarşamba İlçe Devlet Hastanesinde yemek üretilen yerde sarf edilecek elektrik ve su giderleri. Samsun Terme İlçe Devlet Hastanesi ile Samsun Ayvacık İlçe Devlet Hastanesinde Yüklenici tarafından kullanılacak elektrik ve su giderleri idare tarafından karşılanacaktır.

d) Hastanelerde meydana gelebilecek yangın olaylarına karşı teminat limiti 200.000,00.-TL olan yangın sigortası ile zehirlenme ve kaza olaylarına karşı teminat limiti bedeni zararlarda şahıs başına: 100.000,00.-TL, bedeni zararlarda kaza başına: 100.000,00.-TL ve maddi zararlarda kaza başına: 40.000,00.-TL olan üçüncü şahıs mali mesuliyet sigortası giderleri.

e) Her türlü tahlil giderleri.

f) Yemeklerin hastanelere taşınmasına ait her türlü taşıma giderleri.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa Vadeli Sigorta Kolları Primi : % 1, Malüllük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortası Primi : % 20, Genel sağlık Sigortası Primi : % 12,5, İşsizlik Sigortası Primi : % 3 olmak üzere toplam % 36,5 dur.” düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.

Bahse konu ihaleye ilişkin Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde hizmet alımının tanımı “ İhaleye konu hizmet alım işi: Hastanemizde ihtiyaç duyulan yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetleridir. Bu hizmet, yemek için gerekli malzemeyi sağlama, yemek hazırlama, hazırlanan yemeği servis etme ve yemek sonrası temizlik (bulaşıkların yıkanması, çöplerin bertarafı, hizmet için kullanılan alanların temizliği ile böcek ve haşerelere karşı ilaçlama) hizmetlerini kapsar.” şeklinde açıklanmıştır.

Anılan Şartnamenin 5’nci maddesinde çalışacak personelin nitelikleri ve temini ile ilgili şartların, 26’ncı maddesinde yemek hizmeti için yüklenici tarafından temin edilecek demirbaş malzeme, araç-gereç ve ekipmanların ve 27’nci maddesinde kahvaltı, normal yemek ve diyet yemek menülerin düzenlendiği görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, başvuruya konu ihaleye 9 isteklinin katıldığı, 8 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği, 2 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği ve 24.09.2013 tarihli yazılarla aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, söz konusu yazılarda “…

1-İdari şartnamenin 25.3.1. maddesi (a) bendinde belirtilen asgari ücretin üzerinde ödeme alacak ve/veya almayacak işçilerin ücretleri

2- İdari şartnamenin 25.3.1. maddesi (b) bendinde belirtilen fazla çalışma ücretleri

3- İdari şartnamenin 25.3.1. maddesi (c) bendinde belirtilen ulusal bayram ve tatil günlerinde çalışacak personelin ücretleri

4- İdari şartnamenin 25.3.2. maddesi (b) bendinde belirtilen yol giderleri

5- İdari şartnamenin 25.3.2. maddesi (c) bendinde belirtilen giyecek gideri

6-İdari şartnamenin 25.3.3. maddesinde belirtilen yemek için gerekli gıda malzemelerinin bedeli ( teknik şartnamenin 27. Maddesinde belirtilen haftalık normal menü örneği ile haftalık diyet menü örneği ve teknik şartnamenin 29. Maddesinde belirtilen gramajlar kullanılarak hesaplanacak maliyet, normal yemek, diyet yemeği ve kahvaltılarda hastalara öğün başı 150 gram verilecek ekmeğin maliyeti ile teknik şartnamenin 20. Maddesi 24 numaralı bendinde belirtilen ana öğünlerle birlikte tek kullanımlık kaplar şeklinde her personele ve her hastaya bir adet olacak şekilde verilecek 250 mililitrelik pet su maliyeti)

7- İdari şartnamenin 25.3.4. maddesi (a) bendinde belirtilen demirbaş malzeme, araç-gereç ve ekipmanlara ait (amortisman) giderleri

8-Firma karı ve diğer giderler ” hususlarının önemli teklif bileşenleri olarak belirtildiği, Akcan Gıda İnşaat Turz. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Kölemenoğlu Gıda Maddeleri Sanayi İnşaat Taahhüt Turizm Nakliyat Hayvancılık Temizlik ve Servis Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi.- Ferah Yemek hane Temiz. Nak. İnş. Taah. Turz. Yazılım Servis Hizm. ve Tic. Ltd. Şti.-Bilge Yemek Üretimi Gıda İnş. Tem. Oto. Hay. Paz. İmalat İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu, sunulan açıklamaların uygun bulunarak ihalenin Akcan Gıda İnşaat Turz. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ihale komisyonunun verilen teklifleri aynı Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibi tarafından hizmet işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü hususlarında yapılacak açıklamaları değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracağı hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılmasıhalinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

79.4.2.13. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

79.4.2.17. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

79.4.2.20. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.

79.4.2.21. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme giderleri ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. ” açıklamaları bulunmaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Akcan Gıda İnşaat Turz. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde,

1-İstekli tarafından, İdari Şartname’nin 25.3.4. maddesinin (a) bendinde belirtilen demirbaş malzeme, araç-gereç ve ekipmanlara ait (amortisman) giderlerini tevsik amacıyla “demirbaş malzemeleri” isimli listenin sunulduğu, ancak söz konusu listede yer alan malzemelerin demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir (YMM) raporu veya serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) raporu, vb. belgelerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmadığı tespit edilmiştir. Bu itibarla, anılan isteklinin amortisman giderini mevzuata uygun şekilde tevsik etmediği sonucuna varılmıştır.

2-Söz konusu istekli tarafından, beyaz peynir, kaşar peyniri, peynir, ekmek, rol ekmek, un, kadayıf, yufka girdilerine ilişkin sunulan proforma faturada birim satış tutarının maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının % 80’nin altında olmadığı beyan edilmiştir. Ancak, Kamu İhale Genel Tebliği’nde yer alan açıklama gereği, istekliler tarafından maliyete dayalı açıklama yapıldığında, proforma faturadaki birim satış tutarı maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarından düşük olamaz, bu nedenle söz konusu girdilerin maliyetlerinin mevzuata uygun olarak tevsik edilmediği sonucuna varılmıştır.

Başvuruya konu ihalede ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif olarak belirlenen, Kölemenoğlu Gıda Maddeleri Sanayi İnşaat Taahhüt Turizm Nakliyat Hayvancılık Temizlik ve Servis Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi.- Ferah Yemek hane Temiz. Nak. İnş. Taah. Turz. Yazılım Servis Hizm. ve Tic. Ltd. Şti.-Bilge Yemek Üretimi Gıda İnş. Tem. Oto. Hay. Paz. İmalat İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından sunulan açıklama incelendiğinde,

1-İstekli tarafından İdari Şartname’nin 25.3.4. maddesinin (a) bendinde belirtilen demirbaş malzeme, araç-gereç ve ekipmanlara ait (amortisman) giderlerini tevsik amacıyla proforma fatura sunulduğu anlaşılmıştır. Söz konusu istekli tarafından, teklifte maliyet teşkil edecek olan ve idarece açıklanması istenen bir bileşen olarak belirlenen malzemelerin kendi malı olduğuna dair demirbaş veya amortisman defteri gibi bir belge sunulmadığı, buna göre kendi malı olmayan makine ve ekipman için amortisman ayrılarak yapılan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

2-İdare tarafından önemli teklif bileşeni olarak belirlenen ve Teknik Şartname’nin 20’nci maddesinin 24 numaralı bendinde belirtilen ana öğünlerle birlikte tek kullanımlık kaplar şeklinde her personele ve her hastaya bir adet olacak şekilde verilecek 250 mililitrelik pet su maliyetinin, istekli tarafından 967.000 adet üzerinden hesaplandığı ancak başvuruya konu ihalede ana öğün sayısının 1.241.000 adet olduğu tespit edilmiştir. Bu durumda, söz konusu istekli tarafından pet su maliyetinin olması gerekenden düşük hesaplandığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Akcan Gıda İnşaat Turz. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ve Kölemenoğlu Gıda Maddeleri Sanayi İnşaat Taahhüt Turizm Nakliyat Hayvancılık Temizlik ve Servis Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi.- Ferah Yemek hane Temiz. Nak. İnş. Taah. Turz. Yazılım Servis Hizm. ve Tic. Ltd. Şti.-Bilge Yemek Üretimi Gıda İnş. Tem. Oto. Hay. Paz. İmalat İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde aşırı düşük teklif açıklamaya yönelik iddiaları kapsamında Kurul çoğunluğunca, Akcan Gıda İnşaat Turz. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ve Kölemenoğlu Gıda Maddeleri Sanayi İnşaat Taahhüt Turizm Nakliyat Hayvancılık Temizlik ve Servis Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi.- Ferah Yemekhane Temiz. Nak. İnş. Taah. Turz. Yazılım Servis Hizm. ve Tic. Ltd. Şti.-Bilge Yemek Üretimi Gıda İnş. Tem. Oto. Hay. Paz. İmalat İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “** Düzeltici işlem belirlenmesine”** karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Samsun Kamu Hastane Birliği Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu tarafından gerçekleştirilen “ Samsun İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğine Bağlı 5. Grup Hastanelerin 24 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin diğer kamu kurum ve kuruluşlarının ihale fiyatları ile piyasa araştırması esas alınarak toplam 4.441.210,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 15 adet ihale dokümanı satın alındığı, 13.09.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece şikayete konu ihaleye verilen tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ İş deneyim belgesinin geçersiz olduğu” gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kalan sekiz teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Akcan Gıda İnşaat Turz. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

3.470.700,00

Kölemenoğlu Gıda Maddeleri Sanayi İnşaat Taahhüt Turizm Nakliyat Hayvancılık Temizlik ve Servis Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi.- Ferah Yemek …Ltd. Şti.-Bilge Yemek Üretim. … Ltd. Şti. Ortak Girişimi

3.588.870,00

Tatkim Yemekçilik Unlu Mam. Gıda İnş. Tem. Bil. San. ve Tic. A.Ş.

3.701.680,00

Aslan Tur Nakliyat Yemek Gıda Tekstil İmalat Tarım Hayvancılık İnşaat Turizm Orman Ürünleri ve Petrol Ürünleri İthalat İhracat Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.

3.704.930,00

Zorlular Yemek San. ve Tic.Ltd.Şti

3.864.130,00

Ayan Tarım Ürünleri Şehirler Arası Servis, Taşımacılık, Turizm ve Temizlik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.

4.106.850,00

Muzaffer ALTINTAŞ

4.432.030,00

Fesleğen Tem. Bil.Yem Gıd.Org.Tur. San. Tic. Ltd. Şti.

4.497.260,00

Şeklinde verildiği,

İdarece2 isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği ve aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, Akcan Gıda İnşaat Turz. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Kölemenoğlu Gıda Maddeleri Sanayi İnşaat Taahhüt Turizm Nakliyat Hayvancılık Temizlik ve Servis Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi.- Ferah Yemek …Ltd. Şti.-Bilge Yemek Üretim. … Ltd. Şti. Ortak Girişimi tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu, sunulan açıklamaların uygun bulunarak ihalenin Akcan Gıda İnşaat Turz. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedellerinin biri hariç diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde aşırı düşük teklif açıklamaya yönelik iddiaları hakkında, Kurul çoğunluğunca Akcan Gıda İnşaat Turz. Nak. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Kölemenoğlu Gıda Maddeleri San. İnş. Taah. Tur. Nak. Hayvancılık Tem. ve Servis Hiz. Tic. Ltd. Şti.- Ferah Yemekhane Tem. Nak. İnş. Taah. Turz. Yazılım Servis Hiz. ve Tic. Ltd. Şti.-Bilge Yemek Üretimi Gıda İnş. Tem. Oto. Hay. Paz. İmalat İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında yapılan incelemeye göre;

Samsun Kamu Hastane Birliği Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu tarafından gerçekleştirilen “ Samsun İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğine Bağlı 5. Grup Hastanelerin 24 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri ” ihalesinin yaklaşık maliyeti,diğer kamu kurum ve kuruluşlarının ihale fiyatları ile piyasa araştırması esas alınarak toplam 4.441.210,00 TL olarak hesaplanmıştır. 13.09.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihale için 15 adet ihale dokümanı satın alınmış ve ihaleye 9 istekli tarafından teklif verilmiştir.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden ihale konusu işte 23 işçi çalıştırılacağı, beş işçiye asgari ücretin %30 fazlası diğer işçilere asgari ücret ödeneceği, işçilere yemek yol ve giyecek yardımı yapılacağı, kişi başı en fazla yıllı 270 saat fazla mesai ücreti ödeneği, yemeğin idare mutfağında pişirileceği ve personelin mesaisinin tamamını idarede geçireceği anlaşılmıştır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25.3’üncü maddesinde,

“… 25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa Vadeli Sigorta Kolları Primi : % 1, Malüllük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortası Primi : % 20, Genel sağlık Sigortası Primi : % 12,5, İşsizlik Sigortası Primi : % 3 olmak üzere toplam % 36,5 dur. ” düzenlemesine yer verilmiştir. Düzenlemeden de anlaşılacağı üzere kısa vadeli sigorta prim oranı %1 olarak belirlenmiştir.

Anılan Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde ise “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.

46.1.1. 07/05/2004 tarihli 25455 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhalesi Yapılacak Olan Hizmet Alımlarına İlişkin Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esasların 3. maddesi gereğince; İhale konusu hizmetin gerçekleştirilebilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla;

a) Asgari ücret tespit komisyonunca ihale (son teklif verme) tarihinde 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenmiş asgari ücretin değiştirilmesi halinde eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark,

b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranlan değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,

c) 506 sayılı Kanunun 77 nci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde sözleşmede öngörülen ücret ekleri nedeniyle, işveren tarafından karşılanmakta olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigorta primine ilişkin toplam tutarda meydana gelecek fark,

toplamı (a), (b) ve (c) bentleri toplamı), 506 sayılı Kanun gereğince işveren nâm ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Hizmet Alımı Fiyat Farkı Hesabında Uygulanacak Esaslar’ın 8’inci maddesinde “İhale konusu hizmetin gerçekleştirilebilmesi için çalıştırılacak 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi personelin, sayı ve günlük çalışma saatinin belirtilmesi kaydıyla;

a) Asgari ücret tespit komisyonunca ihale (son teklif verme) tarihinde 16 yaşını doldurmuş işçiler için belirlenmiş asgari ücretin değiştirilmesi halinde eski ve yeni asgari ücret arasındaki fark,

b) İhale (son teklif verme) tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranlan değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek fark,

c) 506 sayılı Kanunun 77 nci maddesinin ikinci fıkrası çerçevesinde sözleşmede öngörülen ücret ekleri nedeniyle, işveren tarafından karşılanmakta olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigorta primine ilişkin toplam tutarda meydana gelecek fark,

toplamı (a), (b) ve (c) bentleri toplamı), 506 sayılı Kanun gereğince işveren nâm ve hesabına Hazinece yapılacak olan ödemeler de dikkate alınmak suretiyle bu Esasların 7 nci maddesi uygulanmaksızın ödenir veya kesilir.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan hükümden ihale tarihi itibarıyla işveren tarafından karşılanacak olan sosyal sigorta primi ve işsizlik sigortası primine ilişkin toplam tutarda; asgari ücret değişikliği veya sigorta primi alt sınır değişikliği ile prim oranları değişikliği gibi sebeplerle meydana gelecek farkın Hizmet Alımı Fiyat Farkında Uygulanacak Esasların 7’nci maddesi uygulanmaksızın ödeneceği veya kesileceği anlaşılmaktadır.

5510 sayılı Kanun’un 81’inci maddesinin birinci fıkrasının 6385 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesi ile değişik (c) bendinde; kısa vadeli sigorta kolları prim oranının, sigortalının prime esas kazancının %2’si olduğu, bu primin tamamını işverenin ödeyeceği, bu oranı %1,5 oranına düşürmeye ya da %2,5 oranına artırmaya Bakanlar Kurulu’nun yetkili olduğu hüküm altına alınmış, söz konusu değişiklik 01.09.2013 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Başvuru sahibinin şikâyeti aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkindir. İhale konusu işte çalışacak personel mesaisinin tamamını idarede geçireceğinden ve personelin özlük haklarına ilişkin düzenlemeler personel çalıştırmaya dayalı işlerde çalıştırılacak işçiler için mevzuatta öngörülen düzenlemelere paralellik arz ettiğinden, ihale konusu işte çalıştırılacak personel gideri teklifi oluşturan önemli bir maliyet bileşeni olarak değerlendirilmiştir. Bu kapsamda personele ödenecek ücretin hesaplanmasında sigorta prim oranının da mevzuata uygun olarak belirlenmesi gerektiği açıktır.

İdari Şartname’de ihale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı verileceğinin düzenlendiği, ancak söz konusu düzenlemenin ihale tarihinden sonra kısa vadeli sigorta kolları prim oranında yapılacak değişikliklerden doğacak farkları kapsadığı, incelenen ihalenin ise 13.09.2013 tarihinde gerçekleştirildiği göz önüne alındığında, kısa vadeli sigorta prim oranında 6385 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesi nedeni ile meydana gelen farkın yükleniciye ihale konusu işte fiyat farkı olarak ödenemeyeceği anlaşılmaktadır.

Bu durumda İdari Şartname’de kısa vadeli sigorta prim oranının % 1 olarak belirlendiği, ancak ihale konusu işin yürütülmesi sırasında geçerli olacak kısa vadeli sigorta prim oranının % 2 olduğu, dolayısı ile ihale konusu işin yürütülmesi aşamasında işçilerin kısa vadeli sigorta priminin % 1 oranı üzerinden yükleniciye ödeneceği, buna karşın yüklenici tarafından ihale konusu işin yürütülmesi sırasında işçilerin kısa vadeli sigorta priminin % 2 oranı üzerinden hesap edilerek yatırılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla kısa vadeli sigorta prim oranına ilişkin ihale dokümanında yapılan belirlemenin sözleşmenin uygulanması aşamasında geçerli olacak olan durumu yansıtmadığı, bu durumun ise tekliflerin belirlenmesi ve değerlendirilmesi aşamasında hangi prim oranının kullanılacağına ilişkin tereddüt meydana getirebileceği, dolayısı ile bu şartlar altında isteklilerce sağlıklı teklif verilmesine ve verilen tekliflerin sağlıklı ve mevzuata uygun olarak değerlendirilmesine imkân bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan isteklilerin ihale dokümanında belirlenen prim oranı üzerinden teklif verdikleri kabul edilse dahi, yukarıda belirtilen şartların yüklenici açısından 4375 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesine aykırılık teşkil edeceği ve sözleşmenin sağlıklı bir şekilde yürütülmesini engelleyeceği, bunun ise ihalenin iptalini gerektirir nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; yukarıda belirtilen aykırılık nedeniyle “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemizle, Kurulca alınan “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyoruz.

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi