KİK Kararı: 2013/UH.II-4471

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/075
Gündem No : 71
Karar Tarihi : 27.11.2013
Karar No : 2013/UH.II-4471 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Prizma Personel Destek Hizmetleri Ltd. Şti., HALİL RIFATPAŞA MAH. DEREBOYU SOK. NO:1 KAT:2 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Keşan Belediye Başkanlığı, Büyük Cami Mahallesi Tayyip Akalın Cad. No: 2 22800 EDİRNE

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/128732 İhale Kayıt Numaralı "Keşan Belediyesi Sınırları Dahilindeki Mahallelerin, Mücavir Alanların (Erikli-Yayla-Danişment) Cadde Ve Sokaklarının Temizliği, Evsel Ve Tıbbi Atıkların Toplanması, Taşınması Hizmetlerinde 12 Ay Süreyle 66 Personel Çalıştırılması İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Keşan Belediye Başkanlığıtarafından 21.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Keşan Belediyesi Sınırları Dahilindeki Mahallelerin, Mücavir Alanların (Erikli-Yayla-Danişment) Cadde ve Sokaklarının Temizliği, Evsel ve Tıbbi Atıkların Toplanması, Taşınması Hizmetlerinde 12 Ay Süreyle 66 Personel Çalıştırılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Prizma Personel Destek Hizmetleri Ltd. Şti.nin 11.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.11.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.11.2013tarih ve 34915sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.11.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/4044sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedeli ile asgari işçilik maliyetinin karşılanmadığı, bu nedenle söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının idarece yeterli bulunmasının mevzuata uygun olmadığı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “ Keşan Belediyesi sınırları dahilindeki mahallelerin, mücavir alanların (Erikli-Yayla-Danişment) cadde ve sokaklarının temizliği, evsel ve tıbbi atıkların toplanması, taşınması hizmetlerinde 12 Ay süreyle 66 personel Çalıştırılması İşi” şeklinde belirtildiği,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ _25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti: Söz konusu işin yürütülebilmesi için 1 Adet Operatör, 1 Adet Baş Şoför, 15 adet şoför, 32 adet erbap işçi ve 17 adet mevkici ile toplam 66 adet personel çalıştırılacaktır.

1)Operatöre Asgari Ücretin En Az %130 fazlası ödenecektir.
2)Baş Şoföre asgari ücretin En Az % 30 fazlası ödenecektir.
3)Şoförlere asgari ücretin En Az % 20 fazlası ödenecektir.
4)Erbap işçilere asgari ücretin En Az % 15 fazlası ödenecektir.
5) Mevkici personele asgari ücret tutarı ödenecektir.

İdarece ihtiyaç duyulması halinde; resmi tatil ve bayram günleri, pazar günleri Fazla Çalışma Saati ve Cumartesi Günleri Fazla Çalışma Saati Aşağıda Açıklanmıştır;

a) Operatöre Resmi Tatil ve Bayram Günleri Toplamı Olarak 14 Gün Fazla Çalışma Ücreti Ödenmesi öngörülmektedir.
b) Operatöre Cumartesi Günleri Fazla Çalışma Saati Toplamı Olarak 150 Saat Fazla Çalışma Ücreti Ödenmesi öngörülmektedir.
c) Operatöre Pazar Günleri Fazla Çalışma Saati Toplamı Olarak 375 Saat Fazla Çalışma Ücreti Ödenmesi öngörülmektedir.

d) Baş Şoföre Resmi Tatil ve Bayram Günleri Toplamı Olarak 14 Gün fazla çalışma ücreti ödenmesi öngörülmektedir.
e) Baş Şoföre Cumartesi Günleri Fazla Çalışma Saati Toplamı Olarak 150 Saat Fazla Çalışma ücreti ödenmesi öngörülmektedir.
f) Baş Şoföre Pazar Günleri Fazla Çalışma Saati Toplamı Olarak 375 Saat Fazla Çalışma ücreti ödenmesi öngörülmektedir.

g) Şoförlere Resmi Tatil ve Bayram Günleri Toplamı Olarak 183 Gün fazla çalışma ücreti ödenmesi öngörülmektedir.
h) Şoförlere Cumartesi Günleri Fazla Çalışma Saati Toplamı Olarak 1053 Saat Fazla Çalışma ücreti ödenmesi öngörülmektedir.
ı) Şoförlere Pazar Günleri Fazla Çalışma Saati Toplamı Olarak 2700 Saat Fazla Çalışma ücreti ödenmesi öngörülmektedir.

i) Erbap İşçilere Resmi Tatil ve Bayram Günleri Toplamı olarak 366 Gün Fazla Çalışma Ücreti ödenmesi öngörülmektedir.
j) Erbap İşçilere İşçiye Cumartesi Günleri Fazla Çalışma Saati Toplamı Olarak 2106 Saat fazla çalışma ücreti ödenmesi öngörülmektedir.
k) Erbap İşçilere İşçiye Pazar Günleri Fazla Çalışma Saati Toplamı Olarak 5400 Saat Fazla Çalışma ücreti ödenmesi öngörülmektedir.

l) Mevkicilere(Düz İşçi) Resmi Tatil ve Bayram günleri toplamı olarak 145 Gün Fazla Çalışma Ücreti ödenmesi öngörülmektedir.
m) Mevkicilere (Düz İşçi) Cumartesi Günleri Fazla Çalışma Saati Toplamı Olarak 1551 Saat fazla çalışma ücreti ödenmesi öngörülmektedir.
n) Mevkicilere (Düz İşçi) Pazar Günleri Fazla Çalışma Saati Toplamı Olarak 3960 Saat Fazla Çalışma ücreti ödenmesi öngörülmektedir.

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. 19.01.2013 Tarihli ve 28533 Sayılı Resmi Gazete' de yayımlanan 6385 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunda Belirtilen Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Oranı 01/09/2013 Tarihi İtibari %2 olarak belirlendiğinden dolayı, bu iş için Kısa Vadeli Sigorta Prim Oranı % 2 (Yüzde İki) dir.” düzenlemesinin yer aldığı,

Teknik Şartname’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “ Bu şartname Hizmet Alımına ilişkin özellikleri, Temizlik, Çöp Toplama ve Nakli işi personel çalıştırılması nitelikleri ve çalışma şartlarını kapsar.” düzenlemesine,

Aynı Şartname’nin “Malzeme ve Araçlar” başlıklı 5’inci maddesinde “Bu hizmet alımına ilişkin işlerin yerine getirilmesinde kullanılacak araçlar, makineler ve malzemeler İdaremiz tarafından temin edilecek olup, araçlar için gereken akaryakıt giderleri ile araçların bakım onarım giderleri yine İdaremiz tarafından karşılanacaktır. Temizlik hizmetinde çalışacak işçiler tarafından kullanılacak, süpürge ve sapı, faraş, poşet, süpürge el arabası, ufak çöp toplama arabaları ve işin özelliğine göre kullanılması zorunlu olan her türlü malzeme, donanım İdare tarafından temin edilerek işçilere dağıtılacaktır.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 25’inci maddesinde yer verilen düzenlemeler çerçevesinde söz konusu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 1.378.644,52 TL’ye tekabül ettiği belirlenmiştir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, incelemeye konu ihaleye 11 teklif verildiği, 1 isteklinin teklifinin “geçici teminatının uygun olmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece hesaplanan kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı olan 1.378.644,52 TL’nin altında teklif sunan Egs Tem. Yem. Yön. Dan. Reklam Cenaze Bilg. İnş. Mad. Nak. San. ve Tic. A.Ş.- Sefa Yem.T em. İlaç. Müt. Posta Dağıtım Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Baybora Hizmet Tem. İnş. Gıda Tic. ve Taah. Ltd. Şti.- Sebay End. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’ndan aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

Anılan isteklilere gönderilen 23.10.2013 tarihli yazılarda “…sunmuş olduğunuz teklifin aşırı düşük olduğu kararına varılmıştır. Bu düşüklüğe neden olan maliyet bileşenleri ile ilgili kaleme ait işçilik maliyetlerinin yürürlükteki Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddeleri gereğince açıklamanız istenmiştir.” ifadelerine yer verildiği,

Söz konusu isteklilerden Baybora Hizmet Tem. İnş. Gıda Tic. ve Taah. Ltd. Şti.- Sebay End. Tem. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın idarece belirlenen süre içerisinde açıklama sunmadığı, Egs Tem. Yem. Yön. Dan. Reklam Cenaze Bilg. İnş. Mad. Nak. San. ve Tic. A.Ş.- Sefa Yem. Tem. İlaç. Müt. Posta Dağıtım Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın açıklamalarının ise idarece yeterli görülerek, ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırma Zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinde “İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.

Bu kapsamda çalıştırılacak işçi sayısının tespitinde belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesine göre çalıştırılan işçiler esas alınır. Kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür. Oranın hesaplanmasında yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz, yarım ve daha fazla olanlar tama dönüştürülür. İşyerinin işçisi iken sakatlananlara öncelik tanınır.

İşverenler çalıştırmakla yükümlü oldukları işçileri Türkiye İş Kurumu aracılığı ile sağlarlar. Bu kapsamda çalıştırılacak işçilerin nitelikleri, hangi işlerde çalıştırılabilecekleri, bunların işyerlerinde genel hükümler dışında bağlı olacakları özel çalışma ile mesleğe yöneltilmeleri, mesleki yönden işverence nasıl işe alınacakları, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

Yer altı ve su altı işlerinde özürlü işçi çalıştırılamaz ve yukarıdaki hükümler uyarınca işyerlerindeki işçi sayısının tespitinde yer altı ve su altı işlerinde çalışanlar hesaba katılmaz.

Bir işyerinden malulen ayrılmak zorunda kalıp da sonradan maluliyeti ortadan kalkan işçiler eski işyerlerinde tekrar işe alınmalarını istedikleri takdirde, işveren bunları eski işleri veya benzeri işlerde boş yer varsa derhal, yoksa boşalacak ilk işe başka isteklilere tercih ederek, o andaki şartlarla işe almak zorundadır. Aranan şartlar bulunduğu halde işveren iş sözleşmesi yapma yükümlülüğünü yerine getirmezse, işe alınma isteğinde bulunan eski işçiye altı aylık ücret tutarında tazminat öder.

Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi engelli sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan engelli sigortalıların, aynı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası engelli çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde engelli çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir özürlü için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın ödenmiş olması şarttır. Bu fıkraya göre işveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazinece Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, işverenden tahsil edilir. Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz. (Ek cümle: 31/7/2008-5797/10 md.) Bu fıkrada düzenlenen teşvik, kamu idareleri hariç 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılara ilişkin matrah ve oranlar üzerinden olmak üzere, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların statülerine tabi personeli için de uygulanır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından müştereken belirlenir.

Bu maddeye aykırılık hallerinde 101 inci madde uyarınca tahsil edilecek cezalar, engellilerin ve eski hükümlülerin kendi işini kurmaları, engellinin iş bulmasını sağlayacak destek teknolojileri, engellinin işe yerleştirilmesi, işe ve işyerine uyumunun sağlanması ve bu gibi projelerde kullanılır. Tahsil edilen cezaların kullanımına ilişkin hususlar, Türkiye İş Kurumunun koordinatörlüğünde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü ile İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü, en çok işçi ve işvereni temsil eden üst kuruluşların ve en çok engelliyi temsil eden üst kuruluşun birer temsilcisinden oluşan komisyon tarafından karara bağlanır. Komisyonun çalışma usul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğuna aykırılık”başlıklı 101’inci maddesinde “Bu Kanunun 30 uncu maddesindeki hükümlere aykırı olarak özürlü ve eski hükümlü çalıştırmayan işveren veya işveren vekiline çalıştırmadığı her özürlü ve eski hükümlü ve çalıştırmadığı her ay için binyediyüz Türk Lirası idari para cezası verilir. Kamu kuruluşları da bu para cezasından hiçbir şekilde muaf tutulamaz.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde _“79.1._Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Anılan isteklinin açıklamasında, ihale konusu işte toplam 2 engelli personel çalıştıracağını ve birim fiyat teklif cetvelinde engelli personel için ayrı bir satır açılmaması nedeniyle 5’inci satırda yer alan mevkici (düz işçi) kaleminde aritmetik ortalama yöntemiyle maliyet oluşturulduğunu belirttiği, toplam asgari işçilik maliyetinden engelli personel için kişi başı 209,41 TL prim teşviki tutarını düştüğü görülmüştür.

Elli veya daha fazla işçi çalıştıran işverenlerin engelli işçi istihdam etmesi kanuni zorunluluk olmakla birlikte, Hazinece karşılanacak işveren priminden yararlanma imkanı tüm istekliler için söz konusu olmaktadır. Ancak ihalelerde 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerden eşitlik ve rekabetin sağlanmasını temin etmek ve bu durumu korumak için teklif fiyatlarının oluşturulmasında, Hazinece karşılanacak işveren primi dikkate alınmadan teklif fiyatının oluşturulması gerektiği kabul edilmelidir.

4857 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesindeki kontenjan fazlası engelli çalıştırılmasına ilişkin hüküm doğrultusunda, ihale konusu işte çalıştırılacak engelli işçi sayısına ilişkin asgari sayının belirlenmesine rağmen kısıtlayıcı bir düzenlemenin bulunmadığı, bu hususun tekliflerin oluşturulması aşamasında istekliler arasında eşitsizliğe yol açabileceği anlaşılmıştır.

Öte yandan 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinde, çalıştırılacak engelli işçi sayısının işverenin aynı il sınırları içinde yer alan işyerlerinde bulunan toplam işçi sayısına göre hesaplanacağı da düzenlenmiştir. Bu durumda ihaleyi gerçekleştiren idarenin sadece ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısına bakmaması, ihaleye teklif veren her istekliye ait il sınırları içinde başka işyeri bulunup bulunmadığını, varsa bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısını da bilmesi gerekeceğinden teklifinde engelli işçi çalıştıracağını beyan ederek teklif tutarını buna göre hesaplayan istekliler bakımından İş Kanunu’nun anılan hükmü uyarınca idarenin ihaleyi karara bağlamadan önce her defasında araştırma yapma gereksinimi doğabilecek ve bu uygulama nedeniyle ihale süreçlerinde yaşanacak gecikmeler 4734 sayılı Kanun’un “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “ihalelerde ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması” ilkesinin ihlaline yol açabilecektir.

Ayrıca İdari Şartname’de engelli işçi çalıştırılacağına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmamasının İş Kanunu’nun 30’uncu maddesinin uygulanmasına engel teşkil etmeyeceği, başka bir ifade ile teklif bedelleri oluşturulurken, işin ifası sırasında çalıştırılacak engelli işçilere ilişkin indirimin dikkate alınmamasının, sözleşmenin uygulanması aşamasında yüklenicinin Kanundan doğan engelli işçi çalıştırma yükümlülüğünü ihlal etmesine yol açmayacağı, bu yükümlülüğün devam edeceği de açıktır. Bunun yanında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.11’inci maddesi uyarınca idarelerin, sözleşmenin uygulanması aşamasında aylık prim ve hizmet belgelerindeki prim oranının prim tarifesine uygun olup olmadığını kontrol ederek, hakediş ödemelerini yapacakları ve söz konusu hakedişlerin de, engelli işçi çalıştırılması durumunda uygulanacak prim indirimi dikkate alınarak düzenleneceği hususları birlikte değerlendirildiğinde, bu durumun idarenin yükleniciye fazla ödeme yapmasına yol açmayacağı ve bir kamu zararının oluşmayacağı görülmüştür.

Diğer taraftan özel bir kanun olan 4734 sayılı Kanun’un ikincil mevzuatı çerçevesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tüm istekliler için eşit koşullarda olmak üzere aşırı düşük tekliflerin tespitinde esas alınan ve Tebliğ’in 79.3’üncü maddesinde açıklanan “asgari işçilik maliyeti” kapsamında Hazine tarafından karşılanacak olan işveren sigorta prim tutarının da dikkate alınmasına yönelik herhangi bir düzenleme bulunmadığı hususları dikkate alındığında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin engelli personel çalıştırılacak olması nedeniyle prim teşvikinden yaralanacağına yönelik açıklamalarının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Egs Tem. Yem. Yön. Dan. Reklam Cenaze Bilg. İnş. Mad. Nak. San. ve Tic. A.Ş.- Sefa Yem. Tem. İlaç. Müt. Posta Dağıtım Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi