KİK Kararı: 2013/UH.II-4310

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/074
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 20.11.2013
Karar No : 2013/UH.II-4310
BAŞVURU SAHİBİ:
Kardelen Medikal Bilgisayar İnşaat Telekomünikasyon Bilişim Hizmetleri İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti., LALE SOK. NO:4/11 SIHHİYE/ ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Muğla İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği, Orhaniye Mah .İsmet Çatak Cad. 48000 MUĞLA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/94060 İhale Kayıt Numaralı "36 Ay Süreyle Mr Görüntüleme" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Muğla İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel tarafından 10.09.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “36 Ay Süreyle MR Görüntüleme Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kardelen Medikal Bilgisayar İnşaat Telekomünikasyon Bilişim Hizmetleri İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 07.10.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.10.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.10.2013 tarih ve 32891 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.10.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3799 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Tekliflerinin yaklaşık maliyetin üzerinde olması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu,

2. İhale dokümanında yapılan değişikliklerin, ihalenin yaklaşık maliyetini de değiştireceği, bu durumda yaklaşık maliyetin güncellenmesi gerektiği sonucunun doğduğu ve tekliflerin güncellenmiş yaklaşık maliyete göre değerlendirilmesi gerektiği,

3. İhale üzerinde bırakılan istekliye ait teklifin kendi tekliflerine göre aşırı düşük teklif olduğu ve sorgulama yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasının mevzuata aykırı olduğu,

4. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu bilançoların, idari şartnamenin ilgili maddesinde belirlenen oranları karşılamadığıiddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1 ) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru konusu ihaleye ilişkin düzenlenen İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35.1’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.”

“İhalenin karara bağlanması” başlıklı 36’ncı maddesinde ise “36.1. Yapılan değerlendirme sonucunda ihale komisyonu tarafından ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren istekli üzerinde bırakılır.

36.2. İhale komisyonu, yapacağı değerlendirme sonucunda gerekçeli bir karar alarak ihale yetkilisinin onayına sunar.” düzenlemeleri yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3 üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklaması yer almaktadır.

Şikâyete konu ihalede başvuru sahibinin teklifinin, teklif fiyatı yaklaşık maliyetin üzerinde olduğundan değerlendirme dışı bırakıldığı tespit edilmiştir. Yaklaşık maliyetin üzerinde teklif fiyatı sunmak bir teklifi değerlendirme dışı bırakma gerekçesi olamaz ise de, bir teklifin idare tarafından uygun görülmeme, ekonomik açıdan en avantajlı birinci veya ikinci teklif olarak belirlenmeme gerekçesi olabilir. Bu çerçevede, söz konusu ihalede ihale komisyonunun başvuru sahibini değerlendirme dışı bırakmak suretiyle bu teklif fiyatını uygun görmeme iradesini gösterdiği sonucuna ulaşılmış olup, bu çerçevede iddia yerinde görülmemiştir.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuru konusu ihaleye ilişkin hazırlanan ihale dokümanında 2 kez zeyilname yoluyla değişiklik yapılmıştır.

16.08.2013 tarihli Zeyilname ile;

Manyetik Rezonans Görüntüleme Sistemi Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi’nin “Sistemin Teknik Özellikleri” başlıklı 3.1.5’inci maddesinde yer alan; “Magnetik alanın acil durumlarda kapanmasını sağlayan kontrolör, magnet ve operatör odasında mevcut olmalıdır.” şeklinde düzenleme “Magnetik alanın acil durumlarda kapanmasını sağlayan kontrolör, magnet odasında mevcut olmalıdır” şeklinde;

3.3.2’nci maddesinde yer alan; “En az 8 kanallı phased array kafa bobini,” şeklindeki düzenleme “En az 8 kanallı phased array kafa bobini veya bobin çözümü” şeklinde;

3.4.4’üncü maddesinde yer alan; “Sistem simültane olarak aynı anda 16 quadratur RF kanalında sinyal toplayabilmelidir. Sistemde en az 8 bağımsız alıcı band (receiver) olmalıdır.” şeklindeki düzenleme “Sistem 16 quadratur RF kanalında sinyal toplayabilmelidir. Sistemde en az 8 bağımsız alıcı band (receiver) olmalıdır.” şeklinde değiştirilmiştir.

Aynı Zeyilname ile İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25.1.4’üncü maddesinde yer alan Firmanın çalıştıracağı 1 adet Radyolog, 3 Adet teknisyen ile 3 Adet diğer personel ( 1 Hemşire, 1 temizlik görevlisi, 1 kayıt görevlisi) için ödenecek her türlü ücret, sigorta ve sosyal hak giderleri teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi “Firmanın çalıştıracağı 1 adet Radyolog, 3 Adet teknisyen ile 3 Adet Sekreter için ödenecek her türlü ücret, sigorta ve sosyal hak giderleri teklif fiyata dahildir.” şeklinde,

İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 47.1.1’inci maddesinde ye alan; “Yüklenici 1 adet Radyoloji uzmanı, 3 Adet Teknisyen ile 3 Adet diğer personel (1 Hemşire, 1 Temizlik görevlisi, 1 kayıt görevlisi) çalıştıracaktır. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Uzmanlarına cihaz ve tetkikler ile ilgili eğitim-bilgi aktarımı sağlanacaktır.” şeklindeki düzenleme, idari şartnamenin 25.1.4. üncü maddesiyle uyumlu olmasını teminen “Yüklenici 1 adet Radyoloji uzmanı, 3 Adet Teknisyen ile 3 Adet Sekreter çalıştıracaktır. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Radyoloji Uzmanlarına cihaz ve tetkikler ile ilgili eğitim-bilgi aktarımı sağlanacaktır.” şeklinde değiştirilmiştir.

23.08.2013 tarihli Zeyilname ile ise, ihale tarihi 10.09.2013 tarihine ötelenmiş, aynı Zeyilname ile İdari Şartname ve Sözleşme Tasarısı’nın bazı maddeleri değiştirilmiştir.

16.08.2013 tarihli Zeyilname ve 23.08.2013 tarihli Zeyilname ile yapılan değişikliklerin, tekliflerin sağlıklı verilmesini ve eşit şartlarda değerlendirilmesini engellemeyeceği gibi, ihalenin yaklaşık maliyetinde de önemli bir değişikliğe yol açmayacağı anlaşılmış olup, bu hususa yönelik iddia yerinde görülmemiştir.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü ve 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun’da idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurularının, ihale süreci içerisindeki idari işlem veya eylemlerle hakkı muhtel olan aday, istekli ve istekli olabileceklerle sınırlı biçimde öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Bu haliyle idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmesi için öncelikle;

1. Aday, istekli veya istekli olabilecek sıfatını haiz olunması,

2. Başvuru sahibinin idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eyleminden dolayı bir hak kaybına veya zarara uğraması veya zarara uğramasının muhtemel olması gerekmektedir

Bu çerçevede;

Başvuru sahibi istekliye ait teklifin idarece belirlenen yaklaşık maliyetin üzerinde olması gerekçesiyle ihale komisyonunca değerlendirme dışı bırakılması yönünde tesis edilen işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, şikâyete konu ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin diğer işlemlerde anılan isteklinin bir hak kaybının olmadığı, bu nedenle tekliflerin değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin süreçte korunması gereken herhangi bir hak veya menfaatinin bulunmadığı, dolayısıyla başvuru ehliyetinin olmadığı, bu itibarla başvuru sahibinin 3’üncü ve 4’üncü iddiasına ilişkin olarak 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “3) İhale üzerinde bırakılan istekliye ait teklifin kendi tekliflerine göre aşırı düşük teklif olduğu ve sorgulama yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasının mevzuata aykırı olduğu,

4) İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu bilançoların, idari şartnamenin ilgili maddesinde belirlenen oranları karşılamadığı” şeklinde dile getirdiği üçüncü ve dördüncü iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, başvuru sahibi istekliye ait teklifin idarece belirlenen yaklaşık maliyetin üzerinde olması gerekçesiyle ihale komisyonunca değerlendirme dışı bırakılması yönünde tesis edilen işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı ve şikâyete konu ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin diğer işlemlerde anılan isteklinin bir hak kaybının olmadığı, bu nedenle tekliflerin değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin süreçte korunması gereken herhangi bir hak veya menfaatinin bulunmadığı gerekçesiyle 4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun “ehliyet yönünden” reddine karar verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 55. maddesinin birinci fıkrasında ise; şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce yapılacağı, 56. maddesinin birinci fıkrasında ise; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14. maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15. maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16. madde çerçevesinde inceleneceği, 16. maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceği hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmeliğin 18. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; ihale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden inceleneceği, 2. fıkrasında ise; eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılacağı belirtilmiştir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54. maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.

Hukuki düzenleme bu yönde olmakla birlikte, kamu ihale mevzuatındaki itirazen şikâyet başvurusu, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri idari işlemlere yönelik olarak hak kaybı ya da zarara uğrayanların yaptığı başvuru sonucu yapılan bir denetim yöntemidir. Yapılan incelemelerdeki temel unsur, bir kişinin başvurusu olmakla birlikte, içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesinin amacı, kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimidir. Dolayısıyla idareler açısından bir denetim biçimi olan bu yöntem, hukuk özneleri için de bir hak ve özgürlük arama aracıdır. Bu nedenle de hukukun genel ilkeleri çerçevesinden, söz konusu hak arama yolunun genişletici biçimde yorumlanması gerekmektedir.

Söz konusu ihalede, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verildiği, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığından itirazen şikâyet başvurusunun, başvuru sahibinin üzerinde ihale kalmayacak olmasından, bu kapsamda başvuranın teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olmasından veya şikayete konu teklifin kendisinden sonra olmasından bağımsız olarak incelenmesi gerekmektedir.

Ayrıca, üç ihale dokümanının satın alındığı, ihaleye iki firmanın teklif sunduğu, başvuru sahibi isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmakla birlikte teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olmasının başvuru sahibinin teklifini geçersiz kılmadığı, başvuru sahibinin üçüncü iddiasının ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin kendi tekliflerine göre aşırı düşük teklif olduğu ve sorgulama yapılmaksızın ihalenin karara bağlanmasının mevzuata aykırı olduğuna, dördüncü iddiasının ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu bilançoların, idari şartnamenin ilgili maddesinde belirlenen oranları karşılamadığına ilişkin olduğu dikkate alındığında, gerek iddia çerçevesinde, yapılacak inceleme sonucunda ihalede geçerli teklif kalmayabileceğinden ihalenin iptal edilebileceğinden başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak, ehliyetinin kabulünün yanı sıra, anılan Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan diğer unsurlar da başvuru sahibi tarafından yerine getirildiğinden, başvuru sahibinin üçüncü ve dördüncü iddiasına ilişkin olarak, işin esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği üçüncü ve dördüncü iddiasına yönelik yapılan inceleme sonucunda;

1) Başvuru sahibinin üçüncü iddiasına ilişkin olarak;

4734 sayılı Kamu İhale Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 uncu maddesinde de “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun kapsamında gerçekleştirilen hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin açıklamalar, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79. maddesinde yer almaktadır.

Anılan Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4 üncü maddesinde, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyeceği belirtilmiştir.

İdari şartnamenin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33 üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

33.2. İhale komisyonu tarafından;

a) Hizmet sürecinin, verilen hizmetin ve gerçekleştirme yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin hizmetin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak, aşırı düşük teklifler değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” düzenlemesi;

Anılan şartnamenin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35 inci maddesinde; “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır…” düzenlemesi yapılmıştır.

Kamu ihalelerine ilişkin ikincil mevzuat kapsamında personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarında aşırı düşük teklif fiyatlarının belirlenmesinde esas alınacak sınır değerin tespitine ilişkin bir düzenleme bulunmamakla birlikte, Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesine göre idarelerin, geçerli teklifleri belirledikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklifleri tespit etme ve bu teklifler hakkında açıklama isteme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Şikâyete konu ihalede, idare verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese ederek kesinleşen ihale kararını almıştır.

Kamu İhale Kurulunun istikrar kazanmış kararları, personel çalıştırılmasına dayalı olsun veya olmasın, hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin diğer tekliflerle mukayese edilmek suretiyle belirlenmeyeceği, tekliflerin kârsız yaklaşık maliyete göre değerlendirilmesi ve kârsız yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak belirlenmesi gerektiği yönündedir.

Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif bedelinin, idarece belirlenen ve %20 yüklenici kârı ihtiva ettiği öngörülen ihaledeki kârsız yaklaşık maliyetin (2.290.222,03.-TL) altında olmadığı görüldüğünden iddia yerinde görülmemiştir.

2) Başvuru sahibinin dördüncü iddiasına ilişkin olarak;

İdari şartnamenin “Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.4.2 nci maddesinde “İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H) sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50?den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

Serbest meslek erbabı tarafından sunulan, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin toplam gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak oranın en az (1,25) olması şartı aranır.

Serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir.

İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından, ihalede aranan ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin şartları taşıdığını tevsiken 2012 yılına ilişkin Kurumlar Vergisi Beyannamesinin ve ekinde Tek Düzen Hesap Planı Ayrıntılı Bilanço ve Ayrıntılı Gelir Tablosunun sunulduğu, söz konusu belgelerin ilgili Vergi Dairesi Müdürlüğünce onaylı olduğu görülmüştür.

Sunulan belgelerde yer alan bilgilerin incelenmesi sonucunda; ihale üzerinde bırakılan isteklinin idari şartnamenin 7.4.2 nci maddesinde karşılanması istenen oranları sağladığı görülmüş olup, bu hususa ilişkin iddianın da yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda incelemeye konu ihalede başvuru sahibinin üçüncü ve dördüncü iddiasına ilişkin olarak “itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluğunun “başvurunun reddine” yönündeki kararına katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi