KİK Kararı: 2013/UH.II-3888 (9 Ekim 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/065
Gündem No : 26
Karar Tarihi : 09.10.2013
Karar No : 2013/UH.II-3888
BAŞVURU SAHİBİ:
Eşsiz Temizlik Hazır Yemek Gıda İnşaat Turizm San. Ve Tic. Ltd. Şti., SANAYİ CAD. NO:74/16 ARMUTLU/ İZMİR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Muğla -İl Milli Eğitim Müdürlüğü-Temel Eğitim Okulları Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık, Çamlık Sokak MUĞLA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/85510 İhale Kayıt Numaralı "2013-2014 Eğitim Öğretim Yılı Muğla İli Merkez İlçeye Bağlı 25 Taşıma Merkezi İlkoku/Ortaokula Taşımalı Eğitim Kapsamında Öğrenimine Devam Eden Toplam 1238 İlkokul/Ortokul Öğrencisine 180 İş Günü Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi Hizmet Alım İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Muğla İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 23.07.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2013-2014 Eğitim Öğretim Yılı Muğla İli Merkez İlçeye Bağlı 25 Taşıma Merkezi İlkokul/Ortaokula Taşımalı Eğitim Kapsamında Öğrenimine Devam Eden Toplam 1238 İlkokul/Ortaokul Öğrencisine 180 İş Günü Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi Hizmet Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Eşsiz Temizlik Hazır Yemek Gıda İnşaat Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 02.09.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.09.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.09.2013 tarih ve 29337 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.09.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3331 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Teknik Şartnamenin 7.5’inci maddesi uyarınca idareye muhatap olacak idari düzeyde bir yetkiliye ilişkin maliyetin aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap yazısında maliyetinin belirtilmediği gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, firmalarının ihale tarihi itibariyle devam eden herhangi bir kamu kurum ve kuruluşuyla işi olmaması nedeniyle idari kadrosundan veya ortaklarından birinin görevlendirilmesinin planlandığı, bahse konu giderin genel yönetim giderleri arasında olduğunun değerlendirildiği, işin sonunda öngörülen kârdan şirket ortaklarının da pay alacağı,

2. Teknik Şartname’nin 2 (e) maddesi uyarınca açıklamalarının ekinde muhasebeci onaylı demirbaş dökümü ve araç gereç mizanı içerisinde yeterli sayıda Benmari (yemek ısıtıcı) ve yemeklerin taşınması, sıcaklıkların korunması amaçlı Termoboxların yer aldığı, kaldı ki bu araç ve gereçlerin maliyetinin yükleniciye ait olduğunun belirtilmediği, bu maliyetler yükleniciye ait ise kârdan da karşılanabileceği, dolayısıyla bu nedenle değerlendirme dışı bırakılmalarının mevzuata aykırı olduğu,

3. Teknik Şartnamede 100 gr meyve istenilmesine rağmen aşırı düşük teklif sorgulamasında toplam 120 gr meyve üzerinden açıklama istenilmesinin, beş günlük örnek menünün ihale dokümanı kapsamında tekliflerin sağlıklı bir şekilde oluşturulabilmesi için verilmemesinin, aşırı düşük teklif sorgulamasında beş günlük örnek menü dışında herhangi bir önemli maliyet bileşeninin belirtilmemesinin mevzuata aykırılık içerdiği,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde "İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

…

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde; “…79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Söz konusu mevzuat düzenlemelerinden, tekliflerin anılan Kanun’un 37’inci maddesine göre değerlendirilmesinin ardından, diğer tekliflere veya tespit edilen yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğu belirlenen teklifler reddedilmeden önce, idarece belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenileceği ve istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda ihalenin karara bağlanacağı, idarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Teknik Şartname’nin 7.5’inci maddesinde “Firma, yemekhanede idareye muhatap olacak idari düzeyde bir yetkilisini sürekli bulunduracaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından aşırı düşük teklif sorgulama yazısıyla “Ekte sunulan bir haftalık yemek menüsü ve gramajları örnek alınması ve yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri ve iş gruplarına ait miktarlar ile bunlara ait alt birim fiyatlar ve bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizleri ve teklif bedelini gösteren hesap cetvelinin” sunulması istenilmiştir. Ancak idare tarafından yazı ekinde sadece bir haftalık örnek menüye yer verilmiş, yaklaşık maliyetin %80’lik bölümünü oluşturan teklifin önemli bileşenlerine yer verilmediği, buna mukabil aşırı düşük teklif açıklaması yapan isteklilerin teklifleri ile ilgili kendi belirledikleri giderleri analizlerine ekleyip bu giderlere ilişkin çeşitli belgeleri açıklama yazısı ekinde idareye sundukları görülmüştür. İdare tarafından başvuru sahibi isteklinin teklifi yukarıda belirtilen Teknik Şartname düzenlemesi uyarınca çalışması öngörülen personele ilişkin giderin maliyete yansıtılmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmıştır. Başvuru sahibi tarafından açıklama yazısında firmaları bünyesinde çalışan gıda mühendisinin görevlendirilecek olduğu, bununla ilgili de teklif bileşenlerinde herhangi bir maliyetin yer almadığı belirtilmektedir. Bununla birlikte anılan hususa ilişkin maliyetin İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde teklif fiyata dâhil olan giderler arasında yer almadığı gibi aşırı düşük teklif sorgulama yazısında da önemli bileşenler arasında sayılmadığı görülmektedir.

İdarenin teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilere gönderdiği aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısı yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirildiğinde; söz konusu yazıda, ihale dokümanının yukarıda belirtilen maddelerinde düzenlenen, birçok teklif bileşeni içerisinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili bir haftalık örnek menü dışında herhangi bir belirlemenin yapılmadığı, isteklilerden genel olarak ilgili mevzuat maddeleri belirtilerek açıklama istenildiği dikkate alındığında şikâyete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması ve değerlendirmesi yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı, bu itibarla, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmediği anlaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 2 (e) maddesinde “Yemek hazırlama, pişirme, saklama ve dağıtımında kullanılan ekipmanlar paslanmaz çelik-krom olacaktır. Yüklenici Yemek verilen her okulda yemeğin sıcaklığını muhafaza edecek BENMARİ bulundurması zorunludur. Yemek servisinde öğrenci yemek kapları en az üç göz tabldot olup tek kullanımlık, kaşıklar ise plastik kaşık olacaktır. Plastikler mutlaka Tarım Bakanlığından izinli olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin teklifinin Teknik Şartname’nin 2 (e) maddesinde işin yapılması için zorunlu olarak bulundurulması gerektiği belirtilen ısıtıcı ve Benmarinin maliyetlerinin iş için verilen toplam maliyete yansıtılmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır. Başvuru sahibi istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması açıklama yazısı ekinde 6 adet yemek ısıtıcının serbest muhasebeci mali müşavir tarafından imzalanmış ve kaşelenmiş olan demirbaş listesinde yer aldığı görülmüştür. Bununla birlikte anılan hususa ilişkin maliyetin İdari Şartname’nin 25 inci maddesinde teklif fiyata dâhil olan giderler arasında yer almadığı gibi aşırı düşük teklif sorgulama yazısında da önemli bileşenler arasında sayılmadığı görülmektedir. Sonuç olarak, birinci iddiaya ilişkin olarak yapılan tespitler doğrultusunda şikâyete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması ve değerlendirmesi yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı, bu itibarla, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmediği anlaşılmıştır.

3 ) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartnamenin 2.l.O maddesinde “Mönüde bulunacak olan mevsim meyveleri aylara göre aşağıdaki meyveleri içerecektir.

Alternatif Meyve Listesi

Aylar

Verilecek Meyve

Gram

Eylül

Üzüm-Karpuz-Şeftali

100 gr

Ekim

Üzüm-Armut-Şeftali

100 gr

Kasım

Elma-Mandalina-Üzüm

100 gr

Aralık

Mandalina-Portakal-Muz

100 gr

Ocak

Mandalina-Portakal-Muz

100 gr

Şubat

Mandalina-Portakal-Muz

100 gr

Mart

Portakal-Muz-Elma

100 gr

Nisan

Çilek-Elma-Muz

100 gr

Mayıs

Çilek-Kiraz-Yeni Dünya

100 gr

Haziran

Çilek-Kiraz-Yeni Dünya

100 gr

”

düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibinin teklifinin idare tarafından aşırı düşük teklif olarak tespit edildiği ve 26.07.2013 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulduğu, sorgulamaya ilişkin yazı ekinde örnek teşkil edecek haftalık menünün verildiği, bu menünün mevsim meyvesi bölümünde portakal, muz ve elmanın 40’ar gram olarak belirtildiği görülmüştür.

Teklifin Teknik Şartnameye uygun olarak hazırlanması gerektiği, isteklilerin tekliflerini hazırlarken Teknik Şartname düzenlemelerini göz önünde bulundurdukları, bu bağlamda aşırı düşük teklif sorgulamasında Teknik Şartname düzenlemelerine uygun olarak sorgulama yapılması gerektiği, Teknik Şartname’de menüde 100 gramlık tek meyvenin bulunması gerektiği belirtilmişken, aşırı düşük teklif sorgulamasında 40’ar gramlık üç farklı meyveye göre toplam 120 gram meyve üzerinden açıklama yapılmasının istenilmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, birinci iddiaya ilişkin olarak yapılan tespitler doğrultusunda şikâyete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması ve değerlendirmesi yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı, bu itibarla, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmediği anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, başvuruya konu ihalede KDV hariç tutar üzerinden %20 kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının 472.847,90 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan Erpa Gıda Mad. Tar. Ür. Hay. Tem. İşleri Nak. Elk. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin de bu tutarın altında olduğu anlaşılmıştır. İnceleme konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale olmadığı anlaşılmakla birlikte, Kurumun aşırı düşük tekliflerin tespitinde sınır değer ve sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu, bu itibarla idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin kârsız bedelinin altında kalan tüm teklif sahiplerinden açıklama istenilmesi gerektiği yönünde istikrar kazanmış Kurul kararları bulunduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin de teklifinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tâbi tutulması gerektiği anlaşılmaktadır.

Ancak, ihale dokümanı kapsamında isteklilere teklif bedelini sağlıklı oluşturabilmelerini, tekliflerin sağlıklı ve objektif değerlendirilebilmesini teminen çiğ girdilerin ve miktarlarının da belirtildiği bir yemek listesinin verilmediği görülmektedir. Sonuç olarak, ihale dokümanının mevcut halinin sağlıklı teklif verilmesine ve tekliflerin sağlıklı değerlendirilmesine imkân sağlamadığı, dolayısıyla ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılamayacağı kanaatine varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ Teknik Şartnamede 100 gr meyve istenilmesine rağmen aşırı düşük teklif sorgulamasında toplam 120 gr meyve üzerinden açıklama istenilmesinin, beş günlük örnek menünün ihale dokümanı kapsamında tekliflerin sağlıklı bir şekilde oluşturulabilmesi için verilmemesinin, aşırı düşük teklif sorgulamasında beş günlük örnek menü dışında herhangi bir önemli maliyet bileşeninin belirtilmemesinin mevzuata aykırılık içerdiği, ” şeklinde belirtilen üçüncü iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, ihale dokümanı kapsamında isteklilere teklif bedelini sağlıklı oluşturabilmelerini, tekliflerin sağlıklı ve objektif değerlendirilebilmesini teminen çiğ girdilerin ve miktarlarının da belirtildiği bir yemek listesinin verilmediği bu durumda, ihale dokümanının mevcut halinin sağlıklı teklif verilmesine ve tekliflerin sağlıklı değerlendirilmesine imkân sağlamadığı, dolayısıyla ihalede aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılamayacağı kanaatine varıldığından “** İhalenin iptaline** ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin üçüncü iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Muğla İl Milli Eğitim Müdürlüğü-Temel Eğitim Okulları Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık tarafından gerçekleştirilen “ 2013-2014 Eğitim Öğretim Yılı Muğla İli Merkez İlçeye Bağlı 25 Taşıma Merkezi İlkokul/Ortaokula Taşımalı Eğitim Kapsamında Öğrenimine Devam Eden Toplam 1238 İlkokul/Ortaokul Öğrencisine 180 İş Günü Sıcak Öğle Yemeği Verilmesi Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin idarece cari yıl için ödenen fiyatlar esas alınarak toplam 567.417,49 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (13) adet ihale dokümanı satın alındığı, 23.07.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 7 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, beş teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Eşsiz Tem. Gıda Ltd. Şti.

450.136,80

Huriye Özyörük

459.494,08

Eser Mazı

471.471,00

Erpa Gıda Mad. Tar. Ür. Hay. Tem. İşleri Nak. Elk. San. ve Tic. Ltd. Şti.

472.847,22

Platin Sosyal Hizmetler

550.414,80

Şeklinde verildiği, idarece dört istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, bunlardan birisinin açıklama sunmaması üzerine teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, açıklama sunan üç istekliden Eser Mazı ile Eşsiz Tem. Gıda Ltd. Şti.’nin açıklamalarının uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak açıklaması uygun bulunan Erpa Gıda Mad. Tar. Ür. Hay. Tem. İşleri Nak. Elk. San. Ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, ihale sürecinde tekliflerin geçerliliği sonrasında geçerli tekliflerden aşırı düşük teklif açıklaması istemesi yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihale sürecine devam edilmesi yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; ikinci iddia kapsamında başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerindeaşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihale sürecine devam edilmesi yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi