KİK Kararı: 2013/UH.II-3831 (2 Ekim 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/063
Gündem No : 74
Karar Tarihi : 02.10.2013
Karar No : 2013/UH.II-3831
BAŞVURU SAHİBİ:
Er Akkayalar Yem. Ve Tem. Hizm. Sanayi Ve Tic. Ltd. Şti., G.S.PAŞA MAH. H.ŞEVKET ÖZALP SOK. NO:15 SAKARYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karasu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü- Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık, Incilli Mahallesi. Plaj Cad. 4 54500 SAKARYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/77407 İhale Kayıt Numaralı "Taşımalı Eğitim Kapsamındaki Öğrencilere Öğle Yemeği Hazırlanması Ve Dağıtımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karasu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 15.07.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Taşımalı Eğitim Kapsamındaki Öğrencilere Öğle Yemeği Hazırlanması ve Dağıtımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Er Akkayalar Yem. ve Tem. Hizm. Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.nin 15.08.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.08.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.08.2013 tarih ve 26987 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.08.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3008 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Beşiroğlu Yem. Tem. Nak. Tar. ve Hayv. Gıda İnş Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, işçilik giderlerinin tam ve doğru olarak maliyete yansıtılmadığı, işin süresinin 16.09.2013-13.06.2014 tarihleri arasında olduğu göz önünde bulundurulduğunda aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında 2013 yılının ikinci ve 2014 yılının birinci dönemleri için belirlenen asgari ücretlerin de dikkate alınması gerektiği, nitekim İdari Şartname’nin 46.1’inci maddesi ve Sözleşme Tasarısı’nın 14.2’nci maddesine göre ihale konu işe ilişkin olarak fiyat farkı ödenmeyeceğinin belirtildiği,

Teknik Şartname’nin “Yemeğin pişirilmesi ve dağıtılması” başlıklı 2’nci maddesinde yer alan düzenleme, anılan Şartname’nin “İşin yürütülmesi” başlıklı 8’inci maddesinde yer alan servis saatlerinin öğlen 12:00-13:00 saatleri arasında olacağına ilişkin düzenleme ve yine aynı Şartname’nin Ek-2 tablosunda belirtilen okul sayıları göz önünde bulundurulduğunda, işçilik hesaplamasına ilişkin olarak 13 dağıtıcı personel, 1 bulaşıkçı personel, 1 şoför, 1 gıda mühendisi ve 1 aşçı olmak üzere toplamda 17 personelin işin yürütülebilmesi için çalıştırılması gerektiği, bu nedenle anılan istekli tarafından personel giderine ilişkin olarak sunduğu belgelerin saat, gün ve ay olarak detaylı incelenmesi gerektiği,

Başvuruya konu ihale taşımalı yemek hizmeti alımı olması sebebiyle, ihale konusu işte çalıştırılacak olan 1 adet şoförün işçilik giderinin hesabında esas alınması gereken risk prim oranının % 2,5 ve diğer tüm personelin risk prim oranının %1 olarak alınması gerektiği,

Bahsi geçen istekli tarafından açıklama kapsamında sunulan proforma faturaların Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak sunulmadığı ve anılan Tebliğ’de belirtilen beyan, imza ve kaşeleri taşımadığı, anılan istekli tarafından özellikle elektrik, su, doğalgaz ve/veya tüpgaz giderleri, hizmetin ifası sırasında yüklenicinin temin etmekle yükümlü olduğu araç gereçler ve bu araç gereçlere ilişkin bakım ve onarım giderleri, yemek dağıtımında kullanılacak motorlu kara taşıtının bakım ve onarım giderleri ile akaryakıt giderine ilişkin hesaplamaları nasıl yaptığının ve söz konusu giderlerin anılan Tebliğ’e uygun olarak tevsik edilip edilmediğinin incelenmesi gerektiği,

İhale konusu işte çalıştırılacak personele ilişkin giyim giderinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.24’üncü maddesi gereği tevsiki zorunlu olmamakla birlikte söz konusu giderin maliyet hesaplarında gösterilmesi gerektiği ancak anılan istekli tarafından söz konusu giderin maliyet hesaplamalarına dahil edilmediğinin düşünüldüğü,

İhale konusu işte kullanılacak olan sebze ve meyve proforma faturalarının ya da tevsik edici diğer belgelerin ikinci kalite ürünlerin fiyatlarına ilişkin olduğunun düşünüldüğü, ancak Teknik Şartname’nin ilgili maddelerinde tüm ürünlerin piyasada satılan en iyi cins olması gerektiği düzenlendiğinden söz konusu ürünlerin birinci kalite ürünler olarak belgelendirilip belgelendirilmediğinin incelenmesi gerektiği,

İhale konusu işin ifası sırasında ihtiyaç duyulacak olan temizlik ve sarf malzemeleri, ilaçlama ile yazlık ve kışlık iş elbiseleri için verilen proforma faturaların hayatın olağan akışına uygun fiyatları sağlamadığının düşünüldüğü, verilen proforma faturalar her ne kadar Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olarak verilmiş olsa da ihaleyi yapan idare tarafından piyasa araştırması sonucunda belirlenen birim fiyatların piyasa fiyatlarının çok altında olduğunun görüleceği, idarelerce gerektiğinde tüm istekliler yönünden bu konuda piyasa araştırması yapılması ve ilgili yerlerden bilgi ve belge istenilmesi gerektiği, bahsi geçen istekli tarafından yanıltıcı belge sunulmak suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması yapıldığı ve açıklama kapsamında sunulan belgelerin teyidinin alınması gerektiği,

Anılan istekli tarafından ilaçlama hizmetine ilişkin olarak öngörülen bedelin “fiyat teklifi” ile tevsik edilmesi gerekirken “proforma fatura” ile tevsik edildiği, bu çerçevede mevzuata aykırı olarak yanlış belge düzenlendiği, benzer şekilde teyit amacı ile sunulan belgenin de Ek.O-6 yerine Ek.O-5 olduğu, diğer yandan ekmek giderine ilişkin proforma faturada yer alan ibarenin sunulan Ek.O-5 belgesi ile örtüşüp örtüşmediğinin kontrol edilmesi gerektiği,

Bahsi geçen istekli tarafından ihale konusu yemek hizmetinin ifası sırasında kullanılacak olan dana eti, sığır eti, dana eti parça ve tavuk etine ilişkin fiyatların tevsikinin Sakarya Ticaret Borsasında en son işlem gören ve asgari fiyatları gösteren listeler ile yapıldığının taraflarınca bilindiği, söz konusu listelerdeki fiyatların “kemikli” kilogram fiyatları olduğu, ancak ihale konusu işe ilişkin Teknik Şartname’deki gramajların “kemiksiz et” olarak belirlendiği, bu çerçevede anılan istekli tarafından açıklama kapsamında kemik firesinin ayrıca hesaplanıp kemiksiz et miktarının üzerine ilave edilip edilmediğinin incelenmesi gerektiği, bu hususun ciddi oranda maliyeti etkilediği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “Taşımalı Eğitim Kapsamındaki Öğrencilere Öğle Yemeği Hazırlanması ve Dağıtımı İşi” şeklinde belirlendiği,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde,

“25.1. İlgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri yükleniciye aittir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.İlgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri yükleniciye aittir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesine yer verildiği,

Söz konusu ihaleye ilişkin Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde işin başlangıç tarihinin “16.09.2013” ve işin bitiş tarihinin “13.06.2014” olarak düzenlendiği görülmüştür.

Bahse konu ihaleye ilişkin Teknik Şartname’nin “İşin konusu” başlıklı 1’inci maddesinde,

“Bu ihalenin konusu yüklenici firma tarafından Karasu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı kurum ve kuruluşların dışında aşağıda belirtilen Ek-1 menüdeki yemeklerin pişirilmesi, Ek-2 Tablodaki taşıma merkezi okullara taşıma, dağıtım ve sonrası hizmetlerine ilişkin hizmet alımı işidir.” düzenlemesine,

“Yemeğin pişirilmesi ve dağıtımı” başlıklı 2’nci maddesinde,

“Karasu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün, İlçe Merkezi ve köylerinde bulunan Taşıma Merkezi Okullarındaki taşımalı öğrencilerin 2013-2014 öğretim yılı yemek ihtiyacını her türlü malzeme dâhil verilen menüye göre yüklenici firmanın kendi mutfağında pişirerek taşıma merkezi okullara taşıması, taşımalı okullarda dağıtımı ve dağıtım sonrası hizmetleri (Bulaşık yıkama, yemekhane veya sınıfın temizliği vb ile yemek bulaşık artıklarının okuldan götürülmesi işi tamamen firmaya ait olmak üzere yapılacaktır.

a)Yemek haftanın 5 günü eğitim-öğretimin olduğu günler resmi ve dini bayramlar hariç öğlenleri öğrencilere verilecektir.

b)Pişirilen yemekler belirlenen taşıma merkezi okullara sevk irsaliyesi ile veya fiş ile okulda bulunan yetkililere (Okul Müdürü, Müdür Yardımcısı veya nöbetçi öğretmenler ile okulda bulunan görevli memurlara teslim edilecektir.

c)Yemek hazırlama, pişirme, saklama ve dağıtımında kullanılan ekipmanlar ve serviste kullanılacak tabaklar paslanmaz çelik-krom olacak ve okullarda yıkanmayacaktır

d)Yemek yapımında ve serviste kullanılan araç ve gereçlerin aylık periyodik bakımları yapılacak, kullanılmayacak durumda olanlar tespit edilerek derhal kullanımdan kaldırılacaktır.

e)Yemek dağılımında kullanılacak servis araçları yemek (Sefertası-Thermobox) taşımaya uygun üzeri kapalı panelvan veya minibüs gibi taşıtlar olacaktır.

f)Yemekler Thermobox ile taşınacaktır.

g)Kullanılan kızartmalık yağların Çevre ve Orman Bakanlığından lisanslı bitkisel atık yağ geri kazanım tesislerine veya bu tesislerin yetkilendirdiği Valiliklerden geçici depolama izni alan toplayıcılara ücretsiz olarak teslim edilmesi sağlanacaktır.

I)Yüklenici, idarece onaylanan aylık yemek listesine göre yemek çıkarmak zorundadır. İdare, aylık yemek menüsü hazırlarken Şartnamede yazılı yemek menüleri arasında değişiklik yapabilir.

…Taşıma Merkezi Okullarda Yemek verilecek öğrencilerin yemek yiyecekleri yerlerin yemek verilecek hale getirilmesi, servis ve sonrası hizmetleri yüklenici firmaya ait olacaktır. Aşağıda belirtilen tablodaki yemek menüsü ve kullanılacak malzeme miktarları Milli Eğitim Bakanlığının öğrenci başına belirlediği aşağıda Tablo-3'te belirtilen gramajlarda olacak, belirtilen yemek menüsü haftanın iş günlerinde dönüşümlü olarak verilecektir.” düzenlemesine yer verildiği ve söz konusu maddenin ekinde “2013-2014 Öğretim yılı (16 Eylül 2013- 13 Haziran 2014 tarihleri arası ) Karasu İlçesinde Taşıma Merkezi Okullarda 749 öğrenciye verilecek günlük, haftalık ve aylık öğle yemeği menü tablosu” ile ihale konusu iş kapsamında yemeklerin taşıma merkezinden taşınacağı okulların adı ile bu okulların taşıma merkezine mesafeleri ile yemek verilecek öğrenci sayılarının belirtildiği,

Diğer yandan bahsi geçen Şartname’nin “Personel” başlıklı 3’üncü maddesinde,

“1.Yemeğin taşınmasında, yemek Servisini yapılmasında, yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yapılmasında görevlendirilecek personel yüklenici firma tarafından temin edilecek, bu hususta yapılacak tüm giderler (maaş, SSK pirimi vergi vb) giderler yüklenici firma tarafından karşılanacaktır…” düzenlemesine,

“Numune alma ve muayene kabul işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinde,

“…d) Yüklenici firma sıcak yemek menüsünden ayda iki çeşit numuneyi alarak mikrobiyolojik analizini yaptırmak üzere ilgili Kontrol Laboratuarına götürerek analiz sonucunu kuruma vermek zorundadır.” düzenlemesine,

“İşin yürütülmesi” başlıklı 7’nci maddesinde,

“Sözleşmenin imzalanmasından sonra yüklenici üstlenmiş olduğu iş için gerekli her türlü makine, araç, gereç ve işçileri sağlamak zorundadır. Yüklenici işlerin yürütülmesinde eğitim görmüş veya diplomalı kişiler çalıştıracak. Hizmetin istenilen kalite de verilebilmesi için firma bir sorumlu gıda mühendisi veya diyetisyen veya buna uygun Kanun Yönetmelikle belirlenen yetki verilen bir kişi, yeteri kadar yemek dağıtıcısı, temizlikçi araç ve ekipmanı bünyesinde bulunduracaktır.” düzenlemesine,

8’inci maddesinde “…Servis saatleri öğlen 12:00-13.00.” düzenlemesine yer verildiği,

Anılan Şartname’nin 9’uncu maddesinde ise yemeklerin ihtiva edeceği malzemelerin çiğ olarak cins ve miktarlarını gösteren tablonun yer aldığı görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, başvuruya konu ihaleye 10 teklif verildiği, başvuru sahibi Er Akkayalar Yem. ve Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. dışındaki tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Manavoğlu Yem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Süleyman İnce, Gülümse Yemek Gıda Hay. İnş. Turz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., Sakarya Elit Yem. Gıda Tem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Serhat Tab. Tem. Teks. İnş. Hayv. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.-Aytaş Yem.Bilg. Med. Sağ. ve Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd.Şti. İş Ortaklığı ve Adem Yem. Ürt. Tes. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması sunan Ada Öznur Yem. Tem. Bil. Turz. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamasının “aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bazı proforma faturalara ilişkin olarak idarece söz konusu proforma faturaları onaylayan SMMM’lerden istenilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının gönderilmediği” gerekçesiyle ve Ak Ay Tur. Nak. Yem. Aky. Orm. Ürn. San. Tic. Ltd. Şti.- Kupa Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamasının “aşırı düşük maliyet açıklama tablosunda yer alan sözleşme giderleri bölümünde karar pulu maliyetinin 1.408,95 TL olarak öngörülmesine rağmen söz konusu tutarın sözleşme giderleri alt toplamı ile ana toplama dahil edilmediği ve bu nedenle maliyet tutarlarının teklif tutarının üzerinde olduğu, ayrıca açıklama kapsamında yer alan Ek-3 adlı belgede servis işçilik maliyet hesabı yapılırken servis işçilik saat maliyetinin (1.278,36 TL /187,5 saat=) 6,28 TL olarak hesaplandığı, ancak doğru hesaplama yapıldığında sonucun (1.278,36 TL/187,5 saat=) 6,81792 TL olması gerektiği ve işçilik ücretlerinin söz konusu tutara göre hesaplanması durumunda toplam işçilik maliyeti ile genel maliyet daha fazla bir tutara denk geleceği ve bu durumda açıklanan tutarın teklif bedelinin üzerinde olan bir tutar olduğu” gerekçesiyle uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Beşiroğlu Yem. Tem. Nak. Tar. Hayv. Gıda İnş Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunarak anılan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde,

“…79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.6. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir.

…79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

79.4.2.10. İstekli tarafından ticaret borsalarında oluşan fiyatların kullanılması halinde, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son işlem tarihinde gerçekleşen asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılmasıhalinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklaması bulunmaktadır

Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılan isteklilere gönderilen yazılar incelendiğinde,

“1)İşçilik gideri maliyeti (İhale konusu hizmet alımı işi personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olmamakla birlikte ihale konusu işte çalıştırılacak personelin (yemeğin taşınmasında, yemeğin servis edilmesinde ve yemek sonrası temizliğin yapılmasında görevlendirilecek personel ile gıda mühendisi veya diyetisyen),

2)Amortisman giderleri maliyeti (Araçların periyodik muayene ile trafik sigortası dahil),

3) Nakliye giderleri maliyeti,

4)Yemek sonrası temizlik giderleri (Bulaşık ve zemin temizliği) maliyeti,

5)Yemeğin pişirileceği yerin hijyenik olması gereği ilaçlama giderleri maliyeti,

6) Enerji giderleri maliyeti,

7)Personelin sağlık giderleri (Portör muayenesi) maliyeti,

8)Yemek analiz giderleri maliyeti,

9)3.mali sorumluluk sigorta maliyeti,

10)Şartnamede belirtilen yemek menüsü bileşenleri ile çiğ yemek maliyeti,

11)Sözleşme bedelleri (Damga, karar pulu, Kik payı (onbinde beş), Teminat mektubu masrafı)” konularının aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği görülmüştür.

Bu çerçevede ihale üzerinde bırakılan istekli olan Beşiroğlu Yem. Tem. Nak. Tar. Hayv. Gıda İnş Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde yapılan tespitler şu şekildedir:

Açıklama kapsamında sunulan maliyet analizi tablosunda;

-Çiğ girdi gideri (gıda malzemeleri, ekmek, damacana su gideri) = 163.150,66TL

-17 adet personel gideri (maaş, yemek gideri, kıyafet gideri) = 41.542,07 TL

-Temizlik gideri (malzeme) = 2.431,54 TL

-Demirbaş malzeme amortisman ve bakım onarım gideri = 13.629,00 TL

-Sözleşme gideri (damga vergisi, karar pulu,

Kik payı, teminat mektubu masrafı)

= 5.119,62 TL

-Genel giderler (lpg tüp gideri, elektrik gideri, su gideri, analiz

ve numune giderleri, yemekhane giderleri, araç yakıt gideri,

mali sorumluluk sigortası, ilaçlama gideri) = 42.211,14 TL

-Maliyetler toplamı = 268.084,03 TL

-Kâr (% 2,82) = 7.772,67 TL

TOPLAM = 275.856,70 TL

olmak üzere teklif detayına yer verildiği anlaşılmıştır.

-Personel giderine ilişkin olarak 1 diyetisyen/gıda mühendisi, 1 aşçı, 13 servis elemanı, 1 bulaşıkçı ve 1 şoför olmak üzere toplam 17 personel çalıştırılmasının öngörüldüğü, ihale konusu yemek hizmeti 16.09.2013-13.06.2013 tarihleri arasında sunulacağından anılan istekli tarafından 16 Eylül- 31 Aralık 2013 tarihleri arasında yürürlükte olan 1.021,51 TL aylık brüt asgari ücret üzerinden prim ve maaş maliyetlerinin hesaplandığı, 1 Ocak-13 Haziran 2014 tarihleri arasındaki personel ücretleri için ise % 5 asgari ücret zammı eklenerek bulunan tutarın dikkate alındığı, ayrıca personelin tümünün günde 2 saat çalışacağının öngörüldüğü ve prim ve maaş hesaplamalarının ortalama saat ücreti üzerinden yapıldığı, şoför olarak çalışacak personelin SSK işveren payının %21 oranı esas alınarak, diğer personelin SSK işveren payının ise % 19,5 oranı esas alınarak hesaplandığı, bu çerçevede personelin ücret maliyeti için 36.467,33 TL, personele verilecek yemek gideri için 3.641,74 TL ve her bir personel için ayrı ayrı belirlenen kıyafet gideri için toplamda 1.433,00 TL maliyet öngörüldüğü ve bu çerçevede anılan isteklinin personel giderine ilişkin açıklamalarının mevzuata uygun olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibi isteklinin personel giderine ilişkin olarak yukarıda yer verilen iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

-Yemek malzemesi çiğ gıda maliyet açıklaması incelendiğinde, idarece Teknik Şartname’de yer verilen aylık yemek menüsünde yer alan yemeklerde kullanılan malzeme listesi ile söz konusu malzemelere ilişkin gramajların yer aldığı tabloların sunulduğu, yemeklerde kullanılan malzemelere ilişkin olarak Güneş Süt Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Adalı Hacı Usta Yufkacızade-Alaattin Bayraktar, Kotaman Market-Yakup Kotaman, Yaylalar Ekmek Fırını-Mustafa Yayla ve Sancak Baharatları-Recep Sancak’tan alınmış 5 adet proforma fatura, meyve ve sebze maliyetleri için Sakarya Büyükşehir-Adapazarı ve Erenler Belediyesi Toptancı Hal Tesisleri İşletme Birliği’nden alınan ve 2013 Ocak-Haziran arası ürün azami ve asgari fiyat listesi ve Sakarya Ticaret Borsası’nın 12.07.2013, 11.07.2013, 10.07.2013, 08.07.2013, 05.07.2013, 04.07.2013, 03.07.2013 tarihli günlük bültenleri ile Haziran 2013 aylık bülteninin sunulduğu, sunulan söz konusu belgelerin mevzuata uygun düzenlendiği, anılan istekli tarafından açıklama kapsamında sunulan aylık örnek menüde yer alan gramaj tablolarında yer alan birim fiyatların söz konusu belgelerde yer alan birim fiyatlardan düşük olmadığı, söz konusu tablolarda yer alan girdiler ile bu girdilerin gramajlarının idarece belirlenen girdi ve girdi gramajlarına uygun olduğu tespit edilmiştir.

Bununla birlikte başvuru sahibinin “bahsi geçen istekli tarafından ihale konusu yemek hizmetinin ifası sırasında kullanılacak olan dana eti, sığır eti, dana eti parça ve tavuk etine ilişkin fiyatların tevsikinin Sakarya Ticaret Borsasında en son işlem gören ve asgari fiyatları gösteren listeler ile yapıldığının taraflarınca bilindiği, söz konusu listelerdeki fiyatların “kemikli” kilogram fiyatları olduğu, ancak ihale konusu işe ilişkin Teknik Şartname’deki gramajların “kemiksiz et” olarak belirlendiği, bu çerçevede anılan istekli tarafından açıklama kapsamında kemik firesinin ayrıca hesaplanıp kemiksiz et miktarının üzerine ilave edilip edilmediğinin incelenmesi gerektiği” iddiasına yönelik olarak yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan gramaj tablosunda yer verilen “kıymalı soslu makarna, etli kış türlüsü, etli kuru fasulye, etli nohut, İzmir köfte, kıymalı bezelye, kıymalı ıspanak, kıymalı karnabahar, kıymalı yeşil mercimek çorbası, kuru köfte, sulu köfte, tas kebabı” yemekleri içerisinde yer alan “dana/sığır eti (kemiksiz)” girdisi için “kg” başına “14,87 TL” birim fiyat öngörüldüğü, aynı tabloda yer alan “tavuk kavurma, tavuk köfte, tavuk sote, tavuk suyu çorba” yemekleri içerisinde yer alan “tavuk eti” girdisi için “kg” başına “2,90 TL” birim fiyat öngörüldüğü ve söz konusu birim fiyatların Sakarya Ticaret Borsası’nın 12.07.2013 ve 11.07.2013 tarihli günlük bültenlerinde yer alan “Dana eti parça” fiyatı ve “Et piliç” fiyatı ile tevsik edildiği anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin “Gramajlar” başlıklı 9’uncu maddesinde yer verilen ve “yemek yapımında kullanılacak malzemenin esvafı”na ilişkin düzenlemelerde “Sığır (dana) eti”nin yemek listesinin durumuna göre but ağırlıklı et olarak istenebileceği ve kemik oranının % 20’yi geçmeyeceğinin belirtildiği görülmüştür. Anılan Şartname’nin aynı maddesinde yukarıda bahsedilen yemek çeşitlerine ilişkin olarak idarece belirlenen malzeme türleri incelendiğinde, dana (sığır) eti ile yapılan yemekler için kullanılacak et girdisinin niteliği için “sığır eti, kuşbaşı sığır eti, dana eti, kemiksiz sığır eti (kıyma), kıyma, kıyma (sığır eti) ve kuşbaşı dana eti” belirlemesinin yapıldığı, bu çerçevede yukarıda yer verilen ve örnek menüde yer alıp dana eti ile yapılacak söz konusu yemeklerde “kemiksiz sığır (dana) eti”nin kullanılmasının istenildiği anlaşılmaktadır.

Diğer yandan anılan Şartname’nin 9’uncu maddesinde yer verilen ve “yemek yapımında kullanılacak malzemenin esvafı”na ilişkin düzenlemelerde “Tavuk eti”nin kemikli ya da kemiksiz olacağına ilişkin net bir belirlemenin olmadığı, tavuk etinin tavuk yemeklerinde her öğrenciye bir adet but veya/ göğüs olacak şekilde ayarlanacağının belirtildiği görülmüştür. Anılan Şartname’nin aynı maddesinde yukarıda bahsedilen yemek çeşitlerine ilişkin olarak idarece belirlenen malzeme türleri incelendiğinde, tavuk eti ile yapılan yemekler için kullanılacak tavuk eti girdisinin niteliği için sadece “tavuk/tavuk eti” belirlemesinin yapıldığı, bununla birlikte örnek menüde yer alan “tavuk kavurma, tavuk köfte, tavuk sote, tavuk suyu çorba” yemeklerinde tavuk etinin kemiksiz halinin kullanılacağı yemeklerin niteliği itibariyle açık olduğundan söz konuş yemek çeşitleri için kullanılacak et girdisinin de “kemiksiz” olarak belirlendiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu çerçevede Sakarya Ticaret Borsası’na gönderilen 17.09.2013 tarih ve 2315 sayılı Kurum yazısı ile, “http://www.stb.org.tr/Gunluk-Bultenler” adresinde yayımlanan günlük bültenlerde “Çeşitli Maddeler-Hayvansal Ürünler” başlığı altında yer verilen “Dana eti parça” ve “Et piliç” ürünlerine ilişkin fiyatların söz konusu ürünlerin “kemikli” ya da “kemiksiz” haline mi ilişkin olduğunun bildirilmesi istenilmiştir.

Sakarya Ticaret Borsası’nın 19.09.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan cevap yazısında “İlgi yazınız ile istemiş olduğunuz, bültenlerimizde belirttiğimiz Dana Eti Parça fiyatları hayvanların kemikli parça et olarak ve kemiksiz (kuşbaşı, kıyma, antrikot, bonfile, beşliset) gibi kısımlarını da ihtiva eder. Et Dana, Et Sığır, Et Piliç ise bültenlerimizde kemikli et fiyatları olarak işlem görmüştür.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Bu çerçevede ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan gramaj tablosunda yer verilen “kıymalı soslu makarna, etli kış türlüsü, etli kuru fasulye, etli nohut, İzmir köfte, kıymalı bezelye, kıymalı ıspanak, kıymalı karnabahar, kıymalı yeşil mercimek çorbası, kuru köfte, sulu köfte, tas kebabı” yemekleri içerisinde yer alan “dana/sığır eti (kemiksiz)” girdisi için öngörülen ve Sakarya Ticaret Borsası’nın 11.07.2013 tarihli günlük bülteninde yer alan 14,87 TL birim fiyatın sadece kemiksiz ete ilişkin olmadığı ve kemikli parça ete ilişkin fiyatı içerdiği, yine benzer şekilde “tavuk kavurma, tavuk köfte, tavuk sote, tavuk suyu çorba” yemekleri içerisinde yer alan “tavuk eti” girdisi için öngörülen ve Sakarya Ticaret Borsası’nın 12.07.2013 tarihli günlük bülteninde yer alan 2,90 TL birim fiyatın kemikli ete ilişkin olduğu anlaşıldığından, söz konusu et girdilerine ilişkin maliyetin Teknik Şartname’ye uygun olarak tevsik edilmediği sonucuna varılmıştır. Bu itibarla başvuru sahibinin söz konusu iddiaları yerinde görülmüştür.

Öte yandan başvuru sahibinin “ihale konusu işte kullanılacak olan sebze ve meyve proforma faturalarının ya da tevsik edici diğer belgelerin ikinci kalite ürünlerin fiyatlarına ilişkin olduğunun düşünüldüğü, ancak Teknik Şartname’nin ilgili maddelerinde tüm ürünlerin piyasada satılan en iyi cins olması gerektiği düzenlendiğinden söz konusu ürünlerin birinci kalite ürünler olarak belgelendirilip belgelendirilmediğinin incelenmesi gerektiği” ne ilişkin iddiasının sözleşmenin uygulanması aşamasında değerlendirilebilecek bir husus olduğu ve ihale konusu işte kullanılacak olan sebze ve meyvelerin birinci ya da ikinci kalite olup olmadığı konusunda yapılacak denetimin aşırı düşük teklif sorgulama aşamasında değerlendirilebilecek bir unsur olmadığı sonucuna varılmıştır.

-Başvuruya konu ihaleye ilişkin ihale dokümanı incelendiğinde, sözleşme süresi içerisinde ne kadar su, elektrik ve doğalgaz sarfiyatı yapılacağına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği görüldüğünden, anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında söz konusu giderlerin tahmini tüketim miktarları esas alınarak hesaplandığının belirtildiği görülmüştür.

Bu çerçevede hale konusu işin ifası için gerekli olan LPG tüp giderine ilişkin olarak öngörülen 208,60 TL birim fiyatın tevsiki için 10.07.2013 tarihli EPDK tarafından yayımlanan Sakarya ili “LPG Piyasası ürün Fiyatları” listesinin, elektrik giderine ilişkin olarak öngörülen 0,248241 TL birim fiyatın tevsiki için TEDAŞ’ın internet sitesinden alınan SMMM onaylı Temmuz 2013 tarifesinin ve su giderine ilişkin olarak öngörülen 4,80 TL birim fiyatın tevsiki için www.sakarya-saski.gov.tr internet adresinden alınan SMMM onaylı tarifenin sunulduğu görülmüş olup, söz konusu giderlere ilişkin açıklamanın mevzuata uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

-Anılan istekli tarafından ekmek giderine ilişkin olarak “kg” başına “1,25 TL” birim fiyat öngörüldüğü, söz konusu gideri tevsik etmek üzere Yaylalar Ekmek Fırını-Mustafa Yayla’dan alınmış proforma faturanın sunulduğu, sunulan proforma faturada “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı ve SMMM tarafından imzalanıp kaşelendiği görülmüştür.

Bununla birlikte idarece söz konusu proforma faturayı imzalayıp kaşeleyen SMMM’ye gönderilen 01.08.2013 tarihli yazı ile, söz konusu proforma faturaya ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağının istenildiği ve SMMM tarafından söz konusu maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.5)’nın gönderildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu maliyet/satış tutarı tespit tutanağı incelendiğinde, tutanağın sunulan proforma fatura ile uyumlu olarak ağırlıklı ortalama birim maliyet bölümünün “Mamuller Hesabında kayıtlı olan teklife konu mamule ilişkin” kısmının doldurulduğu görülmüştür.

-Başvuruya konu ihaleye ilişkin ihale dokümanı incelendiğinde, temizlik sarf malzemeleri ve demirbaş giderlerine ilişkin olarak herhangi bir belirleme yapılmadığı görülmüş olmakla birlikte, yemek sonrası temizlik hizmetlerinin yüklenici tarafından yapılacağı ve yüklenicinin iş için gerekli her türlü makine, araç ve ekipmanı sağlayacağı Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan 7’nci maddesinde düzenlenmiştir.

Bu çerçevede temizlik ve sarf malzeme giderine ilişkin olarak anılan istekli tarafından 31 adet temizlik ve sarf malzemesinin yer aldığı listenin ve listede yer alan malzemelerin fiyatını tevsik etmek için 1 adet proforma faturanın sunulduğu, sunulan proforma faturada “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı ve SMMM tarafından imzalanıp kaşelendiği görülmüştür.

Bununla birlikte temizlik ve sarf malzeme giderine ilişkin olarak belirlenen malzemelerin yer aldığı söz konusu listede “bulaşık deterjanı, bulaşık eldiveni, çamaşır suyu, çöp kovası, çöp torbası, galoş, genel temizlik maddesi, kireç çözücü, kostik, muayene eldiveni, sıvı el sabunu, streç film, şeffaf eldiven, temizlik bezi, tuvalet kağıdı, yağ çözücü ve yer çek” malzemeleri için öngörülen birim fiyatların, temizlik ve sarf malzemelerine ilişkin gideri tevsik etmek üzere sunulan ve Şakarlar Ambalaj ve Temizlik Ürünleri Ltd. Şti.nden alınan proforma faturada yer alan birim fiyatlardan daha düşük olduğu ve söz konusu malzemelerden bazılarına ilişkin birim fiyatının tespitinde esas alınan miktar çeşitlerinin (kg, lt, adet) söz konusu proforma faturada belirtilen miktar çeşitleri (paket, kg, metre) ile uyumlu olmadığı tespit edildiğinden, söz konusu malzemelere ilişkin fiyatların mevzuata uygun tevsik edilmediği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan söz konusu listede yer verilen “bulaşık önlüğü, dezenfektan, karıştırıcı plastik, kolluk, plastik kaşık ve tuz ruhu” malzemelerine ilişkin olarak öngörülen birim fiyatları tevsik edici nitelikte bir belge sunulmadığı tespit edilmiştir.

Bahsi geçen istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan ve demirbaş giderini oluşturan malzemelerin yer aldığı “demirbaş giderleri” listesinde 37 adet demirbaşa ilişkin olarak öngörülen birim fiyatın belirtildiği, söz konusu birim fiyatları tevsik etmek üzere 1 adet proforma faturanın sunulduğu, sunulan proforma faturada “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı ve SMMM tarafından imzalanıp kaşelendiği görülmüştür.

Bununla birlikte bahsi geçen “demirbaş giderleri” listesinde “çatal, kaşık, tabldot tepsi, bardak, yer ocağı, 10 tepsilik fırın, polietilen sebze doğrama tezgahı, et kıyma makinası, sanayi tipi mikser, taşıma arabası, sebze yıkama evyesi, bulaşık yıkama evyesi” için öngörülen birim fiyatların, söz konusu demirbaşların fiyatlarını tevsik etmek üzere sunulan ve Altıntaş Endüstriyel-Osman Altıntaş’tan alınan proforma faturada yer alan birim fiyatlardan daha düşük olduğu tespit edildiğinden, söz konusu demirbaşlara ilişkin fiyatların mevzuata uygun tevsik edilmediği sonucuna varılmıştır.

Anılan istekli tarafından düzenlenen söz konusu “demirbaş giderleri listesi”nde belirtilen ve yemek taşımasında kullanılacak olan bir adet kamyonete ilişkin olarak ise araç ruhsatının sunulduğu, SMMM tarafından düzenlenen bir belge ile 12.000,00 TL değerindeki söz konusu aracın 2013 yılı amortismanının 2.400,00 TL olarak belgelendirildiği, bahsi geçen demirbaş giderleri listesinde yer alan ve anılan istekli tarafından belirlenen 36 adet demirbaş için öngörülen toplam fiyat üzerinden % 20 oranında amortisman ayrıldığı, bu çerçevede toplam amortisman bedelinin maliyet analizine 11.379,00 TL, demirbaşların bakım ve onarım giderlerinin ise 2.250,00 TL olarak yansıtıldığı görülmüştür.

Öte yandan yemeklerin taşınmasında kullanılacağı belirtilen aracın 100 km’de yakıt sarfiyatının 7,10 lt olacağının Ernaz Servis Oto. Paz. San. Tic. A.Ş.den alınan yazı ile tevsik edildiği, diesel (mazot) yakıt birim fiyatının ise www.epdk.gov.tr adresinden alınan ve (ilan tarihi ile ihale tarihi arasında bir tarih olan) 10.07.2013 tarihinde Sakarya ilinde motorinin fiyatının 4,32 TL olduğunu gösteren tarife ile belgelendirildiği ve Teknik Şartname’de belirtilen mesafeler dikkate alınarak toplam akaryakıt tüketiminin hesaplandığı görülmüştür. Ayrıca söz konusu aracın sigorta gideri için 657,26 TL olarak belirlenen maliyetin “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi” sunularak tevsik edildiği anlaşılmıştır.

Bununla birlikte anılan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında açıklama istenilen önemli teklif bileşenlerinden biri olarak aracın trafik sigortası ile birlikte periyodik muayenesine ilişkin giderinin belirlendiği ve bu çerçevede söz konusu giderin de tevsik edilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Ancak anılan istekli tarafından yemeklerin taşınması sırasında kullanılacak olan söz konusu aracın periyodik muayene gideri için herhangi bir bedel öngörülmediği tespit edilmiş olup, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle de mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

-Üçüncü şahıs mali sorumluluk sigortası giderini tevsik etmek için HDI Sigorta A.Ş.den alınan ve sigorta bedeli toplam 15.500,00 TL, süresi 26.07.2013-13.04.2014 tarihleri arasında 261 gün olan 749 kişilik sigorta teklifinin sunulduğu görülmüştür. Ancak söz konusu sigorta teklifinin geçerli olduğu sürenin, ihale konusu işin başlangıç tarihinin 16.09.2013, bitiş tarihinin 13.06.2014 olduğu göz önüne alındığında, ihale konusu işin tamamına ilişkin süreyi kapsamadığı tespit edilmiş olup, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle de mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

-İlaçlama gideri olarak öngörülen toplam 900,00 TL’yi (9 ay x 100 TL) tevsik etmek üzere, Pestör Çevre ve Sağlık Hiz. Ltd. Şti.nden alınan proforma faturanın sunulduğu ve söz konusu proforma faturada “malzeme” başlığı altında “ay/adet” birimi üzerinden 100 TL birim fiyat öngörüldüğü, söz konusu proforma faturada “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı ve SMMM tarafından imzalanıp kaşelendiği anlaşılmıştır.

Bununla birlikte idarece söz konusu proforma faturayı imzalayıp kaşeleyen SMMM’ye gönderilen 01.08.2013 tarihli yazı ile, söz konusu proforma faturaya ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağının istenildiği ve SMMM tarafından söz konusu maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.5)’nın gönderildiği anlaşılmıştır.

Söz konusu ilaçlama giderine ilişkin olarak başvuru sahibinin “anılan istekli tarafından ilaçlama hizmetine ilişkin olarak öngörülen bedelin “fiyat teklifi” ile tevsik edilmesi gerekirken “proforma fatura” ile tevsik edildiği, bu çerçevede mevzuata aykırı olarak yanlış belge düzenlendiği, benzer şekilde teyit amacı ile sunulan belgenin de Ek.O-6 yerine Ek.O-5 olduğu” iddiasına yönelik olarak yapılan incelemede;

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu yazıda, idarenin ve kendi firmaları bünyesinde bulunan mutfağın yetkilendirilmiş ilaçlama firmaları tarafından ilaçlanacağının belirtildiği görülmüş olup, bu durumda ilaçlama işinin “işçilik” dahil olmak üzere anılan istekli dışındaki firmaca yaptırılacağı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede “işçilik” dahil bir hizmet niteliğinde olan ilaçlama işine ilişkin olarak sadece malzeme girdisi esas alınarak proforma fatura alınmak suretiyle açıklama yapılmasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan söz konusu proforma faturaya ilişkin olarak SMMM tarafından gönderilen maliyet/satış tespit tutanağı incelendiğinde, tutanağın sunulan proforma fatura ile uyumlu olarak ağırlıklı ortalama birim maliyet bölümünün “Ticari Mallar Hesabında kayıtlı olan teklife konu mamule ilişkin” kısmının doldurulduğu ve malın ağırlıklı ortalama birim maliyet bölümünde “80” tutarının yazılı olduğu, ancak toplam miktar bölümünün “5 kg” şeklinde doldurulduğu, bu çerçevede tutanağın bu bölümünün proforma faturada yer verilen “ay/adet” başına birim fiyat ile uyumlu olmadığı sonucuna varılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler bir arada değerlendirildiğinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

1. Aşırı düşük teklif açıklaması “aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bazı proforma faturalara ilişkin olarak idarece söz konusu proforma faturaları onaylayan SMMM’lerden istenilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının gönderilmediği” gerekçesiyle uygun bulunmayarak teklifi değerlendirme dışı bırakılan Ada Öznur Yem. Tem. Bil. Turz. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

-Bahsi geçen istekli tarafından sunulan “yemek hizmeti maliyet analizi tablosu”nda; çiğ girdi giderine (gıda malzemeleri, ekmek gideri, damacana su gideri), personel giderine (maaş, yemek gideri, kıyafet gideri), sarf/temizlik giderine, demirbaş giderine (malzeme amortisman, bakım-onarım), sözleşme giderine (damga vergisi, karar pulu, KİK payı, teminat mektubu komisyonu), genel giderlere (işletme giderleri-lpg tüp gideri, elektrik gideri, su gideri, analiz ve numune giderleri, yemekhane giderleri, araç kira gideri, araç yakıt gideri, ilaçlama gideri, mali sorumluluk sigortası giderine) ve firma kârına yer verildiği görülmüştür.

-Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan ve demirbaş giderini oluşturan malzemelerin yer aldığı “demirbaş giderleri” listesinde 36 adet demirbaşa ilişkin olarak öngörülen birim fiyatın belirtildiği, söz konusu demirbaşlar için öngörülen toplam fiyat üzerinden % 20 oranında amortisman ayrıldığı, bu çerçevede toplam amortisman bedelinin maliyet analizine 6.756,00 TL, demirbaşların bakım ve onarım giderlerinin ise 900,00 TL olarak yansıtıldığı görülmüştür.

Bununla birlikte bahsi geçen demirbaşların amortisman giderlerinin hesabında esas alınan fiyatları tevsik edici nitelikte herhangi bir bilgi/belge sunulmadığı tespit edilmiştir.

- Yemeklerin taşımasında kullanılacak olan bir adet araca ilişkin olarak, anılan istekli ile İsmail Kaymak arasında imzalanan, aylık kira bedelinin 100 TL olarak belirlendiği ve “kira süresince kiralanan aracın her türlü vergileri ile zorunlu trafik sigortası, motorlu taşıt vergileri, periyodik olarak yapılan fenni muayene giderleri”nin kiraya veren tarafından ödeneceğinin belirtildiği kira sözleşmesinin sunulduğu tespit edilmiş olup, bahsi geçen araç gideri için öngörülen fiyatın tevsiki için “kira sözleşmesi” sunularak açıklama yapılmasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 79.4.2.3’üncü maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının yukarıda yer verilen tespitler nedeniyle de mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Aşırı düşük teklif açıklaması “aşırı düşük maliyet açıklama tablosunda yer alan sözleşme giderleri bölümünde karar pulu maliyetinin 1.408,95 TL olarak öngörülmesine rağmen söz konusu tutarın sözleşme giderleri alt toplamı ile ana toplama dahil edilmediği ve bu nedenle maliyet tutarlarının teklif tutarının üzerinde olduğu, ayrıca açıklama kapsamında yer alan Ek-3 adlı belgede servis işçilik maliyet hesabı yapılırken servis işçilik saat maliyetinin (1.278,36 TL /187,5 saat=) 6,28 TL olarak hesaplandığı, ancak doğru hesaplama yapıldığında sonucun (1.278,36 TL/187,5 saat=) 6,81792 TL olması gerektiği ve işçilik ücretlerinin söz konusu tutara göre hesaplanması durumunda toplam işçilik maliyeti ile genel maliyet daha fazla bir tutara denk geleceği ve bu durumda açıklanan tutarın teklif bedelinin üzerinde olan bir tutar olduğu” gerekçesiyle uygun bulunmayarak teklifi değerlendirme dışı bırakılan Ak Ay Tur. Nak. Yem. Aky. Orm. Ürn. San. Tic. Ltd. Şti.- Kupa Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

-Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük maliyet açıklama tablosunda; işçilik maliyetine, demirbaş amortisman ve araç giderlerine, araç servis ulaşım maliyetine, yemek hizmet ve sonrası diğer giderlere (yemekhane temizlik, bulaşık yıkama, bone-eldiven-maske maliyetleri), enerji gider maliyetine, numune analiz maliyetine, gıda zehirlenmesi üçüncü kişi sorumluluk sigortası giderine, örnek yemek menü toplam çiğ girdi maliyetine, sözleşme giderlerine ve firma kârına yer verildiği görülmüştür.

-İdarece belirlenen örnek menüde yer alan yemeklerde kullanılan malzemelerin birim fiyatını tevsik etmek üzere sunulan proforma faturalardan biri üzerinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 79.4.2.4’üncü maddesinde yer alan ve satışlar üzerinden açıklama yapıldığında yer verilmesi gereken “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı ve söz konusu proforma faturanın SMMM tarafından imzalanıp kaşelendiği görülmekle birlikte, proforma faturanın alındığı tedarikçi veya üreticiye ilişkin bilgilerin (firmanın adı, kaşe vb.) yer almadığı ve bu çerçevede anılan proforma faturanın hangi firma tarafından düzenlendiği belli olmadığından, bahsi geçen proforma faturanın mevzuata uygun düzenlenmediği sonucuna varılmıştır.

-Bahsi geçen istekli tarafından yapılan açıklama kapsamında sunulan ve Teknik Şartname’deki örnek menüde yer alan “kıymalı soslu makarna, etli kış türlüsü, etli kuru fasulye, etli nohut, İzmir köfte, kıymalı bezelye, kıymalı ıspanak, kıymalı karnabahar, kıymalı yeşil mercimek çorbası, kuru köfte, sulu köfte, tas kebabı” yemekleri içerisinde yer alan “dana/sığır eti (kemiksiz)” girdisi için “kg” başına “11,75 TL” ve “14,00 TL” birim fiyat öngörüldüğü ve aynı menüde yer alan “tavuk kavurma, tavuk köfte, tavuk sote, tavuk suyu çorba” yemekleri içerisinde yer alan “tavuk eti” girdisi için “kg” başına “5,10 TL” birim fiyat öngörüldüğü ve söz konusu birim fiyatların Sakarya Ticaret Borsası’nın 12.07.2013 ve 21.06.2013 tarihli günlük bültenlerinde yer alan “Et sığır” fiyatı ve “Et tavuk” fiyatı ile tevsik edildiği anlaşılmıştır.

Sakarya Ticaret Borsası’nın 19.09.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan yazısından, Sakarya Ticaret Borsası’nın günlük bültenlerinde belirtilen birim fiyatın kemikli ete ilişkin olduğu anlaşıldığından, söz konusu et girdilerine ilişkin maliyetin Teknik Şartname’ye uygun olarak tevsik edilmediği sonucuna varılmıştır.

-Diğer yandan bahsi geçen istekli tarafından sunulan aşırı düşük maliyet açıklama tablosunda, idarece gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında önemli bir teklif bileşeni olarak belirlenen “yemeğin pişirileceği yerin hijyenik olması gereği ilaçlama gideri maliyeti”ne ilişkin olarak herhangi bir gider öngörülmediği ve “üretim yeri ilaçlama için bu ihale konusu iş için ayrıca bir maliyet söz konusu olmadığından ve teknik şartnamede hizmet yeri okullarla ilgili ilaçlama söz konusu olmadığından bu konuda bir maliyet yüklenilmemektedir.” şeklinde açıklama yapıldığı, bununla birlikte Kupa Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ISS Haşere Kontrol Hizmetleri A.Ş. arasında imzalanan ve 01.04.2013-01.04.2014 tarihleri arasında geçerli olan “Haşere ve Kemirgen Kontrol Hizmet Sözleşmesi”nin sunulduğu görülmüştür.

Ancak Teknik Şartname’nin 4’üncü maddesinde yemek hizmetlerinin temiz ve sağlıklı koşullarda yapılıp yapılmadığı hususunun yemeğin pişirildiği yemek fabrikasının idarece her zaman denetleneceğinin düzenlendiği ve bu çerçevede yüklenicinin yemeklerin hijyenik ortamda pişirilmesi konusunda yükümlülüğünün bulunduğu, ayrıca idarece gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda yer verilen 79.4’üncü maddesinde yer alan açıklama çerçevesinde “yemeğin pişirileceği yerin hijyenik olması gereği ilaçlama gideri maliyeti”nin açıklama istenilen önemli bir teklif bileşeni olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde, anılan istekli tarafından söz konusu ilaçlama giderine ilişkin olarak maliyet öngörülmemesinin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının yukarıda yer verilen gerekçelerle de mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Beşiroğlu Yem. Tem. Nak. Tar. Hayv. Gıda İnş Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiaları kapsamında, Kurul çoğunluğunca, Beşiroğlu Yem. Tem. Nak. Tar. Hayv. Gıda İnş Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Karasu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü-Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık tarafından gerçekleştirilen “ Taşımalı Eğitim Kapsamındaki Öğrencilere Öğle Yemeği Hazırlanması ve Dağıtımı Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün belirlediği öğün ücreti (KDV dahil 2,75 TL) esas alınarak 130.326 öğün için toplam 332.331,30 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (15) adet ihale dokümanı satın alındığı, 15.07.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 10 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, on teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Ada Öznur Yem. Tem. Bil. Turz. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

236.799,84

Manavoğlu Yem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

239.799,84

Süleyman İnce

239.799,84

Ak Ay Tur. Nak. Yem. Aky. Orm. Ürn. San. Tic. Ltd. Şti.- Kupa Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

247.619,40

Beşiroğlu Yem. Tem. Nak. Tar. Hayv. Gıda İnş Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.

275.856,70

Gülümse Yemek Gıda Hay. İnş. Turz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.

275.856,70

Sakarya Elit Yem. Gıda Tem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

276.538,74

Serhat Tab. Tem. Teks. İnş. Hayv. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.-Aytaş Yem.Bilg. Med. Sağ. ve Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd.Şti. İş Ortaklığı

276.540,47

Adem Yem. Ürt. Tes. San. ve Tic. Ltd. Şti.

276.540,51

Er Akkayalar Yem. ve Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.

299.749,80

Şeklinde verildiği, , başvuru sahibi Er Akkayalar Yem. ve Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti. dışındaki tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Manavoğlu Yem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Süleyman İnce, Gülümse Yemek Gıda Hay. İnş. Turz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti., Sakarya Elit Yem. Gıda Tem. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Serhat Tab. Tem. Teks. İnş. Hayv. Gıda San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.-Aytaş Yem.Bilg. Med. Sağ. ve Tem. Hizm. San. ve Tic. Ltd.Şti. İş Ortaklığı ve Adem Yem. Ürt. Tes. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması sunan Ada Öznur Yem. Tem. Bil. Turz. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamasının “aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bazı proforma faturalara ilişkin olarak idarece söz konusu proforma faturaları onaylayan SMMM’lerden istenilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının gönderilmediği” gerekçesiyle ve Ak Ay Tur. Nak. Yem. Aky. Orm. Ürn. San. Tic. Ltd. Şti.- Kupa Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamasının “aşırı düşük maliyet açıklama tablosunda yer alan sözleşme giderleri bölümünde karar pulu maliyetinin 1.408,95 TL olarak öngörülmesine rağmen söz konusu tutarın sözleşme giderleri alt toplamı ile ana toplama dahil edilmediği ve bu nedenle maliyet tutarlarının teklif tutarının üzerinde olduğu, ayrıca açıklama kapsamında yer alan Ek-3 adlı belgede servis işçilik maliyet hesabı yapılırken servis işçilik saat maliyetinin (1.278,36 TL /187,5 saat=) 6,28 TL olarak hesaplandığı, ancak doğru hesaplama yapıldığında sonucun (1.278,36 TL/187,5 saat=) 6,81792 TL olması gerektiği ve işçilik ücretlerinin söz konusu tutara göre hesaplanması durumunda toplam işçilik maliyeti ile genel maliyet daha fazla bir tutara denk geleceği ve bu durumda açıklanan tutarın teklif bedelinin üzerinde olan bir tutar olduğu” gerekçesiyle uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Beşiroğlu Yem. Tem. Nak. Tar. Hayv. Gıda İnş Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunarak anılan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi