KİK Kararı: 2013/UH.II-3750 (23 Eylül 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/062
Gündem No : 11
Karar Tarihi : 23.09.2013
Karar No : 2013/UH.II-3750
BAŞVURU SAHİBİ:
Erkaraca Gıda İnşaat Tekstil Dayanıklı Tük. Mal. Sosyal Hizmetler Ve Organizasyon Turizm Taşımacılık Lpg Petrol Ürün. Pazarlama San. Ve Tic. Ltd. Şti., CUMHURİYET MAH. SANAYİ CAD. NO:58 DENİZLİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Buldan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü- Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık, Cumhuriyet Mh. Konak Cad. 8 20400 DENİZLİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/92020 İhale Kayıt Numaralı "2013/2014 Egitim Ögretim Yilinda Tasima Kapsamindaki 541 Ögrenciye Verilecek Sicak Ögle Yemegi Hazirlama,Dagitim, Servis Ve Sonrasi İslemler" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Buldan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 05.08.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2013/2014 Eğitim Öğretim Yılında Taşıma Kapsamındaki 541 Öğrenciye Verilecek Sıcak Öğle Yemeği Hazırlama, Dağıtım, Servis ve Sonrası İşlemler” ihalesine ilişkin olarak Erkaraca Gıda İnşaat Tekstil Dayanıklı Tük. Mal. Sosyal Hizmetler ve Organizasyon Turizm Taşımacılık Lpg Petrol Ürün. Pazarlama San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 23.08.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.08.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.09.2013 tarih ve 28103 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.08.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3142 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihaleye katılan tüm isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük olduğu, yaklaşık maliyet hesabının yanlış yapıldığı, teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilere gönderilen yazılarda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmediği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının belgelere dayanmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru konusu ihalenin İdari Şartnamesi’nin “İhalenin konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde işin adı; “2013/2014 Eğitim Öğretim Yılında Taşıma kapsamındaki 541 öğrenciye verilecek sıcak öğle yemeği hazırlama, dağıtım, servis ve sonrası işlemler” olarak; miktarı ve türü tablo halinde;

TAŞIMA MERKEZİ OKULUN ADI

YEMEK YİYECEK ÖĞRENCİ SAYISI

GÜN SAYISI

TOPLAM YEMEK SAYISI

YUSUF GÖKÇE ZAFER İO

54

174

9396

KADIKÖY İÖO

56

174

9744

AHMET NADİR ÖZLEN İO

53

174

9222

YEN. ATATÜRK İO ve Meliha aktan OO

108

174

18792

GÜLALAN ÖZER VURAL İO ve OO

133

174

23142

ALACAOĞLU İO ve OO

137

174

23838

TOPLAM

541

174

94134

Şeklinde gösterilmiştir.

Aynı Şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde de; “...

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edeceklerdir .” düzenlemesine yer verilmiştir.

Teknik Şartname’nin “Yemeğin Pişirilmesi ve Dağıtımı” başlıklı 2.1’inci maddesinde; “ Buldan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün İlçede Bulunan Taşıma Merkezi Okullarındaki taşımalı öğrencilerin 2013-2014 öğretim yılı yemek ihtiyacını her türlü malzeme dâhil yüklenici firmanın kendi mutfağında pişirerek taşıma merkezi okullara taşıması, taşımalı okullarda dağıtımı ve dağıtım sonrası hizmetleri (Bulaşık yıkama, yemekhane veya sınıfın temizliği vb ile yemek bulaşık artıklarının okuldan götürülmesi işi tamamen firmaya ait olmak üzere yapılacaktır.” düzenlemesi,2.6’ncı maddesinde, “Yemek dağılımında kullanılacak servis araçları yemek taşımaya uygun üzeri kapalı panelvan veya minibüs gibi taşıtlar olacaktır.” düzenlemesi,2.14’üncü maddesinde, “Taşıma Merkezi okullarda yemek verilecek öğrencilerin yemek yiyecekleri yerlerin yemek yenebilecek hale getirilmesi, düzenlenmesi, çatal, kaşık, sürahi, bardak, tabldot ve benzeri malzemeler ile servis ve sonrası hizmetleri yüklenici firmaya ait olacaktır.” düzenlemesi,aynı Şartname’nin “Temizlik” başlıklı 4’üncü maddesinde,“ b) Kullanılacak tüm servis malzemeleri ve yemek pişirmede kullanılan araçlar yüklenici firmaya aittir.

c) Temizlik hizmeti bir bütün olup yemekhanenin tümü firma tarafından temizlenecek ve temizlik malzemeleri firma tarafından temin edilecektir.

...

e) Müteahhit firma yemekhaneyi ayda bir kez veya gerektiğinde daha sık olmak üzere her türlü fare böcek ve haşarattan arındırılması için usulüne göre ilaçlama yapacaktır. Bu husustaki masraflar firmaya ait olacaktır.

...

g) Firma servise hazır hale getirdiği yemeğin yemekhaneye taşınması, yemeğin servisi, bulaşık kaplarının toplanması, yıkanması, çöplerin kaldırılması işlemini yapar.” düzenlemesi,yine Teknik Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 9.2’nci maddesinde de, “Yüklenici tarafından, öğrencilere verilmek üzere yapılan yemeklerde meydana gelebilecek besin zehirlenmelerine karşı, yemek verilecek öğrenci sayısını kapsayacak şekilde Mesul Mali Sorumluluk Sigortası yaptırılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Bunun yanında, Teknik Şartname’nin ekinde 4 haftalık 4 adet örnek yemek listesine, yemeklerde kullanılacak malzemelerin gramajlarına ve yemek yapımında kullanılacak malzemenin niteliklerine yer verilmiştir.

İhale komisyonunca yaklaşık maliyet hesabınınMilli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün Denizli Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü’ne gönderdiği 23.05.2013 tarihli ve 1082284 sayılı yazısı esas alınarak KDV dahil olarak toplam 258.868,50 TL olarak belirlendiği, söz konusu yazıda, 2013-2014 öğretim yılı taşıma kapsamındaki öğrencilerin öğle yemeği ücretinin belirlenmesinde yatılı öğrenci başına düşen günlük ücretin % 55’inin esas alındığının ve bu miktarın KDV dahil 2,75 TL olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Bunun yanında, itirazen şikâyet başvurusunda yer alan iddialar arasında yaklaşık maliyet hesabının yanlış yapıldığı şeklinde iddiaya da yer verildiği, ancak yaklaşık maliyetin ihale tarihi olan 05.08.2013 tarihinde öğrenildiği, söz konusu tarihten itibaren 10 gün içerisinde anılan iddia bakımından idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken 23.08.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu görülmüş olup, bu itibarla söz konusu iddianın süre yönünden reddedilmesi gerekmektedir.

İdarece, Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün yazısında belirtilen öğün başına birim fiyat esas alınarak toplam 94.134 adet öğünün KDV dahil yaklaşık maliyetinin 258.868,50 TL olarak hesaplandığı, %8 KDV hariç yaklaşık maliyetin ise 239.693,06 TL olarak hesaplanabileceği, bu itibarla yaklaşık maliyet hesabında hata bulunmadığı anlaşılmıştır.

Şikâyet konusu ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği, 05.08.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihale komisyonunca 3 isteklinin teklifi yaklaşık maliyete göre aşırı düşük bulunarak, söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 2 istekli tarafından belirlenen süre içinde açıklamada bulunulmadığı, 16.08.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile süresinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan Dörtlü Gıda Yem. İlaçl. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklaması uygun görülerek ihalenin, adı geçen istekli üzerinde bırakıldığı, Dentat Yem. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

İdarece teklifi yaklaşık maliyete göre aşırı düşük bulunan isteklilere gönderilen 05.08.2013 tarihli ve muhtelif sayılı aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazılarında, verilen teklifin aşırı düşük teklif kapsamında değerlendirildiği belirtilerek 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 38 ve 59’uncu maddeleri çerçevesinde 15.08.2013 tarihine kadar verilmek üzere aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesinde; _"İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister._

_İhale komisyonu;_

_a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,_

_b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,_

_c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,_

_Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir_

_İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.”_`` hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde; _“_ 78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

…

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

Anılan Tebliğin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde; _“…79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir._

_Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir_ ._”_`` açıklaması yer almaktadır.

Söz konusu mevzuat düzenlemelerinden, tekliflerin anılan Kanun’un 37’inci maddesine göre değerlendirilmesinin ardından, diğer tekliflere veya tespit edilen yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğu belirlenen teklifler reddedilmeden önce, idarece belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenileceği ve istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda ihalenin karara bağlanacağı, idarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, ihale üzerinde bırakılan istekli Dörtlü Gıda Yem. İlaçl. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye hitaben yazılan 06.08.2013 tarihli yazıda, eşitlik ilkesi gereğince aşırı düşük teklif açıklaması istenilen tüm firmalara değerlendirmeye esas teşkil edecek 1 haftalık aynı yemek menüsünün gönderilmesi ve yemek dağıtılacak okulların merkeze uzaklıklarının belirtilmesi istenilmiştir. Söz konusu yazıya idarece verilen 06.08.2013 tarihli ve 2270 sayılı cevapta, örnek yemek menülerinin Teknik Şartname’de ayrıntıları ile mevcut olduğu, isteklilerin örnek haftalık menüden uygun gördüğünü kullanarak açıklama yapabileceği belirtilmiştir.

İdarenin, teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilere gönderdiği aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazısı yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri çerçevesinde değerlendirildiğinde; söz konusu yazıda,ihale dokümanının yukarıda belirtilen maddelerinde düzenlenen, bir çok teklif bileşeni içerisinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılı belirlemenin yapılmadığı, söz konusu yazı ekinde açıklamayı kolaylaştıracak ve açıklama istenen her istekli tarafından esas alınacak tek bir haftalık örnek menüye yer verilmediği, isteklilerden genel olarak ilgili mevzuat maddeleri belirtilerek açıklama istenildiği, açıklama istenilen 3 istekliden sadece birinin açıklamada bulunduğu da dikkate alındığında şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması ve değerlendirmesi yapılmasının objektif kriterlerinin var olmadığı, bu itibarla, idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmediği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü uyarınca, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenen tutara en fazla % 20 oranında kâr eklenebileceğinden, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak yapılan değerlendirmelerde, yaklaşık maliyetin % 20 oranında kâr içerdiğinin kabul edilmesi gerekmektedir.

Başvuruya konu ihalede KDV hariç tutar üzerinden % 20 kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının 199.744,21 TL olduğu, ihaleye teklif veren 5 isteklinin teklifinin de söz konusu tutarın altında kaldığı görülmektedir.

İnceleme konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale olmadığı anlaşılmakla birlikte, Kurumun aşırı düşük tekliflerin tespitinde sınır değer ve sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu, bu itibarla idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin karsız bedelinin altında kalan tüm teklif sahiplerinden açıklama istenilmesi gerektiği yönünde istikrar kazanmış Kurul kararları bulunduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer alan hükümler ve tespitler neticesinde, % 20 kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının 199.744,21 TL olduğu ve söz konusu tutarın altında teklif veren geçerli teklif sahibi tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilmek ve haftalık örnek yemek menüsüne yer verilmek suretiyle teklifi kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında olan tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ ihaleye katılan tüm isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük olduğu, yaklaşık maliyet hesabının yanlış yapıldığı, teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilere gönderilen yazılarda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmediği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının belgelere dayanmadığı ” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilmek ve haftalık örnek yemek menüsüne yer verilmek suretiyle teklifi kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında olan tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Buldan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ 2013/2014 Eğitim Ögretim Yılında Taşıma Kapsamındaki 541 Ögrenciye Verilecek Sıcak Öğle Yemeği Hazırlama, Dağıtım, Servis ve Sonrası Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 23.05.2013 tarihli ve 1082284 sayılı yazısı esas alınarak toplam 258.868,50 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (7) adet ihale dokümanı satın alındığı, 05.08.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, beş teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Berk Gıda Ltd. Şti.

162.851,82

Çankallar Gıda Ltd. Şti.

170.382,54

Dörtlü Gıda Yem. İlaçl. San. ve Tic. Ltd. Şti.

178.854,60

Dentat Yem. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

198.622,74

Erkaraca Gıda İnş. Teks. Day. Tük. Mal. Sos. Hiz. ve Org. Turz. Taş. Lpg Pet. Ür. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.

199.281,68

Şeklinde verildiği, 05.08.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihale komisyonunca 3 isteklinin teklifi yaklaşık maliyete göre aşırı düşük bulunarak, söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 2 istekli tarafından belirlenen süre içinde açıklamada bulunulmadığı, 16.08.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile süresinde aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan Dörtlü Gıda Yem. İlaçl. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin açıklaması uygun görülerek ihalenin, adı geçen istekli üzerinde bırakıldığı, Dentat Yem. Gıda İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

KISMEN FARKLI GEREKÇE

İnceleme konusu ihalede,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunda yer alan “ ihaleye katılan tüm isteklilerin tekliflerinin aşırı düşük olduğu, yaklaşık maliyet hesabının yanlış yapıldığı, teklifi aşırı düşük olarak belirlenen isteklilere gönderilen yazılarda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmediği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının belgelere dayanmadığı” şeklindeki iddialarının incelenmesi sonucunda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilmek ve haftalık örnek yemek menüsüne yer verilmek suretiyle teklifi kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında olan tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği gerekçeleri ile Kurul çoğunluğunca “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuruya konu ihalede,idarece teklifi yaklaşık maliyete göre aşırı düşük bulunan isteklilere gönderilen 05.08.2013 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazılarında, verilen teklifin aşırı düşük teklif kapsamında değerlendirildiği belirtilerek 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 38 ve 59’uncu maddeleri çerçevesinde 15.08.2013 tarihine kadar verilmek üzere aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,açıklama istenilen 3 istekliden, Dörtlü Gıda Yem. İlaçl. San. ve Tic. Ltd. Şti.ninaçıklamada bulunduğu, ihale komisyonunca sunulan açıklamalar uygun görülerek ihalenin söz konusu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Anılan Kurul Kararında, tekliflerin değerlendirilmesinin ardından, diğer tekliflere veya tespit edilen yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğu belirlenen teklifler reddedilmeden önce, idarece belirlenen süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenileceği ve istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda ihalenin karara bağlanacağı, idarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi gerektiği ifade edilmektedir.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; teklif fiyatı aşırı düşük olanların belirlenerek, bu tekliflerin önemli olduğu düşünülen bileşenleri hakkında isteklilerden açıklama isteneceği hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede, ihaleyi yapan idarenin tekliflerin tüm bileşenlerini önemli olarak belirleme hususunda takdir hakkının olduğu değerlendirilmektedir. Bu durumda, idarece isteklilere gönderilen 05.08.2013 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, teklifin tümüne ilişkin açıklama istenmesi sebebiyle tüm bileşenlerin önemli görüldüğü ve isteklilerce teklifi oluşturan gider kalemlerin tamamının belgelendirilerek açıklanması gerektiği anlaşılmaktadır.

İncelenen ihalede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sunduğu ve ihale komisyonunca söz konusu açıklamaların değerlendirilerek ihalenin sonuçlandırıldığı görülmektedir.

Söz konusu ihalede, idarenin maliyet bileşenlerinin tümünü önemli görme hususundaki takdir hakkını 4734 sayılı Kanunun 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere aykırı olarak kullandığına ilişkin bir tespit de bulunmadığından , idarece teklifi oluşturan önemli maliyet bileşenlerinin belirtilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesine gerek olmadığı ve ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kurulca değerlendirilmesi gerektiği, bununla birlikte, teklif tutarı karsız yaklaşık maliyetin altında olan diğer tekliflere de aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine ” ilişkin kararın, teklifi kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında olan tekliflere aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği kısmına katılmakla beraber, söz konusu ihalede teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilmek ve haftalık örnek yemek menüsüne yer verilmek suretiyle yeniden aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmasına gerek olmadığı ve Dörtlü Gıda Yem. İlaçl. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarının Kurulca değerlendirilmesi gerektiği düşüncemle, Kurul çoğunluğu karar gerekçesine bu yönden katılmıyorum.

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi