KİK Kararı: 2013/UH.II-3720 (23 Eylül 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/062
Gündem No : 8
Karar Tarihi : 23.09.2013
Karar No : 2013/UH.II-3720
BAŞVURU SAHİBİ:
Ceytech Bilişim Ve İletişim Teknolojileri Tic. Ltd. Şti. - Kule Kur. Hizm. Bil. İlet Yem. Ve Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. , CİNNAH CAD. NO:100/5 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Dairesi Başkanlığı, Emniyet Mah. Hipodrom No:5/21 06170 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/81968 İhale Kayıt Numaralı "Büyükşehir Belediyesi Halkla İlişkiler Ve Kamuoyu Araştırma Merkezi Hizmet Alımı İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Basın Yayın ve Halkla İlişkiler Dairesi Başkanlığıtarafından 02.08.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Büyükşehir Belediyesi Halkla İlişkiler ve Kamuoyu Araştırma Merkezi Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Ceytech Bilişim ve İletişim Teknolojileri Tic. Ltd. Şti. - Kule Kur. Hizm. Bil. İlet Yem. ve Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 28.08.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.08.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.09.2013 tarih ve 28827 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.09.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3248 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhaleye katılmak için istekliler tarafından sunulması zorunlu olan belgelerin yeniden incelenmesi gerektiği, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan iş deneyim belgelerinin ihale konusu iş veya benzer iş kriterlerine uyup uymadığı, iş deneyim şartlarına ilişkin bütün unsurları yerine getirip getirmediği hususlarının yeniden incelenmesi gerektiği, ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgelerin ihale dokümanında belirtilen şartları sağlayıp sağlamadığının incelenmesi gerektiği, ayrıca, anılan isteklilerin tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi kapsamında yeniden incelenmesi gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından teklif edilen bedelle ihale konusu işin yerine getirilmesinin olanaksız olduğu, ihale üzerinde bırakılan firmanın giyim gideri için öngördüğü maliyetin çok düşük olduğu, bu bedelle giyim giderinin belgelere dayalı olarak açıklanmasının mümkün olmadığı, tüm bu değerlendirmeler ışığında ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin teklif açıklamalarının bu gider kalemlerini karşılayıp karşılamadığı hususunun yeniden incelenmesi gerektiği,

3. Teknik şartnamenin 7.5.1’inci maddesinde verilecek eğitimin firma tarafından yerine getirileceği hüküm altına alındığı, bu düzenleme uyarınca ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin eğitim giderine ilişkin maliyeti teklif tutarlarına yansıtıp yansıtmadıkları hususunda tereddütler olduğu, açıklama sunan firmaların eğitime yönelik gider kalemini nasıl açıkladıkları, bu gideri hangi birim maliyetlerine dahil ettikleri hususunun yeniden incelenerek netliğe kavuşturulması gerektiği, zira eğitim giderinin sadece oryantasyon eğitimi olmadığı, eğitim sırasında verilecek yiyecek ve içeceklerin maliyetlerinin de firma tarafından karşılanacağı, ihale üzerinde bırakılan firmanın bu giderleri karşılamasının olanaksız olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanunun 53’üncü maddesinde Kurumun görev ve yetkileri arasında; ihalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlerde bu Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığına ilişkin şikâyetleri inceleyerek sonuçlandırmak görevi sayılmış, anılan Kanunun 54 üncü maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hükme bağlanmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8'inci maddesinde dilekçelerde “Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillere yer verilmesi gerektiği hükme bağlanmış; İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “itirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11'inci maddesinin sekizinci fıkrasında da; “ Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebeplen ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, Kurumun ihale sürecindeki kamu ihale mevzuatına aykırı işlemleri inceleme ve sonuçlandırma görevinin bulunduğu, idarenin işleminin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, başvurunun reddine ilişkin sorumluluğun başvurana ait olacağı anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, başvuru sahibi tarafından, kendi teklif fiyatından düşük tutarda fiyat teklifi veren istekliler (ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi) tarafından teklif dosyasında sunulan belgelerin ve teklif açıklamalarının herhangi bir somut iddiaya dayanmayacak şekilde yeniden gözden geçirilmesi ve ihale kararının yeniden değerlendirilmesinin istenildiği, söz konusu iddiaların somut bir hukuka aykırılık gerekçesine veya delillere dayanmadığı, soyut nitelikte olduğu anlaşıldığından, bu yöndeki iddiaların 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari şartnamenin 2’nci maddesinde ihale konusu işin “Büyükşehir Belediyesi Halkla İlişkiler ve Kamuoyu Araştırma Merkezi Hizmet Alımı İşi” olarak tanımlandığı, ihale konusu işte 65 üniversite mezunu, 30 ön lisans mezunu ve 20 lise mezunu personelin çalıştırılacağının belirtildiği, “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde çalıştırılacak personel için bire takım yazlık, birer takım kışlık elbise ile birer adet yazlık, birer adet kışlık ayakkabı verilmesinin öngörüldüğü anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ihale komisyonunun verilen teklifleri aynı Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü hususlarında yapılacak açıklamaları değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracağı hüküm altına alınmıştır.

İdarece Dragon Temizlik İnsan Kaynakları Özel Sağlık Hizmetleri Bilgisayar Otomasyon Hizmetleri İnşaat Oto Kiralama San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin aşırı düşük teklif olarak değerlendirildiği ve 06.08.2013 tarihli yazı ile açıklamasın sunmasının istenildiği, anılan istekli tarafından 13.08.2013 tarihinde idare kayıtlarına alınan yazı ekinde açıklamasını sunduğu görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde “79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

…İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

…79.4.2.18. İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” açıklamaları yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, personele verilmesi öngörülen giyim bedeli için kişi başına 0,112 TL, toplamda 12,88 TL bedel öngörüldüğü, söz konusu bedeli tevsik etmek üzere Helezon Tekstil Gıda Ürünleri İnşaat ve Malz. San. Tic. Ltd. Şti.’den alınmış proforma faturanın sunulduğu, faturanın SMMM tarafından anılan Tebliğin 79.4.24’üncü maddesine uygun bir şekilde “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” İbaresinin yazılarak onaylandığı,

Açıklama kapsamında giyim malzemelerine ilişkin olarak düzenlenmiş Maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, tutanağın mevzuata uygun bir şekilde düzenlendiği, proforma faturadaki bilgilerle tutanaktaki bilgilerin uyumlu olduğu görülmüştür.

Bu itibarla, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından giyime ilişkin olarak yapılan açıklamada herhangi bir mevzuata aykırılığın bulunmadığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte, anılan istekli tarafından giyim için öngörülen bedellerin ticari hayatın gerçeklerine uygun olmadığı değerlendirilmiş, ancak yukarıda yer alan tebliğ açıklamaları gereğince öngörülen giyim bedellerinin hayatın olağan akışına ve ekonomik verilerle ilgili genel verilerle uyumlu olmaması durumunda tekliflerin değerlendirme dışı bırakılmasının mümkün olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer yandan, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli kâr hariç yaklaşık maliyetin altında teklif verdiğinden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmasına gerek bulunmadığı, idarece de anılan istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadığı anlaşıldığından anılan isteklinin teklifinin ihale dokümanına ve mevzuata uygun bir şekilde hazırlanıp hazırlanmadığı hususunda inceleme yapma imkanı bulunmamaktadır.

1. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Teknik şartnamenin 7.1.5’inci maddesinde “Yüklenici, Sözleşmenin imzalanmasına müteakiben bir (1) ay içerisinde Üniversite, Ön lisans ve Lise Personeline, Çağrı Merkezi (Call Center) için Takım Çalışması, Liderlik, Koçluk, Analize dayalı çağrı performans yönetimi, Çağrı merkezi yönetim teknikleri ve etkili prezentasyon, Etkili iletişim becerileri, Zor insanlarla başa çıkma ve stres yönetimi, Diksiyon ve Konuşma Teknikleri, Şikayet yönetimi ve müşteri odaklı hizmet sunma teknikleri ve Çağrı Merkezi hizmet kuralları konularında oryantasyon eğitimi verilecektir.” düzenlemesinin,

7.2.6’ncı maddesinde “Yüklenici, çalıştırdığı personellere, yapılan iş ile ilgili eğitim vermekle yükümlüdür” düzenlemesinin bulunduğu görülmüştür.

Anılan Tebliğin 79’uncu maddesinde “79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

…79.4.2.25. Personele, çalışma saatleri dışında ihale konusu işle ilgili eğitim verilmesi, işçiler açısından 4857 sayılı Kanunun 66 ncı maddesinin (d) bendine göre fazla çalışmaya yol açacağından, bunun teklif fiyata dahil olacağının ve mesai dışında işçinin kaç saat işle ilgili meşgul edileceğinin idari şartnamede belirtilmesi ve aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınması gerekmektedir. Ayrıca, oryantasyon eğitimi dışında, silahlı atış eğitimi, uçuş eğitimi gibi önemli maliyet gerektiren eğitim giderlerinin, teklif fiyata dahil giderler içinde değerlendirilmesi ve bu giderlerin idari şartnamede açıkça belirtilmesi, birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilecek ihalelerde ise birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir iş kalemi olarak öngörülmesi gerekmektedir. Dolayısıyla bu tür eğitim giderleri % 3 oranının içerisinde bulunan bir genel gider olarak kabul edilmeyecek ve teklifin önemli bir bileşeni sayılarak aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınacaktır.” açıklamaları yer almaktadır.

Şikayete konu ihaleye ilişkin olarak hazırlanan ihale dokümanı incelendiğinde, teknik şartnamede belirtilen eğitime ilişkin giderin idari şartnamenin 25’inci maddesinde teklif fiyata dahil giderler arasında belirtilmediği, bu gider için birim fiyat teklif cetvelinde bir satırın açılmadığı da göz önünde bulundurulduğunda söz konusu eğitim giderinin sözleşme giderleri ve genel giderler içerisinde değerlendirilecek bir gider kalemi olduğu, bu bağlamda söz konusu gider kaleminin ayrıca teklif fiyatına dahil edilmesi ve bu kaleme ilişkin olarak herhangi bir açıklamada bulunulmasına gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi