KİK Kararı: 2013/UH.II-3717 (23 Eylül 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/062
Gündem No : 4
Karar Tarihi : 23.09.2013
Karar No : 2013/UH.II-3717
BAŞVURU SAHİBİ:
Bahadır İnşaat Turizm Yatırım Tic. Ltd. Şti., Topcular Kışla Cad. Altındağ İş Merkezi No:63 Kat:3 D:89 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Karayolları Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü, G.M.K Bulvarı Devlet Hastanesi Karşısı33220 MERSİN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/50147 İhale Kayıt Numaralı "Mersin,Adana Otoyol Bakım İşletme Şeflikleri Sorumluluk Ağındaki Otoyollarında , Bağlantı Yollarında Ve Muhtelif Kesimlerdeki Hasarlı Otokorkulukların Sökülmesi Ve Yerine İdare Malı Otokorkuluk Malzemelerinin Montajı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğütarafından 28.05.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Mersin, Adana Otoyol Bakım İşletme Şeflikleri Sorumluluk Ağındaki Otoyollarında, Bağlantı Yollarında ve Muhtelif Kesimlerdeki Hasarlı Otokorkulukların Sökülmesi ve Yerine İdare Malı Otokorkuluk Malzemelerinin Montajı” ihalesine ilişkin olarak Bahadır İnşaat Turizm Yatırım Tic. Ltd. Şti. nin 27.08.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.09.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.09.2013 tarih ve 28795 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.09.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3245 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale konusu işin hizmet üretimine ilişkin olduğu, kendi adlarına düzenlenmiş proforma faturanın EK-O.6 nolu Maliyet Tespit Raporu ekinde ibraz edilmiş olduğu, gerekli bilgi ve kaşelerin mevcut olduğu, şirketlerinin ihale konusu alanda faaliyet gerçekleştirdiğinin açık olduğu, maliyet tespit raporu ve ekindeki proforma faturanın kabul edilmesi gerektiği, aksi takdirde Kamu İhale Kurumunun hizmet maliyetleri ile ilgili açıklama için farklı bir form oluşturması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

28.05.2013 tarihinde yapılan ihaleye 14 isteklinin katıldığı, 04.06.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Kaya İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti üzerinde bırakıldığı, Bahadır İnş. Turizm Yatırım Tic. Ltd. Şti. tarafından 03.07.2013 tarihinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle itirazen şikayet başvurusu yapıldığı, başvuru üzerine 17.07.2013 tarih ve 2013/UH.II-2974 sayılı karar ile,

“Bahse konu ihaleye ilişkin ihale onay belgesi ve eki yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde, yaklaşık maliyetin Karayolları Genel Müdürlüğü’nün 2012 yılı birim fiyatları esas alınarak hazırlandığı, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin bir belirlemenin bulunmadığı, bununla birlikte yaklaşık maliyet hesap cetvelinde “birim fiyatlara yüklenici kârı ve genel giderler dahil, KDV hariçtir.” ifadesine yer verildiği tespit edilmiştir.

Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin tespitine yönelik olarak Kamu İhale Genel Tebliği’nde düzenleme bulunmamakla birlikte, istikrar kazanmış Kurul kararlarında kârsız yaklaşık maliyetin altında teklif sunan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği belirtilmiştir.

Bu çerçevede başvuruya konu ihaleye ait yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin ayrı bir satır açılmamış olsa da, incelemeye konu ihalenin yaklaşık maliyet kalemlerinde Karayolları Genel Müdürlüğü birim fiyatlarının esas alındığı ve söz konusu birim fiyatlarda %25 oranında kâr öngörüldüğü tespit edilmiş, 2.253.340,50 TL tutarındaki yaklaşık maliyetten %25 oranında kâr düşüldüğünde kârsız yaklaşık maliyetin 1.802.672,40 TL’ye karşılık geldiği anlaşılmış olup, bu tutarın altında teklif sunan Kaya İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti, Alpaslan Yol İnşaat Taahhüt Madencilik Elektrik Elektronik Telekomünikasyon San. ve Tic. Ltd. Şti., Yimtaş Mühendislik İnş. Taah. Tur. ve Metal San. ve Tic. A.Ş., Çepaş Galvaniz Demir Çelik Mad. İnş. Nak. Tic.ve San. A.Ş., Kisan İnşaat Müh. San. ve Tic . A.Ş., Bahadır İnş. Turizm Yatırım Tic. Ltd. Şti. ve Hazal Proje İnş. Taah Mak.ve Trak. İm. San. Tic. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Kaya İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti, Alpaslan Yol İnşaat Taahhüt Madencilik Elektrik Elektronik Telekomünikasyon San. ve Tic. Ltd. Şti., Yimtaş Mühendislik İnş. Taah. Tur. ve Metal San. ve Tic. A.Ş., Çepaş Galvaniz Demir Çelik Mad. İnş. Nak. Tic.ve San. A.Ş., Kisan İnşaat Müh. San. ve Tic . A.Ş., Bahadır İnş. Turizm Yatırım Tic. Ltd. Şti. ve Hazal Proje İnş. Taah Mak.ve Trak. İm. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,”

Karar verildiği,

Karar üzerine idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı, başvuru sahibinin teklifinin istekli için düzenlenen Ek-O.6 nolu Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının hangi firma tarafından düzenlendiği belli olmadığı, ekinde fiyat teklifi yer alması gerekirken proforma fatura yer aldığı ve bu proforma faturanın istekli için hangi firma tarafından düzenlendiği belli olmadığı gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakıldığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a)İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde,

“79.4.2.3.Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

…

79.4.2.5.İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.”

Düzenlemesi yer almaktadır.

İdare tarafından teklifin önemli bileşenleri olarak tespit edilen ve açıklanması istenilen 1 sıra nolu otokorkuluk rayı montajı, 2 sıra nolu otokorkuluk rayı sökülmesi, 3 sıra nolu otokorkuluk dikmesi montajı, 4 sıra nolu otokorkuluk dikmesi sökülmesi ve 21 sıra nolu hasar görmüş otokorkuluk dikmesi kalemlerinin açıklanması için Bahadır İnşaat Turizm Yatırım Tic. Ltd. Şti.’nin kendi adına düzenlenmiş olan Ek-O.6 nolu Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağını ve ekinde kendi adına düzenlemiş olduğu proforma faturayı sunmuş olduğu anlaşılmıştır. Ek-O.6 nolu Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı, isteklilerin fiyat teklifi sunulması suretiyle açıklama yapması durumunda düzenlenebilecek bir tutanak olup, istekli tarafından kendi adına fiyat teklifi düzenlenemeyeceği, açıklamasını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda Ek-O.7 nolu Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının sunulabileceği, isteklinin kendi ürettiği hizmetlere ilişkin olarak kendi adına fiyat teklifi ve bu fiyat teklifine ilişkin düzenlenmiş olan Ek-O.6 nolu Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile açıklama yapmasının mevzuata aykırı olduğu anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi