KİK Kararı: 2013/UH.II-3644 (18 Eylül 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/060
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 18.09.2013
Karar No : 2013/UH.II-3644
BAŞVURU SAHİBİ:
Çakır Petrol Ürünleri Taşımacılık Sosyal Hizmetler İnşaat Taahüt Ticaret Limited Şirketi, FEVZİ ÇAKMAK MAH. SELVİ SOK. NO:20 DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Başkale İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü, Kadir Saruhan Cad. Çarsı içi No:35 65600 VAN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/85394 İhale Kayıt Numaralı "Taşımalı İlköğretim (İlkokul - Ortaokul)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Başkale İlçe Milli Eğitim Müdürlüğütarafından 31.07.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Taşımalı İlköğretim (İlkokul - Ortaokul)” ihalesine ilişkin olarak Çakır Petrol Ürünleri Taşımacılık Sosyal Hizmetler İnşaat Taahüt Ticaret Limited Şirketi nin 12.08.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.08.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.08.2013 tarih ve 27410 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.08.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/3066 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından tekliflerinin yaklaşık maliyetin çok üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, idarece yaklaşık maliyetin Milli Eğitim Bakanlığınca düzenlenen "Örnek Yaklaşık Maliyet Tespit Formülü" kullanılarak hesaplandığı, sözkonusu formüle göre hesaplanan yaklaşık maliyetin kâr ve genel gider içermediği, idarece açıklanan yaklaşık maliyete % 20 oranında kâr ve genel gider eklendiğinde elde edilen maliyete göre teklif bedellerinin ihalede teklif edilen en uygun bedel olduğu, ayrıca idarece hesaplanan yaklaşık maliyete göre ihalede ekonomik açıdan bir ve ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(b) maddesinde ihale konusu işin adının “100 yerleşim biriminden 392 araçla 4815 öğrenciyi 179 işgünü taşıma - Hizmet Alımı” ihalesi şeklinde belirtildiği, anılan Şartname’nin “ Kısmi teklif verilmesi ” başlıklı 20’nci maddesinde işin tamamı için teklif verileceğinin belirtildiği, aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde ise “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderlerinin tümü isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil olması gerekir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. ihale konusu işin özelliğine uygun olarak ilgili mevzuatına, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Kamu İhale Genel Tebliği ile Taşımalı İlköğretim Yönetmeliği gereği oluşacak tüm giderler teklif fiyata dahil olması gerekir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer alan Yönetmelik hükmü uyarınca yaklaşık maliyetin idarelerce kâr içerecek şekilde hesaplanacağının hüküm altına alındığı dikkate alındığında, şikâyete konu ihalede idarece yaklaşık maliyetin kâr ve genel gider içerdiğinin kabul edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Diğer yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık Maliyetin Üzerindeki Teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde; “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklaması bulunmaktadır.

İhale konusu işin yaklaşık maliyetinin 6.270.505,15-TL, kullanabilir ödenek tutarının 6.772.145,56-TL ve başvuru sahibi isteklinin teklif bedelinin 7.500.000,00-TL olduğu görülmüştür.

Bu kapsamda her ne kadar idare tarafından Tebliğ hükmüne göre bir sorgulama yapılmamışsa da başvuru sahibine ait teklifin yaklaşık maliyetin ve kullanılabilir ödenek tutarının çok üzerinde olduğu göz önüne alındığında sorgulama yapılmış olsa dahi takdir hakkı idareye ait olduğundan ve Çakır Petrol Ürünleri Taşımacılık Sosyal Hizmetler İnşaat Taahhüt Ticaret Limited Şirketine ait teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle idarece değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri hüküm altına alınmıştır.

Dolayısıyla, anılan Kanun’un 54’üncü maddesinde yer verilen “hak kaybı veya zarara uğrama” kavramının mevcudiyetine, şikâyetçinin başvuruya konu ihale özelinde bir hak kaybı veya zarara uğramış olması durumunda veya uğrama ihtimalinin bulunması durumunda, diğer bir ifadeyle şikâyet edilen hususlar bakımından başvuru sahibinin haklı görülmesi halinde ihalenin diğer aşamalarına ilişkin şikâyet ehliyeti bulunmaktadır.

Şikâyete konu ihalede başvuru sahibi teklif bedelinin yaklaşık maliyetin çok üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmış olup, anılan isteklinin bu iddiasının incelenmesi sonucunda idarece tesis edilen değerlendirme dışı bırakılma işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, başvuru sahibinin ihalede ekonomik açıdan bir ve ikinci teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği iddiasıyla ilgili olarak, isteklinin yukarıda belirtilen nedenle değerlendirme dışı bırakılması karşısında, itirazen şikâyete konu edilen diğer hususlar bakımından ilgilinin incelenen ihalede hak kaybına veya zarara uğramasının söz konusu olmadığı ve dolayısıyla şikâyet ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının 4734 sayılı Kanun’un 54’ üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince ehliyet yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi