KİK Kararı: 2013/UH.II-3458 (4 Eylül 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/057
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 04.09.2013
Karar No : 2013/UH.II-3458
BAŞVURU SAHİBİ:
Siirt Kral Turizm Nakliye Temizlik İşleri Yakacak Malzemeleri İnş. San. Tic. Ltd. Şti., HÜKÜMET CAD. ATATÜRK BULVARI NO : 20 SİİRT

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gençlik Hizmetleri Ve Spor İl Müdürlükleri -Siirt Diğer Özel Bütçeli Kuruluşlar Spor Genel Müdürlüğü, Kurtalan Cad. İl Müftülüğü Karşısı 56100 SİİRT

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/88409 İhale Kayıt Numaralı "Seyyah Ulu-Çınar İzinde Gezi İçin Araç Kiralama" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Siirt Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü tarafından 08.07.2013 tarihinde pazarlık usulü (21/f) ile yapılan “Seyyah Ulu-Çınar İzinde Gezi İçin Araç Kiralama” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 01.08.2013 tarih ve 25304 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2780 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Şikâyet dilekçesi ve ön inceleme raporu incelendi:

Başvuru dilekçesinde özetle; ihale üzerinde bırakılan firmanın, Teknik Şartname’de teklif dosyası kapsamında sunulması istenilen D2 yetki belgesini sunmadığı, bahse konu belge yerine aynı nitelikte olduğunu bildirdikleri B2 yetki belgesini sundukları, ihalenin, kesinleşen ihale dokümanına göre teklif sunmayan söz konusu firma üzerinde bırakılmaması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru konusu ihale, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesi uyarınca pazarlık (21/f) usulü ile birim fiyat teklif almak suretiyle kısmi teklife kapalı olarak gerçekleştirilen “Seyyah Ulu-Çınar İzinde Gezi İçin Araç Kiralama” ihalesidir.

Kuruma gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; 03.07.2013 tarih ve 1465, 1466 ve 1468 sayılı yazılar ile doküman almaya ve teklif vermeye 3 (üç) firmanın davet edildiği, 08.07.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 2 (iki) firmanın teklif sunduğu, aynı tarihli ve 1482 ile 1483 sayılı yazılar ile söz konusu firmaların son fiyat tekliflerini vermeye davet edildikleri, bahse konu firmalar tarafından ikinci tekliflerin sunulmaması nedeniyle ilk tekliflerin son fiyat teklifi olarak kabul edilerek ihalenin en düşük teklif sahibi Vangölü Turizm Seyahat ve Tic. A.Ş. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi isteklinin teklifinin ise yaklaşık maliyetin üzerinde olması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmektedir.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday, istekli ve istekli olabileceklerin anılan Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hüküm altına alınmış, şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusu, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu bir idari başvuru yolu olarak öngörülmüştür.

Anılan Kanunda idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurularının, ihale süreci içerisindeki idari işlem veya eylemlerle hakkı muhtel olan aday, istekli ve istekli olabileceklerle sınırlı biçimde öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

Bu haliyle idareye şikâyet ve Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilmesi için öncelikle;

1. Aday, istekli veya istekli olabilecek sıfatını haiz olunması,

2. Başvuru sahibinin idarenin hukuka aykırı bir işlem veya eyleminden dolayı bir hak kaybına veya zarara uğraması veya zarara uğramasının muhtemel olması gerekmektedir.

Sonuç itibariyle, idareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için aday, istekli ve istekli olabileceklerin, hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerektiği, teklifi yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılan başvuru sahibi isteklinin, firmalarının değerlendirme dışı bırakılma gerekçesine ilişkin başvuruda bulunmaksızın, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin D2 yetki belgesi sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiasında bulunduğu, dolayısıyla başvuru ehliyetini haiz olmadığı anlaşılmıştır. 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun ehliyet yönünden reddi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Başvurunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ihale üzerinde bırakılan firmanın, Teknik Şartname’de teklif dosyası kapsamında sunulması istenilen D2 yetki belgesini sunmadığı, bahse konu belge yerine aynı nitelikte olduğunu bildirdikleri B2 yetki belgesini sundukları, ihalenin, kesinleşen ihale dokümanına göre teklif sunmayan söz konusu firma üzerinde bırakılmaması gerektiği” şeklinde dile getirdiği iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca idareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için aday, istekli ve istekli olabileceklerin, hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerektiği, teklifi yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılan başvuru sahibi isteklinin, firmalarının değerlendirme dışı bırakılma gerekçesine ilişkin başvuruda bulunmaksızın, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin D2 yetki belgesi sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiasında bulunduğu, dolayısıyla başvuru ehliyetini haiz olmadığı gerekçesiyle 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şikâyet başvurusunun “ehliyet yönünden” reddine karar verilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinin birinci fıkrasında; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, 55. maddesinin birinci fıkrasında ise; şikâyet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce yapılacağı, 56. maddesinin birinci fıkrasında ise; idareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55. maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, ikinci fıkrasında ise; Kurumun itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceleyeceği hükmüne yer verilmiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 5. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde; isteklilerin; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabileceği, 14. maddesinin birinci fıkrasında; idareye yapılan şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması hallerinde veya şikâyet ya da itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği, 15. maddesinin birinci fıkrasında; Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16. madde çerçevesinde inceleneceği, 16. maddesinin ikinci fıkrasında ise; başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçileceği hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmeliğin 18. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde; ihale veya ön yeterlik dokümanının verilmesi, başvuruların veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasıyla ilgili olarak ise, başvuru sahibinin iddiaları ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar ile itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği yönünden inceleneceği, 2. fıkrasında ise; eşit muamele ilkesi yönünden yapılacak incelemede; dayanağı bakımından, itiraz edilen işlemin diğer aday veya isteklilere ilişkin olarak da Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğine bakılacağı belirtilmiştir.

İdareye şikâyet, Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesi için, aday, istekli veya istekli olabileceklerin hukuken korunması gerekli bir hakkının veya menfaatinin olması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanunun 4. maddesinde geçen aday, istekli ve istekli olabilecek tanımları ve 54. maddesinde yer alan ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet yoluna başvurmaları yolundaki düzenleme, ihale dokümanı almayan kişilerin başvuruda bulunamayacaklarını, bu satın alma işleminin ehliyet şartının ön koşulu olduğunu ortaya koymaktadır.

Hukuki düzenleme bu yönde olmakla birlikte, kamu ihale mevzuatındaki itirazen şikâyet başvurusu, idarelerin ihale sürecinde tesis ettikleri idari işlemlere yönelik olarak hak kaybı ya da zarara uğrayanların yaptığı başvuru sonucu yapılan bir denetim yöntemidir. Yapılan incelemelerdeki temel unsur, bir kişinin başvurusu olmakla birlikte, içerik yönünden bir idari işlem denetimi olan itirazen şikâyet incelemesinin amacı, kamu hukukuna tabi olarak tesis edilen işlemlerin hukuka uygunluk denetimidir. Dolayısıyla idareler açısından bir denetim biçimi olan bu yöntem, hukuk özneleri için de bir hak ve özgürlük arama aracıdır. Bu nedenle de hukukun genel ilkeleri çerçevesinden, söz konusu hak arama yolunun genişletici biçimde yorumlanması gerekmektedir.

Söz konusu ihalede, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı satın alınarak, ihaleye teklif verildiği, anılan Kanun ve Yönetmelik hükmü uyarınca istekli statüsünü kazandığından itirazen şikâyet başvurusunun, başvuru sahibinin üzerinde ihale kalmayacak olmasından, bu kapsamda başvuranın teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olmasından veya şikayete konu teklifin kendisinden sonra olmasından bağımsız olarak incelenmesi gerekmektedir.

Ayrıca, ihale doküman almaya ve teklif vermeye 3 (üç) firmanın davet edildiği, ihaleye 2 (iki) firmanın teklif sunduğu, teklif veren firmalar tarafından ikinci tekliflerin sunulmaması nedeniyle ilk tekliflerin son fiyat teklifi olarak kabul edildiği, başvuru sahibi isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olması nedeniyle değerlendirme dışı bırakılmakla birlikte teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olmasının başvuru sahibinin teklifini geçersiz kılmadığı, başvuru sahibinin iddiasının kesinleşen ihale dokümanına göre teklif sunmayan firma üzerinde bırakılmaması gerektiğine ilişkin olduğu dikkate alındığında, gerek iddia çerçevesinde, gerekse eşit muamele açısından yapılacak inceleme sonucunda, isteklilerin tekliflerinin sıralaması da değişebileceğinden başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak, ehliyetinin kabulünün yanı sıra, anılan Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan diğer unsurlar da başvuru sahibi tarafından yerine getirildiğinden, başvuru sahibinin belirtilen iddiasına ilişkin olarak, işin esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak işin, “esasının incelemesine geçilmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “başvurunun reddine” ilişkin kararına katılmıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi