KİK Kararı: 2013/UH.II-3452 (4 Eylül 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/057
Gündem No : 10
Karar Tarihi : 04.09.2013
Karar No : 2013/UH.II-3452
BAŞVURU SAHİBİ:
Çamlıca Catering Gıda San.Ve Tic.Ltd.Şti., ALİ EMİRİ 1. SOK. SEFA APT. ALTI NO : 19/C DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Kocaköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü- Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarlık, Hükümet Konagi, Kat 1 Kaya Mahallesi, Mezarlik Caddesi 21450 DİYARBAKIR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/68348 İhale Kayıt Numaralı "Taşımalı İlköğretim Öğrencilerine Kumanya Ve Sıcak Yemek Verilmesi İşi." İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kocaköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 27.06.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Taşımalı İlköğretim Öğrencilerine Kumanya ve Sıcak Yemek Verilmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Çamlıca Catering Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 30.07.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.07.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 06.08.2013 tarih ve 25812 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.08.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2860 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından;

a) Kemiksiz dana eti için teklif edilen fiyatı tevsik edici belge sunulmadığı,

b) Menü bileşenleri tablosunda veya proforma faturalarda tuz kullanımının ya da fiyatının öngörülmediği, kürdan ile peçete giderlerine faturalandırmada yer verilmediği,

c) Yemek taşıma işinde kullanılacak araca ait gider ile ilgili herhangi bir hesaplama yapılmadığı,

d) Gıda maddelerinin analiz giderlerine ilişkin bir hesaplama yapılmadığı,

e) Kati teminat mektubu giderine ilişkin herhangi bir hesaplama yapılmadığı,

Gerekçeleriyle aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedildiği belirtilerek, açıklamaları kapsamında kemikli et fiyatını tevsik etmek üzere proforma fatura sundukları ve kemiksiz dana eti fiyatının %20 kemik fire oranı kabulü ile hesaplandığı, ihale dokümanında örnek menü olarak verilen yemeklerin ayrıntılı bileşenleri yer almadığından ötürü, firmalarının kendi menü içeriklerini hazırladığı ve her yemek öğünü adedince tuz, kürdan ve peçete kullanımı öngördüğü, bunlara ait maliyetlerin ise temizlik sarf malzemelerine ilişkin sunulmuş olan proforma faturalardan görülebileceği, son olarak idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısında yemek taşıma işinde kullanılacak araca dair giderler, gıda maddeleri analiz giderleri ve kati teminat mektubu masrafı önemli teklif bileşenleri olarak belirlenmediğinden, bu giderler dair açıklamada bulunma zorunluluklarının olmadığı, neticede bahse konu gerekçelerle açıklamalarının uygun bulunmayıp tekliflerinin reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “Taşımalı İlköğretim öğrencilerine Kumanya ve Sıcak yemek verilmesi işi.” olarak belirtildiği, miktarı ve türünün ise “ 2013-2014 Eğitim Öğretim Yılı’nda taşımalı ilköğretim kapsamında 1 taşımalı ilköğretim okuluna (Bozbağlar Hayderekan Cumhuriyet I.Ö.O.) ‘na taşınan 220 öğrenciye kumanya ve 1 taşımalı ilköğretim okuluna (Kokulupınar I.Ö.O) ‘na taşınan 214 öğrenciye 180 iş günü sıcak yemek verilmesi işi” şeklinde belirtildiği, 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün götürü bedel teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği, 25’inci maddesinde“ 25.1. İlgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderlerinden hepsi İstekli tarafından teklif edilecek fiyata dâhil edilir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İlgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta vergi, resim ve harç giderlerinden hepsi İstekli tarafından teklif edilecek fiyata dâhil edilir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesinin bulunduğu,Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde, işe başlama tarihinin 16.09.2013, işin bitiş tarihinin 13.06.2014 olarak belirtildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

Kanunun anılan maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca hazırlanacak ikincil mevzuatın esas alınması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, idarece ihalenin yaklaşık maliyetinin, Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 23.05.2013 tarih ve 10882284 sayılı yazısı uyarınca belirlenen ücretten KDV oranı indirilmek suretiyle bulunan tutar esas alınarak, toplam 198.893,52 TL olarak belirlendiği ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur...” şeklinde yer alan hüküm göz önünde bulundurulmak suretiyle ihale komisyonunca, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, yaklaşık maliyet tutarında en fazla %20 oranında kâr bulunduğu varsayımı ile kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının (198.893,52/1,20=) 165.744,60 TL olarak hesaplandığı ve bu tutarın altında teklif vermiş olan aşağıdaki isteklilerin teklifinin aşırı düşük olarak belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

1. Çamlıca Catering Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

152.334,00

2. Ömer Yıldız Hazır Yemek İnş. Nak. Tem. Hiz. Od. Köm. San. Tic. Ltd. Şti.

165.744,59

Anılan isteklilerce süresi içerisinde aşırı düşük teklif açıklamalarının idareye sunulduğu ve idarece yapılan değerlendirme neticesinde her iki isteklinin açıklamalarının da yeterli bulunmayarak tekliflerinin reddedildiği ve ihalenin 165.744,60 TL teklif vermiş olan Uslu Yem. Tem. Nakl. İnş. ve Otomsyn. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. uhdesinde bırakıldığı, daha sonra 01.08.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile teklif geçerlik süresini uzatmadığı gerekçesiyle Uslu Yem. Tem. Nakl. İnş. ve Otomsyn. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.ne ait teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin Kariyer Zirai İlaçl. Ürt. Yem. Hiz. Tem. İnş. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. uhdesinde bırakıldığı görülmüştür.

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması,

1. Kemiksiz dana eti için teklif edilen fiyatı tevsik edici belge sunulmadığı,

2. Menü bileşenleri tablosunda veya proforma faturalarda tuz kullanımının ya da fiyatının öngörülmediği, kürdan ile peçete giderlerine faturalandırmada yer verilmediği,

3. Yemek taşıma işinde kullanılacak araca ait gider ile ilgili herhangi bir hesaplama yapılmadığı,

4 ) Gıda maddelerinin analiz giderlerine ilişkin bir hesaplama yapılmadığı,

5. Kati teminat mektubu giderine ilişkin herhangi bir hesaplama yapılmadığı,

Gerekçeleriyle uygun bulunmamış olup, bu gerekçeler itibariyle yapılan inceleme neticesinde tespit edilen hususlara aşağıda yer verilmiştir.

Gerekçe 1: Kemiksiz dana eti için teklif edilen fiyatı tevsik edici belge sunulmaması.

Başvuru sahibi tarafından et fiyatının tevsik edilmesi amacıyla dana eti (kemikli – karkas) için Bilen Et Dünyası’ndan proforma fatura sunulmuş olup, anılan faturada kemikli etin birim fiyatı 11,00 TL/kg olarak belirtilmiştir. İstekli de karkas etteki kemik fire oranını %20 olarak kabul ederek kemiksiz et birim maliyetini (11,00 / 0,80=) 13,75 TL/kg olarak hesaplamış ve öğün maliyeti hesaplamalarında bu son tutarı dikkate almıştır.

Gerekçe 2: Menü bileşenleri tablosunda veya proforma faturalarda tuz kullanımının ya da fiyatının öngörülmemesi, kürdan ile peçete giderlerine faturalandırmada yer verilmemesi.

Yapılan incelemede, başvuru sahibi istekli tarafından Temizlik ve Sarf Malzemesi Giderleri kapsamında tuz, kürdan ve peçete maliyetinin teklife yansıtıldığı tespit edilmiş olup, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.24’üncü maddesinde “Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.” açıklaması doğrultusunda istekli tarafından kürdan ve peçete maliyetleri için öngörülen tutarların ayrıca belge ile tevsik edilmesi gerekmemektedir.

Öte yandan, menü bileşenlerinde tuz kullanımının öngörülmediği gerekçesine ilişkin olarak ihale dokümanı incelendiğinde ihale konusu işte verilmesi planlanan kumanya ve sıcak yemeğe ilişkin örnek menülere yer verildiği, Kumanya Teknik Şartnamesinde verilmesi planlanan kumanyaların bileşenlerinin ve gramajlarının açıklandığı görülmüştür. Ancak ihale konusu işte verilmesi planlanan sıcak yemeğe ilişkin olarak Teknik Şartnamede “ Tüm sulu yemekler malzemesi ile beraber 200 gr içindeki etler 20 gr. kemiksiz

Fırında Tavuk, Haşlama Tavuk gibi yemeklerin eti 60-80 gr

Yardımcı yemekler ( pilav, makarna, bulgur) 60-80 gr

Salatalar 60 -80 gr

Tatlılar 60-80 gr

Komposto 100-150 gr

Yoğurt 100-120 gr

Meyve 100-150 gr

Turşu 80-100 gr olacaktır.

Ekmekler 150 gr olacaktır.” ifadelerine yer verildiği bunun dışında örnek menüde yer alan yemeklerin bileşenlerine (menü bileşenlerine) dair bir bilginin bulunmadığı, hangi yemek malzemesinin kullanılacağının ve gramajlarının belli olmadığı tespit edilmiştir. Başvuru sahibinin de kendine ait yemek reçeteleri (menü bileşenleri) üzerinden çiğ yemek malzemesi maliyetlerini hesapladığı görülmüştür.

Neticede, ihale dokümanında yemek öğünlerinin ihtiva ettiği malzemelerin çeşitleri ve miktarları idarece belirlenmediğinden, özellikle çiğ yemek girdisi maliyetlerine yönelik aşırı düşük teklif sorgulamasının hangi esaslara göre yapılacağının belli olmadığı ve aşırı düşük teklif açıklamalarının eşit şartlarda ve sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, inceleme konusu ihalenin iptal edilmesi gerekmektedir.

Gerekçe 3: Yemek taşıma işinde kullanılacak araca ait gider ile ilgili herhangi bir hesaplama yapılmaması.

Gerekçe 4: Gıda maddelerinin analiz giderlerine ilişkin bir hesaplama yapılmaması.

Gerekçe 5: Kati teminat mektubu giderine ilişkin herhangi bir hesaplama yapılmaması.

Sıcak Yemek Hizmet Alımı İşi Teknik Şartnamesi’nin 3’üncü maddesinde “Yemekler, yüklenici tarafından Taşıma Merkezi okullara termokingli araçlarla ve termobakslarda bizzat götürülüp kendi servis araçları ve elemanlarınca sıcak olarak her öğrenciye ayrı çatal, kaşık,su bardağı ve servis tabağı ile servis yapılacaktır.” düzenlemesi, 22’nci maddesinde ise “İdare yemek numunelerini gerekirse halk sağlığı ve biyokimya laboratuarlarında inceletebilir ve buna ait tüm masraflar firma tarafından karşılanır.” düzenlemesi, öte yandan, Kumanya Hizmet Alımı İşi Teknik Şartnamesi’nin 2’nci maddesinde “Yemek veya kumanyaların taşımasında kullanılacak araçların standartlara uygun olması (Kapalı kasa, soğutuculu vb. özelliklere uygun olması)” düzenlemesi, 14’üncü maddesinde de “Her gün hazırlanan yemekler ve kumanyalardan birer örneklerinin idarenin uygun gördükleri (Taşımalı İlköğretim Okullarına ve ilçe Milli Eğitim Müdürlüğünün ise uygun görülen yerde ) yerlere numune alma hükümlerine uygun olarak alınması ve en az 72 saat saklanması, gerektiğinde kontrol ve tahlil yapılması,(Numuneler ve tahlil için yapılacak masrafların yüklenici tarafından karşılanması,)” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdarece başvuru sahibine gönderilen aşırı düşük teklif sorgulamasına dair yazıda, “ … 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 38. Maddesi gereğince teklif ettiğiniz bu bedele göre ihale konusu iş ile ilgili hizmeti nasıl vereceğinizi tevsik eden detaylı bir maliyet hesabı ile birlikte komisyon başkanlığımıza 15.07.2013 günü mesai bitimine kadar yazılı olarak belgelerin asıllarını bildirilmesini rica ederim. Teklifte önemli olarak tespit edilen bileşenler; 1- işçilik maliyeti 2- malzeme maliyeti 3- portör maliyeti 4- demirbaş maliyeti 5- elektrik, doğalgaz, su maliyetleri 6- mali mesuliyet sigortası maliyeti .” ifadelerine yer verilmiştir.

Başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasından istekliye ait teklifin bileşenlerinin (hesap cetvelinin) aşağıdaki biçimde olduğu anlaşılmıştır.

İsteklinin Teklif Bileşenleri

TL

1. Sözleşme Giderleri

3.831,21

2. İşçilik Giderleri

38.146,49

3. Personel Giyim Giderleri

300,00

4. Demirbaş Malzeme Giderleri

7.187,50

5. Elektrik-Su-Doğalgaz ve Mutfak Genel Giderleri

14.230,34

6. Temizlik ve Sarf Malzeme Giderleri

2.743,00

7. Gıda Malzemesi Giderleri

82.872,00

8. Sigorta Poliçesi

241,50

9. Portör Muayeneleri

0

10. Firma Kârı ve Öngörülemeyen Giderler

2.781,96

Toplam

152.334,00

İsteklinin hesap cetveline bakıldığında, hesap cetvelinde idarece gönderilen yazıda belirtilen önemli teklif bileşenleri için öngörülen maliyet tutarlarının bulunduğu, bununla birlikte anılan üç gerekçede adıgeçen ve önemli teklif bileşenleri arasında bulunmayan yemek taşıma işinde kullanılacak araca ait gidere, gıda maddelerinin analiz giderlerine ve kati teminat mektubu maliyetine yer verilmediği tespit edilmiştir.

Sonuç olarak, ihale dokümanında yemek öğünlerinin ihtiva ettiği malzemelerin çeşitleri ve miktarları idarece belirlenmediğinden, özellikle çiğ yemek girdisi maliyetlerine yönelik aşırı düşük teklif sorgulamasının hangi esaslara göre yapılacağının belli olmadığı ve aşırı düşük teklif açıklamalarının eşit şartlarda ve sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmış olup, düzetici işlemle giderilemeyecek bu durum nedeniyle ihaleniniptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ idare tarafından; “kemiksiz dana eti için teklif edilen fiyatı tevsik edici belge sunulmadığı, menü bileşenleri tablosunda veya proforma faturalarda tuz kullanımının ya da fiyatının öngörülmediği, kürdan ile peçete giderlerine faturalandırmada yer verilmediği, yemek taşıma işinde kullanılacak araca ait gider ile ilgili herhangi bir hesaplama yapılmadığı, gıda maddelerinin analiz giderlerine ilişkin bir hesaplama yapılmadığı, kati teminat mektubu giderine ilişkin herhangi bir hesaplama yapılmadığı” gerekçeleriyle aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunmayarak tekliflerinin reddedildiği belirtilerek, açıklamaları kapsamında kemikli et fiyatının tevsik etmek üzere proforma fatura sundukları ve kemiksiz dana eti fiyatının %20 kemik fire oranı kabulü ile hesaplandığı, ihale dokümanında örnek menü olarak verilen yemeklerin ayrıntılı bileşenleri yer almadığından ötürü, firmalarının kendi menü içeriklerinin hazırladığı ve her yemek öğünü adedince tuz, kürdan ve peçete kullanımı öngördüğü, bunlara ait maliyetlerin ise temizlik sarf malzemelerine ilişkin sunulmuş olan proforma faturalardan görülebileceği, son olarak idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısında yemek taşıma işinde kullanılacak araca dair giderler, gıda maddeleri analiz giderleri ve kati teminat mektubu masrafı önemli teklif bileşenleri olarak belirlenmediğinden, bu giderler dair açıklamada bulunma zorunluluklarının olmadığı, neticede bahse konu gerekçelerle açıklamalarının uygun bulunmayıp tekliflerinin reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu ,” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, “ ihalenin iptaline” kararverilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Kocaköy İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Taşımalı İlköğretim Öğrencilerine Kumanya ve Sıcak Yemek Verilmesi Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin, Milli Eğitim Bakanlığı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 23.05.2013 tarih ve 10882284 sayılı yazısı uyarınca 180 iş günü üzerinden 434 öğrenci için toplam 198.893,52 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (15) adet ihale dokümanı satın alındığı, 27.06.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, bir isteklinin teklifinin “ dış zarfın uygun olmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan dört teklifin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, daha sonra bir isteklinin teklifinin de “ teklif geçerlik süresini uzatmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, kalan üç teklife ilişkin teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Çamlıca Catering Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.

152.334,00

Ömer Yıldız Haz. Yem. İnş. Nak. Tem. Hiz. Od. Köm. San. Tic. Ltd. Şti.

165.744,59

Kariyer Zirai İlaçl. Ürt. Yem. Hiz. Tem. İnş. Teks. San. Tic. Ltd. Şti.

171.864,00

Şeklinde verildiği, ihale komisyonunca, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında, yaklaşık maliyet tutarında en fazla %20 oranında kâr bulunduğu varsayımı ile kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının (198.893,52/1,20=) 165.744,60 TL olarak hesaplandığı ve bu tutarın altında teklif vermiş olan Çamlıca Catering Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Ömer Yıldız Haz. Yem. İnş. Nak. Tem. Hiz. Od. Köm. San. Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerininaşırı düşük olarak belirlenerek aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, önce 17.07.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin Uslu Yem. Tem. Nakl. inş. ve Otomsyn. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, daha sonra 01.08.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile teklif geçerlik süresini uzatmadığı gerekçesiyle Uslu Yem. Tem. Nakl. İnş. ve Otomsyn. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.ne ait teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin Kariyer Zirai İlaçl. Ürt. Yem. Hiz. Tem. İnş. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. uhdesinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ ihalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi