KİK Kararı: 2013/UH.II-3257 (13 Ağustos 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/053
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 13.08.2013
Karar No : 2013/UH.II-3257
BAŞVURU SAHİBİ:
Sözkur Turizm Otomotiv Petrol Ürünleri İnş. Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti., LEVENT MAH. FİGEN SOK. NO:2 BİRİNCİ LEVENT İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Şişli Belediye Başkanlığı Ulaşım Hizmetler Müdürlüğü, Esentepe Mah. Büyükdere Cad. No:100 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/36411 İhale Kayıt Numaralı "70 Adet Şoför Personel Olmak Üzere Akaryakıt Dahil 70 Adet Binek Araç Kiralama İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Şişli Belediye Başkanlığı Ulaşım Hizmetler Müdürlüğütarafından 02.05.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “70 Adet Şoför Personel Olmak Üzere Akaryakıt Dahil 70 Adet Binek Araç Kiralama İşi” ihalesine ilişkin olarak Sözkur Turizm Otomotiv Petrol Ürünleri İnş. Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.nin 19.06.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.06.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.07.2013tarih ve 22338sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.07.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2460sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalede sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamasının ilgili mevzuat hükümlerine ve ihale dokümanına düzenlemelerine uygun olmasına rağmen idarece açıklamalarının kabul edilmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin aynı başlıklı 59’uncu maddesinde de ilgili Kanun hükmüne paralel bir hüküm yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79 uncu maddesinde “…

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci Maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci Maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

…

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) Maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 Maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 Maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

79.4.2.9. İstekli tarafından perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarının kullanılması halinde, ilgili mala ait sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir fiyatı gösteren mağaza veya market yönetimince onaylanmış kataloğu sunması yeterlidir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) Maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) Maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

…

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci Maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…

79.4.2.25. Personele, çalışma saatleri dışında ihale konusu işle ilgili eğitim verilmesi, işçiler açısından 4857 sayılı Kanunun 66 ncı Maddesinin (d) bendine göre fazla çalışmaya yol açacağından, bunun teklif fiyata dahil olacağının ve mesai dışında işçinin kaç saat işle ilgili meşgul edileceğinin idari şartnamede belirtilmesi ve aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınması gerekmektedir. Ayrıca, oryantasyon eğitimi dışında, silahlı atış eğitimi, uçuş eğitimi gibi önemli maliyet gerektiren eğitim giderlerinin, teklif fiyata dahil giderler içinde değerlendirilmesi ve bu giderlerin idari şartnamede açıkça belirtilmesi, birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilecek ihalelerde ise birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir iş kalemi olarak öngörülmesi gerekmektedir. Dolayısıyla bu tür eğitim giderleri % 3 oranının içerisinde bulunan bir genel gider olarak kabul edilmeyecek ve teklifin önemli bir bileşeni sayılarak aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınacaktır.

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) Maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklaması,

İdari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 70 adet şoför personel olmak üzere akaryakıt dâhil 70 adet binek araç kiralama işi

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Şişli Belediye Başkanlığı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü İş Programına Göre şehiriçi ve şehirlerarası yerlerde

ç) Bu bent boş bırakılmıştır.__” düzenlemesi,

Yine İdari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İlgili mevzuat gereğince Ulaşım, Sigorta, Vergi, Resim ve Harç giderleri

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Şoför Personele ödenecek ücret, yemek, yol v. b. Giderler teklif edilecek fiyata dahildir.

Şoför Personele asgari ücretin %50 fazlası ücret ödenecektir. Personelin Yemek ve Yol giderleri Yüklenici tarafından Nakdi olarak ödenecek ve bordroda gösterilecektir. Yol bedeli günlük brüt 8,32-TL, yemek bedeli günlük brüt 10,81-TL olacak ve 26 gün üzerinden hesaplanarak personele ödenecektir.

Fazla mesai: Bir adet şoför personel için aylık fazla çalışma saati 22,5 saattir
70 kişi x 22.5 saat x 6 ay = 9.450 kişi/ saat/ ay mesai saati hesaplanmıştır.

Resmi ve dini bayramlar da çalıştırılacak personel 2013 yılı için (Temmuz- Ağustos- Eylül- Ekim- Kasım- Aralık) 10,5 gün. Buna göre; 70 şoför x 10,5 gün = 735 gün çalıştırılacaktır.

Araçların Zorunlu Trafik Sigortaları (Mali Mesuliyet) , Kasko (İhtiyari Mali Mesuliyet) sigortaları, fenni muayeneleri, OGS cihazları, Akaryakıt, Periyodik bakım, yağlama ve onarım masrafları, normal kullanım sonucu aşınan, yıpranan ve değiştirilmesi gereken parça giderleri ile her türlü arıza ve hasar bedelleri, yüklenici tarafından karşılanacaktır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir. % 1,5.__” düzenlemesi,

Yine İdari Şartname’nin ek bölümünde “…

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

1

Şoför Personel ( Asgari Ücret % 50 fazlası) Yol ve yemek dâhil

işçi/ay

70,00

6

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Resmi Tatil

gün

735

2

Fazla Çalışma

saat

9.450

3

38 adet 1200 cc -1400 cc arası binek araçlar için aylık sabit 76.000km

ay

6

4

1200 cc -1400 cc arası araçlar için km birim fiyat (38.000 km x 6ay)

km

228.000

5

32 adet 1450 cc -1600 cc arası binek araçlar için aylık sabit 64.000km

ay

6

6

1450 cc - 1600 cc arası araçlar için km birim fiyat (32.000km x 6ay)

km

192.000

…” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Genel Esaslar” kısmında “1- Kiralanacak olan belirtilen sayıda ve tipte araçlar idarenin hizmetinde kiralık binek araç olarak çalıştırılacaktır.

2-Kiralanacak binek araçların kat edecekleri sabit km ile km bazında km rakamları aşağıda belirtilmiştir. İstekliler tekliflerini aylık sabit fiyat üzerinden vereceklerdir. Ayrıca aşağıda belirtilen toplam km aşıldığında ise km başı birim fiyat teklifi sunulacaktır.

A-38 adet 1200 cc -1400 cc arası binek araç için

A-1 Toplam 38 adet araç için ayda sabit km 76.000 km’dir (İstekliler tekliflerinde aylık sabit fiyat üzerinden vereceklerdir).

A-2 Toplam 38 adet araç için aylık 38.000 km fazla çalışma (A-1 de belirtilen toplam sabit km aşıldığında ödeme miktarının hesaplanmasında kullanılmak üzere km başı birim fiyat verilecektir.)

B-32 adet 1450 cc - 1600 cc arası binek araç için

B-1 Toplam 32 adet araç için ayda sabit km 64.000 km ‘dir (İstekliler tekliflerini aylık sabit fiyat üzerinden vereceklerdir)

B-2 Toplam 32 adet araç için ise aylık32.000 km fazla çalışma (B-1 de belirtilen toplam sabit km aşıldığında miktarının hesaplanmasında kullanılmak üzere km başı birim fiyat verilecektir.)

3-Kiralanacak binek araçların yakıtı, sözleşme süresinin sonuna kadar Yükleniciye aittir.

4-Kiralanacak araçların akaryakıt ikmal edebilmesi için Yüklenici tarafından ilçemizde veya komşu ilçe sınırları içinde bulunan akaryakıt istasyonlarının herhangi biri (veya bir kaçı) ile anlaşma yapılacak olup; anlaşmalı servis sözleşmesini idareye sözleşme aşamasında sunacaktır.

…

Teknik şartlar

A-Grup 1 en az 1200 cc - 1400 cc arası binek araç 38 adet

B-Grup 2 en az 1450 cc - 1600 cc arası binek araç 32 adet

_a- Grup Araçlar: Araçlar en az 2011 model olup; 2011 modelden düşük araç kullanılmayacaktır._Araçlar Merkezi kilit, Hidrolik direksiyon, Otomatik cam, Sürücü hava yastığı, Uzaktan Kumandalı merkezi kilit sistemli, klimalı ve sedan (Binek Tipi), 4 kapılı olacaktır.

b- Grup Araçlar : Araçlar en az 2011 model olup; 2011 modelden düşük araç kullanılmayacaktır. Araçlar Merkezi kilit, Hidrolik direksiyon, Otomatik cam, Sürücü, yolcu ve yan hava yastığı, Uzaktan Kumandalı merkezi kilit sistemli, klimalı ve sedan (Binek tipi), 4 kapılı olacaktır.” düzenlemesi,

Yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalede 24 adet ihale dokümanı satın alındığı, 7 isteklinin ihaleye katıldığı, 5 isteklinin teklifinin farklı gerekçelerle değerlendirme dışı bırakıldığı, 2 teklifin geçerli teklif olarak belirlendiği, başvuru sahibinin 24.05.2013 tarihinde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, sunulan teklif açıklamasının idarece uygun bulunmaması üzerine anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalenin tek geçerli teklif sahibi üzerinde bırakılarak neticelendirildiği görülmüştür.

İhale konusu iş kapsamında 6 ay süresince 70 personel, 38 adet 1.200 cc- 1.400 cc arası binek araç ve 32 adet 1.450 cc- 1.600 cc arası binek araç çalıştırılacağı, ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 1.193.791,20 TL olduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi Sözkur Turizm Otomotiv Petrol Ürünleri İnş. Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.nin 24.05.2013 tarihli yazı ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, söz konusu yazıda; personele ilişkin maaş, yemek ve yol gideri, ulusal ve genel tatil günlerinde çalışma ücreti ve fazla mesai ücreti bileşenleri ile araçlara ilişkin amortisman, periyodik bakım ve onarım giderleri, akaryakıt, HGS veya OGS cihazları, fenni muayene, egzoz emisyon, zorunlu mali mesuliyet ve kasko sigortası giderleri bileşenleri açıklama istenildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, işçilik giderleri için teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetine eşit bir tutarın öngörüldüğü, teklife konu araçlara ilişkin birim fiyatların Erkin Tur. Taş. Nak. Tem. San Dış. Tic. Ltd. Şti.nden alınmış bir fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinin SMMM onaylı olduğu ve ilgili beyanı içerdiği, özetle anılan fiyat teklinin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu, fiyat teklifinde 1.200 cc- 1.400 cc arası binek araç için aylık 1.050,00 TL ve 32 adet 1.450 cc- 1.600 cc arası binek araç için aylık 1.350,00 TL bedel teklif edildiği, söz konusu araçların akaryakıt haricindeki tüm giderlerinin fiyat teklifinin kapsamında yer aldığı görülmüştür. Araçlar için öngörülen akaryakıt bedelinin tevsiki amacıyla, 1.200cc- 1.400cc arası binek araç için, şehir içi yakıt tüketiminin 5,4 lt./100 km olduğu 1.461cc Renault Symbol 1.5dci 65 bg dizel bir araca ilişkin kurumsal internet sayfasının çıktısının ve 1.450cc- 1.600cc arası binek araç için, şehir içi yakıt tüketiminin 5,3 lt./100 km olduğu 1.461cc Renault Fluence 1.5dci 90 bg bir araca ilişkin kurumsal internet sayfasının çıktısının Deriner Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından onaylanmış nüshasının sunulduğu, akaryakıt birim fiyatının tevsiki amacıyla da ihale tarihinden daha önceki bir tarih olan 01.05.2013 tarihine ilişkin EPDK bayi satış fiyatı bülteninin çıktısının sunulduğu, söz konusu bültende motorin yakıtının litre birim fiyatının 4,00750 TL olarak belirtildiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet dilekçesinde, ihalede sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamasının idarece;

• İhale konusu işte kullanılacak araçlara ilişkin kataloglarda araçların yakıt tipinin dizel-euro dizel olarak belirtilmesine rağmen kendileri tarafından sunulan EPDK bayi satış fiyatı bülteninde “motorin (diğer)” cinsi yakıt yerine “motorin” cinsi yakıtın esas alındığı, akaryakıt fiyatlarının EPDK tarafından yayınlanan “en yüksek hacimli 8 firmanın ortalama fiyatları” esas alınarak yapıldığı oysaki akaryakıt fiyatlarının EPDK tarafından yayınlanan il bazındaki günlük fiyatlar esas alınarak yapılması gerektiği,
• Teklif açıklamasında 1.200 cc- 1.400 cc araçların yakıt tüketimine ilişkin olarak her hangi bir açıklayıcı belge sunulmadığı ancak 1.461 cc Renault Symbol marka bir araca ilişkin evrakların sunulduğu,
• Araçlara ilişkin olarak Erkin Turizm Taş. Nak. Tem. San. Dış Tic. Ltd. Şti. firmasından alınan fiyat teklifinde kasko, trafik sigortası, her türlü bakım ve onarım, lastik, ogs cihazları, muayene ve egzoz emisyonu ölçüm giderleri v.b. diğer giderlerin teklife dahil edilmesinin ilgili mevzuat hükümlerine aykırı olduğu,

Gerekçeleriyle uygun bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ancak kendileri tarafından yapılan teklif açıklamasının ilgili mevzuat hükümlerine uygun olduğu;

• “motorin” cinsi yakıtların piyasadaki bilinen adının euro dizel cinsi yakıtlar olduğu, “motorin diğer” olarak belirtilen yakıtların piyasada satış zorunluluğu olmayan özel olarak üretilmiş üstün özellikli yakıtların olduğu, idarece yapılan varsayımın doğru olduğunun kabulü halinde bile oluşacak maliyet farklılığının teklif tutarına oranının %1’in altında olduğu, “en yüksek hacimli 8 firmanın ortalama fiyatları” listesinin, aynı zamanda ihale konusu işin yapılacağı, İstanbul ili Avrupa yakası için geçerli fiyatlar olduğu bu nedenle idarenin gerekçesinin yerinde olmadığı,
• İdare tarafından 2010 yılından beri kullanılmakta olan araçların, kendileri tarafından açıklamada esas alınan araç tipinde olduğu, 1.461 cc araçlar ile 1.400 cc araçların yakıt tüketimi arasında belirgin bir farklılığın olmadığı, böyle bir farklılığın kabulü halinde bile oluşacak maliyet farklılığın öngördükleri kar tutarına göre çok düşük olduğu,
• Fiyat teklifi alınarak yapılan teklif açıklamasında fiyat tekliflerinin içeriğinin ne olması gerektiğine ilişkin olarak bir mevzuat düzenlemesi olmadığı bu nedenle de açıklama yöntemlerinin aykırılık taşımadığı,

Hususlarına yer verildiği görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklaması idarenin değerlendirme dışı bırakma gerekçeleri açılarından incelendiğinde; EPDK’nın 14.03.2013 tarihli “Petrol Piyasasında Yapılan Akaryakıt Satışlarına İlişkin Duyuru”sunda “… Kurumumuz tarafından yapılan düzenlemeler çerçevesinde 01/01/2011 tarihi itibariyle yüksek kükürtlü motorin türlerinin piyasaya arzı sonlandırılmış ve düşük kükürt içeren ve halk arasında “eurodiesel” olarak bilinen fakat resmi ismi “Motorin” olan tek tip motorin satışına geçilmiştir.” açıklamasının yer aldığı, başvuru sahibi tarafından öngörülen akaryakıt birim fiyatının tevsiki amacıyla sunulan EPDK bayi satış fiyatı bülteninde “motorin” kalemi ile belirtilen yakıtın aynı zamanda halk arasında bilinen adıyla “euro dizel” yakıtı olduğu bu nedenle de anılan istekli tarafından “motorin” kalemi için belirtilen birim fiyatın dikkate alınmasının yerinde olduğu, ihalede yüklenici tarafından akaryakıt ikmalinin yapılacağı servis istasyonunun ancak imzalanacak sözleşme ile belirleneceği, mevcut durumda akaryakıt servis istasyonunun belirsiz olduğu, istekli tarafından sunulan EPDK bayi satış fiyatı bülteninin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.8’inci maddesinde belirtilen kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyat listesi tanımına uygun olduğu, söz konusu bültenin ihale konusu işin yapılacağı İstanbul ili Avrupa yakasında geçerli fiyatlar esas alınarak hazırlandığı dikkate alındığında, aşırı düşük teklif açıklamasında anılan bültenin kullanılmasında mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

İhale konusu işte, 2013, 2012 veya 2011 model 38 adet 1.200 cc- 1.400 cc arası binek aracın ve 32 adet 1.450cc- 1.600cc arası binek aracın kullanılacağı, sunulan teklif açıklamasında, alınan fiyat teklifinde 1.200 cc- 1.400 cc arası binek araçlar olarak Clio Symbol-Fiat Linea araçların belirtildiği, söz konusu araçlara ilişkin olarak ise, bu araçlardan daha yüksek bir motor büyüklüğüne sahip, şehir içi yakıt tüketiminin 5,4 lt./100 km olduğu 1.461cc Renault Symbol 1.5dci 65 bg dizel bir araca ilişkin kurumsal internet sayfasının çıktısının Deriner Otomotiv San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından onaylanmış nüshasının sunulduğu ve hesaplamaların bu tüketim tutarının üzerinden yapıldığı, Renault firmasının kurumsal internet sayfası üzerinde yapılan incelemede firmanın Clio Symbol model aracın 2013 yılı üretiminin bulunmadığı görülmüş olup, bu durumda isteklinin söz konusu araçlara yakın ve bu araçlardan daha büyük bir motor gücüne sahip bir başka aracın tüketim değerini esas almasında mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Araçlara ilişkin olarak Erkin Turizm Taş. Nak. Tem. San. Dış Tic. Ltd. Şti. firmasından alınan fiyat teklifinde kasko, trafik sigortası, her türlü bakım ve onarım, lastik, ogs cihazları, muayene ve egzoz emisyonu ölçüm giderleri gibi giderlerin teklife fiyata dahil edildiği ancak akaryakıt giderinin teklifin kapsamı dışında tutulduğu, söz konusu durumda teklif fiyatta yer alan maliyet kalemlerinin her birinin maliyetinin ayrı ayrı gösterilmesi gerekirken toptan bir fiyatın yer aldığı dolayısı ile sorgulamada yer alan söz konusu kalemlerin maliyetlerinin dayanaklarıyla açıklanmadığı tespit edilmiştir. Açıklama bu yönüyle mevzuata aykırı bulunmuştur.

Başvuru sahibinin iddiası açıklanan nedenlerle yerinde bulunmamıştır.

Diğer taraftan; Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinde;

“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez.

Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez.

Bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir. Diğer ihale usulleri Kanunda belirtilen özel hallerde kullanılabilir.

Ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamaz.

İlgili mevzuatı gereğince Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu gerekli olan işlerde ihaleye çıkılabilmesi için ÇED olumlu belgesinin alınmış olması zorunludur. Ancak, doğal afetlere bağlı olarak acilen ihale edilecek yapım işlerinde ÇED raporu aranmaz.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Yaklaşık Maliyet” başlıklı 9 uncu maddesinde;

“Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık Maliyete İlişkin İlkeler” başlıklı 7 nci maddesinde;

“(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

…” hükmü bulunmaktadır.

Söz konusu ihalede, yaklaşık maliyet tespitinde mevzuat çerçevesinde işçilik hesaplama modülü ve fiyat araştırması yöntemleri kullanılarak maliyet kalemlerinin dayanaklarıyla birlikte ortaya konduğu anlaşılmakla birlikte ihalede alınan 6 teklif fiyattan 5 tanesinin kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının ise yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte kârsız yaklaşık maliyetin oldukça üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Öyle ki; ihale üzerinde bırakılan istekli ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan tek isteklinin teklif fiyatları arasındaki fark yaklaşık maliyetin % 25’ini aşmaktadır. Dolayısı ile ihalede Kanun’un temel ilkelerinden rekabet ilkesinin sağlanamadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde, “ ihalede sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamasının ilgili mevzuat hükümlerine ve ihale dokümanına düzenlemelerine uygun olmasına rağmen idarece açıklamalarının kabul edilmeyerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldıkları ” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca verilen kararda “..Araçlara ilişkin olarak Erkin Turizm Taş. Nak. Tem. San. Dış Tic. Ltd. Şti. firmasından alınan fiyat teklifinde kasko, trafik sigortası, her türlü bakım ve onarım, lastik, ogs cihazları, muayene ve egzoz emisyonu ölçüm giderleri gibi giderlerin teklife fiyata dahil edildiği ancak akaryakıt giderinin teklifin kapsamı dışında tutulduğu, söz konusu durumda teklif fiyatta yer alan maliyet kalemlerinin her birinin maliyetinin ayrı ayrı gösterilmesi gerekirken toptan bir fiyatın yer aldığı dolayısı ile sorgulamada yer alan söz konusu kalemlerin maliyetlerinin dayanaklarıyla açıklanmadığı tespit edilmiştir.” şeklindeki gerekçeye dayanılarak başvuru sahibinin aşırı düşük açıklamaları uygun bulunmamış olup ,

Diğer yandan aynı Kararda “ Söz konusu ihalede, yaklaşık maliyet tespitinde mevzuat çerçevesinde işçilik hesaplama modülü ve fiyat araştırması yöntemleri kullanılarak maliyet kalemlerinin dayanaklarıyla birlikte ortaya konduğu anlaşılmakla birlikte, ihalede alınan 6 teklif fiyattan 5 tanesinin kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının ise yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte kârsız yaklaşık maliyetin oldukça üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Öyle ki; ihale üzerinde bırakılan istekli ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan tek isteklinin teklif fiyatları arasındaki fark yaklaşık maliyetin % 25’ini aşmaktadır. Dolayısı ile Kanun’un temel ilkelerindenrekabet ilkesinin sağlanamadığı ” şeklindeki gerekçeye dayanılarak başvuruya konu ihaleye ilişkin “** ihalenin iptaline** ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesindeki iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması Kurul çoğunluğu kararında yer alan gerekçe açısından incelendiğinde; araçlara ilişkin olarak alınan fiyat teklifinde kasko, trafik sigortası, her türlü bakım ve onarım, lastik, ogs cihazları, muayene ve egzoz emisyonu ölçüm giderleri gibi giderlerin teklife fiyata dahil edildiği ancak akaryakıt giderinin teklifin kapsamı dışında tutulduğu, kiralanacak araçlara ilişkin akaryakıt gideri haricindeki söz konusu tüm giderlerin araç sahibinin sorumluluğunda olan giderler olduğu ve bu giderlerin araç sahibi tarafından karşılanmasının işin doğası gereği olduğu, gündelik hayatta yapılan araç kiralama işlemlerinde de söz konusu tüm giderlerin araç sahibinin sorumluluğunda olduğu öte yandan anılan fiyat teklifinde araçlar için öngörülen aylık sabit kira bedellerinin de söz konusu tüm giderleri karşılayacak yükseklikte olduğu değerlendirildiğinden başvuru sahibinin açıklamalarının uygun bulunmadığına ilişkin Kurulun çoğunluk kararının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan Kurul çoğunluğunun “ ihalenin iptaline ” ilişkin karar gerekçesi incelendiğinde,

İdarelerce 4734 sayılı Kanuna göre yapılacak ihalelerde bu Kanunda sayılan rekabet ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu şüphesizdir. Ancak, başvuruya konu ihalede bu ilkelerin ihlal edildiği yönünde bir değerlendirmeye dayanak teşkil edecek objektif bir tespit bulunmamaktadır. Zira Kurul çoğunluğunca verilen karar incelendiğinde, karar gerekçesi olarak, ihalede alınan 6 teklif fiyattan 5 tanesinin kârsız yaklaşık maliyetin altında olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının ise yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte kârsız yaklaşık maliyetin oldukça üzerinde olduğu, öyle ki; ihale üzerinde bırakılan istekli ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan tek isteklinin teklif fiyatları arasındaki farkın yaklaşık maliyetin % 25 ini aşması nedeni ile Kanun’un temel ilkelerinden rekabet ilkesinin sağlanamadığı hususu gösterilmektedir.

4734 sayılı Kanunun “ Temel ilkeler ” başlıklı 5 inci maddesinde idarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu hüküm altındadır.

Kamu ihale mevzuatında, tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olması halinde idarece izlenecek yol, Kamu İhale Genel Tebliğinin “ Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler ” başlıklı 16.3 üncü maddesinde açıklanmıştır. Anılan maddede;

“16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.”

Açıklamaları yer almaktadır.

Bu açıklama uyarınca, geçerli tüm tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olması durumunda bile, bu tekliflerin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması durumunda ihalenin sonuçlandırılabileceği hususu ile, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 5812 sayılı Kanunla değiştirilen 56 ncı maddesinin 2 nci fıkrasında bulunan, “ Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler ” hükmü uyarınca, Kuruma verilen inceleme yetkisinin, itirazen şikayet başvurusunda belirtilen konularla sınırlı olduğu, Kamu İhale Kanununda Kuruma, bunların dışında bir konuyu herhangi bir gerekçe ile re’sen inceleyebileceğine dair bir yetkinin verilmemiş olduğu, bu bakımdan, ihalede gerekli “ rekabet” ilkesinin çiğnendiği gerekçesi ile ihalenin iptaline yönelik bir karar verilmesi hususu Kamu İhale Kanununun bahsedilen hükmüne açık olarak aykırılık teşkil etmektedir.

İncelemeye konu ihalede 24 adet ihale dokümanı satın alındığı, 6 istekli tarafından teklif verildiği, 6 teklif bedelinin 5 tanesinin kârsız yaklaşık maliyetin altında olmasına rağmen bu isteklilerden en düşük bedelli üçü ile kârsız yaklaşık maliyetin hemen altında bedelli bir istekli olmak üzere toplam dört isteklinin tekliflerinin çeşitli nedenlerle değerlendirme dışı bırakılması sonrasında ihalede kârsız yaklaşık maliyetin altında tek teklif olarak başvuru sahibinin teklifinin kaldığı ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan başvuru sahibinin teklif fiyatının yaklaşık maliyetin % 25 in altında olduğu hususları birlikte ele alındığında 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerinin ihlal edildiğinin söylenemeyeceği değerlendirilmektedir. Zira, bir ihalede “rekabet” ilkesinin yeterli düzeyde sağlanıp sağlanmadığı hususu, sadece ihaleye sunulan teklif sayısı kriteri ve teklif bedelinin yaklaşık maliyetin altında olması durumu ile belirlenemeyeceği değerlendirilmektedir.

Ayrıca, ihaleye konu her işin kendine has özellikleri bulunabileceğinden, sunulan teklif sayısına ve teklif edilen bedellerin yaklaşık maliyete oranına bakılarak ihalede yeterli “ rekabet” ilkesinin sağlanıp sağlanmadığına karar verilmesi, çoğu zaman objektif bir değerlendirmeye konu edilebilecek bir husus değildir. Kaldı ki, iki adet geçerli teklifin kaldığı ihalede teklifin biri yaklaşık maliyetin % 25 in altında olmakla birlikte, diğeri de yaklaşık maliyetin % 2 altındadır.

Bir ihalede “ rekabet” ilkesinin yeterli düzeyde sağlanıp sağlanmadığı hususu, sadece ihaleye sunulan teklif sayısı ve teklifin yaklaşık maliyetten düşüklüğü kriterleri ile belirlenmemesi gerekmektedir.

“ Rekabet” ilkesinin sağlanmasının nihai amacının, ihtiyaçların uygun şartlarla karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak olduğundan, istenilen amacın yeterli düzeyde gerçekleştiği durumlarda, sadece ihaleye sunulan teklif sayısı ve teklif bedelinin düşüklüğü kriteri göz önünde bulundurularak yapılacak bir değerlendirme sağlıklı olmayacaktır. Zira mevzuatta düşük tekliflerin değerlendirmesine ilişkin düzenlemeler mevcuttur.

Anılan ihalede, geçerli teklif bedellerinin yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte diğerinin de, yaklaşık maliyete çok yakın olduğu, diğer yandan,tekliflerin yaklaşık maliyetin üzerinde olması durumunda da mevzuat uyarınca idarece ihalenin sonuçlandırılabileceği ve mevzuatın da aşırı düşük tekliflerin uygun olması durumunda bile bu teklifler üzerinde ihalenin bırakılabileceği hususları birlikte değerlendirildiğinde, Kurul Kararı uyarınca alınan Kararın 4734 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde sayılan ilkelerden “ kaynakların verimli kullanılması” ilkesine uygun olmadığı ve gerekli rekabet ortamının sağlandığı, dolayısıyla anılan Kurul kararında yer alan iptal gerekçesindeki “ rekabetin oluşmadığı ” iddiasının objektif olarak ortaya konulmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin açıklamalarının uygun bulunmadığına ilişkin Kurulun çoğunluk kararının yukarıda açıklanan gerekçelere göre yerinde olmadığı, diğer yandan Kurulun çoğunlukkararında, ihalenin iptal edilmesine ilişkin olarak, belirtilen Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen rekabet ilkesinin çiğnendiğine dair, kuvvetli bir tespit yapılamadığı, aksine yukarıda açıklanan gerekçelere göre, söz konusu ihalede ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasının ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerinin ön planda çalıştığı değerlendirildiğinden başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “ihalenin iptaline,” ilişkin kararına katılmıyorum.

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi