KİK Kararı: 2013/UH.II-3126 (31 Temmuz 2013)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/051
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 31.07.2013
Karar No : 2013/UH.II-3126
BAŞVURU SAHİBİ:
Dalgıç Temizlik Hiz. Sağ. Taş. Tem. Ürn. İtry. İnş. Taah. İnş. Malz. Otomt. Akrykt. Güv. Hiz.. Yemekçilik İhr.Tic. San. Ltd. Şti. (03.07.2013 tarih ve 2013/M.K.-209 sayılı Kurul Kararı), GÜLTEPE MAH. 53-14 TOPTANCILAR SİTESİ 20.SOK. NO:57 SİVAS

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğü Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü , Cumhuriyet Üniversitesi Kampüsü 58140 SİVAS

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/138157 İhale Kayıt Numaralı "2013-2014 Yılı Malzemeli Yemek Hizmeti Alımı (24 Aylık)" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğü Döner Sermaye İşletme Müdürlüğütarafından 09.11.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2013-2014 Yılı Malzemeli Yemek Hizmeti Alımı (24 Aylık)” ihalesine ilişkin olarak Dalgıç Temizlik Hiz. Sağ. Taş. Tem. Ürn. İtry. İnş. Taah. İnş. Malz. Otomt. Akrykt. Güv. Hiz. Yemekçilik İhr. Tic. San. Ltd. Şti. (03.07.2013 Tarih ve 2013/M.K.-209 Sayılı Kurul Kararı) nin 24.12.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.01.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 11.01.2013 tarih ve 1255 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.01.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/224-01 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen bedelin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklanabilmesinin mümkün olmadığı, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru konusu ihale açık ihale usulü ile birim fiyat teklif almak suretiyle kısmi teklife kapalı olarak gerçekleştirilen “2013-2014 Yılı Malzemeli Yemek Hizmeti Alımı” ihalesidir.

Başvuru sahibinin 11.01.2013 tarih ve 1255 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikayet başvurusu dilekçesi üzerine alınan 24.01.2013 tarihli ve 2013/UH.IV-522 sayılı Kurul kararında “… Kamu İhale Kurulunun istikrar kazanmış kararları uyarınca, başvuru sahibinin diğer bir isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırılığı iddialarını somut delillere dayandırması gerektiğinden, başvuru dilekçesinin yukarıda anılan mevzuat hüküm ve düzenlemelerine aykırı olduğuna dair tespit yapılması üzerine; söz konusu eksikliğin İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında başvuru sahibi tarafından giderilebilmesi için www. İhale.gov.tr adresinde ilan edildiği, başvuru sahibince söz konusu eksikliğin giderilmesini teminen sunulan ve 17.01.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına giren dilekçenin de söz konu eksikliği giderir nitelikte olmadığı, bu çerçevede anılan eksikliğin süresinde tamamlanmamış olduğu tespit edilmiştir.” denilmek suretiyle başvurunun reddine karar verilmiş,

Davacı Dalgıç Tem. Hiz. Sağ. Taş. Tem. Ürn. İtry İnş. Taah. İnş. Malz. Otom. Akrykt Güv. Hiz. Yemekçilik İhr. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından anılan kararın iptali istemiyle açılan davada Ankara 5. İdare Mahkemesi’nin 14.05.2013 tarih ve E.2013/417 sayılı kararında “…Uyuşmazlık konusu olayda davacının, ihaleye giren diğer firmaların teklif dosyalarının içeriğini bilemeyecek durumda bulunması ve bu nedenle başvuruya konu iddiası ile ilgili detaylı deliller sunmasının mümkün olamayacağı hususu gözetildiğinde, uyuşmazlık konusu ihalede aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında mevzuat hükümlerine uygun hareket edilmediği, bu sebeple de ihale konusu işin yapılmasına imkan olmayan bir tutar ile ihale edildiği gerekçeleriyle yaptığı itirazen şikayet başvurusunun yukarıda yer verilen mevzuatın öngördüğü şekli şartlarını taşıdığı ve esasın incelenmesi gerektiği sonucuna varıldığından dava konusu işlemde hukuka ve hakkaniyete uygunluk bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; hukuka aykırılığı açık olan dava konusu işlemin; ihale işine ilişkin olması nedeniyle uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğabileceğinden dava konusu işlemin, yürütülmesinin durdurulmasına …” karar verilmiştir.

Bahse konu mahkeme kararının uygulanmasını teminen Kurul tarafından alınan 03.07.2013 tarihli 2013/MK-209 sayılı karar üzerine işbu esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Kuruma gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde;

09.11.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 12 isteklinin katıldığı; 19.11.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Elazığ Aşsan Yemek Fab. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin 28.11.2012 tarihli şikayet başvurusu üzerine 04.12.2012 tarihli ve B.30.2.CUM.01.H.00.00/3591-2 sayılı yazı ile Elazığ Aşsan Yemek Fab. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve açıklamaların sunulması için 11.12.2012 tarihi saat 10:00’a kadar süre tanındığı, adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması için süre uzatım talebini içeren bila tarih ve sayılı dilekçesi üzerine idarenin 06.12.2012 tarihli ve B.30.2.CUM.01.H.00.00/3617-2 sayılı yazı ile aşırı düşük teklif açıklaması için 18.12.2012 tarihi saat 10:00’a kadar süre tanıdığı, 17.12.2012 tarihli şikâyete cevap yazısında ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğu ve bu nedenle kesinleşen ihale kararında herhangi bir değişikliğe gidilmediğinin bildirildiği görülmektedir.

Teknik Şartname’nin “İşin konusu” başlıklı bölümünde “..a. Yemeklerin hazırlanması,

b. Pişirilmesi,

c. Hastane binasına, Sıcak Çermik Ftr Merkezine, Onkoloji Merkezi, Kalp-damar Hastanesine, kat mutfaklarına, öğretim üyeleri yemekhanesine, asistan yemekhanesine, ameliyathane yemekhanesine ve personel yemekhanesine taşınması,

d. Yatan hasta ve refakatçilere yemeklerin dağılımının sağlanması yemekhanelerde yemek yiyen personel ve nöbetçi personele yemeklerin sunulması ve dağıtılması, bulaşıkların toplanması ve yıkanması,

e. Personel mutfakları, kat mutfakları ve yemekhanelerde ilaçlama dahil tüm temizlik hizmetlerinin verilmesini kapsamaktadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almakta,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde de aktarılan Kanun hükmüne paralel düzenlemeler bulunmaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ …79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

…

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

…

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

…

79.4.2.11. İstekli tarafından yaş sebze ve meyve için, toptancı halinde oluşan fiyatların kullanılması halinde, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait asgari fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılması yeterlidir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

…

79.4.2.24. Yemek hizmet alımı ihalelerinde, çalıştırılacak personelin giyim gideri ile su, tuz, baharat, peçete ve masa örtüsü giderleri için yapılacak açıklamalara ilişkin olarak isteklilerden belge sunmaları istenmeyecektir. İhale komisyonu ayrıca, bu girdiler dışındaki girdilerden de belgelendirilmesine gerek bulunmayanları tespit edebilecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…” açıklaması yer almaktadır.

04.12.2012 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında “…Teklifinizdeki yemek bedeline ilişkin olarak şartnamemizdeki, aylık örnek yemek listesi ve gramaj listeleri kullanılarak, ayrıca şartnamede yer alan bütün maliyet unsurları da göz önüne alınarak, aşırı düşük teklif açıklamasını 18.12.2012 tarihi saat 10:00’a kadar yazılı olarak…” bildirilmesi istenilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu bilgi ve belgeler incelendiğinde;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 79.4.2.15’inci maddesine aykırı olarak, maliyet satış tutarı tespit tutanaklarının her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmediği(örneğin; tedarikçi firma Ek-Mek San. Gıda Hayv. Turz. İnş. Ürt. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturaya ilişkin Ek-O.5 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının ilk sayfasında, tedarikçi firma Sıla Mis Unlu Mamüller Gıda Yem. Ürt. Tem. İnş. İth. İhra. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen proforma faturaya ilişkin Ek-O.5 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının ilk iki sayfasında tarafların imzası bulunmasına karşın kaşe/mühür bulunmadığı, yalnızca son sayfada tarafların imza ve kaşe/mühürlerinin bulunduğu…vb.),

Kaplan Gıda ve San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ihale üzerinde bırakılan firma adına düzenlenen 07.12 2012 tarihli proforma faturada yer alan meslek mensubu beyanının -söz konusu proforma faturanın ekinde sunulan Ek-O.5 maliyet/satış tutarı tespit tutanağından satışlar üzerinden açıklama yapıldığı anlaşıldığından- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4.’inci maddesi gereği “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde olması gerekirken, maliyete dayalı açıklama yapıldığında kullanılan “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yer aldığı,

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan aylık listenin idarece hazırlanan aylık örnek yemek listesine uygun olmadığı (örneğin; idarece hazırlanan örnek menüde ilk hafta Perşembe günü hasta-personel öğle yemeği menüsünde “etli taze fasulye” belirlenmiş iken, isteklinin açıklamalarında “etli kuru fasulye” nin yer aldığı, idarece hazırlanan örnek menüde ikinci hafta Pazartesi günü hasta-personel akşam yemeği menüsünde “şehriye pilavı” belirlenmiş iken, isteklinin açıklamalarında “zy. barbunya pilakinin” nin yer aldığı, idarece hazırlanan örnek menüde ikinci hafta Perşembe günü hasta-personel akşam yemeği menüsü “Tavuk şiş/söğüş, sebzeli bulgur pilavı, cacık” olarak belirlenmiş iken, isteklinin açıklamalarında “k. mercimek çorbası, kıymalı kabak dolma, tatlı” olarak belirlendiği, idarece hazırlanan örnek menüde ilk hafta Perşembe günü sabah kahvaltısında yer alan “yumurta”ya , üçüncü hafta Pazar günü sabah kahvaltısında yer alan “siyah zeytin” e isteklinin aylık yemek listesinde yer verilmediği vb.),

Aylık yemek listesinde idarece belirlenen gramaj listesine aykırı olarak bazı yemeklerin yalnızca isim olarak belirtildiği, ancak malzemelerinin ve gramajlarının belirtilmediği (örneğin; kadayıf, lokma tatlısı, tulumba tatlısı…vb.),

Aylık yemek listesinde yer alan bazı yemeklerin malzeme girdilerinin idarece belirlenen gramaj listesi ile örtüşmediği (Örneğin; isteklinin aylık yemek listesinde yer alan “patates salatası” nın malzemeleri arasında idarece hazırlanan gramaj listesine aykırı olarak zeytin, zeytin yağı, yumurta beyazı …vb. bulunmadığı, gramaj listesinde yer almayan havuç, ayçiçek yağı…vb. malzemelerin sayıldığı, isteklinin aylık yemek listesinde yer alan “terbiyeli köfte” malzemeleri arasında idarece hazırlanan gramaj listesine aykırı olarak kıyma, maydanoz…vb. bulunmadığı, gramaj listesinde yer almayan havuç, ayçiçek yağı…vb. malzemelerin sayıldığı..vb.),

Diyet yemek listesinde yer alan mevsim salata ve yeşil salatalarda idarenin belirlediği gramaj listesinden farklı olarak “mısır” malzemesine yer verilmediği,

Sonuç analiz raporunda teklif fiyata dâhil olduğu belirtilerek bedel öngörülen doğalgaz, elektrik, ısınma giderleri ile servis ve yemek taşıma gideri içerisinde yer aldığı belirtilen yakıt giderini tevsik edici belge sunulmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ışığında yapılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı görüldüğünden, söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Elazığ Aşsan Yemek Fab. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen bedelin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklanabilmesinin mümkün olmadığı, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği hususunda “ düzeltici işlem belirlenmesine” kararverilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Cumhuriyet Üniversitesi Rektörlüğü Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ 2013-2014 Yılı Malzemeli Yemek Hizmeti Alımı (24 Aylık) ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa araştırması sonucu bulunan birim fiyatlar ile daha önce idarece ve diğer idarece gerçekleştirilen ihalelerde oluşan birim fiyatlar esas alınarak toplam **10.064.250,23 **TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede (21) adet ihale dokümanı satın alındığı, 09.11.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 12 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarece tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, verilen tüm tekliflerin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Elazığ Aşsan … Ltd. Şti.

8.377.160,00

Dalgıç … Ltd. Şti.

9.182.500,00

Azık … A. Ş.

9.225.296,00

Asya … Ltd. Şti.

9.727.220,00

Altıntat … Ltd. Şti.-Rma … Ltd. Şti. İş Ortaklığı

9.964.880,00

İlarya … Ltd. Şti

9.989.500,00

Avşaroğulları … Ltd. Şti.

9.996.540,00

Gusto … Ltd. Şti.

10.106.540,00

Kahvecioğlu … Ltd. Şti.

10.292.200,00

Beyaz Saray … Ltd Şti

10.539.920,00

Çelikler … Ltd. Şti

10.935.700,00

Atlas … Ltd. Şti.

11.681.700,00

Şeklinde verildiği, 19.11.2012 tarihli ihale komisyonu kararı ile aşırı düşük teklif açıklaması yapılmadan ihalenin Elazığ Aşsan Yemek Fab. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin 28.11.2012 tarihli şikayet başvurusu üzerine, Elazığ Aşsan Yemek Fab. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğuve açıklamaların 11.012.2012 tarihi 10:00’a kadar süre tanıdığı, adı geçen isteklinin bila tarih ve sayılı aşırı düşük teklif açıklaması için süre uzatım talebi üzerine, idarenin 06.12.2012 tarihli yazısı ile aşırı düşük teklif açıklaması için 18.12.2012 tarihi saat 10:00’a kadar süre tanıdığı, 17.12.2012 tarihli şikayete cevap yazısında ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olduğu ve bu nedenle kesinleşen ihale kararında herhangi bir değişikliğe gidilmediğinin bildirilerek ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedellerinin beşi hariç olmak üzere diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi