KİK Kararı: 2013/UH.II-2671

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/044
Gündem No : 76
Karar Tarihi : 26.06.2013
Karar No : 2013/UH.II-2671
BAŞVURU SAHİBİ:
Özdörtler Gıda Tem. Mad. İnş. Bil. Tar. San. Ve Tic. Ltd. Şti., ESENTEPE MAH. KOCASİNAN BULVARI NO : 431 KAYSERİ

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Konya İli Kamu Hastane Birliği Genel Sekreterliği, Yazır Mah. Turgut Özal Cad. No:14 KONYA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/38107 İhale Kayıt Numaralı "Bariyerli Tünel Çamaşır Yıkama Sistemi,Kurutma, Ütüleme Ve Paketleme" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Konya İli Kamu Hastane Birliği Genel Sekreterliğitarafından 06.05.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Bariyerli Tünel Çamaşır Yıkama Sistemi, Kurutma, Ütüleme Ve Paketleme” ihalesine ilişkin olarak Özdörtler Gıda Tem. Mad. İnş. Bil. Tar. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 21.05.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.05.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.05.2013tarih ve 18590sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.05.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/2016sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının yaklaşık maliyetin % 38 altında olduğu ve anılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği, idarenin şikâyete cevap yazısında ihalenin ilk defa gerçekleştirilen bir hizmet alımı olduğu şeklindeki gerekçesinin gerçeği yansıtmadığı, başvuruya konu ihalenin gerek teknik özellikleri gerekse şekli açısından ilk defa gerçekleştirilen bir ihale olmadığı, örnek olarak 2007/7459, 2011/209620, 2011/190414 ve 2012/142870 İKN’li ihalelerin gösterilebileceği,

2. Teknik Şartname’de 23 hastaneden, İdari Şartnamede ise 20 hastaneden kirli çamaşırların teslim alınacağının düzenlendiği, bir tarafta 20 hastanenin ihtiyacının 5.350.884 kg olduğu belirtilmekteyken kalan üç hastanenin ihtiyacının belirsiz olduğu,

İhale ilanı, İdari Şartname, Teknik Şartname ve Sözleşme Tasarısında işin adının farklılık gösterdiği, teklif dosyası ve geçici teminat mektubunun hazırlanmasının mümkün olmadığı,

İşin süresinin Teknik Şartname ve ihtiyaç listesinde 30 ay, işin başlangıç tarihinin 01.07.2013 olarak belirtildiği, sözleşme tasarısında ise “…sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 90 gün içinde işe başlanacaktır.” ifadesinin yer aldığı, sonuç olarak işin başlangıç ve bitiş tarihlerinin yoruma açık olduğu ve net olmadığı, bu çelişkinin teklif fiyatın oluşturulmasına engel teşkil ettiği,

İhalede iş bitirme belgesi istenilmemesinin 4734 sayılı Kanun’a aykırı bir durum olduğu,

İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 47’inci maddesinde “…hizmeti verecek tesisin mutlak surette KONYA il sınırları içerisinde olması zorunludur” düzenlemesine yer verildiği, söz konusu düzenlemenin 4734 sayılı Kanun’un 5. maddesinde hüküm altına alınan temel ilkelere aykırı olduğu, Konya il sınırları içerisinde şartnamede belirtilen miktarda çamaşırı yıkayabilecek bir tesis bulunmadığı, Ankara il sınırları içerisinde bulunan tesislerinin Bursa Uludağ Üniversitesi ile İstanbul Üniversitesi hastanelerine kesintisiz hizmet verebildiği,

Çamaşır yıkama hizmeti ihtiyaç listesinde birliğe bağlı 17 hastaneye 30 ay ve 3 hastaneye 24 ay süre ile hizmet verileceği belirtilmekte iken, Teknik Şartnamenin 3’üncü maddesinde 23 hastaneye hizmet verileceğinin belirtildiği, çizelgede yer almayan hastanelerle ilgili fiyatlama yapılmasının mümkün olmadığı, ilgili birimlerin ihtiyacı olan yıkama kapasitesinin belirsiz olduğu,

Teknik şartnamenin 1.2 ile 1.5’inci maddesinde yer alan düzenlemeler arasındaki çelişki nedeniyle birim fiyatın tespit edilmesinin imkansız olduğu,

Hizmetin ifasında idare tarafından tercih edilen makine ekipmanın sadece bir firma tarafından karşılanabileceği, Teknik Şartname’de tünel yıkama makinesinin Dry Transfer Sistemine sahip olması gerektiğinin düzenlendiği, söz konusu sistemin sahip patentin tek firmaya ait olduğu, ayrıca, Teknik Şartname’nin 5.3.B, 5.3.C, 5.3.E, 2.3.b, 2.3.d, 2.3.f maddelerinde yer alan düzenlemelerin ihaleye katılımı kısıtladığı ve ihale rekabet ortamının oluşmasına engel teşkil ettiği, aynı şartnamenin 5’inci maddesinin h bendi ile 1.5’inci maddesinde yer alan düzenlemelerin isteklileri tereddüde düşürebilecek nitelikte olduğu,

İhale dokümanında 2013 ve 2014 yılı tatil günlerinin belirlendiği, 2015 yılı tatil günlerinin belirlenmesinin bir eksiklik olduğu,

Teknik Şartname’nin 4.12’nci maddesinde hafta sonu ve diğer resmi tatil günlerinde hizmetin aksatılmadan verileceğinin düzenlendiği, bu düzenlemenin tatil günleri tablosu ile çeliştiği, tabloda ramazan bayramında 4 gün, kurban bayramında 5 gün hizmet verilmeyeceğinin belirtildiği, hastane tekstillerinin 5 gün boyunca kirli ve kanlı beklemesinin uygun olmadığı, hizmetin gün aşırı sunulmasının genel bir uygulama olduğu,

İddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Başvuruya konu ihale, 30 ay süre ile Konya İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğine bağlı sağlık tesislerinin ihtiyacı olan çamaşır yıkama, kurutma, ütüleme ve paketleme hizmetinin sunumuna ilişkindir. Teknik Şartname’nin birinci maddesinde işin tanımı “Hastane çamaşırlarının temizliği; tekstil elyafına, renklilerde boyar madde özelliklerine göre ve üzerlerinde bulunan kirin cinsine uygun olarak sınıflandırılarak gerekli sertlikte ve ısıda su ve uygun kimyasal kullanılarak kir ve lekesinin arıtılması, kimyasal veya termal olarak dezenfeksiyonu, kurutulması, ütülenmesi ve paketlenerek kullanıma hazır hale getirilmesi işlemlerini içermektedir.” şeklinde yapılmıştır. İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde ulaşım, sigorta, vergi (KDV Hariç), resim ve harç giderlerinin teklif fiyata dahil olduğu belirtilmekle yetinilmiş, ihale konusu işin sunumunda kullanılacak maliyet kalemlerine değinilmemiştir.

İhale komisyonu kararından, 06.05.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 5 isteklinin katıldığı, 5 isteklinin teklif dosyalarının tetkiki neticesinde hiçbir isteklinin değerlendirme dışı bırakılmadığı, ihalenin en düşük teklifi sunan Bayal Nakliyat Plastik Otomotiv İnşaat Sağlık ve Dış Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi sahibini belirlemek üzere, teklif tutarları eşit olan Arge Temizlik ve İnsan Kayn. Hz. Tic. San. Ltd. Şti. ve Baytuna Sağlık Eğitim Altın İnş. Dan. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.ye ait iş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirildiği ve Arge Temizlik ve İnsan Kayn. Hz. Tic. San. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından teklifi yaklaşık maliyete göre % 38 oranında düşük olan ihale üzerinde bırakılan isteklinin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği iddia edilmektedir.

Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde tekliflerin değerlendirilmesinin ardından, ihale komisyonunun diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği ve bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınması gerektiği, Kurumun aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğuhüküm altına alınmıştır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin Aşırı düşük teklifler başlıklı 59’uncu maddesinde,

“ _(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden,diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. _

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı incelendiğinde, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak personele ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı görülmüş olup, başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu açıktır. Kurum tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri belirlenmiş değildir. Yukarıya aktarılan Kanun ve yönetmelik hükümlerinden anlaşılacağı üzere, idarece teklifler fiyatların, yaklaşık maliyet veya diğer teklifler ile mukayese edilerek aşırı düşük tekliflerin belirlenmesi gerekmektedir.

Ancak, başvuruya konu ihalede aşırı düşük tekliflerin tespiti öncesinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılabilirliği ile sunulacak açıklamaların hangi somut kriterlerin esas alınarak değerlendirileceğinin belirlenmesi, ihalenin sağlıklı ve mevzuata uygun bir şekilde sonuçlandırılması bakımından önem arz etmektedir.

İhale dokümanında teklif fiyata dahil edilmesi gereken maliyet bileşenleri belirtilmemiştir. Şikayete konu ihalenin mahiyeti gereği, ihale konusu işte kullanılacak dezenfektan ve deterjanların miktarlarına ilişkin kesin bir belirleme yapılamayacağı, kullanılacak makine ve ekipmanın özelliklerine göre çalıştırılması gereken personel sayısının değişebileceği, birim iş başına personel ve makinelerin ne kadar süreyle çalışacakları veya elektrik, doğalgaz, su sarfiyat miktarları, birim başına kullanılacak makine ve ekipmanların amortisman giderlerinin ne kadar olacağı gibi hususların personel çalıştırılmasına dayalı olmayan işbu ihale için kesin ve objektif olarak belirlenemeyeceği öngörüldüğünden, aşırı düşük teklif sorgulamasının sağlıklı bir şekilde yapılmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla şikâyete konu ihalenin niteliğinin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve açıklamaların objektif bir şekilde değerlendirilmesine imkan vermediği görüşünden hareketle, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin karara bağlamasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2 ) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında; “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü ile “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55 inci maddesinde,

“ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin ihale dokümanında eksik ve hatalı kısımlar olduğu, İdari Şartname’de çelişkili düzenlemeler bulunduğu, Teknik Şartname’de ihale katılımı kısıtlayıcı kriterler belirlendiği yönündeki iddialarının ihale dokümanına yönelik itiraz niteliğinde olduğu, başvuru sahibinin ihale dokümanını 06.05.2013 tarihinde idareden satın alındığı, dolayısıyla şikâyete konu hususun farkına varıldığı tarih olarak 06.05.2013 tarihinin esas alınması gerektiği anlaşılmıştır.

Kanun hükmü gereği, bu iddianın ihale dokümanının satın alındığı tarihten itibaren 10 gün içerisinde ve ihale tarihi olan 06.05.2013’ten 3 iş günü öncesine kadar idareye yapılan şikâyet başvurusuna konu edilmesi gerekmekte iken, başvuru sahibinin idareye başvuru tarihinin 21.05.2013, Kuruma itirazen şikâyet başvuru tarihinin ise 30.05.2013 olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla, başvuru sahibinin ikinci iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, idareye sunulan şikâyet dilekçesi incelendiğinde, itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan ve yukarıda özetlenen iddialardan yalnızca Teknik Şartname’de 23 hastaneden, İdari Şartnamede ise 20 hastaneden kirli çamaşırların teslim alınacağının düzenlendiği, bir tarafta 20 hastanenin ihtiyacının 5.350.884 kg olduğu belirtilmekteyken kalan üç hastanenin ihtiyacının belirsiz olduğu, çamaşır yıkama hizmeti ihtiyaç listesinde yer almayan hastanelerle ilgili fiyatlama yapılmasının mümkün olmadığı yönündeki iddianın şikâyet başvurusuna konu edildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında; “ İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir …” hükmü ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinin 10 uncu fıkrasında ise; “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez. ” hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede idareye verilen şikâyet dilekçesinde değinilmeyen ihale dokümanına yönelik söz konusu iddialara Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvurusunda yer verildiği anlaşılmıştır. Yukarıda belirtilen mevzuat hükmünce idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğinden anılan iddialar ile ilgili olarak, başvurunun şekil yönünden de reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, başvuruya konu ihalenin, Kamu İhale Kurulunun 26.06.2013 tarih ve 2013/UH.II-2670 sayılı kararı ile iptal edildiği anlaşılmıştır. Dolayısıyla incelemeye konu edilen iddialara ilişkin olarak karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle;

Karar verilmesine yer olmadığına,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi