KİK Kararı: 2013/UH.II-2448

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/041
Gündem No : 20
Karar Tarihi : 12.06.2013
Karar No : 2013/UH.II-2448
BAŞVURU SAHİBİ:
Beyazpark Temizlik Kentsel Temizlik Çevre Düzenleme Fidancılık İnşaat Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi, M.NEZİHİ ÖZMEN MAH. ZAFER CAD. ALAYBEY İŞ HANI NO:13 KAT:5 İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ağız Ve Diş Sağlığı Merkezi-Bahçelievler İstanbul, Eskı Londra Asfaltı Adnan Kahvecı Bulvarı Saglık Kompleksı 141/2 34180 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/189708 İhale Kayıt Numaralı "2013 Yılı 45 Kişi İle 11 Aylık Genel Temizlik Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Bahçelievler Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi tarafından 14.01.2013tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2013 Yılı 45 Kişi İle 11 Aylık Genel Temizlik Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Beyazpark Tem. Kentsel Tem. Çev. Düz. Fidancılık İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 22.04.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.04.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.05.2013 tarih ve 16735 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.05.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1811 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuru konusu ihaleye ilişkin olarak Kamu İhale Kurumuna daha önce yapmış oldukları itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin olarak Kurulun 28.02.2013 tarihli ve 2013/UH.II-1186 sayılı kararı ile aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması yönünde düzeltici işlem tesis edilmesine karar verildiği, idare tarafından kararın gereğinin yerine getirilip getirilmediği, aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldı ise yapılan işlemin sonucunun ne olduğu konusunda taraflarına herhangi bir bildirim yapılmadığı, 15.04.2013 tarihinde bilgi almak amacıyla idareye başvuruda bulundukları, bu başvuru üzerine idarece ihale üzerinde bırakılan istekli de dahil olmak üzere 3 istekliden tekliflerine dair açıklama istenildiği, 2 isteklinin açıklama sunduğu, sunulan açıklamalarda asgari işçilik maliyetinin karşılandığının belirtildiği yönünde cevap verildiği, bu cevap üzerine 22.04.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulundukları, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin teklifleri asgari işçilik maliyetini karşılasa dahi, giyim bedelini karşılayamadığı, 28.02.2013 tarihli ve 2013/UH.II-1186 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı öncesinde ihale üzerinde bırakılan istekli ile usule aykırı sözleşme imzalanmış olmasına rağmen, sözleşme feshedilmeden işin yürütülmesinin ve anılan Kurul kararından sonra alınan ikinci komisyon kararında da ihalenin aynı istekli üzerinde bırakılmasının idarenin tarafsızlığını zedelediği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

15.01.2013 tarihli ilk ihale komisyon kararı ile ihalenin Elif Sağ. ve Sosy. Hiz. Med. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı,

Şikâyetçinin ilk olarak “ 14.01.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihalede, yaklaşık maliyetin 914.512,85.-TL olarak açıklandığı, ihalenin yapıldığı tarih dikkate alındığında yaklaşık maliyetin güncellenmesi gerektiği, ” yönündeki iddia ile öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin başvuruyu reddetmesi üzerine, şikâyetçinin 30.01.2013 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu ve bu başvuruya ilişkin 28.02.2013 tarihli ve 2013/UH.II-1186 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile;

“… … … yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan istekli de dahil olmak üzere toplam 3 istekliden tekliflerine ilişkin yazılı açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi” yönünde düzeltici işlem tesis edilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

İdarece, 28.02.2013 tarihli ve 2013/UH.II-1186 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı sonrasında alınan 28.03.2013 tarihli ikinci kesinleşen ihale kararı başvuru sahibine tebliğ edilmemiş, başvuru sahibince ilk olarak 15.04.2013 tarihinde idareden yürütülen işlemlerin ne olduğu hususunda bilgi talep edilmiş, 17.04.2013 tarihli ve 680-178 sayılı yazı ile başvuru sahibine 2 isteklinin tekliflerine dair açıklama sunduğu, komisyonca yapılan değerlendirme sonucunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin asgari işçilik maliyetini karşıladığının tespit edildiği bildirilmiş ve ekinde kesinleşen ihale kararı gönderilmiştir.

Bu cevap üzerine 22.04.2013 tarihinde idareye ihale üzerinde bırakılan isteklinin asgari işçilik maliyetini karşılıyor olmasına rağmen giyim bedelini karşılamadığı ve idarece tesis edilen işlemin mevzuata aykırı olduğu iddiasıyla şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Dolayısıyla, idareye ve akabinde Kuruma yapılan başvurunun, kesinleşen ihale kararının kendisine bildirildiği tarih dikkate alındığında, süresinde olduğu görülmektedir.

Bahçelievler Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi ve Merkeze bağlı polikliniklerin idari, hizmet ve destek binaları ve bu binaları çevreleyen tüm bahçe, bahçe duvarı ve iç yolları için tarif edilen tıbbi, idari ve destek hizmetlerinin yürütüldüğü kapalı ve açık alanların tamamının 2013 yılı 45 kişi İle 11 aylık genel temizlik işlerinin yürütülmesine ilişkin hizmet alımı ihalesine ait idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25 inci maddesinde, sözleşme kapsamında çalıştırılacak 45 personele brüt asgari ücretin %14 fazlası üzerinden ücret ödeneceği, 26’şar gün üzerinden nakdi olarak günlük brüt 8,32.-TL yol bedeli ile 5,72.-TL yemek bedeli ödeneceği, teknik şartnamede miktarı, cinsi ve teknik özellikleri belirtilen giyim eşyalarının ayni olarak yüklenici tarafından karşılanacağı ve teklif fiyata dahil edileceği, personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası prim oranının %1 (bir) olduğu tespit edilmiştir.

Teknik şartnamenin “Hizmetin Özellikleri” başlıklı 6 ncı maddesinin “Kılık Kıyafet” başlıklı (F) bölümünde, ihale süresince her bir işçiye 2 takım (alt-üst) olmak üzere toplam 90 takım iş elbisesi verileceği, ayrıca 3’er adet tıbbi atık giysisi, tıbbi atık toplama eldiveni, tıbbi atık çizmesi ile tıbbi atık gözlüğü verileceği belirtilmiş, kullanılacak kumaşın teknik özellikleri, kıyafetin modeli belirlenmiş ayrıca her personelin ayak numaralarına göre önü kapalı, plastik tabanlı lacivert renkte sabo terlik özelliklerine yer verilmiştir.

Şikâyete konu ihalede, idari şartnamenin 25 inci maddesinde yer alan düzenlemeler ve idarenin personel kıyafeti için öngördüğü kişi başına 63,20.-TL birim fiyat uyarınca, teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti, yüklenici kârı hariç 914.552,10.-TL olarak tespit edilmiş olup, giyim bedeli hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti ise 911.621,70 .-TL’dir.

İhale üzerinde bırakılan yüklenici Elif Sağ. ve Sosy. Hiz. Med. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yapılan açıklamalar doğrultusunda incelendiğinde;

İdare tarafından ilgili isteklilere tebliğ edilen 12.03.2013 tarihli aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında teklifte önemli olan bileşenler hakkında bir bilgi verilmediği ve bu durumun kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil ettiği görülmekle birlikte, başvuru konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir ihale olduğu dikkate alındığında, idari şartnamenin “Teklif fiyata dahil olan giderler”başlıklı 25’inci maddesinde yer alan tüm gider kalemlerinin açıklanması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Adı geçen isteklinin personel ücretlerine ilişkin olarak, KİK işçilik modülü üzerinden asgari ücretin %14 fazlası üzerinden ödenecek aylık ücret, nakdî karşılanacak yemek ve yol gideri dahil edilmek suretiyle 911.621,70.-TL olarak teklifini açıkladığı, bu şekilde yapılan açıklamada mevzuata aykırı bir hususun bulunmadığı görülmüştür.

Yüklenici tarafından karşılanacak olan giyim bedeli için toplamda 4,47.-TL tutarında proforma fatura sunduğu (%3 sözleşme ve genel giderler dâhil 4,61.-TL), 0,34.-TL yüklenici kârı ilave etmek suretiyle 911.626,65.-TL tutarındaki teklifini oluşturduğu görülmüştür.

Giyim bedelini tevsiken, teknik şartnamede belirtilen iş kıyafetleri için 0,03.-TL ile 0,05.-TL arasında değişen birim fiyatlar üzerinden Kır-Al İş Elbiseleri ve Güvenlik Malzemeleri-Cem PAK tarafından 11.01.2013 tarihinde düzenlenen proforma faturanın sunulduğu, söz konusu proforma faturanın SMMM Sinan GÖKÇE tarafından teklif edilen bedellerin ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığı yönündeki beyanla imzalanıp kaşelendiği, ekinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmıştır.

Sunulan tutanakta, her bir kalem giyim malzemesi için ağırlıklı ortalama birim maliyet 0,01.-TL olarak belirtilmiştir. Ancak, alınan proforma faturanın 11.01.2013 tarihini taşıdığı, proforma faturayı düzenleyen mükellefin yasal defter tasdik bilgilerinin de yer aldığı proforma faturayla aynı tarihi taşıyan maliyet/satış tutarı tespit tutanağında ise işletme defterinin döneminin 2012 olarak belirtildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliğinin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4.2.16 ncı maddesinde;

“İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.” açıklaması yer almaktadır.

Proforma fatura ekinde sunulan maliyete dayalı olarak yapılan açıklamaya ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağında, tutanağa konu edilen malların dönemine ilişkin olarak sadece “2012” ibaresinin bulunduğu, buna karşın 2012 yılının hangi vergi beyanname dönemine ait olduğuna ilişkin bilginin verilmemesi sebebiyle, sözü edilen maliyet/satış tutarı tespit tutanağının son geçici vergi beyanname dönemine ait olup olmadığı anlaşılamamaktadır. Proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ekinde 2012 yılı 4 üncü dönemine ilişkin geçici vergi beyannamesinin sunulduğu, söz konusu beyannamenin düzenlenme ve kabul tarihinin 05.02.2013 olduğu ve bu tarihin de proforma ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının düzenlendiği tarihten sonra olduğu görülmüştür. Maliyet/Satış tutarı tespit tutanağındaki değerlerin son geçici vergi beyannamesi dönemindeki kayıtlarla uygun olduğunun meslek mensubu tarafından beyanı yerine, geçici vergi beyannamesi sunulmasının Kamu İhale Genel Tebliği uyarınca, geçerli bir açıklama olarak kabul edilmesi mümkün değildir. Dolayısıyla, proforma faturada belirtilen fiyatların, fiyat teklifini veren firmanın son geçici vergi beyanname döneminde alış-satış yaptığı fiyatlar üzerinden belirlendiği hususu tevsik edilemediğinden, açıklamaların uygun olmadığı ve adı geçen istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

1. Teklifi aşırı düşük teklif olarak değerlendirilen ve kendisinden açıklama talep edilen Ek-Kar Özel Güv. Sist. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti., idarece belirlenen süre içerisinde teklifine ilişkin açıklama sunmamıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği hüküm altına alınmıştır.

Bu durumda adı geçen istekliye ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken, ihale komisyonunca ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesinin anılan Kanun ve ikincil mevzuatına aykırı olduğu görülmüştür.

2. Yeşilırmak Sosy. Hizm. İnş Tur. Org. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde;

Adı geçen isteklinin çalıştırılacak olan personel için yüklenici tarafından karşılanması gereken giyim bedeli için toplam tutarı 217,50.-TL olarak belirtilen proforma fatura sunduğu görülmüştür.

Ancak, söz konusu proforma faturada her bir işçiye 2 takım (alt-üst) olmak üzere toplam 90 takım iş elbisesi, 3 adet tıbbi atık giysisi, 3 adet tıbbi atık toplama eldiveni, 3 adet tıbbi atık çizmesi ile 3 adet tıbbi atık gözlüğü için fiyat teklif edildiği, 45 adet olması gereken önü kapalı, plastik tabanlı lacivert renkte sabo terlik için fiyat teklif edilmediği görülmüştür.

Dolayısıyla, Yeşilırmak Sosy. Hizm. İnş Tur. Org. Tic. ve San. Ltd. Şti.’ne ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Elif Sağ. ve Sosy. Hiz. Med. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti., Ek-Kar Özel Güv. Sist. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Yeşilırmak Sosy. Hizm. İnş Tur. Org. Tic. ve San. Ltd. Şti.’ne ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği, gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “ Başvuru konusu ihaleye ilişkin olarak Kamu İhale Kurumuna daha önce yapmış oldukları itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin olarak Kurulun 28.02.2013 tarihli ve 2013/UH.II-1186 sayılı kararı ile aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması yönünde düzeltici işlem tesis edilmesine karar verildiği, idare tarafından kararın gereğinin yerine getirilip getirilmediği, aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldı ise yapılan işlemin sonucunun ne olduğu konusunda taraflarına herhangi bir bildirim yapılmadığı, 15.04.2013 tarihinde bilgi almak amacıyla idareye başvuruda bulundukları, bu başvuru üzerine idarece ihale üzerinde bırakılan istekli de dahil olmak üzere 3 istekliden tekliflerine dair açıklama istenildiği, 2 isteklinin açıklama sunduğu, sunulan açıklamalarda asgari işçilik maliyetinin karşılandığının belirtildiği yönünde cevap verildiği, bu cevap üzerine 22.04.2013 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulundukları, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerin teklifleri asgari işçilik maliyetini karşılasa dahi, giyim bedelini karşılayamadığı, 28.02.2013 tarihli ve 2013/UH.II-1186 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı öncesinde ihale üzerinde bırakılan istekli ile usul aykırı sözleşme imzalanmış olmasına rağmen, sözleşme feshedilmeden işin yürütülmesinin ve anılan Kurul kararından sonra alınan ikinci komisyon kararında da ihalenin aynı istekli üzerinde bırakılmasının idarenin tarafsızlığını zedelediği ” şeklinde dile getirdiği iddiası hakkında Kurulca, Elif Sağ. ve Sosy. Hiz. Med. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti., Ek-Kar Özel Güv. Sist. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Yeşilırmak Sosy. Hizm. İnş Tur. Org. Tic. ve San. Ltd. Şti.’ne ait tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususlarında “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası kapsamında “ düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğindeki Kurulca verilen karara katılmakla beraber, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “ bu tevsikin ” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “ mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca “ Proforma fatura ekinde sunulan maliyete dayalı olarak yapılan açıklamaya ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağında, tutanağa konu edilen malların dönemine ilişkin olarak sadece “..Proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ekinde 2012 yılı 4 üncü dönemine ilişkin geçici vergi beyannamesinin sunulduğu, söz konusu beyannamenin düzenlenme ve kabul tarihinin 05.02.2013 olduğu ve bu tarihin de proforma ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının düzenlendiği tarihten sonra olduğu, dolayısıyla bu durumun kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı” gerekçesi ile uygun görülmeyen Elif Sağ. ve Sosy. Hiz. Med. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.’ninaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu bilgi ve belgeler yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde;

Anılan istekli tarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; teknik şartnamede belirtilen iş kıyafetleri için 0,03.-TL ile 0,05.-TL arasında değişen birim fiyatlar üzerinden toplamda 4,47 TL fiyat öngören Kır-Al İş Elbiseleri ve Güvenlik Malzemeleri-Cem PAK tarafından istekli adına tanzim edilen 11.01.2013 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

Diğer yandan, 28.02.2013 tarihli ve 2013/UH.II-1186 sayılı Kurul kararının uygulanmasına ilişkin idarece gerçekleştirilen idari işlemler incelendiğinde;

İdarece, 12.03.2013 tarihli yazılarla Elif Sağ. ve Sosy. Hiz. Med. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti., Ek-Kar Özel Güv. Sist. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Yeşilırmak Sosy. Hizm. İnş Tur. Org. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nden tekliflerine ilişkin açıklama yapmalarının istenildiği, Elif Sağ. ve Sosy. Hiz. Med. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Yeşilırmak Sosy. Hizm. İnş Tur. Org. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin idarece belirlenen süre zarfında tekliflerine dair aşırı düşük teklif açıklamalarını idareye sundukları, Ek-Kar Özel Güv. Sist. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ise, teklifine ilişkin açıklama sunmadığı, buna rağmen 28.03.2013 tarihli ikinci kesinleşen ihale kararında, Ek-Kar Özel Güv. Sist. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

28.03.2013 tarihli ikinci kesinleşen ihale kararının ihaleye teklif veren 7 istekliden sadece Elif Sağ. ve Sosy. Hiz. Med. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti., Ek-Kar Özel Güv. Sist. İnş. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Yeşilırmak Sosy. Hizm. İnş Tur. Org. Tic. ve San. Ltd. Şti.’ne tebliğ edildiği, başvuru sahibi de dâhil olmak üzere ihaleye teklif veren diğer 4 istekliye tebligat yapılmadığı,

Anlaşılmıştır.

Oysa ki, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun “ Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi ” başlıklı 41 inci maddesinde;

“İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.

İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.

İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz.” hükmü yer almaktadır.

Dolayısıyla, idarece teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen ve teklifine ilişkin açıklama sunmayan isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesine yönelik idari işlemi ile kesinleşen ihale kararının bildirilmesine yönelik idari işlemlerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa aykırı olduğu,

Diğer taraftan, ihale üzerinde bırakılan istekli ile 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesinin son fıkrasında yer alan hükme aykırı olarak 13.02.2013 tarihinde imzalanan sözleşmenin, 28.02.2013 tarihli ve 2013/UH.II-1186 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının idareye tebliği üzerine feshedilmesi gerekirken feshedilmeyerek ikinci komisyon kararının 28.03.2013 tarihinde alındığı ve bu kararın tüm isteklilere tebliği edilmediği hususu, ihalenin yine aynı istekli üzerinde bırakıldığı hususu ile birlikte dikkate alındığında, sözleşmenin Kanuna aykırı yürütüldüğü sonucunu doğurduğu,

Diğer yandan,idarece teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen ve teklifine ilişkin açıklama sunmayan isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesine yönelik idari işlemi, kesinleşen ihale kararının bildirilmesine yönelik idari işlemi ile imzalanan sözleşmenin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun “ Sözleşmenin feshine ilişkin düzenlemeler ” başlıklı 22 nci maddesindeki hükmü uyarınca feshedilmeyerek devam ettirilmesine yönelik gerçekleştirilen idari işlemlerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa aykırı olduğu değerlendirildiğinden, idare görevlilerince ihale sürecinde mevzuata aykırı olarak tesis edilen idariişlemler hakkında gerekli inceleme ve değerlendirmeyi yaparak sonuçlandırmak üzere idarenin bağlı bulunduğu Sağlık Bakanlığına bildirim yapılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası kapsamında “ düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğindeki Kurulca verilen karara katılmakla beraber, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturadaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca “ Proforma fatura ekinde sunulan maliyete dayalı olarak yapılan açıklamaya ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağında, tutanağa konu edilen malların dönemine ilişkin olarak sadece “..Proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ekinde 2012 yılı 4 üncü dönemine ilişkin geçici vergi beyannamesinin sunulduğu, söz konusu beyannamenin düzenlenme ve kabul tarihinin 05.02.2013 olduğu ve bu tarihin de proforma ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağının düzenlendiği tarihten sonra olduğu, dolayısıyla bu durumun kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı” gerekçesi ile uygun görülmeyen Elif Sağ. ve Sosy. Hiz. Med. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin belirtilen gerekçeler üzerinden de, değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve bu gerekçelerin de, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin Kurulun çoğunluk karar gerekçeleri içinde yer alması gerektiği,

Diğer yandan, idarece teklifi aşırı düşük teklif olarak belirlenen ve teklifine ilişkin açıklama sunmayan isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesine yönelik idari işlemi, kesinleşen ihale kararının bildirilmesine yönelik idari işlemi ile imzalanan sözleşmenin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun “ Sözleşmenin feshine ilişkin düzenlemeler ” başlıklı 22 nci maddesindeki hükmü uyarınca feshedilmeyerek devam ettirilmesine yönelik gerçekleştirilen idari işlemlerinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa aykırı olduğu değerlendirildiğinden, idare görevlilerince ihale sürecinde mevzuata aykırı olarak tesis edilen idariişlemler hakkında gerekli inceleme ve değerlendirmeyi yaparak sonuçlandırmak üzere idarenin bağlı bulunduğu Sağlık Bakanlığına bildirim yapılması gerektiği,

Yönündeki düşüncem ile,Kurulca alınankararakatılıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (a) fıkrasında;Kamu İhale Kurumunun, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu, (b) fıkrasının 9. bendinden sonraki 2. alt bendinde de; Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurumun yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan düzenleme uyarınca, Kamu İhale Kurulunun 4734 ve 4735 sayılı Kanunların uygulanması konusunda genel düzenleyici işlemler yapma yetkisini haiz olduğu kuşkusuzdur.

Anılan yetki çerçevesinde yürürlüğe konulan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 maddesinde; “ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. ” hükmü bulunmaktadır.

İnceleme kapsamında karşılaşılan proforma faturalardaki ekonomik değerlerin hayatın olağan akışına uygun olup olmadığının objektif bir kriterinin olamayacağı açık ise de, olağandışılık konusundaki makul şüphe yeterlidir.

İhalenin iptal edilmiş olması ya da aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmış olması dahi giyim bedeline ilişkin olarak düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağından;

İnceleme konusu ihalede,

İhale üzerinde bırakılan Elif Sağ. ve Sosy. Hiz. Med. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında, giyim bedelini belgelendirmek üzere sunduğu Kır-Al İş Elbiseleri ve Güvenlik Malzemeleri-Cem PAK tarafından düzenlenen proforma faturada, teknik şartnamede belirtilen iş kıyafetleri için 0,03.-TL ile 0,05.-TL arasında değişen birim fiyatlarda toplamda 4,47.-TL olduğunun belirtildiği, proforma faturadaki bilgiler mevzuata aykırılık görülmeyerek açıklaması kabul edildiğinden, anılan proforma faturanın ve proforma faturanın dayanağı maliyet/satış tutarı tespit tutanağının gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere, anılan proforma faturayı düzenleyen Kır-Al İş Elbiseleri ve Güvenlik Malzemeleri-Cem PAK’ın bağlı olduğu Ankara Kızılbey Vergi Dairesine bildirimde bulunulması,

Anılan Tebliğ gereği olduğundan, bu hususunda anılan Kurul kararı gerekçeleri arasında yer alması gerektiği yönündeki düşüncemizle, karara katılıyoruz.

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi