KİK Kararı: 2013/UH.II-2391

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/040
Gündem No : 63
Karar Tarihi : 05.06.2013
Karar No : 2013/UH.II-2391 Mahkeme Kararını Göster
BAŞVURU SAHİBİ:
Haskaya Ormancılık İnşaat Gıda Taşımacılık San. Ve Tic. Ltd. Şti., ATATÜRK BULVARI 169/68 KAVAKLIDERE ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Isparta Orman Bölge Müdürlüğü Burdur Orman İşletme Müdürlüğü, Bahçelievler Mahallesı Istanbul Caddesi No: 75 32100 ISPARTA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/35675 İhale Kayıt Numaralı "Makinalı Arazi Hazırlığı Ve Servis Yolu Yapımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Isparta Orman Bölge Müdürlüğü Burdur Orman İşletme Müdürlüğütarafından 18.04.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Makinalı Arazi Hazırlığı ve Servis Yolu Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Haskaya Ormancılık İnşaat Gıda Taşımacılık San. ve Tic. Ltd. Şti.nin03.05.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.05.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.05.2013tarih ve 17577sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.05.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1900sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırıldığı, bu durumun mevzuata aykırı olduğu iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari şartnamenin 2’nci maddesinde ihale konusu iş “Makinalı Arazi Hazırlığı Ve Servis Yolu Yapımı” olarak tanımlanmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun aşırı düşük teklifler başlıklı 38’nci maddesinde, ihale komisyonunun verilen teklifleri anılan Kanun’un 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, sunulan açıklamaların verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temininde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü çerçevesinde değerlendirileceği hüküm altına alınmıştır.

Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespitine ilişkin olarak, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesinde “ Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklamasına yer verilmiş, anılan Tebliğ’in 78.1’nci maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları,“Ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.” şeklinde tanımlanmış, aşırı düşük teklif açıklamalarının ne şekilde yapılacağı hususu ise anılan Tebliğin 79 uncu maddesinde detaylı bir şekilde açıklanmıştır.

İncelemeye konu ihalede aşırı düşük tekliflerin tespiti öncesinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının yapılabilirliği ile sunulacak açıklamaların hangi somut kriterlerin esas alınarak değerlendirileceğinin belirlenmesi, ihalenin sağlıklı ve mevzuata uygun bir şekilde sonuçlandırılması bakımından önem arz etmektedir.

Servis yolu yapımı, ekskavatör ve lastik tekerlekli traktörle toprak işleme ile aplikasyon işlerinden oluşan ihale konusu işe ait idari şartnamenin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde ihale konusu işte çalışacak personel sayısına ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı, teknik şartnamede ihale konusu işte, en az 1 adet 160-230 HP paletli traktör, en a 1 adet 200-230 HP gücünde 4x4 lastik tekerlekli traktör ve en az 4 adet 24 HP gücünde, aks genişliği maksimum 170 cm olan ekskavatör çalışacağının belirtildiği ve birim fiyat tariflerine yer verildiği görülmüş, yaklaşık maliyet icmal tablosu incelendiğinde ise; Orman Genel Müdürlüğü’nün 2013 yılı birim fiyatları üzerinden yaklaşık maliyetin tespit edildiği anlaşılmıştır.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet niteliğinde olmadığı, yapılacak işte kullanılacak araçlar ile ihale konusu işin ne şekilde yapılacağını gösteren birim fiyat tarifleri dışında ihale konusu iş bünyesinde bulunan girdiler ile bunların miktarlarının bilinmesine imkân verecek şekilde başka bir bilgi ve belgenin ihale dokümanı kapsamında bulunmadığı görülmüştür. Bu çerçevede ihale konusu işte kullanılacak araçlar belirli olmakla beraber, çalışılacak personelin sayısı, birim iş başına operatör, düz işçi gibi personel ile makinelerin ne kadar süreyle çalışmaları gerektiği, yapılacak çalışmalarda araçların yakıt tüketimleri ile çalıştırılacak araçların birim başına amortisman giderlerinin ne kadar olacağı gibi hususlar belirli olmadığından, isteklilerce yapılacak açıklamalarda girdilerin miktar bağlamında ne kadar doğru ve uygun olduğunun tespiti imkânı bulunmadığı anlaşılmış, dolayısıyla ihale konusu işte aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olup olmadığına ilişkin objektif bir değerlendirme yapma imkânı bulunmadığından, incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde, “ aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihaleden sonuçlandırıldığı, bu durumun mevzuata aykırı olduğu” iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet niteliğinde olmadığı, yapılacak işte kullanılacak araçlar ile ihale konusu işin ne şekilde yapılacağını gösteren birim fiyat tarifleri dışında ihale konusu iş bünyesinde bulunan girdiler ile bunların miktarlarının bilinmesine imkân verecek şekilde başka bir bilgi ve belgenin ihale dokümanı kapsamında bulunmadığı, bu çerçevede ihale konusu işte kullanılacak araçlar belirli olmakla beraber, çalışılacak personelin sayısı, birim iş başına operatör, düz işçi gibi personel ile makinelerin ne kadar süreyle çalışmaları gerektiği, yapılacak çalışmalarda araçların yakıt tüketimleri ile çalıştırılacak araçların birim başına amortisman giderlerinin ne kadar olacağı gibi hususlar belirli olmadığından isteklilerce yapılacak açıklamalarda girdilerin miktar bağlamında ne kadar doğru ve uygun olduğunun tespiti imkânı bulunmadığı, dolayısıyla ihale konusu işte aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olup olmadığına ilişkin objektif bir değerlendirme yapma imkânı bulunmadığı, bu nedenle incelemeye konu ihalede aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

18.04.2013 tarihinde yapılan ihaleye 17 isteklinin teklif verdiği, idarece tüm isteklilerin tekliflerinin geçerli teklif olarak kabul edilerek Can-Aydın Gıd. Tar. Hayv. İnş. Taah. Nak. Orm. Petr. Otom. Ve San. Ürünl. Tic. Ltd. Şti. üzerinde ihalenin bırakıldığı, Ert Ormancılık Taşımacılık Müh. Tem. Gıd. San. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İdari şartnamenin 2’nci maddesinde ihale konusu iş “Makinalı Arazi Hazırlığı Ve Servis Yolu Yapımı” olarak tanımlanmıştır.

Anılan Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ise, ihale komisyonunun verilen teklifleri Kanunun 37’nci maddesine göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, verilen hizmetin ekonomik olması, teklif sahibinin hizmetin temini işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar ve teklif edilen hizmet işinin özgünlüğü hususlarında yapılacak açıklamaları değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracağı hüküm altına alınmıştır.

Bununla birlikte, Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5 inci maddesinde; “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklamasının bulunduğu, başvuru konusu ihalenin, kamu ihale mevzuatı anlamında personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı niteliği taşıdığı, ancak, istikrar kazanmış Kurul kararları doğrultusunda, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde de, idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin kârsız tutarının altında kalan teklif sahiplerinden açıklama istenilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İdarece tespit edilen yaklaşık maliyet tutarının, maliyetin hesaplanma yöntemi göz önüne alındığında, kâr dahil maliyet olduğu kabul edilmelidir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9 uncu maddesine göre, yüklenici kâr oranının azami % 20 olarak belirlenebileceği dikkate alındığında, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde, kâr oranına ilişkin ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı hizmet alımı ihalelerine yönelik yapılacak değerlendirmelerde, yaklaşık maliyetin % 20 oranında kâr içerdiği kabulünden hareket edilmesi gerekmektedir.

İdarece, yaklaşık maliyetin Orman Genel Müdürlüğü’nün 2013 yılı birim fiyatları üzerinden hesaplanarak 543.621,10 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesabında kâr oranının ayrıca belirtilmemiş olduğu anlaşılmış, söz konusu ihalede, yaklaşık maliyet tutarlarından anılan Yönetmeliğin 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasında idarelere tanınan azami % 20 kâr oranı düşüldüğünde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı olarak 453.017,58 TL’ye ulaşılmıştır.

İhalede geçerli teklif sahibi isteklilerin teklif fiyatlarına bakıldığında tüm isteklilerin teklif fiyatlarının kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında olduğu, anılan isteklilerin kamu ihale mevzuatı çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği anlaşılmış, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; ihaleye teklif veren ve teklifleri kâr hariç yaklaşık maliyet olan 453.017,58 TL’nin altında olan 17 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunca verilen “itirazen şikayet başvurusunun reddine” ilişkin karara katılmıyorum.

Kazım ÖZKAN

II. Başkan