KİK Kararı: 2013/UH.II-228

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/005
Gündem No : 21
Karar Tarihi : 14.01.2013
Karar No : 2013/UH.II-228
BAŞVURU SAHİBİ:
Cerit Güvenlik Ve Sosyal Hiz. Ltd. Şti., REMZİ OĞUZ ARIK MAH. TUNUS CAD. NO : 50/17 KAVAKLIDERE ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Ordu Üniversitesi Rektörlüğü İdari Ve Mali İşler Daire Başkanlığı, Cumhuriyet Yerleşkesi Rektörlük Binası 52200 ORDU

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/157823 İhale Kayıt Numaralı "2013 Mali Yılı Ordu Üniversitesi Birimleri İçin Temizlik Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ordu Üniversitesi Rektörlüğü İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığıtarafından 03.12.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2013 Mali Yılı Ordu Üniversitesi Birimleri İçin Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Cerit Güvenlik ve Sosyal Hiz. Ltd. Şti.nin 19.12.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 21.12.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.12.2012 tarih ve 42938 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.12.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/5075 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Bora Ltd. Şti.nin teklif etmiş olduğu fiyatın ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamadığı, dolayısıyla adı geçen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde ihale konusu işin adının “2013 Mali Yılı Ordu Üniversitesi Birimleri İçin Temizlik Hizmeti Alımı” olarak belirtildiği, miktarı ve türüne ise Şartname ekinde,

Sıra No

Açıklama

Birimi

İşçi Sayısı

Ay/gün/saat

1

Temizlik Personeli (giyim bedeli ile diğer giderler dahil)

İşçi x Ay

92,00

12,000

2

Yüklenici Sorumlusu

İşçi x Ay

1,00

12,000

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Fazla Çalışma

Saat

1.088,000

şeklinde yer verildiği, 19’uncu maddesinde teklif ve sözleşme türünün birim fiyat teklif ve sözleşme olacağının belirtildiği, 25.3’üncü maddesinde “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

YÜKLENİCİ SORUMLUSU pozisyonu için Asgari Ücretin %70 fazlası.

TEMİZLİK PERSONELİ pozisyonu için Asgari Ücretin %40 fazlası.

Bu hizmet alım ihalesinde, işin görülmesi süresince işçi adedi değişebilmekle birlikte toplamda 1088 (bin seksen sekiz) saat fazla mesai yaptırılabilecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yüklenici, çalıştırılacak personelin giyim bedelini ayni olarak karşılayacaktır.

Çalışacak personel için teknik şartnamenin 10. maddesinde belirtilen cins ve miktarlarda giyecek verilecek olup bu giderler teklif fiyata dahildir.” düzenlemesinin bulunduğu, 25.5’inci maddesinde kısa vadeli sigorta prim oranının % 1,5 olarak tespit edildiği, Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde, işe başlama tarihinin 01.01.2013, işin bitiş tarihinin ise 31.12.2013 olarak belirtildiği görülmüştür.

Öte yandan, Teknik Şartname’nin “Çalıştırılacak İşçilere Verilecek Ekipman ve Eşyalar” başlıklı 10’uncu maddesinde “İşçilerin birimlerde tanınmasını temin etmek amacıyla, yüklenici firma tarafından her bir personele verilmek üzere 93 adet Mifare 1-K kontaksız akıllı kart temin edilecektir. Bu kartlar sözleşmenin imzalanmasından sonra 15 (on beş) gün içerisinde idareye teslim edilecek olup üniversite otomasyonuyla uyumlu olacaklardır. Herhangi bir sebeple işten ayrılan bir personelin kartı alıkonarak yerine istihdam edilen personele de aynı nitelikte kart temin edilecektir.

Yüklenici çalıştırılacak işçilere aşağıda belirtilen cins ve miktarlarda kıyafeti temin edecektir:

MALZEME ADI

BİRİM

MİKTAR

Bayan Yazlık Takım

Adet

92

Bayan Kışlık Takım

Adet

92

Erkek Yazlık Takım

Adet

92

Erkek Kışlık Takım

Adet

92

Kışlık Tulum

Adet

30

Yazlık Tulum

Adet

30

Yağmurluk

Adet

30

Çizme

Adet

30

… ” düzenlemesine yer verilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü bulunmaktadır.

Kanunun anılan maddesinden, ihale komisyonunca, yapılan değerlendirme neticesinde geçerli olduğu tespit edilen tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklilerin tespit edileceği ve tespit edilen bu tekliflerin reddedilmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlere ilişkin olarak sorgulamaya tabi tutulacağı, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi konularında Kurumca belirlenen kriterlerin esas alınması gerektiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4 İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Bahse konu Tebliğ açıklamalarından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyetinin ihale tarihinde yürürlükte olan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret, idarece öngörülmüşse ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler, idarece öngörülmüş nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli ve işveren sigorta prim tutarından oluştuğu, bu tür ihalelerde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif olarak kabul edileceği ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, son olarak teklifi asgari işçilik maliyeti ve %3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılamayan isteklilere ait tekliflerin reddedileceği anlaşılmaktadır.

İdari ve Teknik Şartname’ye göre ihale konusu iş kapsamında normal çalışma ve fazla mesai çalışma ücretleri ile ayni olarak karşılanacak giyim eşyası maliyet kalemleri bulunmaktadır. Dolayısıyla, anılan Tebliğ açıklamalarına göre, ihale konusu işe ait asgari işçilik maliyeti çalıştırılacak 93 personele ilişkin normal çalışma ücreti ve fazla mesai ücreti ile giyim bedellerinden oluşacaktır.

Yaklaşık maliyet hesabına dair belgeler incelendiğinde; yaklaşık maliyetin işçilik maliyeti için KİK işçilik modülü hesaplamaları, giyim giderleri için ise piyasa fiyatları esas alınarak belirlendiği, kârsız yaklaşık maliyetin ise 1.871.741,92 TL olarak hesaplandığı görülmüştür. Yaklaşık maliyet cetvelinin ekleri incelendiğinde toplam giyim giderinin 8.730,00 TL olarak belirlendiği, bahse konu tutara %3 sözleşme ve genel gider eklenip kârsız yaklaşık maliyetten çıkartıldığında giyim hariç %3 sözleşme ve genel gider dahil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti 1.862.750,02 TL olarak hesaplanmıştır.

İdarece yaklaşık maliyet hesabında kullanılan, hesaplamanın yapıldığı tarihte Kamu İhale Kurumunun resmi internet sitesinde bulunan işçilik hesaplama modülü sayfasındaki “Açıklamalar” kısmında “Bu modülde yapılan hesaplamalar sadece bilgilendirme amaçlıdır.” ibaresi yer almaktadır. Konuyla ilgili olarak daha önce Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.12’nci ve 79.1’inci maddelerinde işçilik hesaplama modülü kullanılarak hesap yapılacağına ilişkin ifadeler var iken 20.08.2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile gerçekleştirilen değişiklikler sonrasında söz konusu ifadeler Kamu İhale Genel Tebliği’nden çıkarılmıştır. İşçilik hesaplama modülü ile alakalı olarak zikredilen Tebliğ’in 79’uncu maddesinin yedinci fıkrasında “Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, Kurumca ilgililerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “işçilik hesaplama modülü”ne (www.kik.gov.tr) adresinden ulaşılabilecektir.” açıklaması bulunmakta, bunun dışında bahis konusu modülün idarelerce veya isteklilerce kullanılması hakkında bir düzenleme yer almamaktadır. Netice itibariyle, Kamu İhale Kurumu’nun resmi internet sitesinde bulunan işçilik hesaplama modülü ilgililerin faydalanmasına yönelik bir enstrüman olup, herhangi bir bağlayıcılığı bulunmamaktadır.

Asgari işçilik maliyeti içerisinde bulunan işveren prim tutarı, prime tabi ücretler üzerinden hesaplanan %11 oranındaki malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi, %7,5 oranındaki genel sağlık sigortası primi, idarece %1,5 olarak belirlenen kısa vadeli sigorta kolları primi ile %2 oranındaki işsizlik sigortası primi toplamından oluşmaktadır.

Diğer taraftan, Kurumuzca yürütülen bir incelemeye ilişkin olarak, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Sigorta Primleri Genel Müdürlüğünden asgari işçilik maliyet hesabında işveren sigorta prim oranı içerisinde yer alan her bir sigorta koluna ait prim oranının nasıl hesaplanması gerektiği hususunda görüş istenilmiş, anılan Genel Müdürlükten gelen 03.12.2012 tarih ve M-20518196 sayılı yazıda “…yuvarlamanın her bir işlem sonucunda bulunan rakam üzerinden yapılması gerekmektedir. Öte yandan, Kurumumuza ödenecek sigorta prim tahakkuku oluşturulurken, belirlenen prime esas kazanç tutarı üzerinden, gerek işveren gerekse sigortalı hisseleri 5510 sayılı Kanunun 81 inci maddesinde belirtilen her bir sigorta koluna ait prim oranına göre ayrı ayrı hesaplanması gerekmektedir… ” ifadelerine yer verilmiştir. Anılan yazıdan, sosyal güvenlik mevzuatına göre bahse konu 4 prim çeşidi için ayrı ayrı hesaplama yapılması ve her bir işlem sonucunda yuvarlama yapılması gerekmektedir. Bu durum dikkate alınarak, İdari ve Teknik Şartname’de yer alan düzenlemelere göre yapılan hesaplama sonucunda giyim gideri hariç %3 sözleşme ve genel gider dâhil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 1.862.755,08 TL olduğu anlaşılmıştır.

Netice itibariyle, yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile yapılan tespit ve açıklamalar göz önünde bulundurulduğunda; İdari ve Teknik Şartname’de yer alan düzenlemeler uyarınca inceleme konusu ihalede giyim gideri hariç %3 sözleşme ve genel gider dâhil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 1.862.755,08 TL olduğu ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.5’inci maddesi gereğince bahse konu tutarın altında teklif vermiş olan isteklilere ait tekliflerin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Ayrıca, bahse konu tutara idarenin yaklaşık maliyet hesaplamasında dikkate aldığı 8.730,00 TL tutarındaki giyim malzemesi tutarı ve bu tutar üzerinden hesaplanması gereken %3 sözleşme ve genel gideri eklendiğinde kârsız yaklaşık maliyet tutarı 1.871.746,98 TL olarak hesaplanmıştır.

Yapılan incelemede, idarece yaklaşık maliyete göre aşırı düşük teklif verdikleri değerlendirilmiş aşağıdaki isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu,

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

1- Bora Kurumsal Hiz. İnş. Tur. Gıda. Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.862.755,36

2- Rak-Ser Endüstriyel Tem. İnş. Tur. Gıda Tek. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti.

1.862.755,48

3- Cerit Güv. ve Sos. Hiz. Ltd. Şti.

1.862.766,12

Üç isteklinin de süresi içerisinde açıklamalarını idareye sundukları, idarece yapılan değerlendirme neticesinde açıklaması yeterli bulunmayan Rak-Ser Endüstriyel Tem. İnş. Tur. Gıda Tek. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti.ne ait teklifin reddedildiği, öte yandan, açıklamaları yeterli bulunan Bora Kurumsal Hiz. İnş. Tur. Gıda. Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Cerit Güv. ve Sos. Hiz. Ltd. Şti.nin sırasıyla ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklifler olarak belirlendiği görülmüştür. İdarece sorgulamaya tabi tutulmuş olan isteklilerin teklif tutarları yukarıda hesaplanmış kârsız yaklaşık maliyet tutarının (1.871.746,98 TL) altında olduğundan idarenin aşırı düşük tekliflerin belirlenmesine dair işleminin anılan Tebliğ’in 79.4’üncü maddesinde yer alan açıklamaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Bora Kurumsal Hiz. İnş. Tur. Gıda. Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, ihalede toplam 1.862.755,36 TL teklif vermiş olan isteklinin giyim eşyaları için öngördüğü gider tutarının 4,88 TL olduğu, bu tutara %3 sözleşme ve genel gider eklenip toplam teklif tutarından çıkartıldığında giyim gideri hariç teklif tutarının (1.862.755,36 – [4,88 x 1,03]=) 1.862.750,33 TL olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, giyim gideri hariç teklif tutarı (1.862.750,33 TL), giyim gideri hariç %3 sözleşme ve genel gider dahil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinden (1.862.755,08 TL) düşük olan Bora Kurumsal Hiz. İnş. Tur. Gıda. Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

Teklifi idarece aşırı düşük olarak değerlendirilen ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan Rak-Ser Endüstriyel Tem. İnş. Tur. Gıda Tek. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti.nin idareye sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, anılan isteklinin ihalede toplam 1.862.755,48 TL teklif sunduğu, giyim eşyaları için öngördüğü gider toplamının 4,88 TL, firma kârı olarak öngördüğü tutarın 6,13 TL olduğu, isteklinin giyim giderine ilişkin öngördüğü tutara %3 sözleşme ve genel gider eklenip toplam teklif tutarından çıkartıldığında giyim gideri hariç teklif tutarının (1.862.755,48 – [4,88 x 1,03]=) 1.862.750,45 TL olduğu anlaşılmıştır

Buna göre, hâlihazırda aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmadığı gerekçesiyle teklifi reddedilmiş olan Rak-Ser Endüstriyel Tem. İnş. Tur. Gıda Tek. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti.nin giyim gideri hariç teklif tutarı (1.862.750,45 TL), giyim gideri hariç %3 sözleşme ve genel gider dâhil teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinden (1.862.755,08 TL) düşük olduğu tespit edildiğinden adı geçen istekli ile ilgili yeni bir işlem yapılmasına gerek bulunmadığı ve teklifinin reddedilmesinin uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Bora Kurumsal Hiz. İnş. Tur. Gıda. Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi