KİK Kararı: 2013/UH.II-2070

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/036
Gündem No : 9
Karar Tarihi : 13.05.2013
Karar No : 2013/UH.II-2070
BAŞVURU SAHİBİ:
Diva Kurumsal Yemek Servisi Hizm. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., ATATÜRK MAH. KORKMAZ SOK. NO:3/9 ANKARA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Orman Ve Su İşleri Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, Sögütözü Cad. No:14/E 06560 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/17296 İhale Kayıt Numaralı "T.C. Orman Ve Su İşleri Bakanlığında Çalışan Personele Verilecek (210.000 Adet) Öğle Yemeği (4 Çeşit) Hizmet Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Orman ve Su İşleri Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığıtarafından 26.03.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığında Çalışan Personele Verilecek (210.000 Adet) Öğle Yemeği (4 Çeşit) Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Diva Kurumsal Yemek Servisi Hizm. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 15.04.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.04.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.04.2013 tarih ve 14761 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.04.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1618 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin teklif bedellerinin aşırı düşük olduğu, söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata uygun olmadığı iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “Orman ve Su İleri Bakanlığında Çalışacak Personele Verilecek (210.000 adet) Öğle Yemeği (4 Çeşit) Hizmet Alımı” olarak belirtildiği,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında;

_Yemek üretimine ait her türlü giderler (kullanılacak malzeme, enerji, personel ve benzeri), Yemeklerin, yemek üretim yerinden İdarenin Mutfağına ve Yemek Salonlarına Taşınmasına ait her türlü giderler (kullanılacak taşıt, malzeme, enerji, personel ve benzeri), Yemek servisine ait her türlü giderler (kullanılacak malzeme ve ekipman, personel ve benzeri),Yemek servisi sonrası hizmetlerine ait her türlü giderler (kullanılacak malzeme ve ekipman, personel ve benzeri),
Yemek servis mekanlarına ait her türlü temizlik ve ilaçlama giderleri (kullanılacak malzeme ve ekipman,(personelvb.),Yükleniciye teslim edilen veya kullandırılan servis mekânları, her türlü malzeme ve demirbaşlara ait gerekli bakım, onarım ve tamirat giderleri, kullanılan malzemelere ve hazır yemeklere ilişkin her türlü analiz giderleri,
Bu işte çalıştırılacak personele ilişkin periyodik tahlil ve sağlık muayeneleri ve benzeri giderler,

İsteklinin karı, isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir.”_düzenlemesinin yer aldığı,

Söz konusu ihaleye ilişkin Teknik Şartname’nin 1’inci maddesinde ihale konusu işin “Orman ve Su İşleri Bakanlığı’nda çalışan personele 24.06.2013-20.06.2014 tarihleri arasında verilecek olan 210.000 (ikiyüzonbin adet) öğle yemeğinin bu şartnamede belirtilen teknik ayrıntı ve şartlarda yüklenicinin idareye bildirmiş olduğu adresteki üretim mutfağında hazırlanması, Orman ve Su İşleri Bakanlığı yemekhanelerine getirilmesi, personele yemek servisi yapılması ve yemek sonrası hizmetleri kapsamında servislerin toplanması, bulaşıkların yıkanması, yemekhane ve müştemilatının temizlenmesi, tertip ve tanzim işleri” şeklinde tanımlandığı görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası üzerinden yapılan incelemede, inceleme konusu ihaleye 9 teklif verildiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme sonucunda, On İlaçlama Sağlık Hizmetleri İnşaat Elektronik Gıda Ürünleri Bilgisayar Temizlik Hizmetleri İnsan Kaynakları ve Taahhüt Sanayi Ticaret Ltd. Şti.nin teklifinin “kapasite raporu ve hizmet yeri yeterlik belgesi sunulmadığı” gerekçesiyle, Yıldız Yemek San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Mak Gıda İnş Tem Teks. Taah San Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “bilançosunun uygun olmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın 04.04.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile en düşük teklif sahibiTurgay Yılmaz- Çokça Gıda Nakliyat İnş. Oto. Taş. Tem. Bil. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Ogtim İnşaat Turizm. Med. Gıda Tem. Oto.San.ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin teklif bedellerinin aşırı düşük olduğu ve anılan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği iddia edilmektedir.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a)İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c)Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;

a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.

b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.

(2) Götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, işin gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde işçilik ile varsa malzeme, ekipman ve diğer unsurlar için belirlenen fiyatlar ve bu fiyata dahil olan maliyetler gösterilir.

(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) Verilen hizmet ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

(3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.

(4) Aşırı düşük teklif değerlendirmesinde tekliflerin, asgari maliyet yanında sözleşme giderlerini karşılayıp karşılamadığı da dikkate alınır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde ise “ 78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

_78.2**.** Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir. _

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir.

78.4. Çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetlerde, çöp toplama ve naklinde kullanılacak makine ve ekipmanlar ile çöp toplama araçlarının ve akaryakıtın idare tarafından karşılanması durumunda bu alımların ve ayrıca malzemenin idare tarafından karşılandığı yemek hizmeti (malzemesiz yemek hizmeti) alımlarının personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak ihale edilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde ise “79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Bahse konu ihaleye ilişkin ihale onay belgesi ve eki yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde, yaklaşık maliyetin idarenin 2010, 2011 ve 2012 yıllarında gerçekleştirdiği yemek hizmeti alımı ihaleleri sözleşmelerine ait birim fiyatların (KDV hariç) üretici fiyatları genel endeksi üzerinden güncellenmesi sonucunda oluşan fiyatlar ile piyasada ilgili alanda faaliyet gösteren firmalardan alınan fiyat teklifleri esas alınarak toplam 1.323.378,00 TL olarak belirlendiği, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde bir öğün öğle yemeği için 5,835 TL’lik birim fiyat öngörüldüğü, kâr oranının ise belirlenmediği tespit edilmiştir.

Bununla birlikte yaklaşık maliyet hesap cetvelinde “Yaklaşık maliyet kapsamında, daha önceki yıllarda gerçekleştirilen benzer işlerdeki sözleşmelerden ve özel sektör firmalarından elde edilen fiyatlar içerisinde kâr marjı bulunduğundan yüklenici için kâr oranı öngörülmemiştir.” ifadesine yer verilmiştir.

Yaklaşık maliyet hesap cetvelinde kâr oranına ilişkin olarak ayrıca bir belirleme yapılmadığı durumlara ilişkin istikrar kazanmış Kurul kararlarında, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “ Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 20 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir.” hükmü uyarıncayaklaşık maliyetin % 20 oranında kâr içerdiği kabulünden hareketle, başvuruya konu ihalede kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının 1.021.125,00 TL’ye tekabül ettiği göz önüne alındığında, Turgay Yılmaz- Çokça Gıda Nakliyat İnş. Oto. Taş. Tem. Bil. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ve Ogtim İnşaat Turizm. Med. GıdaTem.Oto.San.ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif fiyatlarının bu tutarın altında kaldığı görülmektedir. Dolayısıyla anılan isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bununla birlikte incelemeye konu ihaleye ilişkin Teknik Şartname incelendiğinde, anılan Şartname’nin 3.4.2’nci maddesinde Teknik Şartname’nin ekinde yer alan listede belirtilen her çeşitten bir adet ürün kullanılarak 5 çeşit kahvaltı menüsü uygulanacağının ve hazırlanacak yemeklerin pişmiş asgari toplam ağırlığının en az 250 gr olması gerektiğinin ifade edildiği, 3.4.3’üncü maddesinde ise yemek çeşitlerinin veriliş sıklığına yönelik düzenleme yapıldığı görülmüş, ancak söz konusu Şartname’de günlük ya da haftalık yemek menüsüne yer verilmediği, yemek listelerinin yüklenicinin diyetisyeni ya da gıda mühendisi tarafından günlük 4 kap ve 1 kişinin bir öğünde alması gereken kalori miktarı 1100-1400 kalori olacak şekilde belirleneceği anlaşılmıştır.

Teknik Şartname’nin ekinde yer alan ihale konusu işte sunulacak yemeklere ilişkin gramaj listesine ise yalnızca ana yemek malzemelerinin gramajlarına yer verildiği (pişmiş et miktarı), yemek yapımında kullanılacak diğer malzemelerin çeşitlerinin ve miktarlarının belirtilmediği görülmüştür.

Bu itibarla ihale dokümanında yemek malzemelerinin çeşitleri ve miktarları konusunda belirsizlik bulunması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulamasının hangi kriterlere göre yapılacağının açık olmadığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla aşırı düşük teklif sorgulaması gerçekleştirilmesi halinde isteklilerce sunulan açıklamaların 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelerden “eşit muamele” ilkesi çerçevesinde değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde “ ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin teklif bedellerinin aşırı düşük olduğu, söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeden ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde belirtilen iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, ihale dokümanında yemek malzemelerinin çeşitleri ve miktarları konusunda belirsizlik bulunması nedeniyle aşırı düşük teklif sorgulamasının hangi kriterlere göre yapılacağının açık olmadığı, bu nedenle, aşırı düşük teklif sorgulaması gerçekleştirilmesi halinde isteklilerce sunulan açıklamaların 4734 sayılı Kanun'un 5 inci maddesinde yer alan temel ilkelerden “ eşit muamele ” ilkesi çerçevesinde değerlendirilmesinin mümkün olmadığının değerlendirilmesi nedeniyle“ ihalenin iptaline” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Orman ve Su İşleri Bakanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “ T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığında Çalışan Personele Verilecek (210.000 Adet) Öğle Yemeği (4 Çeşit) Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin 2010, 2011, 2012 yıllarındaki ihalelerin sözleşmelerine ait fiyatlar ve piyasadan alınan tekliflerin ortalaması esas alınarak aşağıda verilen tabloda bulunan bileşenler;

Daha önce gerçekleştirilen ihalelerdeki sözleşme birim fiyatları ortalaması

4,77 TL

Piyasa teklifleri ortalaması

6,90 TL

Genel Ortalama Birim Fiyat Tutarı

5,835 TL

210.000 öğün x birim fiyat (5,835 TL)

1.225.350,00 TL

Üzerinden toplam 1.225.350,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 20 adet ihale dokümanı satın alındığı, 26.03.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, iki isteklinin teklifinin “ bilançosu uygun olmadığı ” gerekçesiyle ve bir isteklinin teklifinin de “ Kapasite Raporu ve Hizmet Yeri Yeterlik Belgesi sunmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı geriye kalan 6 teklifingeçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Anatolia Turgay Yılmaz- Çokça Gıda Nak. İnş. Oto. Taş. Tem. Bil. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

932.400,00

Ogtim İnşaat Turizm. Med. Gı. Tem. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.

974.400,00

Diva Kurumsal Yemek Ser. Hiz. Gıd. San. ve Tic. Ltd. Şti.

1.142.400,00

Bilintur Bilkent tur İnş. Yatırım ve Tic. A. Ş.

1.215.900.00

Öz Gaziantep Lokantacılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi

1.281.000,00

Seferoğlu Yemek ve Gıda Sanayi İnşaat Turizm Nakliyat Servis ve Temizlik Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti.

1.354.500,00

Şeklinde verildiği, idarece “ Yaklaşık maliyetin idarece daha önce gerçekleştirilmiş aynı işteki birim fiyatların güncelleştirilmesi sonucu bulunan birim fiyatlar ile özel sektörde faaliyet gösteren firmalardan alınmış fiyat tekliflerinin ortalaması dikkate alınarak belirlendiği, yaklaşık maliyete herhangi bir kâr oranı eklenmeden öngörülen öğün sayısı ile birim maliyetin çarpımı sonucu hesaplandığı, ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olmadığı da göz önünde bulundurulduğunda …” gerekçesine dayanılarak geçerliteklifler üzerinden 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca aşırı düşük teklif uygulaması yapılmadan en düşük fiyat esasına göre ihalenin sonuçlandırıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması istemeden ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedellerinin ikisi hariç diğerleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olduğu değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin iddiası kapsamında, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “ itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu iddiaya ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ ihalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi