KİK Kararı: 2013/UH.II-2023

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/035
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 06.05.2013
Karar No : 2013/UH.II-2023
BAŞVURU SAHİBİ:
Zorluoğlu Ticaret İnşaat Nak. Komisyonculuk Ve Turizm Ltd. Şti., KARAÇALI MAH. ŞEHİT HAMZA ATAKUL SK. 7/4 MUĞLA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Dss-Menemen Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü, Çanakkale Yolu Üzeri Koyundere Mevkii 35661 İZMİR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/21185 İhale Kayıt Numaralı "İşçi Çalıştırmaya Dayalı Genel Temizlik, Tarla Ve Bahçe Bakım Hizmeti Alımı" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Dss-Menemen Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsütarafından 14.03.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “İşçi Çalıştırmaya Dayalı Genel Temizlik, Tarla ve Bahçe Bakım Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Zorluoğlu Ticaret İnşaat Nak. Komisyonculuk ve Turizm Ltd. Şti.nin 27.03.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.04.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.04.2013tarih ve 12877sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.04.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1441sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihaleye ait İdari Şartname’de fiyat farkı verilmeyeceğine ilişkin düzenlemenin yer aldığı, ihale konusu işin 01.04.2013 tarihinde başlaması halinde teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin kişi başına aylık 1.476,77 TL olacağı ve ihale üzerinde bırakılan istekli olan Erişen Tem. Taah. Güv. İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.'nin teklifinin asgari işçilik maliyetinin altında kaldığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2.1’inci maddesinde, “2.1. İhale konusu hizmetin; a) Adı: İşçi Çalıştırmaya Dayalı Genel Temizlik, Tarla ve Bahçe Bakım Hizmeti Alımı” düzenlemesi ve aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde;

_“25.1._KDV hariç, resim, harç, ulaşım, nakliye, kıyafet, sigorta, montaj, değiştirme ve iade giderleri ile eğitim ve demo giderleri teklif fiyata dahildir

_25.2._25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

_25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti: Personele asgari ücret kadar ödeme yapılacaktır. Bu ücrete yemek ve yol ücretleri ilave edilecektir. Ulusal bayram ve Genel tatil günlerinde fazla çalışma veya mesai yapılmayacaktır

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yemek ve yol giderleri nakdi olarak verilir ve bordroda gösterilir. Günlük yol ücreti 4TL brüt, günlük yemek ücreti 4,00 TL brüt olarak gösterilir. Bu ücretler, fiilen çalışma yapılan her mesai günü için ayda 22 gün üzerinden hesaplanır.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Bu madde boş bırakılmıştır.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

_İşveren sigorta primi 18,50 (Sigorta risk prim oranı dahil)
- İşveren işsizlik primi 2
- Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı % 1,5” _düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Fiyat Farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde;

“46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacaktır.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısının “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde;

“9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 9 (dokuz) aydır

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.

9.3. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile genel tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmez.

9.4. Bu işyerinde havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmadığı günler yağışların olduğu - yağışların bittiği tarihleri arasındaki gündür. Ancak, işin bitiminde bu devre dikkate alınmaz ve idare yükleniciden teknik şartları yerine getirerek işi tamamlaması için bu devre içinde çalışmasını isteyebilir. Zorunlu nedenlerle gelecek yıllara sari hale gelen işlerde, çalışmaya uygun olmayan devre, ödenek durumuna ve işin özelliğine göre dikkate alınır. “ düzenlemesi,

Aynı Sözleşme Tasarısının “İşin yapılma yeri, işyeri teslim ve işe başlama tarihi” başlıklı 10’uncu maddesinde;

“10.1. İşin yapılacağı yer/yerler: Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü kampüs içi ve arazileri

10.2. İşyerinin teslimine ilişkin esaslar ve işe başlama tarihi: Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 beş gün içinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanır. Yüklenici veya vekili ile İdare yetkilisi/yetkilileri arasında düzenlenen işyeri teslim tutanağının imzalanmasıyla yükleniciye işyeri teslimi yapılmış olur. Ancak, işyeri teslim tutanağında, işyeri tesliminin, tutanağın onaylanması halinde gerçekleşmiş olacağının belirtilmesi halinde, tutanağın onaylandığının yükleniciye tebliğ edildiği tarihte işyeri teslimi yapılmış sayılır.” düzenlemesi,

Aynı ihaleye ait Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 3.2’nci maddesinde,

“8.2 Çalışma süresi: İhale konusu işte çalıştırılacak personelin çalışma süresi, işe başlama tarihinden itibaren 31. 12.2013 gününe kadardır. Çalışma, kamu kurum ve kuruluşlarında uygulanan mesai saatleri içinde ve mevzuatla öngörülen şekilde yapılacaktır. Valilikçe belirlenen gündüz çalışma saatlerine göre hizmet yapacaktır. Ancak, olağan dışı durumlarda ve zaruret halinde temizlik görevlileri İdare yetkililerinin talimatıyla, mesai saatine bağlı kalmaksızın görevin bitimine kadar görevinin başında kalacaktır. “ düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81.1’inci maddesinde; “Fiyat farkı; ihale tarihi itibarıyla geçerli olan brüt asgari ücret ile işin gerçekleştirildiği tarihte geçerli olan brüt asgari ücret dikkate alınarak hesaplanacaktır. Bu çerçevede, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinin idari şartname ve sözleşme tasarılarında, fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmesi zorunludur.” açıklaması,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde,

“79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır…

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii-İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. … Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

Anılan Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları uyarınca, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının altında teklif veren isteklilerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda asgari işçilik maliyeti ve %3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılamayan isteklilerin tekliflerinin gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedileceği anlaşılmaktadır.

Şikâyet konusu hizmet alımıihalesinin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalesi olduğu, dolayısıyla ihaleye ait idari şartnamede fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemenin yer alması gerektiği, ancak idari şartnamede fiyat farkı verilmeyeceği yönünde düzenleme yapıldığı tespit edilmiştir. Öte yandan işe başlama tarihine ilişkin belirli bir tarihin verilmediği,sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren beş gün içinde işyeri teslimi yapılarak işe başlanacağı ve işin başlama tarihinden itibaren 9 (dokuz) ay süreceği, teknik şartnamede ise işin 31.12.2013 tarihine kadar süreceği,şikâyet konusu ihalenin 14.03.2013 tarihinde yapıldığı hususları bir arada değerlendirildiğinde teklif verilmesine esas işin başlama tarihinin 01.04.2013 olduğu, buna göre 2013 yılı Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında geçerli olan asgari ücrete göre 3 ay çalışılacağı, 2013 yılı Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım ve Aralık aylarında geçerli olan asgari ücrete göre 6 ay çalışılacağı anlaşılmaktadır. Söz konusu aylara göre yapılan hesaplamada teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyet tutarının 146.200,23 TL’ye (47.555,987 TL + 98.644,26 TL) karşılık geldiği tespit edilmiştir.

Bahse konu ihalede yaklaşık maliyetin idare tarafından 169.347,03 TL olarak belirlendiği, kârsız yaklaşık maliyetin ise 144.741,05 TL olduğu anlaşılmaktadır. İdare tarafından söz konusu tutara ulaşmak amacıyla 2013 yılı ilk altı ayında geçerli olan brüt asgari ücret esas alınarak 1 işçinin işverene 1 aylık maliyeti ile 2013 yılı ikinci altı ayı için geçerli olan brüt asgari ücret esas alınarak 1 işçinin işverene 1 aylık maliyetinin ortalamasının alındığı, söz konusu ortalama maliyet üzerine sözleşme giderlerinin de eklendiği ve bulunan birim işçi maliyetinin işin süresi olan 9 ay ve işçi sayısı olan 11 kişi ile çarpılması suretiyle kârsız yaklaşık maliyetin bulunduğu tespit edilmiştir. Ancak idarenin işçilik maliyet hesabının 2013 yılı ilk ve ikinci altı aylarında eşit sürelerde çalışılması halinde doğru olacağı, somut olayda 2013 yılı birinci altı ayında 3 ay, ikinci altı ayında 6 ay çalışılacağı göz önünde bulundurulduğunda idarenin belirlediği kârsız yaklaşık maliyetin hatalı olduğu anlaşılmaktadır. Teklif fiyata dahil edilmesi gereken giderler arasında sadece işçilere ödenmesi gereken ücretlerin bulunmasından dolayı şikâyete konu ihalede %3 sözleşme gideri dâhil asgari işçilik maliyetinin kâr hariç yaklaşık maliyet tutarına eşit olduğu, dolayısıyla her iki tutarın da yapılan hesaplama sonucunda ulaşılan 146.200,23TL’ye eşit olduğu, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin kârsız yaklaşık maliyetin ve asgari işçilik maliyetinin altında kaldığı anlaşılmıştır.

Öte yandan İdari Şartname’de fiyat farkı verilmeyeceği düzenlemesi bulunmasına rağmen, 2013 yılı ilk ve ikinci altı aylık dönemine ilişkin brüt asgari ücret tutarlarının belirli olmasından ve isteklilerin basiretli bir tacirden beklendiği şekilde asgari ücret artışını dikkate alarak tekliflerini oluşturması gerektiğinden hareketle, idarece yapılan düzenlemenin teklif verilmesini ve değerlendirmesini etkileyici nitelikte olmadığıgörülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespitler ve mevzuat hükümleri çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin kârsız yaklaşık maliyetin altında kalmasından dolayı anılan isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.5’inci maddesindeki açıklama uyarınca aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda teklif bedeli, asgari işçilik maliyeti ve %3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılamayan isteklinin teklifinin reddi gerekmekte ise de, usul ekonomisi açısından teklif bedeli asgari işçilik maliyeti ile %3 oranındaki sözleşme giderlerini karşılamayan ihale üzerinde bırakılan isteklinin mevzuata uygun şekilde açıklama yapmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından, Erişen Temizlik Taahhüt Güvenlik İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Erişen Temizlik Taahhüt Güvenlik İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi