KİK Kararı: 2013/UH.II-2016

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/035
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 06.05.2013
Karar No : 2013/UH.II-2016
BAŞVURU SAHİBİ:
Hastürkler Taşımacılık Oto Alım Satım Kömür Temizlik Sulama İnşaat İnşaat Malzemeleri Akaryakıt Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti., DERVİŞPAŞA MAH. KEMAL AŞKAR CAD. NO:28 AFYONKARAHİSAR

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Sandıklı Belediye Başkanlığı (Temizlik İşleri Müdürlüğü), Ece Mahallesi Konak Caddesi No:1 03500 AFYONKARAHİSAR

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/712 İhale Kayıt Numaralı "Çöp Toplama,Taşıma İle Cadde Ve Sokakların Temizlenmesi İşi" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sandıklı Belediye Başkanlığı (Temizlik İşleri Müdürlüğü)tarafından 08.02.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Çöp Toplama, Taşıma ile Cadde ve Sokakların Temizlenmesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Hastürkler Taşımacılık Oto Alım Satım Kömür Temizlik Sulama İnşaat Malzemeleri Akaryakıt Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.nin 06.03.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.03.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.03.2013tarih ve 10217sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.03.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1167sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, firmalarının teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak ihale sırasında sözlü olarak yaklaşık maliyetin 1.474.413,62 TL olduğu ve firma kârı olarak da %10 öngörüldüğünün açıklandığı, bu rakamlara göre kârsız yaklaşık maliyetin 1.340.376,02 TL olduğu, firmalarının teklifinin yaklaşık maliyetin altında ancak kâr hariç yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ikinci en avantajlı teklif olarak belirlenen isteklilerin tekliflerinin ise kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olduğu, kamu ihale mevzuatı gereği kâr hariç yaklaşık maliyetin altında kalan tekliflerin idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekirken bu işlemin kamu ihale mevzuatına uygun yapılmadığı, tekliflerinin değerlendirmeye alınarak ihalenin firmaları üzerinde bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru konusu ihale, açık ihale usulü ile birim fiyat teklif almak suretiyle kısmi teklife kapalı olarak gerçekleştirilen “Çöp toplama, taşıma ile cadde ve sokakların temizlenmesi işi” ihalesidir.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Brüt asgari ücretin üzerinde formen %60, çavuş %60, şoför %50, işçi %40 ödeme yapılacaktır.

Resmi tatil formen 10 gün, çavuş 10 gün, şoför 120 gün, işçi 360 gün olarak hesaplanmıştır.

…

25.3.3. Malzeme giderleri:

İhale konusu işte kullanılacak olan malzeme giderleri teklif fiyata dahildir.

…

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İhale konusu iş için SGK risk prim oranı %2,5 olarak belirlenmiştir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır…” düzenlemesi yapılmıştır.

İhale dokümanı kapsamında istekli olabileceklere verilen ve idare tarafından hazırlanan birim fiyat teklif cetveli

“

a 1

B 2

Sıra no

İş kaleminin adı ve kısa açıklaması 3

Miktarı

Teklif Edilen 4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/Gün/Saat

1

Formen

kişi/ay

1

10

2

Çavuş

kişi/ay

1

10

3

Şoför

kişi/ay

12

10

4

Vasıfsız işçi

kişi/ay

36

10

I. ara toplam (k.d.v hariç) 5

Sıra no

İş kaleminin adı ve kısa açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen 4 Birim Fiyat

Tutarı

1

Resmi tatil çalışması (Formen)

gün

10

2

Resmi tatil çalışması (Çavuş)

gün

10

3

Resmi tatil çalışması (Şoför)

gün

120

4

Resmi tatil çalışması (İşçi)

gün

360

5

7+1 m³ çöp kamyonu

gün

1.792

6

Traktör

gün

768

7

Denetim aracı

gün

212

8

Kullanılacak Malzemeler

Kalem

8

II. Ara Toplam (K.D.V. Hariç) 7

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

“ şeklindedir.

Teknik Şartname’nin “İhalenin Konusu” başlıklı 1’inci maddesinde “ Sandıklı Belediyesi sınırları içerisindeki mahalleler, meydanlar, bulvarlar, pazar yerleri, ilçedeki parklar, sokaklar, gezi alanları, kaldırımlar, tretuar kenarları, semt pazarları, piknik alanları, yeni yerleşime açılacak mahalle, sokak ve caddelerinin temizliğinin yapılması, çöplerin toplanması ve taşınması, işidir.” düzenlemesi,

“İhalenin Kapsamı”başlıklı 3’üncü maddesinde “Yapılacak iş, Ana arterler, bulvar, halka açık alanların, park, sokak, meydan, vb. yerler, kaldırımlar ile tretuarların kenarları ve gezi ve piknik alanlarında bulunan her türlü yığıntı, katı atık ve çöplerin süpürülmesi, direklerdeki çöp kovalarının boşaltılması, toplanan süprüntülerin bidon ve konteynırlara boşaltılması, toplama aracına doldurulması ve idarece gösterilecek yere nakli, pazar yerlerinin ince temizliğinin yapılması, süpürülen yerler ile ev ve iş yerlerinde üretilen atıkların toplanarak taşınması ile idarece gösterilen yerlere nakli, süpürme, temizlik ve çöp toplama, konteynırların yıkanması ve ilaçlanması, yeni ve eski konteynırların bir yerden bir yere nakli, molozların toplanması ve nakli işi olarak tanımlanmıştır.” düzenlemesi,

“Yer teslimi” başlıklı 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında “İşbaşı yapılması ve yer tesliminin şartı olarak; yüklenici firma tarafından temin edilen araçların, Şartname hükümlerine uygun olması gerekmektedir…” düzenlemesi,

“Bulundurulması gereken hizmet araçları ve özellikleri” başlıklı 16’ncı maddesinde “Madde 16- Bulundurulması gereken Hizmet araçları ve özellikleri

_16.1-_Cinsi Adet Kapasite

16.1.1 - Sıkıştırmalı Kamyon/kamyonet 7 7+1 m3

16.1.2 - Römorklu Traktör 3

16.1.3 - Denetim Aracı 1 (Kango, Doblo vb. Tek hacimli mini van)

16.2 -Yüklenici tarafından çalıştırılacak araçlar yer teslimi tarihinde, Trafik Tescil Belgesinde belirtilen trafiğe çıkış tarihi itibari ile en fazla 2010 model ve/veya üstü olacaktır.

_16.3-_Traktörler, bakımlı, kabinli ve römorkları ilaveli olacaktır.

16.4 - Çalışan araçların,(İdarece, yükleniciye kiraya verilen araç da dahil) akaryakıt ihtiyacı ile her türlü tamir, bakım, onarım, yedek parça, amortisman, zorunlu trafik sigortası, motorlu taşıtlar vergisi, Fenni muayene giderleri vb. giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.

…

_16.6-_1 Adet 2011 model 7+1 m3 kapasiteli idare aracı mevcuttur. Yüklenici, istemesi halinde bu aracı, akaryakıt, tamir, bakım, onarım, yıllık Zorunlu Trafik Sigorta Bedeli, Taşıt Vergisi, Fenni Muayene giderleri vb. gibi tüm masraflarını karşılamak kaydı ile kendi teklif edeceği bedelin %50 si bedelle kiralayabilecektir.” düzenlemesi,

“Personelin sayısı” başlıklı 17’nci maddesinde “17.1-Yüklenici, yukarıda belirtilen çalışma esaslarında belirtilen temizlik işlerini yapacak personeli aşağıdaki şartlarda bulundurması gerekmektedir.

17.2 - Yüklenici, 1 Şantiye sorumlusu (formen), 1 çavuş, 12 şoför, 36 düz işçi olmak üzere toplam 50 işçi çalıştıracaktır.” düzenlemesi,

“Personelin mesai saatleri” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1- Yüklenici, Yukarıda bahsedilen “Çalışma Esasları”nda belirtilen temizlik çalışmalarının aksatılmadan yürütülmesini sağlayacak şekilde personelin mesai saatlerini ayarlamak ve personelin mesai saatlerine uygun olarak çalışmasını denetlemekle yükümlüdür.

20.2- İdare isterse çalışma saatlerini yeniden düzenleyebilecek, yüklenici bu düzenlemeye itirazsız uyacaktır. Ayrıca şehir merkezindeki bulvar, ana cadde ve sokakların temizlenmesi işi sabah saat 09:30 da bitirilmiş olacaktır. Çalışmalar sonrasında mesai bitimi olsa dahi, İdareden çalışmanın devam etmesi talimatı gelmesi durumunda çalışma devam edecek olup, yüklenici bundan dolayı herhangi bir ücret talebinde bulunmayacaktır.

20.3- Çalışma saati günlük toplam 8 saat olarak alınacaktır. Çöp toplama ve nakil işleri idarece belirlenen saatler içerisinde olacaktır. Bu saatlerin resmi mesai saatleri olması gerekmez.” düzenlemesi,

“Personelin kullanacağı, ekipman, araç ve gereçler” başlıklı 21’inci maddesinde “Temizlik çalışmalarını yaparken ihtiyaç duyulabilecek faraş, çalı süpürgesi, kürek vb. araçlar ve malzemeler mevkicilerde ve araçlarda yeterli sayıda bulundurulacaktır.

21.1- Mısır süpürgesi (saplı) 500 Adet

21.2- Metal kürek ve sapı 15 Adet

21.3- Kazma ve sapı 15 Adet

21.4- Yağmurluk 60 Adet

21.5- Çizme 60 Çift

21.6- Eldiven 1800 Çift

21.7- İş Elbisesi 180 Takım

21.8- Şapka 180 Adet” düzenlemesi,

“Personelin yasal hakları” başlıklı 24’üncü maddesinin birinci fıkrasında “4857 Sayılı İş Kanunu’na göre çalıştırılan işçilerin hafta tatilleri, iş programı aksatılmayacak şekilde ayarlanarak işçilere haftalık izinleri kullandırılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “ 78.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları; ağırlıklı olarak personel çalıştırılmasına dayanan, çalıştırılacak personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı hizmetlerdir.

78.2. Malzemeli veya malzemesiz temizlik, malzemesiz yemek, özel güvenlik, sayaç okuma ve kesme-açma, hasta ve ziyaretçi yönlendirme, tıbbi sekreterlik, veri işleme ve otomasyon sisteminin işletimi hizmetleri gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı olup, bu tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı olan/olmayan hizmetler arasında sayılmayan işlerin personel çalıştırılmasına dayalı olup olmadığı yukarıda yer verilen tanıma göre idarelerce değerlendirilecektir.

78.3. Malzeme dahil yemek hazırlama hizmeti veya malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti ya da makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ile personel taşıma gibi hizmetler personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmeyecektir. Ancak, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımına ilişkin ihale dokümanında haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirlenmesi hallerde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi gerekmektedir …” açıklaması yer almaktadır.

Anılan Tebliğ açıklamasında “ makine ve ekipman ile araçlar ve/veya akaryakıtın yüklenici tarafından sağlanacağı çöp toplama ve nakline ilişkin hizmetler ” personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak değerlendirilmemiştir.

İhale dokümanının yukarıda aktarılan düzenlemelerinden ihale konusu iş kapsamında belirli sayıda personelin çalıştırılmasının öngörüldüğü ve bu personelin niteliklerine, çalışma süre ve koşullarına ilişkin ayrıntılı düzenlemelere yer verildiği, idarenin yaklaşık maliyet hesabına işçilik giderini dâhil ettiği, birim fiyat teklif cetvelinde işçilik için ayrı satır açıldığı ve İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde işçilik giderinin teklif fiyata dâhil giderler arasında sayıldığı görülmektedir.

İhale dokümanında yer alan veriler üzerinden ve KİK işçilik hesaplama modülü kullanılarak bir hesaplama yapıldığında, %3 sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyetinin 926.844,22 TL olduğu (bu tutarın içerisinde, her ne kadar İdari Şartname’nin teklif fiyata dâhil giderleri düzenleyen 25’inci maddesinde açıkça giyim gideri belirtilmese de malzeme giderinin teklif fiyata dâhil olduğunun belirtildiği ve Teknik Şartname’nin malzeme giderini düzenleyen 21’inci maddesinde giyim malzemelerinin de yer aldığı hususu göz önünde bulundurularak, idarece öngörülen giyim tutarı ve bu tutara %3 sözleşme ve genel gider karşılığı eklenilerek işçilik maliyetine ulaşılmıştır) ve bu tutarın idarece 1.470.413,62 TL olarak belirlenen yaklaşık maliyetin %63,03’üne tekabül ettiği görülmektedir. Başvuru konusu ihalenin konusunun çöp toplama ve taşıma işinin yanı sıra cadde ve sokakların temizlenmesi işini içerdiği göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak nitelendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin“Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3. Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

….

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

…

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.8. İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatının, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.(Örnek: EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları vb.)

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

79.4.2.20. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.

…

79.4.2.22. Temizlik hizmet alımlarında amortismana tabi olmayan kova, fırça, paspas, bez, süpürge, faraş, cam sileceği gibi malzemeler, temizlik malzemesi olarak kabul edilecek ve aşırı düşük teklif sorgulamasına verilen cevapta bu malzemeler için öngörülen bedellerin maliyetlerini tevsik eden belgeler sunulacaktır.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…” açıklaması yer almaktadır.

Bu itibarla ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler üzerinden KİK İşçilik Hesaplama Modülü kullanılarak yapılan hesaplama sonucu ulaşılan asgari işçilik maliyeti üzerine idarece belirlenen malzeme gideri eklenerek ulaşılan kâr hariç yaklaşık maliyet tutarının 1.336,724.68TL olduğu ve bu tutarın altında kalan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin aşırı düşük teklif olduğu anlaşılmaktadır.

İhaleyi gerçekleştiren idare tarafından Kuruma gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; 11.02.2013 tarihli yazı ile Turteks Tur. Gıda Eğitim Güv. Teks. San. Tic. Ltd. Şti.-Batuhan Su Ürünleri Tem. Taşımacılık Emlak Otom. İnş. Peyzaj Turz. San. Tic. Ltd. Şti. – Bucak Tem. Yem. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’ndan yaklaşık maliyetin altında teklif verdikleri gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,

Adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgelerin incelenmesi neticesinde, personel çalıştırılmasına dayalı bir iş niteliği taşıyan başvuru konusu ihalede Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan 79’uncu maddesinin birinci fıkrası gereği sözleşme ve genel gider karşılığının %3 olarak belirlenmesi gerekirken, söz konusu isteklinin sözleşme ve genel gider karşılığı olarak %1,567 üzerinden teklifini oluşturduğu görülmüştür.

Bu itibarla aşırı düşük teklif açıklamaları kamu ihale mevzuatına uygun olmayan ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Turteks Tur. Gıda Eğitim Güv. Teks. San. Tic. Ltd. Şti.-Batuhan Su Ürünleri Tem. Taşımacılık Emlak Otom. İnş. Peyzaj Turz. San. Tic. Ltd. Şti. – Bucak Tem. Yem. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde “firmalarının teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak ihale sırasında sözlü olarak yaklaşık maliyetin 1.474.413,62 TL olduğu ve firma kârı olarak da %10 öngörüldüğünün açıklandığı, bu rakamlara göre kârsız yaklaşık maliyetin 1.340.376,02 TL olduğu, firmalarının teklifinin yaklaşık maliyetin altında ancak kâr hariç yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ikinci en avantajlı teklif olarak belirlenen isteklilerin tekliflerinin ise kâr hariç yaklaşık maliyetin altında olduğu, kamu ihale mevzuatı gereği kâr hariç yaklaşık maliyetin altında kalan tekliflerin idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerekirken bu işlemin kamu ihale mevzuatına uygun yapılmadığı, tekliflerinin değerlendirmeye alınarak ihalenin firmaları üzerinde bırakılması gerektiği” şeklinde dile getirdiği iddiası hakkında Kurulca “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasına yönelik yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.4.2.4’üncü maddesinde, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturaların mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerektiği, kaşeleme işleminin Serbest Muhasebeci ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlerin Kaşe Kullanma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’te belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabileceği açıklaması yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgeler incelendiğinde, malzeme giderinin tevsiki için sunulan 18.02.2013 tarihli proforma faturada anılan Tebliğ’in belirtilen 79.4.2.4’üncü maddesine aykırı olarak proforma fatura üzerinde meslek mensubunun kaşe ve imzası bulunmakla birlikte isim ve soyadı ile iletişim bilgilerinin yer almadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının bu gerekçe ile de uygun bulunmaması gerekmektedir.

Diğer yandan, 11.02.2013 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında, iş deneyim belgesine ilişkin olarak bir takım bilgi ve belge (sözleşmenin idarece onaylı örneği, idarece onaylı son hakediş ve kuruma kesilen faturaların onaylı örneği) talep edilmiş, 12.02.2013 tarihli yazı ile bu defa iş deneyim belgesini düzenleyen idareye aynı talep yöneltilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesi ve “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddeleri gereği idarenin öncelikle iş deneyim belgesine ilişkin bilgi eksikliğini tamamlaması sonrasında teklifinin aşırı düşük olduğunu tespit ettiği isteklileri sorgulamaya tabi tutması gerekmektedir.

Bu durumda idarece, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihale dokümanında öngörülen yeterlik kriterlerini karşılayıp karşılamadığı değerlendirilmeden, aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu anlaşılmaktadır. Bu hususla ilgili gerekli değerlendirmenin yapılmasını teminen konunun ayrıca İçişleri Bakanlığı’na da bildirilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Açıklanan nedenlerle; ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının proforma fatura üzerinde meslek mensubunun kaşe ve imzası bulunmakla birlikte isim ve soyadı ile iletişim bilgilerinin yer almaması gerekçesi ile de uygun bulunmaması gerektiği, ayrıca 4734 sayılı Kanun’un 37’nci ve 38’inci maddelerinde öngörülen usule aykırı olarak yeterlik değerlendirmesi ile aşırı düşük teklif değerlendirmesini eş zamanlı gerçekleştiren idare hakkında İçişleri Bakanlığı’na bildirim yapılması gerektiği değerlendirildiğinden, bu hususlarında karar gerekçesinde yer alması gerektiği yönündeki düşüncemle Kurulun “düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki kararına katılıyorum.

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi