KİK Kararı: 2013/UH.II-2012

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/035
Gündem No : 35
Karar Tarihi : 06.05.2013
Karar No : 2013/UH.II-2012
BAŞVURU SAHİBİ:
Altur Turizm Servis ve Tic. Ltd. Şti., BASIN EKSPRES YOLU CEMAL ULUSOY CAD. NO: 1 YENİBOSNA İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
İstanbul Gaz Dağıtım San. Ve Tic. A.Ş., Kazım Karabekir Cad. No:4 Alibeyköy 34060 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/198687 İhale Kayıt Numaralı "Personel Servis Taşıma" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Gaz Dağıtım San. Ve Tic. A.Ş.tarafından 21.02.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Personel Servis Taşıma” ihalesine ilişkin olarak Altur Turizm Servis ve Tic. Ltd. Şti.nin 20.03.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.03.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.03.2013tarih ve 11170sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.03.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1285sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, şikâyete konu ihalede "en iyi teklifi" Mifa Turizm'in verdiği, "en iyi ikinci teklifi" ise firmalarının verdiği, idare tarafından 25.02.2013 tarihli yazı ile fiyat bileşenlerini içeren detaylı fiyat analizi istenildiği, bu talebe 01.03.2013 tarihli yazı ile cevap verdikleri, firmalarının açıklamalarının yeterli bulunmayarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu durumda ilk sırada Mifa Turizm'in ikinci sırada ise hâlihazırda işi yapan firma olan Vizyon Turizm'in bulunduğu, Mifa Turizm'in işi yapmaktan çekilmesi durumunda idarenin 3.525.125,00 TL zarara uğrayabileceği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İstanbul Gaz Dağıtım San. ve Tic. A.Ş. tarafından 21.02.2013 tarihinde birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen “Personel Servis Taşıma” ihalesinde idarece 25.02.2013 tarihli yazılar ile Mifa Turizm Taş. İnş. Gıda Tem. Hizm. Ltd. Şti. ve başvuru sahibi Altur Turizm Servis ve Tic. Ltd. Şti.nden personel, araç ve yakıt giderlerine ilişkin teklif bileşenlerini içeren detaylı fiyat analizlerinin 04.03.2013 tarihi saat 11.00’a kadar sunulmasının istendiği, isteklilerce sunulan açıklamaların idarece değerlendirilmesi neticesinde başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun görülmeyerek 13.03.2013 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Mifa Turizm Taş. İnş. Gıda Tem. Hizm. Ltd. Şti. üzerinde bırakılmasına ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Vizyon Turizm Taşımacılık İnş. Gıda Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin belirlenmesine karar verildiği tespit edilmiştir.

Şikâyet başvurusu üzerine idarece alınan kararda, başvuru sahibi tarafından öngörülen maliyetler için hiçbir dayanak gösterilmediği, açıklamaların belgelere dayandırılmadığı, dolayısıyla isteklinin teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.1’inci maddesi gereğince değerlendirme dışı bırakıldığı ifade edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.) ” açıklamaları yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, ihale dokümanında öngörülen güzergâhlarda çalışacak araçların yakıt, sigorta, bandrol, bakım giderleri için öngörülen fiyatların tevsikine yönelik herhangi bir belge sunulmadığı tespit edilmiş olup, idarece başvuru sahibinin teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.1’inci maddesi gereğince değerlendirme dışı bırakılması işleminde kamu ihale mevzuatına aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşmeyi imzalamaması nedeni ile sözleşmenin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile imzalanması durumunda idarenin zarara uğrayacağı iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “ İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için, 42 nci maddede belirtilen on günlük sürenin bitimini izleyen üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye 42 nci maddede belirtilen şekilde tebligat yapılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de sözleşmeyi imzalamaması durumunda ise, bu teklif sahibinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir. ” hükmü yer almaktadır.

Anılan Kanun hükmünden ihale üzerinde bırakılan istekli ile sözleşme imzalanamaması durumunda, idarenin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile sözleşme imzalama zorunluluğunun bulunmadığı, bununla birlikte ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi durumunda bu istekli ile sözleşme imzalanabileceği anlaşılmaktadır.

Dolayısı ile mevcut durumda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin sözleşmeyi imzalamaması durumunda, idarenin zarara uğrayacağı iddiasına ilişkin bir değerlendirme yapılması mümkün bulunmamaktadır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

1. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, ihale konusu iş kapsamında çalışacak araçların yakıt gideri ile ilgili; Petrol Ofisi A.Ş.den alınan tavsiye edilen akaryakıt satış fiyatları listesinin çıktısının sunulduğu ve km başına yakıt giderinin ortalama fiyatlarının belirtildiği görülmüştür. Ancak istekli tarafından km başına ortalama yakıt gideri hesaplanırken ihale konusu işte çalışacak araçların ayrı ayrı km başına kaç litre yakıt tükettiğine dair teknik bir bilgi verilmediği gibi bu kapsamda tevsik edici bir belge de sunulmadığı tespit edilmiştir.

Bu çerçevede ihale üzerinde bırakılan Mifa Turizm Taş. İnş. Gıda Tem. Hizm. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı anlaşıldığından anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

2. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi uyarınca teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilerin tekliflerinin reddedilmesinden önce, isteklilerden bu tekliflerin önemli bileşenlerine ilişkin belirli bir süre içinde aşırı düşük teklif açıklamalarını belgelere dayalı olarak sunmalarının ihale komisyonunca istenilmesi, daha sonra belgelere dayalı olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususlarında değerlendirmesinin yapılması ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan veya aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerekmektedir.

Şikâyete konu ihalenin kamu ihale mevzuatı anlamında personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı niteliği taşıdığı, istikrar kazanmış Kurul kararları doğrultusunda personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde de idare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin kârsız tutarının altında kalan teklif sahiplerinden açıklama istenilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İdarece tespit edilen yaklaşık maliyet tutarının, maliyetin hesaplanma yöntemi göz önüne alındığında, kâr dâhil maliyet olduğu kabul edilmelidir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesine göre yüklenici kâr oranının azami % 20 olarak belirlenebileceği dikkate alındığında, yaklaşık maliyet hesap cetvelinde, kâr oranına ilişkin ayrıca bir belirlemenin yapılmadığı hizmet alımı ihalelerine yönelik yapılacak değerlendirmelerde yaklaşık maliyetin % 20 oranında kâr içerdiği kabulünden hareket edilmesi gerekmektedir.

Bu doğrultuda, yaklaşık maliyet hesabında kâr oranının ayrıca belirtilmemiş olduğu başvuruya konu ihalede, idarelere tanınan azami % 20 oranındaki kâr tutarı yaklaşık maliyetten düşüldüğünde, idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Vizyon Turizm Taşımacılık İnş. Gıda Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklif fiyatının % 20 kâr oranı düşürülmüş yaklaşık maliyet tutarının altında kaldığı görülmektedir.

Bu sebeple anılan istekliden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca açıklama istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Mifa Turizm Taş. İnş. Gıda Tem. Hizm. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, Vizyon Turizm Taşımacılık İnş. Gıda Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi uyarınca açıklama istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi