KİK Kararı: 2013/UH.II-1975

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/034
Gündem No : 5
Karar Tarihi : 02.05.2013
Karar No : 2013/UH.II-1975
BAŞVURU SAHİBİ:
Komat İnşaat Temizlik Tic. Ve San. Ltd. Şti., İPEKYOLU CAD. YETKİN APT. NO:2/3 ŞANLIURFA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ankara Atatürk Çocuk Yuvası Ve Kız Yetiştirme Yurdu Müdürlüğü, Pınarbası Mah. Ardahan Sok 4 ANKARA

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/3584 İhale Kayıt Numaralı "Atatürk Çocuk Yuvası Ve Kız Yetiştirme Yurdu İle Atatürk Bakım Ve Sosyal Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüklerinin 3013 Yılı 10 Aylık Çocuk Ve Genç Bakım" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Ankara Atatürk Çocuk Yuvası ve Kız Yetiştirme Yurdu Müdürlüğütarafından 18.02.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Atatürk Çocuk Yuvası ve Kız Yetiştirme Yurdu İle Atatürk Bakım ve Sosyal Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüklerinin 2013 Yılı 10 Aylık Çocuk ve Genç Bakım” ihalesine ilişkin olarak Komat İnşaat Temizlik Tic. Ve San. Ltd. Şti.nin 22.03.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.04.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.04.2013tarih ve 12533sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.04.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1404sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, teklif fiyata dahil olacak giderler dikkate alındığında ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği bedel ile işi gerçekleştirmesinin mümkün olmadığı, giyim giderini tevsik etmek amacıyla sunulan proforma faturada yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ile uyumlu olmadığı, faturada yer alan tutarların doğruluğunun araştırılması için faturanın isteklinin bağlı bulunduğu vergi dairesine gönderilmesi gerektiği, giyim gideri için öngörülen tutar üzerinden % 3 sözleşme ve genel giderlerin hesaplanmadığı belirtilerek ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İhale dokümanından alım konusu işin korunma ve bakım altında bulunan kişilerin temizlik ve bakımlarının yapılması işi olduğu, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinin;

“ 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Hizmet alımı yoluyla bakım işinde çalışan lise ve dengi okul mezunu 47 (kırkyedi) kişiye, ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin %55 (yüzde elibeş) fazlası ücret ödenecektir.

Hizmet alımı yoluyla bakım işinde çalışan yüksekokul mezunu 8 (sekiz) kişiye ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin %65 (yüzde altmışbeş) fazlası ücret ödenecektir.

Ulusal bayram ve Resmi tatil günlerinde çalışma ücreti:

Ulusal bayram ve Resmi tatil günlerinde çalışılacak toplam 417 (dörtyüzonyedi) gün için;

Bakım işinde çalışan lise ve dengi okul mezunu (47) kişiye 366 (üçyüzaltmışaltı) gün üzerinden çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecektir.

Bakım işinde çalışan yüksekokul mezunu (8) kişiye 51(Ellibir) gün için çalışılan her gün üzerinden günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Hizmet alımı personelinin yemeği, mesaisine denk gelen öğünlerde idarece ayni olarak verilecek olup, bu gider için istekli tarafından ayrıca maliyet hesabı yapılmayacaktır.

Hizmet alımı personeline aylık (26 gün) üzerinden bir gün için brüt 6,00.-TL (Altı Türk Lirası) yol ücreti ödenecek olup, bordroda gösterilecektir.

Hizmet alımı personeline aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.

Forma Takımı: 1 yazlık 1 kışlık (Formalar %70 pamuk %30 polyester kumaştan, pantolon arkadan tek cebli, üst elbisenin göğüsten tek cep düz yaka alta iki cep olacak 110 Takım, Terlik: Terlikler üstü gözenekli önü kaplı deri sağlıkçıların kullandığı (beyaz veya lacivert)
poliüretan tabanlı olacaktır 110 Çift.

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu iş için; iş kazaları ve meslek hastalıkları sigorta prim oranı %1 (Yüzdebir) dir.” şeklinde düzenlendiği görülmüştür.

İhale işlem dosyası içeriğinde yer alan yaklaşık maliyet icmal tablosundan, idarenin yol, giyim ve Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri Çalışması dahil işçilik ücretini 1.193.280,98 TL olarak tespit ettiği, bu tutar üzerinden 115.826,13 TL (% 9,7) kâr öngörerek yaklaşık maliyeti 1.309.107,11 TL olarak belirlediği görülmüştür.

İhale komisyonu tarafından kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı olan 1.193.280,98 TL’nin altında teklif veren 3 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, Kantekin Denizcilik Eğit. İnş. Yemek San. Tem. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarının giyim gideri için sunulan proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağının uyumlu olmaması sebebiyle kabul edilmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, açıklamaları uygun bulunan Büyükadalı Temizlik Peyzaj Gıda Bilgi İşl. Taş. Tek. ve Sos. Hiz. İnş. San. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajı 1’inci teklif, Komat İnşaat Tem. Tic.ve San. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde; verilen tekliflerin 37'nci maddeye göre değerlendirilmesi sonrasında, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların tespit edileceği ve bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, açıklamaları yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedileceği hüküm altına alınmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde,

“ 79.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

(79.4.2.4.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ve proforma fatura veren tedarikçi veya imalatçı tarafından, (79.4.2.5.) maddesine göre düzenlenen tutanak meslek mensubu ile istekliye fiyat teklifini veren kişi tarafından imzalanarak kaşelenecek ancak bu tutanaklar proforma fatura veya fiyat teklifi ekinde idareye verilmeyecek ve düzenleyen meslek mensubu tarafından muhafaza edilecektir.

(79.4.2.12.) maddesine göre düzenlenen tutanaklar ise meslek mensubu ile ihaleye katılan istekli tarafından imzalanarak kaşelenecek ve açıklama ekinde idareye sunulacaktır.

Meslek mensubu, proforma fatura veya fiyat teklifi üzerindeki beyanı ile O-5, O-6, O-7 nolu tutanaklardaki beyanların doğruluğundan sorumludur.

Gerekli görülmesi durumunda ihaleyi yapan idare, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını, incelemek üzere muhafaza eden meslek mensubundan isteyebilir.

İhale komisyonunun, gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse istekliler tarafından açıklama kapsamında ihale komisyonuna sunulan tutanaklar üzerinde yaptığı inceleme sonucunda sunulan proforma fatura / fiyat teklifi ile bu belgeler arasında uyumsuzluk olduğunu tespit etmesi durumunda teklif reddedilerek uyumsuzluğun niteliğine göre söz konusu belgeler mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.

İhale komisyonunca yapılan inceleme sonucunda, yukarıda belirtildiği şekilde bir uyumsuzluk olduğu tespit edilmemekle birlikte, belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda isteklinin teklifi reddedilmeyecek ancak proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilecektir.

…

79.4.2.18. İtirazen şikâyet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.” açıklamaları yer almaktadır.

Kamu İhale Kurumu internet sayfasında yer alan işçilik hesaplama modülü kullanılarak yol bedeli ve Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri Çalışması dahil (giyim gideri hariç) işçilik ücretinin 1.187.792,78 TL olduğu tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklik açıklamaları kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde; işçilik ücreti için 1.187.792,78 TL, giyim gideri için 2,27 TL (% 3 sözleşme ve genel giderler dahil) ve firma kârı ile öngörülmeyen giderler için 3,23 TL öngördüğü anlaşılmıştır.

Söz konusu istekli tarafından giyim giderini tevsik etmek üzere bir adet proforma fatura ve eki niteliğinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu (forma takımı 0,01 TL, terlik 0,01 TL), faturayı düzenleyen firmanın ve meslek mensubunun imza ve kaşeleri ile Tebliğ’in 79.4.2.4’üncü maddesinde aranan beyanın faturada yer aldığı görülmüş olup, faturada yer alan tutarlar ile tutanakta yer alan tutarların birbirleri ile uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

Büyükadalı Temizlik Peyzaj Gıda Bilgi İşl. Taş. Tek. ve Sos. Hiz. İnş. San. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin giyim giderini tevsik etmek amacıyla sunduğu belgelerin yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine uygun olduğu, anılan istekinin giyim gideri için aldığı proforma fatura teklif tutarı üzerinden % 3 sözleşme ve genel giderler hesapladığı görülmüş olup, başvuru sahibinin “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı ” yönündeki iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Kantekin Denizcilik Eğit. İnş. Yemek San. Tem. Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının giyim gideri için sunulan proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan tarihlerin birbirleri ile uyumlu olmaması sebebiyle kabul edilmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde, giyim giderini tevsik etmek üzere 15.02.2012 tarihli bir adet proforma fatura ve eki niteliğinde maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, faturada ihale tarihi (18.02.2013), ihaleyi düzenleyen idare, ihale kayıt numarası ve ihale adının yer aldığı görülmüş olup maliyet/satış tutarı tespit tutanağının düzenlenme tarihinin 15.02.2013 olduğu da dikkate alındığında fatura tarihinin hatalı olarak 15.02.2012 olarak belirtildiği söz konusu hatanın faturanın değerlendirilmesine engel teşkil etmeyeceği anlaşılmıştır.

Söz konusu faturada, faturayı düzenleyen firmanın ve meslek mensubunun imza ve kaşeleri ile Tebliğ’in 79.4.2.4’üncü maddesinde aranan beyanın yer aldığı, faturada yer alan tutarlar ile tutanakta yer alan tutarların birbirleri ile uyumlu olduğu görülmüş olup, idare tarafından Kantekin Denizcilik Eğit. İnş. Yemek San. Tem. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının kabul edilmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirtilen işlemin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlem olduğu tespit edildiğinden, Kantekin Denizcilik Eğit. İnş. Yemek San. Tem. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınarak ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasına ilişkin Kurul çoğunluğunca, aşırı düşük teklif açıklaması, “ giyim gideri için sunulan proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağının uyumlu olmadığı ” gerekçesi ile uygun görülmeyerek teklifi değerlendirme dışı bırakılan Kantekin Denizcilik Eğit. İnş. Yemek San. Tem. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunduğu, bu nedenle, anılan isteklinin teklifinin değerlendirmeye alınarak ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususunda “** düzeltici işlem belirlenmesine** ” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiası kapsamında İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre;

Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. “ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının , ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “ mevzuata uygun olmadığı ” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede;

İhale komisyonu tarafından kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı olan 1.193.280,98 TL’nin altında teklif veren 3 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, Kantekin Denizcilik Eğit. İnş. Yemek San. Tem. Tic. Ltd. Şti’nin açıklamalarının giyim gideri için sunulan proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağının uyumlu olmaması sebebiyle kabul edilmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, açıklamaları uygun bulunan Büyükadalı Temizlik Peyzaj Gıda Bilgi İşl. Taş. Tek. ve Sos. Hiz. İnş. San. Taah. Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajı 1’inci teklif, Komat İnşaat Tem. Tic.ve San. Ltd. Şti.’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun bulunarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmeleri Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Büyükadalı Temizlik Peyzaj Gıda Bilgi İşl. Taş. Tek. ve Sos. Hiz. İnş. San. Taah. Tic. Ltd. Şti. ile Komat İnşaat Tem. Tic.ve San. Ltd. Şti. ve aşırı düşük teklif açıklaması, “ giyim gideri için sunulan proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağının uyumlu olmadığı ” gerekçesi ile uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemleri Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan Kantekin Denizcilik Eğit. İnş. Yemek San. Tem. Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sundukları bilgi ve belgeler yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde;

Aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Büyükadalı Temizlik Peyzaj Gıda Bilgi İşl. Taş. Tek. ve Sos. Hiz. İnş. San. Taah. Tic. Ltd. Şti. tarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; 110 takım yazlık ve kışlık forma için 0,01 TL ve 110 çift terlik için 0,01 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 2,20 TL fiyat öngören Kahraman Temizlik Tekstil-Ö. Devrim KAHRAMAN tarafından istekli adına tanzim edilen 15.02.2013 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Diğer yandan, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesinde belirtilen eşit muamele yönünden yapılan incelemeye göre;

Aşırı düşük teklif açıklaması, “ giyim gideri için sunulan proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağının uyumlu olmadığı ” gerekçesi ile uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemleri Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan Kantekin Denizcilik Eğit. İnş. Yemek San. Tem. Tic. Ltd. Şti. tarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; 110 takım yazlık ve kışlık forma için 0,01 TL ve 110 çift terlik için 0,01 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 3,30 TL fiyat öngören Kahraman Temizlik Tekstil-Ö. Devrim KAHRAMAN tarafından istekli adına tanzim edilen 15.02.2013 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

Ayrıca, aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Komat İnşaat Tem. Tic.ve San. Ltd. Şti.tarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için sunulan bilgi ve belgelerin yukarıda aktarılan incelemeye paralel yönde idarece yapılacak incelemeye göre tekrar karar verilmesi gerektiği,

Değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturadaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen, aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Büyükadalı Temizlik Peyzaj Gıda Bilgi İşl. Taş. Tek. ve Sos. Hiz. İnş. San. Taah. Tic. Ltd. Şti. ile aşırı düşük teklif açıklaması, “ giyim gideri için sunulan proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağının uyumlu olmadığı ” gerekçesi ile uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemleri Kurul çoğunluğunca yerinde bulunmayan Kantekin Denizcilik Eğit. İnş. Yemek San. Tem. Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin belirtilen gerekçeler üzerinden değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, ayrıca, aşırı düşük teklif açıklaması idarece uygun bulunarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesi Kurul çoğunluğunca da yerinde bulunan Komat İnşaat Tem. Tic.ve San. Ltd. Şti.tarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için sunulan bilgi ve belgelerin yukarıda aktarılan incelemeye paralel yönde idarece yapılacak incelemeye göre tekrar karar verilmesi gerektiği, yönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine ” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

EK GEREKÇE

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53. maddesinin (a) fıkrasında;Kamu İhale Kurumunun, bu Kanunda belirtilen esas, usul ve işlemlerin doğru olarak uygulanması konusunda görevli ve yetkili olduğu, (b) fıkrasının 9. bendinden sonraki 2. alt bendinde de; Kurumun Kurul kararıyla bu Kanunun ve Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun uygulanmasına ilişkin standart ihale dokümanı, tip sözleşme, yönetmelik ve tebliğler çıkarmaya yetkili olduğu, Kurul ve Kurumun yetkilerini, düzenleyici işlemler tesis ederek ve özel nitelikli kararlar alarak kullanacağı, standart ihale dokümanları, tip sözleşmeler, yönetmelik ve tebliğlerin Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulacağı hükme bağlanmıştır.

Anılan düzenleme uyarınca, Kamu İhale Kurulunun 4734 ve 4735 sayılı Kanunların uygulanması konusunda genel düzenleyici işlemler yapma yetkisini haiz olduğu kuşkusuzdur.

Anılan yetki çerçevesinde yürürlüğe konulan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.18 maddesinde; “ İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır. ” hükmü bulunmaktadır.

İnceleme kapsamında karşılaşılan proforma faturalardaki ekonomik değerlerin hayatın olağan akışına uygun olup olmadığının objektif bir kriterinin olamayacağı açık ise de, olağandışılık konusundaki makul şüphe yeterlidir.

İhalenin iptal edilmiş olması ya da aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmış olması dahi giyim bedeline ilişkin olarak düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağından;

İnceleme konusu ihalede,

İhale üzerinde bırakılan Büyükadalı Temizlik Peyzaj Gıda Bilgi İşl. Taş. Tek. Ve Sos. Hiz. İnş. San. Taah. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında, giyim bedelini belgelendirmek üzere sunduğu Kahraman Temizlik Tekstil – Evrim Kahraman tarafından düzenlenen proforma faturada, ihale konusu işte çalışacak toplam 110 personel için 110 forma takımı ve 110 çift terliğin bedelinin %3 sözleşme ve genel giderler dahil 2,27 TL (forma takımı için 0,01 TL, terlik için 0,01 TL birim fiyat) olduğunun belirtildiği,

Kantekin Denizcilik Eğit. İnş. Yemek San. Tem. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında, giyim bedelini belgelendirmek üzere sunduğu Kahraman Temizlik Tekstil – Evrim Kahraman tarafından düzenlenen proforma faturada, ihale konusu işte çalışacak toplam 110 personel için 110 forma takımı ve 110 çift terliğin bedelinin 3,40 TL (forma takımı için 0,01 TL, terlik için 0,01 TL birim fiyat) olduğunun belirtildiği,

Proforma faturalardaki bilgiler mevzuata aykırılık görülmeyerek açıklaması kabul edildiğinden, anılan proforma faturaların ve proforma faturaların dayanağı maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin yapılacak incelemelerde değerlendirilmek üzere, anılan proforma faturaları düzenleyen Kahraman Temizlik Tekstil – Evrim Kahraman’ın bağlı olduğu Ankara Maltepe Vergi Dairesine bildirimde bulunulması,

Anılan Tebliğ gereği olduğundan, bu hususun anılan Kurul kararı gerekçeleri arasında yer alması gerektiği yönündeki düşüncemizle, karara katılıyoruz.

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi