KİK Kararı: 2013/UH.II-1816

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/031
Gündem No : 18
Karar Tarihi : 18.04.2013
Karar No : 2013/UH.II-1816
BAŞVURU SAHİBİ:
Egs Temizlik Yemekçilik Yönetim Danışmanlığı Reklam Cenaze Bilgisayar İnşaat Madencilik Nakliye San. Ve Tic. A.Ş., FABRİKALAR MAH. 3007 SOK. NO : 48/3 ANTALYA

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Tarsus Belediyesi Su Ve Kanalizasyon İşleri Müdürlüğü, Tozkoparan Zahıt Mahallesı Kasım Gülek Bulvarı Beledıye Tesıslerı Idarı Bına MERSİN

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/6419 İhale Kayıt Numaralı "Taski Vasıfsız Personel Hizmet Alımı 2013" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tarsus Belediyesi Su ve Kanalizasyon İşleri Müdürlüğütarafından 26.02.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Taski Vasıfsız Personel Hizmet Alımı 2013” ihalesine ilişkin olarak EGS Temizlik Yemekçilik Yönetim Danışmanlığı Reklam Cenaze Bilgisayar İnşaat Madencilik Nakliye San. ve Tic. A.Ş.nin 18.03.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.03.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.03.2013 tarih ve 10807 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.03.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1240 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti: 9 ay süreyle 80 adet vasıfsız personele 2013 yılı ilk altı ayı için belirlenen asgari ücret tutarının %21 fazlası, ayrıca her işçiye ücretlerine ilaveten Ramazan Bayramında brütü 700,00 TL ve Kurban Bayramında brütü 880,00 TL ödenebilmesi için bu tutarın işverene maliyeti teklif fiyata dahil edilecektir.” düzenlemesine yer verildiği, ihale komisyon kararında brüt ücretin içerisinde sosyal güvenlik primi işveren paylarının ve hatta 4734 sayılı Kanun kapsamında hesaplanan %3 sözleşme gideri payının dâhil olduğu şeklindeki hatalı yorum ile ihalenin teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti tutarını karşılamayan istekli üzerinde bırakıldığı, kararın 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 80’inci maddesine aykırı olduğu, zira anılan Kanun gereğince asgari ücretin %21 fazlası olarak hesaplanan aylık ücret tutarı ile her bir işçi ücretine ilaveten Ramazan Bayramı’nda brütü 700,00 TL Kurban Bayramı’nda brütü 880,00 TL öngörülen ikramiyelerin de sigorta primine esas kazançlara dâhil olup, asgari işçilik hesaplamasında işçi ücretleri gibi brüt bayram ücreti ödemelerinin her bir birim fiyatına işveren primlerinin eklenmesi gerektiği, bu şekilde yapılan hesaplama ile 1.230.158.40-TL olarak teklif hazırladıkları ve ihaleye katıldıkları, ancak ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin söz konusu asgari tutarın altında kaldığı, mevzuata aykırı olarak alınan ihale kararının düzeltilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuru konusu işin Tarsus Belediyesi Su ve Kanalizasyon İşleri Müdürlüğü’nün bünyesinde görev almak üzere 80 adet personel çalıştırılması işi olduğu, isteklilerin tekliflerini, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden verecekleri, ihale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle her bir iş kaleminin miktarı ile iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif birim fiyat sözleşme imzalanacağı anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde ,“ 25.1. Yüklenici sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri isteklilerce teklif edilecek fiyata dahil edilecektir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

9 ay süreyle 80 adet vasıfsız personele 2013 yılı ilk altı ayı için belirlenen asgari ücret tutarının %21 fazlası, ayrıca her işçiye ücretlerine ilaveten Ramazan Bayramında brütü 700,00 TL ve Kurban Bayramında brütü 880,00 TL ödenebilmesi için bu tutarın işverene maliyeti teklif fiyata dahil edilecektir…

…25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

İş kazaları ile meslek hastalıkları sigortası pirim oranları %1,5 alınacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Birim fiyat teklif cetveli “…

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 3

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

işçi sayısı

Ay/gün

/saat

1

80 adet vasıfsız işçi

ay

80

9

2

Ramazan Bayramı Yardımı

ay

80

1

3

Kurban Bayramı Yardımı

ay

80

1

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

…” şeklinde düzenlenmiştir**.**

4734 sayılı Kanun’un 38’ inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37’ nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan teklifleri tespit edeceği; bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği hükme bağlanmıştır.

İnceleme konusu ihalede teklif gider kalemlerinden ikisinin personele yılda 2 kez ödenecek ikramiye olduğu görülmüştür. Söz konusu gider kaleminin hesaplanmasında ikramiye tutarlarının prime esas kazanç olup olmadığının tespit edilmesi gerekmiştir.

Konuya ilişkin olarak 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun “Sigortalılara İlişkin Hükümler” başlıklı birinci bölümünün “Sigortalı sayılanlar “ başlıklı 4’üncü maddesinde,

“Bu Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından;

a) Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar,

b) Köy ve mahalle muhtarları ile hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlardan ise;

1) Ticarî kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usûlde gelir vergisi mükellefi olanlar,

2) Gelir vergisinden muaf olup, esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı olanlar,

3) Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin ise tüm ortakları,

4) Tarımsal faaliyette bulunanlar,

c) Kamu idarelerinde;

1) Bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendine tabi olmayanlardan, kadro ve pozisyonlarda sürekli olarak çalışıp ilgili kanunlarında (a) bendi kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörülmemiş olanlar,

2) Bu maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine tabi olmayanlardan, sözleşmeli olarak çalışıp ilgili kanunlarında (a) bendi kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörülmemiş olanlar ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86 ncı maddesi uyarınca açıktan vekil atananlar,

sigortalı sayılırlar.

Birinci fıkranın (a) bendi gereği sigortalı sayılanlara ilişkin hükümler;

a) İşçi sendikaları ve konfederasyonları ile sendika şubelerinin başkanlıkları ve yönetim kurullarına seçilenler,

b) Bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan; film, tiyatro, sahne, gösteri, ses ve saz sanatçıları ile müzik, resim, heykel, dekoratif ve benzeri diğer uğraşları içine alan bütün güzel sanat kollarında çalışanlar ile düşünürler ve yazarlar,

c) Mütekabiliyet esasına dayalı olarak uluslararası sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülke uyruğunda olanlar hariç olmak üzere, yabancı uyruklu kişilerden hizmet akdi ile çalışanlar,

d) 2/7/1941 tarihli ve 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanuna göre çalıştırılanlar,

e) 24/4/1930 tarihli ve 1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanununda belirtilen umumî kadınlar,

f) Milli Eğitim Bakanlığı tarafından düzenlenen kurslarda usta öğretici olarak çalıştırılanlar, kamu idarelerinde ders ücreti karşılığı görev verilenler ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (C) bendi kapsamında çalıştırılanlar,

g) Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenen Toplum Yararına Çalışma Programlarından yararlananlar,

hakkında da uygulanır. Bu fıkranın (g) bendinde sayılanlar için Türkiye İş Kurumu prim ödeme yükümlüsü olmakla birlikte bu Kanun kapsamında işyeri ve işveren sayılmaz.

Bu Kanunun kısa vadeli sigorta kollarına ilişkin hükümleri bu maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanlara bu kapsamda oldukları sürece uygulanmaz.

Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.”

“Prim Alınması, Prime Esas Kazanç, Prim Oranları ve Asgarî İşçilik” başlıklı birinci bölümünün “Prim alınması zorunluluğu” başlıklı 79’ uncu maddesinde “ Kısa ve uzun vadeli sigortalar ile genel sağlık sigortası için, bu Kanunda öngörülen her türlü ödemeler ile yönetim giderlerini karşılamak üzere Kurum prim almak, ilgililer de prim ödemek zorundadır.

Kurumca tahsil edilen genel sağlık sigortası primleri, tahsil edilmesini müteakip doğrudan Kurum bütçesinin genel sağlık sigortası kalemine aktarılır.”

“Prime esas kazançlar” başlıklı 80’inci maddesinde “4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları aşağıdaki şekilde belirlenir.

a) Prime esas kazançların hesabında;

1) Hak edilen ücretlerin,

2) Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemelerin ve işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen tutarların,

3) İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıdaki (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilen kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin,

brüt toplamı esas alınır.

b) Ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin % 30'unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmaz.

c) (b) bendinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur. Diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnalar bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınmaz.” hükümleri yer almaktadır.

Anılan mevzuat hükümleri gereğince hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan sigortalı sayılanlara ödenecek “ikramiye” ler prime esas kazanç türlerinden birisi olarak sayılmış ve prime esas kazançların hesabında ücret, prim ve ikramiyenin brüt toplamının esas alınacağı belirlenmiştir.

Söz konusu ihalede brüt tutarları belirtilen bayram ikramiyelerinin ödenebilmesi için bu tutarlar üzerinden sosyal güvenlik primi işveren paylarının hesaplanarak teklif fiyata dahil edilmesi ve işverene maliyetinin bulunması gerekmektedir.

Yaklaşık maliyete esas belgelerin incelenmesinden şikâyete konu ikramiye giderinin işverene maliyetinin idarece brüt ikramiye giderlerinin toplamının (700 TL + 880 TL=1.580 TL) işçi sayısı ile çarpılması sonucu elde edilen tutara %16 yüklenici kârı ilave edilmesiyle bulunduğu görülmüştür. İdarece söz konusu brüt ücretlere sosyal güvenlik primi işveren paylarının ilave edilmediği, sadece yüklenici kârı ilavesi ile yaklaşık maliyetin oluşturulduğu anlaşılmıştır. İdarece gerçekleştirilen hesaplama yönteminin anılan 5510 sayılı Kanun hükümlerine uygun olmadığı görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde 9 ay süreyle 80 adet vasıfsız personele 2013 yılı birinci altı ayı için belirlenen asgari ücret tutarının %21 fazlasının ödeneceği, ayrıca her işçiye ücretlerine ilaveten Ramazan Bayramı’nda brütü 700,00 TL ve Kurban Bayramı’nda brütü 880,00 TL ödenebilmesi için bu tutarın işverene maliyetinin teklif fiyata dahil edileceği hususları belirlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin ”Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. (Değişik: 9/2/2011 -27841 RG/ 4. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

Aktarılan mevzuat hükümleri ve doküman düzenlemeleri esas alınarak yapılan hesaplama sonucunda,

Ramazan Bayramı’nda brütü 700,00 TL olarak belirlenen ikramiye giderinin üzerine %11 Malüllük Yaşlılık Ölüm Sigortası Primi (77,00 TL), %7,5 Genel Sağlık Sigortası Primi (52,50 TL), %1,5 Kısa vadeli sigorta primi (Sigorta Risk Prim Oranı=10,50 TL) ve %2 İşveren İşsizlik Sigortası Primi (14,00 TL ) ilave edildiğinde %22 oranındaki sigorta primi işveren payının 154,00 TL ye tekabül ettiği tespit edilmiştir. Bu durumda brüt ikramiye giderine (700 TL ) 154,00 TL sigorta primi işveren payı eklenecek ve toplam bedel (700,00 TL + 154,00 TL =854,00 TL) üzerinden %3 sözleşme gideri (25,62 TL )hesaplanarak 1 işçinin Ramazan Bayramı ikramiyesinin işverene maliyeti (854,00 TL + 25,62 TL =879,62 TL) bulunacaktır. Sonuçta elde edilen miktarın 80 işçi sayısı ile çarpılması ile Ramazan Bayramı ikramiyesinin işverene toplam maliyetine (70.369,60-TL) ulaşılacaktır.

Kurban Bayramı’nda brütü 880,00 TL olarak belirlenen ikramiye giderinin üzerine %11 Malüllük Yaşlılık Ölüm Sigortası Primi (96,80 TL), %7,5 Genel Sağlık Sigortası Primi (66,00 TL), %1,5 Kısa vadeli sigorta primi (Sigorta Risk Prim Oranı=13,20 TL) ve %2 İşveren İşsizlik Sigortası Primi (17,60 TL ) ilave edildiğinde %22 oranındaki sigorta primi işveren payının 193,60 TL ye tekabül ettiği tespit edilmiştir. Bu durumda brüt ikramiye giderine (880 TL ) 193,60 TL sigorta primi işveren payı eklenecek ve toplam bedel (880,00 TL + 193,60 TL =1.073,60 TL) üzerinden %3 sözleşme gideri (32,21 TL )hesaplanarak 1 işçinin Ramazan Bayramı ikramiyesinin işverene maliyeti (1.073,60 TL + 32,21 TL =1,105,81 TL) bulunacaktır. Sonuçta elde edilen miktarın 80 işçi sayısı ile çarpılması ile Ramazan Bayramı ikramiyesinin işverene toplam maliyetine (88.464,80-TL) ulaşılacaktır.

Yol, yemek ve kıyafet gideri öngörülmeyen ihalede asgari işçilik maliyeti olarak 9 ay süreyle 80 adet vasıfsız personele 2013 yılı birinci altı ayı için belirlenen asgari ücret tutarının %21 fazlası üzerinden ödenecek olan tutar ise 1.071.324,00-TL dir.

Aktarılan haliyle söz konusu ihalede asgari işçilik maliyeti ve ikramiye giderinden oluşan teklif edilecek toplam bedel 1.230.158,40-TL dir. Teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti sadece işçilik ve ikramiye giderinden oluştuğundan, ayrıca bir teklifi diğerine göre ekonomik açıdan daha avantajlı hale getirecek, sorgulanması ve açıklanması gereken başka bir maliyet bileşeni de olmadığından; söz konusu ihalede asgari işçilik maliyetini karşılamayan isteklilerin anılan Tebliğ hükmü gereğince değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

22.02.2013 tarihli ihale komisyon tutanağının incelenmesinden idarece aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın 4 adet geçerli teklif arasındaki en düşük teklif üzerinde ihalenin bırakılması suretiyle ihalenin sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Satem Sosyal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Aras Hizmet Org. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin teklif bedeli 1.201.516,00-TL tutarındadır. Anılan ortak girişimin teklifinin yukarıda hesaplanan asgari olarak teklif edilmesi gereken 1.230.158,40-TL’nin altında olduğundan, anılan mevzuat hükümleri gereğince değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, asgari işçilik maliyetini karşılamayan Satem Sosyal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi-Aras Hizmet Org. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’ne ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.

Kazım ÖZKAN

Başkan V.

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi