KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/030
Gündem No : 62
Karar Tarihi : 11.04.2013
Karar No : 2013/UH.II-1791
BAŞVURU SAHİBİ:
Doyaş Yemek Gıda Ve Servis Hizmetleri San. ve Tic. A.Ş., RÜZGARLIBAHÇE MAH. ŞEHİT NECATİ ÖZGEL SOK. NO:1 KAT:3 ATA İŞ MERKEZİ İSTANBUL

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Gıda, Tarım Ve Hayvancılık Bakanlığı İstanbul İl Müdürlüğü, Bağdat Caddesi No:307-309 34728 İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2013/1629 İhale Kayıt Numaralı "Malzeme Dahil İdare Mutfağında Hazırlanıp Sunulacak 1 Yıllık Öğle Yemeği" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı İstanbul İl Müdürlüğütarafından 06.02.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Malzeme Dahil İdare Mutfağında Hazırlanıp Sunulacak 1 Yıllık Öğle Yemeği” ihalesine ilişkin olarak Doyaş Yemek Gıda ve Servis Hizmetleri San. ve Tic. A.Ş.nin 07.03.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.03.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.03.2013 tarih ve 10171 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.03.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2013/1164 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, aşırı düşük sorgulamasına somut belgelerle cevap vermesinin mümkün olmadığı, başvuru sahibi tarafından idareye sunulan şikayet dilekçesinde; açıklamada sunduğu yemek menüsünün Teknik Şartname’nin A maddesindeki menü planlamasına ve P maddesindeki özelliklere uygun hazırlanmadığı, hizmete sunulacak D grubu yemeklerin haftanın 2 günü 8 çeşitten oluşan salata bar şeklinde hazırlanarak servise sunulacağının Teknik Şartname’de belirtildiği ancak bu duruma hesaplamalarda kullanılan menüde dikkat edilmediği, yemeklerin gramajlarının anılan Şartname’nin R başlıklı maddesindeki gramajlara uygun olarak hesaplanıp fiyatlandırılmadığı, Teknik Şartnamede kişi başına yarım ekmek verileceğinin belirtildiği, yapılan açıklamada bu durumun dikkate alınmadığı, aynı Şartname’nin D, E, F, G, K, L, M, O, Z ve Diğer Hususlar maddelerinde belirtilen maliyet unsurlarına, kullanılan ekipmanların tedariki ve periyodik kalibrasyon işlemleri nedeniyle karşılaşılacak maliyetlere, yemeklerin servisinde tamamlayıcı gıda maddeleri olan çeşnilere ve personel sağlık giderlerine ait maliyetlere, ilgili şirket bünyesinde çalıştırılacak personellere ait yemek maliyetlerine yer verilmediği, çalışacak personelin nitelik ve sayısına, personel maaşlarına 2013 yılı içerisinde yapılacak zamlara ilişkin açıklama yapılmadığı, işin yürütülmesi için minimum personel sayısının kaç kişi olarak belirlendiğinin müphem olduğu, bu maliyetlere dair belgelendirme işleminin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı hususlarında şikayette bulunulduğu, idare tarafından somut bir şikayet başvurusu olmadığı gerekçe gösterilerek başvurunun şekil yönünden reddedildiği, idareye sunulan şikayet başvurusuna ilişkin dilekçenin mevzuat hükümlerine uygun olduğu, ihaleye istekli olarak katılan hiçbir firmanın ihale komisyonunun bir üyesiymiş gibi daha detaylı verilere haiz olmasına ve buna itiraz etmesine imkan bulunmadığı, bu nedenle aynı sektörde faaliyet gösteren firmaların başka idarelerin ihalesine sundukları tekliflerde bu tür yanlışlıkların farkına varılarak şikayete konu edilmesinin mümkün olduğu, ihale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük açıklama dosyasının içeriğinin bilinmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle şikayet başvurusunda yer alan iddialara ilişkin esas incelemeye geçilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adının “Malzeme Dahil İdare Mutfağında Hazırlanıp Sunulacak 1 Yıllık Öğle Yemeği ” Hizmeti Alımı ihalesi olarak belirtildiği,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde _“…25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. Personel çalıştırmaya dayalı olmayan bu hizmet alımında işin yapılması için gerekli olan tüm giderler teklif fiyata dahildir.

_25.4._Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.” düzenlemesine yer verildiği,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 365 (üçyüzaltmışbeş) gündür…” düzenlemesinin bulunduğu,

Teknik Şartname’nin ilgili maddelerinde “A. İŞİN MAHİYETİ

1) Bu teknik şartname İstanbul İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü mutfak ve servis hizmetlerinin mutfak ve yemekhanede nasıl yürütüleceğini kapsar.

2) Yüklenici yiyeceklerin siparişi, satın alması, depolanması, hazırlanması, pişirilmesi ile personel yemekhanelerine yemeğin taşınması, yemeğin servisi, bulaşık kaplarının toplanması, yıkanması, çöplerin kaldırılması işi ile yemekhanede kullanılan masaların, sandalyelerin, tezgahların, yerlerin vb. cihazlar ile bina içi ve etrafının temizlenmesi işini üstlenir.

3) İdaremize bağlı yemekhanede personele bir öğünde 4 çeşitten oluşan öğle yemeği işidir.

4) Dört Çeşitten oluşan bir öğün yemekte B grubu esas yemektir. Öğünlerde her gruptan birer çeşit yemek bulunacaktır. Aynı gruptan iki çeşit yemek bulunmayacaktır.(Temmuz, Ağustos hariç)

GRUPLAR

HAFTADA

MENÜDEKİ SIRASI

A GRUBU*

Çorbalar**

5 kez

1.yemek

B GRUBU*

5 kez

1.Grup

Etli, zeytinyağlı kurubaklagil

2 hf 1 kez

2.yemek

2.Grup

Etli, zeytinyağlı sebze

1 kez

2.yemek

3.Grup

Küçük parça etli yemekler

1 kez

2.yemek

4.Grup

Köfte çeşitleri

1 kez

2.yemek

5.Grup

Tavuk yemekleri

1 kez

2.yemek

6.Grup

Büyük parça et yemekleri

2 hf 1 kez

2.yemek

C GRUBU*

5 kez

1.Grup

Pirinç pilavı çeşitleri

2 kez

3.yemek

2.Grup

Bulgur pilavı çeşitleri

1 kez

3.yemek

3.Grup

Makarna çeşitleri

1 kez

3.yemek

4.Grup

Börek çeşitleri

1 kez

3.yemek

D GRUBU*

5 kez

1.Grup

Tatlılar

2 kez

4.yemek

2.Grup

Salatalar

2 kez

4.yemek

3.Grup

Meyveler

1 kez

4.yemek

* Yemek İhalesi Teknik Şartnamesi P ve R maddelerinde yemek grupları, alt gruplar ve yemeklere konulacak malzemeler belirtilmiştir.

** Temmuz ve Ağustos aylarında A grubu yerine D grubundan 1 çeşit verilebilir.(bu aylarda D gurubu 2 çeşit olabilir)

• Gruplarda yer alan yemekler haftalık dönüşümlü olarak çıkarılacaktır.
• A grubu ve D grubundaki yemekler bir yemek döneminde en fazla bir, B ve C grubundaki yemekler de iki kez verilebilecektir.
• B grubundan seçilen etsiz yemeklerin yanında verilen C grubu yemeklerde mutlaka et olacaktır.
• Her yemek dönemi 1 aylık dönemi kapsar.
• Ekmek, çeşitlerin haricindedir.

5) Yüklenici İdarenin talebi halinde yemek öncesi ve sonrası soğuk ve sıcak içecek türlerini yemekhanenin uygun bir yerinde hizmet olarak verecektir.

…

P. MENÜ ÖZELLİKLERİ

_
1 ) Çorba,_

_
2 ) Ana Yemek: Bu Teknik Şartname’nin günlük mönülerin 2. sırasında yer alan yemekler seçmelidir. Bu seçmeli yemeklerin üretim (ya da servise koyma) yüzdeleri mönülerde belirtilmiştir. _

_
3 ) Yardımcı Yemek: Pilav, makarna, börek vb. (Bu Teknik Şartname’nin mönülerin 3. sırasında yer alan yemek),_

_
4 ) Salata Büfesi: Büfede 2 (iki) çeşit Zeytinyağlı Sebze, ayrıca 4 (dört) değişik salata, Cacık ve Açık Yoğurt olmak üzere toplam 8 (sekiz) çeşit ürün bulundurulacak, 18’lik bir kayık salata tabağını dolduracak miktarda bu çeşitlerden istenilen şekilde karışım yapılıp alınabilecektir (Bu Teknik Şartname’nin günlük Mönülerin 4. sırasında yer alan yemek),_

_
5 ) Açık Yoğurt: Kişi başına 100 gr yoğurt verilecektir. Diyet için verilecek yoğurt ise en çok %35 yağlı ve en az net 140 gr’lık kapalı kutularda Ana ve Yardımcı Yemeklerin servis edildiği bankoda Yüklenici elemanı tarafından Diyet yapan personele verilecektir._

6) Meyve ve Tatlı: Bu Teknik Şartname’nin günlük mönülerin 4. sırasında yer alan Meyve ve Tatlı seçmelidir. Meyve ve Tatlının üretim ya da servise koyma yüzdeleri mönülerde belirtilmiştir.

Bu teknik şartname ilişiğinde bulunan tüm eklerdeki mönülerde belirtilen yemek ve salata büfesi çeşitleri İdare’nin belirlediği yemek servisi süresince sunuma kesintisiz hazır bulundurulacaktır.

R. Öğle Yemeklerinde kullanılacak gıda ürünleri ve miktarları aşağıdaki gibi olacaktır.

Parça etli yemeklerde kemiksiz et, 150 gr çiğ net,

Köfteli yemeklerde et 140 gr kemiksiz çiğ net,

Haşlama, ızgara, piliç sarma ve sotelerde: Kemikli Tavuk 250 gr, Kemiksiz Tavuk 200 gr çiğ net,

Bakliyat ve sebzeli yemeklerde: Tavuk eti kemiksiz 100 gr çiğ net,

Balık 200 gr çiğ net,

Etli dolmalarda kıyma 40 gr çiğ net,

Sebze yemeklerine kıyma 60 gr çiğ net,

Bakliyatlar için dana kuşbaşı 70 gr çiğ net olacaktır.

Etli yemekler mevsimine göre sebzeli yemekler olup, bu yemeklerde et 90 gr çiğden üretime girecektir.

Pilav ve makarnalar: 180 gr pişmiş,

Börekler: 140 gr pişmiş,

Çorbalar: 170 gr pişmiş,

Hamur tatlılar: 130 gr / 3 adet,

Pelte, muhallebi, aşure vs.: 100 gr / kase,

Meyveler: Günlük taze ve kaliteli olacak, adetli olanlar 1 veya 2 adet (Toplam 160-200 gr arası),

Karpuz: 350 gr / dilim (kabuksuz),

Kavun: 300 gr / dilim (Çekirdeği temizlenmiş-kabuksuz),

Yoğurt: 100 gr,

Yoğurt garnitür: 80 gr,

Cacık: Koyu kıvamda, içindeki salata miktarı 60 gr olacak şekilde, 130 gr’lık / kase olarak verilecektir… “ düzenlemelerinin yer aldığı görülmüştür.

İncelemeye konu malzemeli yemek hizmeti alımı ihalesi, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı ihalesidir.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda, bahse konu ihaleye 8 teklif verildiği, HDY Temizlik Taşıma Gıda İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin, teklif zarfından teklif mektubu ve gerekli diğer belgeler çıkmaması sebebiyle geçersiz sayıldığı; Uğur Hazır Yemek Üretim Pazarlama ve Temizlik İşleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin teklif mektubu kapsamında mevzuata uygun geçerli iş deneyim belgesi sunmaması sebebiyle ve aşırı düşük teklif açıklaması istenen isteklilerden Çınarlı Gıda Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., Akkol Hazır Yemek Sanayi ve Ticaret A.Ş., ve Kariyer Zirai İlaçlama Ür. Yemek Hiz. Tem. İnş. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük sorgulamasına süresi içerisinde cevap verilmediğinden değerlendirme dışı bırakıldığı; ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Saiş İnş. Gıd. Tekstil Tem. Nakl. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmaktadır.

İdarenin 12.02.2013 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında, teklifin esasını oluşturan işin Teknik Şartnamesi’nin “A. İşin Mahiyeti” başlıklı bölümünde belirtilen haftalık yemek grupları ile bu yemek gruplarının detaylarını belirleyen “P. Menü Özellikleri” başlıklı bölüm çerçevesinde bir haftalık (5 günlük) ve günlük bir öğün maliyetinin, her bir girdinin kalem kalem belirtilecek şekilde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.3’üncü maddesinde belirtilen şekilde ve aynı Tebliğ’in 79.4.2.4-79.4.2.13 aralığındaki maddelerine göre belgelendirilmesi istendiği görülmektedir.

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmünün yer aldığı görülmektedir.

Teknik Şartname’nin “R. Öğle yemeklerinde kullanılacak gıda ürünleri ve miktarları aşağıdaki gibi olacaktır.” başlıklı maddesinde ihale konusu işte sunulacak yemeklere ilişkin gramaj listesinde yalnızca ana yemek malzemelerinin gramajlarına yer verildiği (Örneğin köfteli yemeklerde sadece et miktarı, bakliyat ve sebzeli yemeklerde sadece kullanılacak tavuk eti miktarı belirtilmiştir.), yemek yapımında kullanılacak diğer malzemelerin (salça, zeytinyağı, pirinç, vb.) çeşitlerinin ve miktarlarının belirtilmediği görülmüştür.

İsteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunmuş olduğu haftalık yemek listesi, yemeklerin içinde kullanılan malzemeler ve bunların maliyetleri incelendiğinde, idare tarafından belirlenen ana yemek malzemelerinin gramajları dışında yemek yapımında kullanılan diğer malzemelerin gramajlarının nereden alındığı, aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklinin açıklama yazısında belirtilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklinin açıklama yazısında “…Teknik Şartname’de belirtilmeyen yemeklik malzemelerinin gramajları ek’te sunduğumuz Sağlık Bakanlığı Yataklı Tedavi Kurumları İşletme Yönetmeliği Tablo-1 Normal Yemek Günlük İstihkak Cetvelinde belirtilen gramajlar esas alınarak hazırlanmıştır…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür. Bu ifadeden anlaşıldığı üzere açıklama sunan isteklinin, açıklamalarını ihale dokümanında bazı yemek malzemelerinin gramajlarının düzenlenmediği gerekçe gösterilerek başka bir Kamu Kurumunun yönetmeliğinde yer alan bir cetvelden faydalanarak yaptığı anlaşılmıştır.

Ayrıca idarenin 12.02.2013 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısının ekinde de örnek yemek listesinin bulunmadığı görülmüştür.

Bu çerçevede ihale dokümanında yemek malzemelerinin miktarları konusunda belirsizlik bulunduğu bu nedenle aşırı düşük teklif sorgulamasının hangi kriterlere göre yapılacağının belli olmadığı göz önüne alındığında istekli tarafından sunulan açıklamaların değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, aşırı düşük sorgulamasına somut belgelerle cevap vermesinin mümkün olmadığı, başvuru sahibi tarafından idareye sunulan şikayet dilekçesinde; açıklamada sunduğu yemek menüsünün Teknik Şartname’nin A maddesindeki menü planlamasına ve P maddesindeki özelliklere uygun hazırlanmadığı, hizmete sunulacak D grubu yemeklerin haftanın 2 günü 8 çeşitten oluşan salata bar şeklinde hazırlanarak servise sunulacağının Teknik Şartname’de belirtildiği ancak bu duruma hesaplamalarda kullanılan menüde dikkat edilmediği, yemeklerin gramajlarının anılan Şartname’nin R başlıklı maddesindeki gramajlara uygun olarak hesaplanıp fiyatlandırılmadığı, Teknik Şartnamede kişi başına yarım ekmek verileceğinin belirtildiği, yapılan açıklamada bu durumun dikkate alınmadığı, aynı Şartname’nin D, E, F, G, K, L, M, O, Z ve Diğer Hususlar maddelerinde belirtilen maliyet unsurlarına, kullanılan ekipmanların tedariki ve periyodik kalibrasyon işlemleri nedeniyle karşılaşılacak maliyetlere, yemeklerin servisinde tamamlayıcı gıda maddeleri olan çeşnilere ve personel sağlık giderlerine ait maliyetlere, ilgili şirket bünyesinde çalıştırılacak personellere ait yemek maliyetlerine yer verilmediği, çalışacak personelin nitelik ve sayısına, personel maaşlarına 2013 yılı içerisinde yapılacak zamlara ilişkin açıklama yapılmadığı, işin yürütülmesi için minimum personel sayısının kaç kişi olarak belirlendiğinin müphem olduğu, bu maliyetlere dair belgelendirme işleminin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı hususlarında şikayette bulunulduğu, idare tarafından somut bir şikayet başvurusu olmadığı gerekçe gösterilerek başvurunun şekil yönünden reddedildiği, idareye sunulan şikayet başvurusuna ilişkin dilekçenin mevzuat hükümlerine uygun olduğu, ihaleye istekli olarak katılan hiçbir firmanın ihale komisyonunun bir üyesiymiş gibi daha detaylı verilere haiz olmasına ve buna itiraz etmesine imkan bulunmadığı, bu nedenle aynı sektörde faaliyet gösteren firmaların başka idarelerin ihalesine sundukları tekliflerde bu tür yanlışlıkların farkına varılarak şikayete konu edilmesinin mümkün olduğu, ihale üzerinde bırakılan firmanın aşırı düşük açıklama dosyasının içeriğinin bilinmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle şikayet başvurusunda yer alan iddialara ilişkin esas incelemeye geçilmesi gerektiği ” şeklindeki iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca, “ ihale dokümanında yemek malzemelerinin miktarları konusunda belirsizlik bulunduğu, bu nedenle aşırı düşük teklif sorgulamasının hangi kriterlere göre yapılacağının belli olmadığı göz önüne alındığında istekli tarafından sunulan açıklamaların değerlendirilmesinin mümkün olmadığı ” gerekçesine dayanılarak “ ihalenin iptaline” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı İstanbul İl Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “ Malzeme Dahil İdare Mutfağında Hazırlanıp Sunulacak 1 Yıllık Öğle Yemeği Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasada ilgili alanda faaliyet gösteren firmalardan alınan fiyat teklifleri ile diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar esas alınarak toplam 588.000,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 10 adet ihale dokümanı satın alındığı, 06.02.2013 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 8 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, bir isteklinin teklifinin “ Teklif zarfından teklif mektubu ve gerekli diğer belgeler çıkmadı ğı” gerekçesiyle, bir isteklinin teklifinin de “ Mevzuata uygun geçerli iş deneyim belgesi sunmadığı ” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan 6 teklifin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Çınarlı Gıda Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.

427.875,00

Akkol Hazır Yemek Sanayi ve Ticaret A.Ş.

432.250,00

Saiş İnş. Gıd. Tekstil Tem. Nakl. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.

458.500,00

Kariyer Zirai İlaçlama Ür. Yemek Hiz. Tem. İnş. Teks. San. Tic. Ltd.

463.750,00

Doyaş Yemek Gıda ve Servis Hiz. San. Tic. A.Ş.

523.250,00

Sefam Turizm Gıda Org. ve İşl. Tic. Ltd. Şti.

546.875,00

Şeklinde verildiği, aşırı düşük teklif açıklaması istenen isteklilerden Çınarlı Gıda Sanayi ve Tic. Ltd. Şti., Akkol Hazır Yemek Sanayi ve Ticaret A.Ş., ve Kariyer Zirai İlaçlama Ür. Yemek Hiz. Tem. İnş. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük sorgulamasına süresi içerisinde cevap verilmediğinden değerlendirme dışı bırakıldığı; ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Saiş İnş. Gıd. Tekstil Tem. Nakl. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ ihalenin iptaline” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi