KİK Kararı: 2013/UH.II-1778

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2013/030
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 11.04.2013
Karar No : 2013/UH.II-1778
BAŞVURU SAHİBİ:
Uygar Yemekçilik Güv. Turizm Temizlik Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. ((27.03.2013 tarih toplantı no 27 karar no 2013/M.K-92), HAL MAH. 6046 SK. NO : 8 MERSİN

İHALEYİ YAPAN İDARE:
Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Marmara Araştırma Merkezi, Barış Mah. Dr. Zeki Acar Cad. No:1 41470 KOCAELİ

BAŞVURUYA KONU İHALE:
2012/97344 İhale Kayıt Numaralı "Tübitak Gebze Yerleşkesi Yemek Üretimi (Malzemeli) Ve Servis" İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Marmara Araştırma Merkezitarafından 05.09.2012 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “TÜBİTAK Gebze Yerleşkesi Yemek Üretimi (Malzemeli) ve Servis” ihalesine ilişkin olarak Uygar Yemekçilik Güv. Turizm Temizlik Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 15.10.2012 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.11.2012 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.11.2012 tarih ve 36856 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.11.2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2012/4116-01 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamalarının "doğalgaz giderinin tevsiki için sunulan İzgaz'dan alınmış 01.09.2012 tarihli doğalgaz fiyat bilgileri tablosunda imza ve kaşe bulunduğu, ancak imzalayanın adı ve soyadının yer almadığı, söz konusu belgenin SMMM tarafından onaylı olmadığı, ayrıca Gebze ilçesinin gaz dağıtım işinin İzgaz tarafından değil, Palgaz tarafından yapıldığı" gerekçesiyle uygun görülmediği, oysa Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesi uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarının ilan ettiği fiyatlar kullanıldığında SMMM onayına gerek bulunmadığı, ayrıca ihale uhdelerinde kaldığı takdirde doğalgaz giderinin Palgaz'dan karşılanmayacağı, doğalgazın idare tarafından verilerek hakedişten kesileceği, bununla birlikte idarenin aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenleri belirtmediği iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından “aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında doğalgaz giderine ilişkin sundukları belgenin uygun olmadığı gerekçesiyle idarece değerlendirme dışı bırakılmalarının yerinde olmadığı” iddiasıyla 09.11.2012 tarihinde yapılan itirazen şikâyet başvurusunun 21.11.2012 tarihli ve 2012/UH.I-4429 sayılı Kurul kararı ile “süre yönünden” reddedilmesi üzerine Ankara 10. İdare Mahkemesi’nde açılan davada, Mahkemenin 18.02.2013 tarihli kararı ile yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Bunun üzerine 27.03.2013 tarihli ve 2013/MK-92 sayılı Kurul kararı ile “esasın incelenmesinin geçilmesine” karar verilmiştir.

Bu çerçevede ihale işlem dosyasının incelenmesi sonucunda aşağıda yer verilen hususlar tespit edilmiştir:

Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 2.1.(a) maddesinde ihale konusu işin adı “TÜBİTAK Gebze Yerleşkesi Yemek Üretimi (Malzemeli) ve Servis” şeklinde belirtilmiş olup, anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1...
Söz konusu hizmet alımında çalışan personelin; maaşı, kıyafetleri, yemek, yol, giyecek, sigorta, teknik şartnamede yazılı olan İdare mutfaklarına ait yemek pişirme işine ait tüm gıda (et, kuru gıdalar, sebzeler, meyveler, tatlılar, yoğurt ve ayran, meşrubatlar, salatalar ve turşular yağlar, salçalar, dondurulmuş ürünler, döner kızartmalarında kullanılacak tüpler vb.) maddeleri ile dağıtım yerlerine taşınması, yine sözleşme tasarısında belirtilen Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri sigorta poliçeleri ile ihale dokümanında belirtilen diğer tüm giderler teklif fiyata dahildir.

_…25.3._Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

a) Mutfak Yöneticisi (İdareci), Gıda Mühendisi ve Aşçı Başına brüt asgari ücretin % 200 fazlası,
b) Aşçıya brüt asgari ücretin % 150 fazlası,
c) Aşçı Yardımcısına ve depocuya brüt asgari ücretin % 100 fazlası,
d) Bulaşıkçı, Garson ve Şoförlere brüt asgari ücretin % 50 fazlası ,
ücret ödeyecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

_* Çalışan personelin yemek gideri Yüklenici tarafından karşılanacaktır.

• Çalışan personelin giyim bedeli Yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacaktır.
• Çalıştırılacak personelin yol gideri yüklenici tarafından nakdi olarak karşılanacak ve çalışanın ücret bordrosunda gösterilecektir. Yol bedeli gidiş dönüş 26 gün X brüt 10 TL olacaktır.
• İş süresi boyunca Ulusal Bayram ve Genel Tatillerde çalışılacak gün sayısı 4 gün olup bu günlerde 2 aşçı, 2 aşçı yardımcısı, 4 garson, 1 şoför, 4 bulaşıkçı çalıştırılacaktır._

…25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

29 Eylül 2008 tarih ve 27012 (2.Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararının, Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Tarifesinin 7 inci maddesine göre, işyerinde en yüksek tehlike sınıfına giren işin prim oranı olan %2,5 kısa vadeli risk prim oranı olarak uygulanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Bahse konu ihaleye ilişkin Teknik Şartname incelendiğinde, ihale konusu iş kapsamında 430.620 öğün normal yemek, 10.180 öğün diyet yemek, 5.370 öğün açık büfe kahvaltı, 7.260 öğün kahvaltı kumanya verileceği, yemeklerin yüklenicinin termobaksları, araçları ve personeli ile taşınacağı, yüklenicinin personelin giyim, eğitim giderini karşılamakla ve portör muayenelerini yaptırmakla, yemek salonları, mutfak ve mutfak eklentilerinde gerekli her türlü temizliği yapmakla, sorumluluk sigortası yaptırmakla, hizmette kullanılan LPG ve doğalgaz giderini karşılamakla yükümlü olduğu anlaşılmıştır. Teknik Şartname’nin ekinde ise normal yemek menüsü ve diyet yemek menüsüne ve temizlik malzemelerinin niteliği ve miktarını gösteren listeye yer verilmiştir.

Söz konusu ihaleye 8 teklif verilmiş, Dilaş Toplu Yem. Hizm Taş. Sos. Hiz. İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti. ve Aş-San Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin teklifleri “iş deneyim belgelerinin uygun olmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmıştır. İdarece tespit edilen kârsız yaklaşık maliyet tutarı olan 4.202.024,00 TL’nin altında teklif veren Uslu Yemekçilik Temizlik Nakliyat İnşaat ve Otomasyon Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.- Zeugma Yemek Temizlik Gıda İlaçlama Turizm İnşaat İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Apaydın Gıda Ürünler San.ve Tic. Ltd .Şti., Akkol Hazır Yemek San. ve Tic. A.Ş., Batı Toplu Yemek İnşaat Unlu Mamüller Temizlik Güvenlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Uygar Yemekçilik Güv. Turizm Temizlik Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmiştir.

İdarenin 07.09.2012 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması talep yazılarında “ İdari Şartname’nin 33’üncü maddesi ile Teknik Şartname’deki hususlar göz önünde bulundurularak teklifi oluşturan bileşenlerle ilgili ayrıntılı açıklama sunulması gerektiği” belirtilmiş olup, anılan isteklilerden Uslu Yemekçilik Temizlik Nakliyat İnşaat ve Otomasyon Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.- Zeugma Yemek Temizlik Gıda İlaçlama Turizm İnşaat İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Apaydın Gıda Ürünler San.ve Tic. Ltd .Şti. ve Batı Toplu Yemek İnşaat Unlu Mamuller Temizlik Güvenlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. idarece verilen süre içerisinde açıklama sunmadığından değerlendirme dışı bırakılmıştır.

Akkol Hazır Yemek San. ve Tic. A.Ş.nin açıklaması “akaryakıt giderini tevsik için sunulan belgenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesine uygun olmadığı, maliyet analizi tespit tablosunda LPG ve doğalgaz giderine yer verilmediği” gerekçesiyle, başvuru sahibi Uygar Yemekçilik Güv. Turizm Temizlik Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin açıklaması ise ”doğalgaz giderinin tevsiki için sunulan İzgaz'dan alınmış 01.09.2012 tarihli doğalgaz fiyat bilgileri tablosunda imza ve kaşe bulunduğu, ancak imzalayanın adı ve soyadının yer almadığı, söz konusu belgenin SMMM tarafından onaylı olmadığı, ayrıca Gebze ilçesinin gaz dağıtım işinin İzgaz tarafından değil, Palgaz tarafından yapıldığı” gerekçesiyle yeterli görülmeyerek, Bilintur Bilkent Tur İnş.Yatırım ve Tic. A.Ş. ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’ inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi”başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) Verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

Hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. Verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Perakende satış yapan zincir mağaza veya marketlerin yayımladıkları fiyat kataloglarında yer alan fiyatlar,

e. Ticaret borsalarına kayıtlı mallara ilişkin olarak 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

f. Yaş sebze ve meyve için, Yaş Sebze ve Meyve Ticaretinin Düzenlenmesi ve Toptancı Halleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ilgili malın fiyatını gösteren belgeler,

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, idarelerce teklifteki önemli bileşenlerin tespit edilmesi suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekmektedir.

İncelemeye konu ihalede, idarenin isteklilere gönderdiği 07.09.2012 tarihli yazılarda teklif maliyetini oluşturan önemli bileşenlere ilişkin herhangi bir belirleme yapılmaksızın teklifle ilgili tüm bileşenlerin açıklanmasının istenildiği görülmüştür. Ayrıca söz konusu yazının ekinde örnek bir menü gönderilmediği, Teknik Şartname’ye atıf yapılarak açıklama sunulmasının istenildiği tespit edilmiştir.

İdarece belirlenen süre içerisinde aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerin açıklamaları incelendiğinde, Akkol Hazır Yemek San. ve Tic. A.Ş.nin “ çiğ girdi, ilaçlama, bakım onarım, sigorta, temizlik sarf malzemesi, personel ücreti, personel kıyafeti, araç kiralama, araç yakıtı, sözleşme giderleri” maliyetlerine ilişkin fiyat öngördüğü,

Başvuru sahibi Uygar Yemekçilik Güv. Turizm Temizlik Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin ise “ yemek, su, ekmek, personel ücreti, personel kıyafeti, temizlik sarf malzemesi, demirbaş ve ekipman bedeli, gıda analiz gideri, doğalgaz, araç kiralama, araç yakıtı, LPG, sigorta, işyeri hekimliği, bakım onarım, sözleşme giderleri” kalemlerine ilişkin fiyat öngördüğü belirlenmiştir.

Bu itibarla idarece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilmeden açıklama talep edilmesi nedeniyle isteklilerin farklı fiyat bileşenlerine ilişkin açıklama sundukları anlaşılmıştır.

Diğer yandan idare tarafından, açıklama istenilen örnek menü belirtilmeden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi nedeniyle isteklilerin farklı menüleri esas alarak açıklama yaptıkları görülmüştür.

Örneğin, Akkol Hazır Yemek San. ve Tic. A.Ş.nin açık büfe kahvaltı maliyetini hesaplarken, pazartesi, salı, çarşamba, perşembe ve cuma günleri için ayrı ayrı menü belirlediği, haftanın her günü “salam, sosis, sucuk, meyve suyu, süt, çay” verilmesini öngördüğü,

Uygar Yemekçilik Güv. Turizm Temizlik Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin ise açık büfe kahvaltı için iki farklı menü belirlediği, menülerin birisinde “sosis, çay ve süt” verilmesini, diğerinde “sucuk, çay, meyve suyu” verilmesini öngördüğü ve açık büfe kahvaltı maliyeti hesabında bu iki menü maliyetinin ortalamasını esas aldığı tespit edilmiştir.

Ayrıca Akkol Hazır Yemek San. ve Tic. A.Ş.nin kahvaltılık kumanya maliyetini hesaplarken pazartesi, salı, çarşamba, perşembe ve cuma günleri için ayrı ayrı menü belirlediği, anılan isteklinin söz konusu menülerinde haftada 3 gün “salam, beyaz peynir” ; haftada 2 gün “sosis, kaşar peynir” verilmesini öngördüğü,

Uygar Yemekçilik Güv. Turizm Temizlik Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin ise “sosis, beyaz peynir” ve “salam, kaşar peynir” içeren iki farklı menü hazırlayarak, kahvaltılık kumanya maliyetini bu iki menü maliyetinin ortalamasını esas alarak hesapladığı görülmüştür.

Bu çerçevede isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını farklı menüleri esas alarak sundukları göz önüne alındığında, tekliflerin objektif olarak değerlendirilmesine imkân bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler ve mevzuat hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, idarece aşırı düşük teklif olarak belirlenen isteklilere gönderilen açıklama talep yazısında teklifteki önemli bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama yapılması istenen örnek bir menü belirlenmesi gerekmektedir.

Sonuç olarak yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece aşırı düşük teklif olarak belirlenen Uslu Yemekçilik Temizlik Nakliyat İnşaat ve Otomasyon Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.- Zeugma Yemek Temizlik Gıda İlaçlama Turizm İnşaat İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Apaydın Gıda Ürünler San.ve Tic. Ltd .Şti., Akkol Hazır Yemek San. ve Tic. A.Ş., Batı Toplu Yemek İnşaat Unlu Mamuller Temizlik Güvenlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Uygar Yemekçilik Güv. Turizm Temizlik Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.ndenteklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilerek ve örnek menü gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi

KARŞI OY

İncelemeye konu ihalede;

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle; “ aşırı düşük teklif açıklamalarının "doğalgaz giderinin tevsiki için sunulan İzgaz'dan alınmış 01.09.2012 tarihli doğalgaz fiyat bilgileri tablosunda imza ve kaşe bulunduğu, ancak imzalayanın adı ve soyadının yer almadığı, söz konusu belgenin SMMM tarafından onaylı olmadığı, ayrıca Gebze ilçesinin gaz dağıtım işinin İzgaz tarafından değil, Palgaz tarafından yapıldığı" gerekçesiyle uygun görülmediği, oysa Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79'uncu maddesi uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarının ilan ettiği fiyatlar kullanıldığında SMMM onayına gerek bulunmadığı, ayrıca ihale uhdelerinde kaldığı takdirde doğalgaz giderinin Palgaz'dan karşılanmayacağı, doğalgazın idare tarafından verilerek hakedişten kesileceği, bununla birlikte idarenin aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısında teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenleri belirtmediği” şeklinde ifade edilen iddiası hakkında Kurul çoğunluğunca, idarece aşırı düşük teklif olarak belirlenen Uslu Yemekçilik Temizlik Nakliyat İnşaat ve Otomasyon Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.- Zeugma Yemek Temizlik Gıda İlaçlama Turizm İnşaat İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Apaydın Gıda Ürünler San.ve Tic. Ltd .Şti., Akkol Hazır Yemek San. ve Tic. A.Ş., Batı Toplu Yemek İnşaat Unlu Mamuller Temizlik Güvenlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Uygar Yemekçilik Güv. Turizm Temizlik Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.ndenteklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler belirtilerek ve örnek menü gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği hususlarında “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Marmara Araştırma Merkezi tarafından gerçekleştirilen “ Tübitak Gebze Yerleşkesi Yemek Üretimi (Malzemeli) ve Servis Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin piyasa rayiçleri esas alınarak, normal yemek, diyet yemek, açık büfe kahvaltı, kahvaltı kumanya için 4.079.635,00 TL, % 3 sözleşme ve genel giderler için 122.389,05 TL ve %20 yüklenici kârı için 840.404,81 TL olarak alınan bileşenler üzerinden toplam 5.042.429,00 TL olarak hesaplandığı,

Bahse konu ihalede 13 adet ihale dokümanı satın alındığı, 05.09.2012 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 8 istekli tarafından teklif verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, isteklilerden Dilaş Toplu Yem. Hizm Taş. Sos. Hiz. İnş. San.ve Tic. Ltd. Şti. ve Aş-San Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin tekliflerinin “iş deneyim belgelerinin uygun olmadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, geriye kalan 6 teklifin geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu teklif bedellerinin;

İsteklinin Adı

Teklif Bedeli (TL)

Uslu Yem. Temz. Nak. İnş. ve Ot. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Zeugma Yem. Temz. Gıd. İlaç. Turz. İnş. İth. İhrc. San. ve Tic. Ltd. Şti. iş ortaklığı

3.054.730,20

Apaydın Gıda Ürünler Ür. San.ve Tic. Ltd .Şti.

3.340.812,00

Akkol Hazır Yemek San. ve Tic. Anonim Şirketi

3.523.151,10

Batı Toplu Yem. İnş. Unlu Mam. Temz. Güv. Hizm. San. ve Tic. Ltd. Şti.

3.584.270,00

Uygar Yemekçilik Güv. Turizm Temizlik Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.

4.201.149,00

Bilintur Bilkent Tur İnş.Yatırım ve Tic. A.Ş.

4.352.928,00

Şeklinde verildiği,

İdarenin teklif değerlendirmesine göre, idarece tespit edilen kârsız yaklaşık maliyet tutarı olan 4.202.024,00 TL’nin altında teklif veren Uslu Yemekçilik Temizlik Nakliyat İnşaat ve Otomasyon Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.- Zeugma Yemek Temizlik Gıda İlaçlama Turizm İnşaat İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Apaydın Gıda Ürünler San.ve Tic. Ltd .Şti., Akkol Hazır Yemek San. ve Tic. A.Ş., Batı Toplu Yemek İnşaat Unlu Mamüller Temizlik Güvenlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Uygar Yemekçilik Güv. Turizm Temizlik Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, anılan isteklilerden Uslu Yemekçilik Temizlik Nakliyat İnşaat ve Otomasyon Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.- Zeugma Yemek Temizlik Gıda İlaçlama Turizm İnşaat İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Apaydın Gıda Ürünler San. ve Tic. Ltd .Şti. ve Batı Toplu Yemek İnşaat Unlu Mamuller Temizlik Güvenlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. idarece verilen süre içerisinde açıklama sunmadığından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, Akkol Hazır Yemek San. ve Tic. A.Ş.’nin açıklaması “akaryakıt giderini tevsik için sunulan belgenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesine uygun olmadığı, maliyet analizi tespit tablosunda LPG ve doğalgaz giderine yer verilmediği” gerekçesiyle, başvuru sahibi Uygar Yemekçilik Güv. Turizm Temizlik Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin açıklaması ise ”doğalgaz giderinin tevsiki için sunulan İzgaz'dan alınmış 01.09.2012 tarihli doğalgaz fiyat bilgileri tablosunda imza ve kaşe bulunduğu, ancak imzalayanın adı ve soyadının yer almadığı, söz konusu belgenin SMMM tarafından onaylı olmadığı, ayrıca Gebze ilçesinin gaz dağıtım işinin İzgaz tarafından değil, Palgaz tarafından yapıldığı” gerekçesiyle yeterli görülmeyerek, Bilintur Bilkent Tur İnş.Yatırım ve Tic. A.Ş.’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “ Aşırı düşük teklifler ” başlıklı 38 inci maddesinde; “ İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir. ” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “ teklif fiyata dahil masraflar ” ve “ aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini ” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “ teklif fiyata dahil olan giderler ” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir. Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin, aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu ihalede verilen tüm teklif bedelleri yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece, yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; başvuruya konu ihalede, yemek alımı kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu hususa ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen “ düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki karara katılmıyorum.

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi